Nie pozwólmy ukraść pamięci o II wojnie światowej

Nie pozwólmy ukraść pamięci o II wojnie światowej

Przysięga żołnierzy 2 kompanii 7 batalionu 77 Pułku Piechoty (z mapnikiem Jan Piwnik ps. "Ponury")
Przysięga żołnierzy 2 kompanii 7 batalionu 77 Pułku Piechoty (z mapnikiem Jan Piwnik ps. "Ponury") / Źródło: Wikipedia / Domena publiczna
80 lat po wojnie czas powołać Muzeum Armii Krajowej i Polskiego Państwa Podziemnego. Pomogłoby ono zatrzymać coraz bardziej destrukcyjny społecznie kult Żołnierzy Wyklętych.

76 lat temu w sierpniu 1943 r. Niemcy rozpoczęli likwidację getta w Białymstoku. Było to już po powstaniu w getcie warszawskim. Żydzi wiedzieli, że czeka ich śmierć.

Niemieckie oddziały napotkały krótki, lecz zacięty i bohaterski zbrojny opór. Wśród członków ruchu oporu był mój dziadek, Szymon Datner, i jego córka Miriam. Dziadek wychował się w Krakowie, chciał robić karierę naukową na Uniwersytecie Jagiellońskim, ale sanacyjna polityka ograniczania liczby Żydów w akademii sprawiła, że musiał opuścić Kraków w celu poszukiwania pracy. Trafił do Białegostoku, gdzie został nauczycielem wychowania fizycznego i śpiewu w hebrajskim gimnazjum. Dziadek był zaangażowanym syjonistą. Wspinał się po górach i znał świetnie wiele języków obcych. Po wybuchu wojny ze Związkiem Radzieckim Białystok znalazł się pod niemiecką okupacją, a wszyscy polscy obywatele żydowskiego pochodzenia zostali zamknięci w getcie. Również mój dziadek wraz z żoną i dwiema córkami. W 1943 r. były już nastolatkami. Starsza poszła w ślady ojca i dołączyła do partyzantki. Żydzi w getcie wiedzieli, że wraz z klęską pod Stalingradem zbliża się też koniec Hitlera. Zdawali sobie sprawę, że mimo porażek na froncie wschodnim Niemcy nie porzucili planów eksterminacji wszystkich polskich Żydów. W getcie ruszyła akcja szmuglowania ludzi do okolicznych lasów. Tam mieli przetrwać aż do nadejścia Armii Czerwonej. Mój dziadek był jednym z przewodników, którzy wyprowadzali ludzi z getta. Podczas jednej z takich operacji zabił niemieckiego wartownika.

Uratowany przez polskich chłopów

Gdy w sierpniu 1943 r. wybuchło powstanie, dziadka nie było w Białymstoku. Zajmował się ratowaniem swoich pobratymców przed zagładą. Nie zdołał jednak uratować najbliższej rodziny. W getcie została jego żona i dwie nastoletnie córki. Miriam zginęła z bronią w ręku, jego żona i druga córka Szoszana prawdopodobnie w Treblince. Dziadek mógł tylko bezsilnie przyglądać się łunie nad miastem ze świadomością, że jego najbliżsi umierają. Szymona Datnera uratowali, co sam często powtarzał, polscy chłopi z jednej ze wsi przy dzisiejszej granicy z Białorusią. Rodzina, która pomagała ukrywającym się w lesie Żydom, otrzymała Medal Sprawiedliwych wśród Narodów Świata. W swoich wspomnieniach dziadek opisywał moment wyzwolenia. Był właśnie we wsi i odbierał jedzenie dla jego ukrywającej się w lesie grupy, gdy wkroczyły oddziały partyzanckie. Miał wtedy świadomość, że jeśli będą to oddziały związane z Narodowymi Siłami Zbrojnymi, zostanie zastrzelony na miejscu. Na szczęście dla niego nie byli to Żołnierze Wyklęci, ale radziecka partyzantka. Wojenne dzieje mojego dziadka to nie zamierzchła historia. Córki dziadka były przyrodnimi siostrami mojej mamy. Były moimi ciociami. Ta historia jest żywa i bliska. Żyje we mnie, w mojej mamie i siostrze. Pokazuje również, jak bardzo skomplikowane były losy polskich obywateli przed i w czasie wojny. Przed jakimi wyborami i zagrożeniami musieli stawać i do jakiego spustoszenia doprowadziły faszyzm i nazizm. Dzisiaj ta skomplikowana historia jest nie tylko upraszczana, ale wręcz pisana na nowo.

Pisać historię na nowo

Ilustracją tego pisania historii na nowo jest gorące uczucie, jakim darzy Prawo i Sprawiedliwość Narodowe Siły Zbrojne. Była to faszyzująca formacja, niezależna od polskiego rządu na uchodźstwie. Jej zachowanie w czasie wojny Armia Krajowa w raportach opisywała jako „nieobliczalne w skutkach warcholstwo”, a o partyzantach mówiła, że „zatracili poczucie prawa”. W zeszłym roku premier Mateusz Morawiecki wywołał międzynarodowy skandal, gdy podczas oficjalnej wizyty w Monachium odwiedził groby żołnierzy Brygady Świętokrzyskiej. Był to oddział Narodowych Sił Zbrojnych, który jawnie współpracował z Niemcami. Otrzymywał od nich pieniądze i broń, m.in. w zamian za zabijanie polskich Żydów. Żołnierze Brygady znaleźli się w Niemczech, bo razem z Wehrmachtem wycofywali się przed Armią Czerwoną. Mateusz Morawiecki kilka godzin przed odwiedzeniem grobów żołnierzy mówił o „żydowskich sprawcach Zagłady”, próbując zrównać złożoną z Żydów gettową policję ze szmalcownikami. Wszystko to działo się w trakcie awantury wywołanej nowelizacją ustawy o IPN.

Dzień przed Międzynarodowym Dniem Pamięci o Ofiarach Holokaustu zmiany w ustawie przegłosował Sejm. Przewidywała ona m.in. karę więzienia za przypisywanie Polakom odpowiedzialności za zbrodnie popełnione przez III Rzeszę. Ścigani mieli być również cudzoziemcy poza granicami naszego kraju. Kontekst i zapisy doprowadziły do wybuchu dyplomatycznego skandalu na linii Warszawa – Tel Awiw. Po stronie Izraelczyków stanowczo opowiedzieli się Amerykanie, którzy zagrozili de facto zamrożeniem relacji z polskim rządem. Rząd nie miał wyjścia. Musiał wycofać się z zapisów. Prawo i Sprawiedliwość chciało ustawą regulować badania naukowe. Jak bardzo jest to niemądre, pokazuje sprawa Jedwabnego. Mój dziadek Szymon Datner po wojnie zaczął spisywać relację świadków na temat Zagłady. Pracował w Komisji Badania Zbrodni Hitlerowskich w Polsce i Żydowskim Instytucie Historycznym.

Już w 1966 r. jako pierwszy opisał po wojnie pogrom w Jedwabnem. Sam przypisał jednak odpowiedzialność za wydarzenie Niemcom, którzy mieli nakłaniać czy wręcz zmuszać lokalną ludność do zabijania swoich żydowskich pobratymców. Do sprawy wrócił Jan Gross w głośnej książce „Sąsiedzi”. Jego zdaniem Niemcy nie uczestniczyli w zbrodni. Śledztwo wszczął Instytut Pamięci Narodowej i w 2002 r. uznał, że zbrodni w Jedwabnem dokonali Polacy. Jednocześnie IPN zweryfikował liczbę zabitych z 1600, którą podawał Gross, do 350 osób. Na tym przykładzie widać, że do prawdy historycznej dochodzi się przez długotrwały proces badawczy. Musi on być wolny od politycznych nacisków, a biorący w nim udział historycy nie mogą obawiać się konsekwencji swojej pracy. Ustawa o IPN była politycznym kagańcem na niepokornych naukowców. To kulminacja operacji pisania historii Polski na nowo.

Na odsiecz armii krajowej

W tym roku 1 sierpnia partia Razem opublikowała w mediach społecznościowych dokument zwany „Testamentem Polski Walczącej” z 1945 r. Był to manifest przyszłej wolnej Polski, który wypuściła Rada Jedności Narodowej, a więc reprezentant polskiego rządu na uchodźstwie i Armii Krajowej. W testamencie możemy m.in. przeczytać, że przyszły polski rząd przeprowadzi daleko idącą reformę rolną, dokona nacjonalizacji kluczowych gałęzi przemysłu i wprowadzi samorząd pracowniczy. Była to propozycja radykalnego zdemokratyzowania stosunków społecznych. W 1945 r. tą drogą poszedł cały Zachód na czele ze Stanami Zjednoczonymi. Na Partię Razem za przywołanie manifestu popłynęły najgorsze możliwe obelgi ze strony prawicowych internautów. Partia miała promować „rasizm” i „komunizm”. Kilka dni przed rocznicą wybuchu powstania warszawska radna PiS przekonywała, że naklejka rozdawana przez warszawski ratusz „Polska Walcząca z faszyzmem” jest profanacją. – Opluwacie katolików, opluwacie chrześcijan – krzyczała rozentuzjazmowana w jednym z programów TVP.

Muzeum Powstania Warszawskiego cztery lata temu zrobiło kampanię społeczną na temat wartości, o jakie walczyli powstańcy. Wśród nich było słowo „tolerancja”. Reakcją części internautów były wściekłość i obrzucanie władz muzeum obelgami. Celem dokonywanej na naszych oczach operacji napisania historii Polski na nowo jest ustawienie w centrum historycznej opowieści o II wojnie światowej Narodowych Sił Zbrojnych i Żołnierzy Wyklętych. Poza nawias historii ma zostać wypchnięta Armia Krajowa i dziedzictwo polskiego państwa podziemnego. Można ten proces wpisać w spór między romantykami a pozytywistami. Armia Krajowa była zdyscyplinowaną formacją wojskową. Państwo podziemne było przykładem organicznej pracy u podstaw. Natomiast Żołnierze Wyklęci stanowią symbol romantycznego zrywu, który nie ma specjalnie szans na powodzenie i osiągnięcie swoich celów, ale kultywuje tradycje poświęcenia narodowego i polskiego prometeizmu. Niestety kult Żołnierzy Wyklętych, który wypycha pamięć o Armii Krajowej, niesie za sobą znacznie bardziej dramatyczne konsekwencje. Wyklęci z jednej strony walczyli o Polskę bez mniejszości narodowych, a z drugiej – bronili feudalnych stosunków społecznych, które panowały w II RP. Nie jest to pozytywna wizja, na której można budować otwarte i współpracujące ze sobą społeczeństwo. Czas przywrócić pamięć o tych, którzy w czasie wojny urządzali tajne komplety, prowadzili działalność społeczną i edukacyjną, przestrzegali rozkazów, a wszystkich polskich obywateli, niezależnie od ich wiary, darzyli szacunkiem. Po 15 latach od otwarcia Muzeum Powstania Warszawskiego czas na Muzeum Armii Krajowej i Polskiego Państwa Podziemnego.

Okładka tygodnika WPROST: 35/2019
Więcej możesz przeczytać w 35/2019 wydaniu tygodnika „Wprost”
Zamów w prenumeracie lub w wersji elektronicznej:
 0

Spis treści tygodnika Wprost nr 35/2019 (1900)

  • Historia i Herstoria 25 sie 2019, 20:00 Gdy w 1991 r. Demi Moore jako pierwsza celebrytka dała się sfotografować nago w ciąży, wybuchł skandal. Choć zdjęcie wykonała słynna Annie Leibovitz i znalazło się ono na okładce magazynu „Vanity Fair”, wielu nie kryło oburzenia.... 3
  • Niedyskrecje parlamentarne 25 sie 2019, 20:00 POLITYCY PIS NIE ŻYJĄ AFERĄ HEJTERSKĄ W MINISTERSTWIE SPRAWIEDLIWOŚCI. Im dalej znajdują się od ośrodka władzy i JAROSŁAWA KACZYŃSKIEGO, tym mniejsze zainteresowanie wykazują tą sprawą. Jeden z posłów PiS powiedział dość... 6
  • Obraz tygodnia 25 sie 2019, 20:00 5% to spadek poparcia dla PiS względem poprzedniego badania z 13.08 (wg Kantar). Prawdopodobna przyczyna: ujawniona korespondencja Emi z wiceministrem Wygrana Bożena Dykiel – chwali się w „SE” udanym życiem seksualnym z panem Rysiem,... 9
  • Info radar 25 sie 2019, 20:00 Ochojska apeluje do ministra zdrowia Apeluję o włączenie rybocyklibu do listy refundowanych leków – zwróciła się do ministra zdrowia Łukasza Szumowskiego Janina Ochojska. Szefowa Polskiej Akcji Humanitarnej i eurodeputowana opublikowała... 10
  • Mówię w imieniu sześciu milionów 25 sie 2019, 20:00 Rozmowa z Gołdą Tencer, aktorką, twórczynią festiwalu Warszawa Singera 12
  • Świat na opak 25 sie 2019, 20:00 Wymiana ciosów na wojnie polsko-polskiej przybiera na sile, ale konsekwencji wciąż nie widać. Czy afera hejterska jest początkiem końca ministra Ziobry? 13
  • Imperium Ziobry drży w posadach 25 sie 2019, 20:00 Czarne chmury zbierają się nad ministrem sprawiedliwości Zbigniewem Ziobrą. Jeżeli pojawi się jakikolwiek dowód na jego związek z aferą hejterską, będzie się musiał podać do dymisji. 14
  • Będziemy trzecią siłą 25 sie 2019, 20:00 Niech pierwszy rzuci kamieniem ten, kogo noc piątkowa nigdy nie uwiodła i nie przeciągnęła mu się do soboty rano – mówi o Pawle Kukizie Władysław Kosiniak-Kamysz, prezes PSL. 18
  • Drużyna ludożerców 25 sie 2019, 20:00 Sędzia Szmydt i jego żona (była już chyba) Emi są kibolami Legii Warszawa, sympatyzują z ONR, nie gardzą antysemityzmem 21
  • Nie pozwólmy ukraść pamięci o II wojnie światowej 25 sie 2019, 20:00 80 lat po wojnie czas powołać Muzeum Armii Krajowej i Polskiego Państwa Podziemnego. Pomogłoby ono zatrzymać coraz bardziej destrukcyjny społecznie kult Żołnierzy Wyklętych. 22
  • Krupa vs reszta świata, czyli o przesłaniu najnowszej okładki „Wprost” 26 sie 2019, 12:50 Psycholog zajmujący się w pracy naukowej relacjami w rodzinach stwierdził, że „wina i wstyd są hasłami dzisiejszego macierzyństwa”. Dlatego też za najnowszą okładką tygodnika „Wprost” kryje się więcej, niż niektórzy przypuszczają. 25
  • Będę mówić dziecku o Bogu 25 sie 2019, 20:00 – Nie interesują mnie opinie ludzi, którzy, chodząc do kościoła, chowają się ze swoim prawdziwym obliczem, sądząc, że sama modlitwa zmaże ich grzechy – mówi Joanna Krupa, modelka, aktywistka, przyszła mama. 26
  • Pokolenie Hashimoto 25 sie 2019, 20:00 Żeby wykluczyć lub zdiagnozować chorobę Hashimoto, wystarczy tanie, dostępne wszędzie badanie. Zaleca się je zwłaszcza kobietom, które planują zajść w ciążę lub już w niej są. 32
  • Hashimoto na widelcu 25 sie 2019, 20:00 Matka natura wie, jak ujarzmić Hashimoto. Od ciebie zależy, czy jej posłuchasz. Krok pierwszy: zaakceptuj chorobę. 34
  • Człowiek, który tworzył bogów 25 sie 2019, 20:00 „Przygodę z filmem mógł zacząć od razu od produkcji, a zaczynał od noszenia kawy reżyserowi. Miał w sobie dużo pokory. Kino go fascynowało, chciał się go nauczyć dogłębnie, od podstaw”. W zeszłym tygodniu zmarł Piotr Woźniak-Starak, autor sukcesu „Bogów” i „Sztuki kochania”. 39
  • Piotr 25 sie 2019, 20:00 Żal, gdy w sile wieku ginie człowiek będący symbolem coraz mniej licznych inteligenckich bogaczy 44
  • Hossa Bessa 25 sie 2019, 20:00 Celebryci oszczędzają Jennifer Lopez idzie w branżę finansową. Znana piosenkarka zainwestowała właśnie w aplikację Acorns, która automatycznie zaokrągla płatności za zakupy, np. z 99 do 100 dolarów, a zaoszczędzoną resztę... 46
  • Kiedy dojedzie pekaes 25 sie 2019, 20:00 Rząd wyłożył w tym roku 300 mln zł na łączenie autobusami polskich miast i wsi. Ale po rządowe dotacje mało kto zdążył, bo PiS tak spieszył się z realizacją swojej obietnicy przed wyborami. 47
  • Wycieczka na wystawę 25 sie 2019, 20:00 Dla każdego Polaka ekscytującym przeżyciem byłoby obcowanie z dokumentami, które wstrząsnęły XX-wieczną historią Polski 50
  • Superowoce prosto z Polski 25 sie 2019, 20:00 Borówki, maliny, truskawki, aronia, porzeczki – polskie owoce jagodowe uchodzą na świecie za rarytas. Tyle że sami Polacy nie potrafią docenić tego, co mają pod nosem. 52
  • Wielkie ucztowanie 25 sie 2019, 20:00 Świnka pieczona po zaciszańsku, gęś nadziewana naleśnikami albo rzeszowski kołacz weselny. Czy możemy kiedyś zapomnieć, jak się je przyrządza? Spokojnie. Na straży polskiej tradycji kulinarnej stoją koła gospodyń wiejskich. 54
  • Gorzki smak sukcesu 25 sie 2019, 20:00 Kolejna już wizyta Donalda Trumpa w Polsce to niewątpliwe osiągnięcie naszej dyplomacji. Korzystamy na tym, że prezydent USA jest w konflikcie z większością europejskich sojuszników. 56
  • Wojna na tankowce 25 sie 2019, 20:00 Wyładowany ponad 2 mln baryłek irańskiej ropy morski gigant błąka się po Morzu Śródziemnym, szukając sposobności do wyładowania paliwa. Niewykluczone, że ajatollahowie wcale nie wysłali go do Syrii, tylko do odbiorców z UE. 60
  • Chorowita generacja 25 sie 2019, 20:00 Więcej czasu spędzają przy komputerze niż na dworze, już w pierwszym roku życia dostają do zabawy smartfona, noszą ciężkie ornistry, wdychają zanieczyszczone powietrze, lubią chipsy i słodkie napoje. Jaki jest stan zdrowia pierwszego pokolenia XXI w.? 63
  • Panaceum z ula 25 sie 2019, 20:00 Wszystkie produkty pszczele mają właściwości przeciwbakteryjne, przeciwwirusowe, przeciwgrzybicze i przeciwzapalne. Najmocniej działa propolis, który zwalcza mikroorganizmy od 10 do 100 razy silniej od miodu. 67
  • Sokoli wzrok wzorowego ucznia 25 sie 2019, 20:00 Dbajmy o wzrok dziecka. Niezdiagnozowany problem ze wzrokiem może być jedną z przyczyn kłopotów z nauką. 68
  • Dlaczego dzieci powinny pić wodę 25 sie 2019, 20:00 Optymalna woda do picia dla dzieci powinna zawierać odpowiedni balans składników mineralnych. 70
  • Bezpieczna higiena uszu 25 sie 2019, 20:00 Jak wyczyścić uszy dziecka? Wyrzućmy patyczki kosmetyczne. W higienie przewodu słuchowego mogą one bardziej zaszkodzić niż pomóc! Zamiast tego sięgnijmy po profesjonalne rozwiązania polecane przez specjalistów. 71
  • Szkoły w sieci 25 sie 2019, 20:00 Ogólnopolska Sieć Edukacyjna oplecie wszystkie szkoły w kraju. Oznacza to bezpłatny internet dla wszystkich uczniów w Polsce. 72
  • Geralta gra o tron 25 sie 2019, 20:00 Od debiutu wiedźmina na łamach „Fantastyki” minęło blisko 35 lat. Wkrótce zobaczymy go w serialu produkowanym przez Netflix. Czy Geralt z Rivii poradzi sobie w nowej rzeczywistości? A może jest reliktem z muzeum popkultury? 74
  • Wszystkie miłości Almodóvara 25 sie 2019, 20:00 „Ból i blask” jest najlepszym filmem Pedro Almodóvara od lat. Reżyser nie zakłada w nim masek. Opowiada o sobie i swoich najintymniejszych emocjach. Ale też szuka sposobu, aby we współczesnym świecie uratować bliskie mu wartości. 78
  • The Crown – Korona Rzeczpospolitej 25 sie 2019, 20:00 Główną wygraną będzie korona królów Polski. Bonusem – poznanie dziejów Rzeczpospolitej czasów wolnej elekcji. Gra „The Crown – Korona Rzeczpospolitej” przechodzi ostatnie testy. 82
  • Gorączka złota 25 sie 2019, 20:00 Historie o skarbach ukrytych pod ziemią nadal rozpalają wyobraźnię. Ponad 100 tys. Polaków regularnie przeczesuje pola i lasy w poszukiwaniu reliktów przeszłości. 84
  • Powrót do rzeczywistości 25 sie 2019, 20:00 Co robić, gdy powrót z urlopu marzeń jawi nam się jako koszmar? Psychologowie twierdzą, że są sposoby na łagodzenie objawów towarzyszących finałowi wakacji. 88
  • Nienawiść obowiązkowa 25 sie 2019, 20:00 Inspirowani prawdziwą historią „Nasi chłopcy” to udany kryminał, z napisanym z nerwem scenariuszem, świetnym aktorstwem i atmosferą tak gęstą, że widz nie ma nawet kiedy złapać oddechu. Zgodnie z nauką Hitchcocka zaczynają się od... 90
  • Film 25 sie 2019, 20:00 Pośród gór Oszałamiające pejzaże szczytów Anatolii i powolne tempo nie osłabiają siły „Opowieści o trzech siostrach”. Przeciwnie, w otoczonej masywami skalnymi, niemal niezamieszkałej wiosce dylematy bohaterek nabierają wagi... 91
  • Muzyka 25 sie 2019, 20:00 Z parkietu do sypialni 28-letnia Shura podbija krainę elektroniki i synth z lekkością, której ostatnio na rynku brakowało. Jej kompozycje nie są obarczone nieznośnym bitem, a jednocześnie mają rytmiczną, melodyjną konstrukcję. Są tu i... 92
  • Książka 25 sie 2019, 20:00 Największy spektakl świata Powoli rozkręcają się piłkarskie rozgrywki ligowe i zbliżają się nowe emocje, a puentą starego sezonu był niedawny mecz o Superpuchar Europy o to, kto jest największym championem. Na stadionie w Stambule... 93
  • Kalejdoskop 25 sie 2019, 20:00 Z kucharzami w świat „GORDON RAMSAY: ŚWIAT NA TALERZU” premierowe odcinki w National Geographic w środy o 22:00 Takiej twarzy Gordon Ramsay jeszcze nie pokazywał. Słynący z porywczości i nieprzebierania w bluzgach na wizji... 94
  • Świat nie jest taki zły 25 sie 2019, 20:00 Interesują nas losy świata. Nie jest taki zły, jak opisują go media. Podobnie nie ma złej religii czy pierwotnie złych ludzi. 95
  • Kiełbasa historyczna 25 sie 2019, 20:00 Czasem się zdarza, że znana potrawa, ikona miejscowej kuchni, powstaje w wyniku zbiegu okoliczności. 96
  • Jak lać wodę 25 sie 2019, 20:00 Rady dotyczące tego, jakie wino dobierać do potraw, słyszymy od dawna. A czym się kierować, wybierając wodę do posiłku? 97
  • Zrób sobie... Tarantino 25 sie 2019, 20:00 Po obejrzeniu „Pewnego razu... w Hollywood” doszliśmy do wniosku, że warto mieć w domu Quentina Tarantino, który zadba o to, żeby to ci źli dostali największy wycisk. 98

ZKDP - Nakład kontrolowany