Perły z PRL

Perły z PRL

GALERIA MORENA DESIGN (6)
GALERIA MORENA DESIGN (6) / Źródło: InfoWire.pl / Carrefour Polska
Meble po dziadkach wracają w chwale do mieszkań młodych Polaków. Można się nimi pochwalić przed gośćmi, ale też nieźle na nich zarobić.

Kolorowe przesuwane drzwiczki: żółte, różowe, niebieskie. Konstrukcja lekka, drewniana. Cały regał wygląda trochę zabawkowo, w sam raz dla młodej singielki – o swoich meblach w mieszkaniu na warszawskim Mokotowie opowiada 30-letnia Danka. – Do tego dwa fotele: nóżki „kopnięte”, na obiciu fantazyjny guzik. Przypominały mebelki dla lalek, ale wymagały renowacji – mówi. Właśnie od tapicera Danka dowiedziała się, że fotele to kultowe „chierki”, czyli legendarny model 366 projektu Józefa Chierowskiego z 1962 r., a stolarz wyjawił, że kolorowy regał zaprojektował w 1961 r. Rajmund Hałas dla Bydgoskich Fabryk Mebli. – Dzięki meblom po babci urządziłam designerskie mieszkanie – mówi Danka. – I zaoszczędziłam sporo pieniędzy, bo w internecie te meble osiągają ceny nawet kilkunastu tysięcy. A pomyśleć, że dziadek chciał wszystko wyrzucić na śmietnik.

Felek marynarz

Meble, porcelana i szkło rodem z PRL szturmem wracają na salony. Tym razem jako dowód dobrego smaku i wielkomiejskiego stylu. To, co jeszcze kilka lat temu masowo lądowało na śmietnikach, dziś jest obiektem pożądania nie tylko kolekcjonerów, lecz także architektów wnętrz oraz młodej wykształconej klasy średniej. Danka opowiada o kolejnych łowach. – Rozochocona przetrzepałam porządnie mieszkanie dziadków, piwnice, strych. To kopalnia skarbów! Złowiłam porcelanową zastawę stołową Julita z Wawelu, tzw. pikasiaki, bo malatura jest nawiązaniem do twórczości Picassa. Do tego komplet abstrakcyjnych figurek z Ćmielowa: Indyk, Leżący Kot i Felek Marynarz. To moje zabezpieczenie na przyszłość, już teraz oryginalne figurki osiągają kosmiczne ceny – Danka wie to wszystko, bo zaczęła szukać informacji o dawnym wzornictwie. Skarbnicą wiedzy jest internet. Na zamkniętą facebookową grupę fascynatów PRL-owskiego wzornictwa wrzuca się zdjęcie, a za chwilę ktoś odpowie, co to takiego. – Chciałam wyrzucić komplet metalowych krzeseł, na pierwszy rzut oka mi się nie spodobał. Grupowicze podnieśli alarm. Okazało się, że to kolejne klasyki projektu Henryka Sztaby dla PSS Społem. Sprzedałam je za całkiem niezłą kasę.

Bunny i aga

Zainteresowanie skarbami z lamusa nie dziwi Nataszy Szapańskiej z Sopockiego Domu Aukcyjnego. – Stare polskie wzornictwo użytkowe pasuje do każdego wnętrza, jest ponadczasowe. Kompaktowe, ergonomiczne, nowoczesne – ocenia. Nie wszyscy jednak widzą w nim piękno. Starsi raczej nie darzą tych rzeczy sentymentem, pamiętają je jako zło konieczne, bo przecież innych nie było. Za to młodzi doceniają prostą, ale wyszukaną formę i doskonałą jakość. Obserwujący rynek sztuki użytkowej Sopocki Dom Aukcyjny już trzy lata temu zorganizował wystawę „Aukcja designu”. – To był sukces. Z katalogu wyprzedało się dużo przedmiotów, więcej niż podczas innych wystaw – tłumaczy Szapańska, kuratorka wystawy. Ostro licytowano parę krzeseł typu „skoczek” z Zamojskiej Fabryki Mebli. Był też słynny fotel Chierowskiego, tzw. Bunny, i cztery krzesła Aga. Sprzedało się także asymetryczne krzesło Tecta Stefana Wewerki z 1979 r.

Szczególnym powodzeniem cieszyła się porcelana. Zwłaszcza figurki zwierząt z Ćmielowa i Chodzieży. Wysoką cenę uzyskała także figurka ptaszka „Gil” z Instytutu Wzornictwa Przemysłowego. – Mieliśmy też porcelanowy serwis do kawy Goplana z nietypowym wzornictwem, zaprojektowany przez Wincentego Potackiego. O niego odbyła się prawdziwa walka, serwis podwoił cenę wywoławczą – wspomina kuratorka.

Polska sztuka stosowana

– Nareszcie design może konkurować, również pod względem cen, z innymi dziedzinami sztuki: malarstwem, rzeźbą, antykami – cieszy się Cezary Lisowski z Domu Aukcyjnego DESA Unicum. W zeszłym roku z okazji stulecia polskiego wzornictwa właśnie tam odbyła się wystawa „Polska Sztuka Stosowana 1918-2018”, zakończona aukcją. Oferowano najważniejsze przedmioty polskiego wzornictwa z ostatniego stulecia. – Sprzedaliśmy fotel zaprojektowany w 1958 r. przez Romana Modzelewskiego za 80 tys. zł, co z opłatą aukcyjną daje kwotę ok. 100 tys. zł. Krzesło Pająk z Instytutu Wzornictwa Przemysłowego wylicytowano za 45 tys. zł – wspomina Lisowski. Takie przedmioty to prawdziwa gratka. – Fotel Modzelewskiego nie wszedł nigdy do seryjnej produkcji, nie dysponowaliśmy wówczas odpowiednią technologią. Powstało zaledwie kilkadziesiąt egzemplarzy wykonywanych ręcznie przez samego artystę w jego pracowni.

Muszelka

W zeszłym tygodniu w Desie Unicum aukcją zakończyła się wystawa „Design. Sztuka kobiet”, której pomysłodawcą i kuratorem był właśnie Lisowski. Główną atrakcją wystawy było krzesło Muszelka, zaprojektowane w połowie lat 50. przez Teresę Kruszewską, niemal cudem odnalezione w prowincjonalnym warsztacie stolarskim. Mebel nazywany dziś ikoną polskiego designu. – Muszelka również nie weszła do seryjnej produkcji, m.in. ze względu na trudną technologię gięcia sklejki. Warszawska Spółdzielnia ŁAD wykonywała krzesła rzemieślniczo jedynie na indywidualne zamówienia lub na potrzeby wystawiennicze. Ponad 20 sztuk wyjechało do Paryża na Targi Konsumpcyjne w 1959 r. Nigdy stamtąd nie wróciły. Zachwyciły Francuzów i wyprzedały się na pniu – opowiada Lisowski. Ale na ostatniej aukcji Muszelki nikt nie wylicytował. Cena, owszem, była wysoka (szacunkowo pomiędzy 50 a 80 tys. zł), ale zdaniem kuratora przedmiot jest jej wart. Jak mówi, kolekcjonerzy często podpatrują, co pojawia się w Desie i próbują tego szukać na targach staroci czy na aukcjach w internecie. Ale obiekty takie jak Muszelka są unikatowe, niedostępne nigdzie na rynku. – Przedmioty z historią z PRL nie stracą na wartości, nawet jeśli moda na tę estetykę przeminie. Podobnie było ze stylem art deco. Kiedyś chętnie urządzaliśmy mieszkania, nawiązując do wnętrz z lat 20. i 30. XX w., namiętnie kupowaliśmy meble i dodatki w tym stylu. Dziś, choć przenieśliśmy zainteresowania na wzornictwo kolejnych dekad, międzywojenne obiekty nie tracą na wartości. Kupują je muzea i kolekcjonerzy. Choć popularność spada, cena rośnie – tłumaczy Lisowski.

100 lat bauhausu

Na razie trend na wnętrza inspirowane PRL nie przemija, raczej się rozszerza o dodatkowe wątki. – Nabraliśmy już wiedzy i obycia w tym co nasze, więc wychodzimy poza polskie ramy, rozglądamy się po świecie z tamtych lat. Szerzy się nurt mid-century modern, czyli dojrzalszy modernizm. Ale też młody modernizm, z uwagi na stulecieBauhausu – ocenia Karol Misztal, który uruchomił w 2015 r. w internecie platformę pośrednictwa sprzedaży starych mebli i antyków Yestersen. Dziś najbardziej designerski w sieci sklep z meblami i dodatkami. Zdaniem Misztala Polacy mają dobry gust, ale wciąż są zbyt zachowawczy. – Boimy się szaleństwa. Jak kupujemy stół, to i krzesła do kompletu. Jak kanapę, to koniecznie z fotelami – mówi. – Mam nadzieję, że jak już nasycimy się każdym stylem z osobna, zaczniemy eksperymentować. Łączyć nowe ze starym, drogie z tanim. Urządzać przestrzeń nie na zasadzie podobieństwa, ale na zasadzie kontrastu. I własnej intuicji. Podstawą do urządzenia pięknego wnętrza, a przy okazji doskonałą inwestycją, są jego zdaniem właśnie polskie meble z połowy minionego wieku. Warto je przetrzymać, z czasem mogą nabrać jeszcze większej wartości. W dodatku powtórne użytkowanie starych mebli wpisuje się w ogólnoświatowy nurt less waste, czyli nie wyrzucaj, tylko napraw i używaj ponownie. – Dawanie przedmiotom drugiego życia jest ekologiczne i ekonomiczne – ocenia Paulina Adamska. Od 15 lat interesuje się starymi meblami. Zbiera je i renowuje. Wraz z mężem prowadzi bloga wnętrzarskiego Refreszing. Na początku nie wiedziała, co zbiera. – Brałam to, co mi się podobało. Kierowałam się intuicją. Ludzie po prostu nie chcieli tych rzeczy, więc wyrzucali. Niewielkim kosztem i nakładem własnej pracy reperowałam je, odnawiałam i rozdawałam przyjaciołom – wspomina. Po czasie kilka przedmiotów z jej kolekcji okazało się skarbami. – Dziś te meble schodzą na pniu i są gorąco licytowane, choćby na internetowych aukcjach – mówi blogerka.

Meblościanka na wysoki połysk

Adamska wyjaśnia, co jej zdaniem stanowi o atrakcyjności starych mebli. – Były niezniszczalne, nie do zdarcia. Lite drewno, a nie prasowana sklejka, twarda politura, a nie byle lakier. Były wygodne w użytkowaniu, funkcjonalne, łatwe do sprzątania. Zaokrąglone boki miały ergonomiczny kształt, łatwiej było się poruszać między meblami w małej przestrzeni. Dodatkowo konstruowano je tak, aby łatwo można było wymienić zawias czy dopasować nową szybkę. Tego dziś nam brakuje: jakości i funkcjonalności – mówi Adamska. Ale nie wszystko rodem z PRL to skarb. Przecież oprócz perełek produkowano także dużo chłamu. Masywne meblościanki lakierowane na wysoki połysk albo otwierane wersalki rzadko znajdują entuzjastów. Zdaniem blogerki nie należy jednak zapominać o wartości sentymentalnej. Stół po babci przywodzi wspomnienia z dzieciństwa, pierwszy mebel wyszperany za czasów studenckich będzie pretekstem do opowieści dla dzieci. – Na szczęście odeszliśmy od czasów, gdy stawiano na idealne i nieskazitelne wnętrza prosto z katalogu. Dziś liczy się pomysł, oryginalność i magia zaczarowana w przedmiotach. Bo nasze mieszkanie to nie tylko miejsce, ale stan ducha.

Artyści zaopiekowani

Także dzisiejsi projektanci nie są obojętni na wdzięk PRL-owskiego wzornictwa i często szukają w nim inspiracji. Kilka tygodni temu odbyły się największe targi designu Warsaw Home 2019. – Gołym okiem można było zauważyć, że do gry wchodzą młodzi i utalentowani artyści, którzy korzystając z polskiej tradycji, tworzą wyszukane i pomysłowe formy. Stylistyka, wykończenie, materiał nawiązują do czasów świetności polskiego wzornictwa – tłumaczy Magda Skibka z PLN Design, czyli portalu o wzornictwie, wnętrzach i arc hitekturze, wokół którego zrzeszają się młodzi artyści i współcześni producenci. Jest pewna, że polski design nie powiedział jeszcze ostatniego słowa. Cezary Lisowski z DESA Unicum także wieści dobre czasy dla artystów i designerów, którzy odważą się sięgnąć po sztukę użytkową. – Być może w latach 50. czy 60. XX w. postaci projektantów wzornictwa przemysłowego nie były powszechnie znane, bardziej niż konkretne nazwiska ceniono marki. Przykładem będą tu ŁAD-owskie meble, ćmielowska porcelana, milanowski jedwab – były one synonimami jakości, ale projektanci często pozostawali anonimowi dla użytkowników. Jeśli ktoś chciał kupić solidnie wykonane meble, nie szukał projektów, dajmy na to Olgierda Szlekysa czy Izabelli Sternińskiej, tylko kierował się do sklepu ŁAD-u przy Nowym Świecie, bo ŁAD dawał gwarancję, że meble będą służyć przez kolejne dekady. Inaczej było w przypadku przedmiotów o charakterze unikatowym. Ceramika, szkło czy tkanina artystyczna sygnowane były konkretnymi nazwiskami, co więcej, ich twórcom często udawało się robić karierę, bowiem prasa, galerie, muzea chętnie promowały tego typu twórczość. Zaryzykowałbym stwierdzenie, że w PRL znacznie częściej niż dzisiaj w znaczących instytucjach państwowych gościły wystawy np. ceramiki. Chciałbym, żeby współczesne muzea również otworzyły się na te dziedziny. Mamy niezwykle zdolnych artystów i projektantów, jeśli będziemy ich promować, ułatwimy im wejście na rynek, mamy szansę powtórzyć czasy świetności polskiego designu.

Agata Jankowska – dziennikarka działu Społeczeństwo

Okładka tygodnika WPROST: 43/2019
Więcej możesz przeczytać w 43/2019 wydaniu tygodnika „Wprost”
Zamów w prenumeracie lub w wersji elektronicznej:
 0

Spis treści tygodnika Wprost nr 43/2019 (1908)

  • Gdy politycy mówią ludzkim głosem 20 paź 2019, 20:00 Cud się zdarzył! Politycy przestali posługiwać się przekazami dnia i przemówili ludzkim głosem. Dość niespodziewana sytuacja, w której opozycja (być może) odbiła Prawu i Sprawiedliwości Senat, partyjne rozliczenia w Platformie Obywatelskiej, a także wewnątrzkoalicyjne tarcia w... 4
  • Niedyskrecje parlamentarne 20 paź 2019, 20:00 W Platformie Obywatelskiej aż huczy od informacji na temat samopoczucia GRZEGORZA SCHETYNY po wyborach. Zdaniem naszych informatorów po krytyce medialnej, jaka spadła na szefa PO, polityk ukuł pewną teorię. – Schetyna oznajmił, że w TVN... 8
  • 7 dni dookoła świata 20 paź 2019, 20:00 Żegnajcie, wyspy Brexit się dokona. Tak przynajmniej ustalił premier Boris Johnson i UE. W chwili zamykania tego wydania „Wprost” niewiadomą jest już tylko zgoda Izby Gmin. Jeśli Johnson ją dostanie, z UE zniknie państwo przywiązane... 10
  • Obraz tygodnia 20 paź 2019, 20:00 5 tys. dolarów wynosi dzienna stawka Joanny Kulig grającej w Hollywood w serialu Netflixa „The Eddy” Przegrana Anna Lewandowska Była sportsmenka, trenerka i celebrytka nie będzie już reklamowała przeciwłupieżowych szamponów do... 13
  • Tęcza do pralki 20 paź 2019, 20:00 Zadyma z powodu ustawy o edukacji seksualnej. Jedni chcą tęczowego piątku. Przeciwnicy – zakryć wszystko kołdrą. A gdzie zdrowy rozsądek? 16
  • Zdeprawowane „rządy prawa” 20 paź 2019, 20:00 W tym samym czasie, gdy w Polsce mieliśmy demokratyczne wybory, przed hiszpańskim sądem zapadały wyroki wieloletniego więzienia wobec przywódców demokratycznej Katalonii. Na dwóch geograficznych krańcach Unii Europejczycy mogliśmy być... 17
  • Wrobiony 20 paź 2019, 20:00 Historia skazanego na dożywocie i wypuszczonego z więzienia po 20 latach Arkadiusza Kraski to opowieść o zbrodni sądowej dokonanej w majestacie prawa na człowieku, który nawet nie był w pobliżu miejsca przestępstwa. 18
  • Wszystkie kłopoty prezesa 20 paź 2019, 20:00 Druga kadencja miała być dla Jarosława Kaczyńskiego łatwiejsza. Już wiadomo, że nie będzie. W jej trakcie prezes PiS będzie musiał bowiem stawiać czoła nie tylko opozycji, lecz także frakcjom we własnym obozie. 24
  • Tusk powinien wystartować 20 paź 2019, 20:00 Donald Tusk ma największe szanse na wygranie wyborów prezydenckich, w dodatku jest w stanie swoją osobą połączyć całą opozycję – przekonuje Bogdan Borusewicz, wicemarszałek Senatu. 28
  • Transfery są częścią polityki 20 paź 2019, 20:00 Boję się, że Senat pod rządami opozycji z izby refleksji i zadumy szybko by się zmienił w izbę awantur i zadymy. Dlatego spoczywa na nas obowiązek stworzenia w nim większości – mówi Stanisław Karczewski, marszałek Senatu. 31
  • Déją vu 20 paź 2019, 20:00 W schyłkowym PRL-u opozycja demokratyczna wyznawała taką zasadę – kiedy Służba Bezpieczeństwa próbowała kogoś zwerbować, należało opowiadać o tym na lewo i prawo. To rozbrajało przeciwnika. Po co komu agent, o którym wszyscy... 33
  • Zróbmy prawybory opozycji 20 paź 2019, 20:00 Do końca roku opozycja powinna wyłonić wspólnego kandydata na prezydenta – mówi Władysław Kosiniak-Kamysz, prezes PSL. 34
  • Operacja: odsunąć Schetynę 20 paź 2019, 20:00 W Platformie Obywatelskiej narasta atmosfera rozliczeń. Młodzi działacze chcą, by Grzegorz Schetyna przestał kierować partią. 38
  • Co obali Kaczyńskiego 20 paź 2019, 20:00 Prawo i Sprawiedliwość osiągnęło wyborczy sukces i 8 mln głosów poparcia, ale Jarosław Kaczyński zamiast umocnić się na pozycji hegemona, znowu musi walczyć o utrzymanie status quo. Oto 10 rzeczy, które mogą zabrać PiS władzę. 42
  • W związku z telefonem 20 paź 2019, 20:00 Wybieramy smartfony zamiast prawdziwych relacji i komunikatory zamiast rozmów twarzą w twarz. Nawet 2 mln Polaków mogą mieć problem z phubbingiem. 47
  • Perły z PRL 20 paź 2019, 20:00 Meble po dziadkach wracają w chwale do mieszkań młodych Polaków. Można się nimi pochwalić przed gośćmi, ale też nieźle na nich zarobić. 52
  • Sądny dzień rosyjskiego sportu 20 paź 2019, 20:00 Skala afery dopingowej w Rosji jest taka, że flaga tego kraju może na długo zniknąć nie tylko z olimpiad, lecz także z każdych większych zawodów międzynarodowych. 56
  • Wizjonerzy znad Wisły 20 paź 2019, 20:00 Kiedy Steve Jobs wymyślił Maca, IBM wydawał 100 razy więcej pieniędzy na badania niż Apple. W innowacjach nie chodzi tylko o kasę, ale o ludzi, z którymi się pracuje. A tych mamy w Polsce najlepszych na świecie. 62
  • Innowatory „Wprost” 2019 rozdane 20 paź 2019, 20:00 Można nimi pokonać konkurencję albo zdobyć umysły i portfele klientów. Innowacje to broń, którą wykorzystują również polscy przedsiębiorcy. Przekonuje o tym najnowsza edycja Innowatorów „Wprost” – nagrody dla najbardziej innowacyjnych przedsiębiorstw w Polsce, którą nasz... 66
  • Tylko dla odważnych 20 paź 2019, 20:00 O paliwach przyszłości, sztucznej inteligencji, internecie rzeczy i innych nowych technologiach mówili uczestnicy konferencji „RTMx. Innowacje na rzecz rozwoju”. 68
  • W świecie internetu rzeczy 20 paź 2019, 20:00 Internet rzeczy daje ogromne możliwości, ale nie można zapominać też o zagrożeniach, jakie za sobą niesie – przypomina Maciej Kawecki, dziekan Wyższej Szkoły Bankowej w Warszawie. 70
  • Z prądem zmian 20 paź 2019, 20:00 Rozrasta się sieć stacji ładowania samochodów elektrycznych Grupy ORLEN. Oprócz Polski i Czech, gdzie pojazd naładujemy w 43 miejscach, ładowarki pojawiły się również w Niemczech. 72
  • Ewolucja kontra rewolucja 20 paź 2019, 20:00 To nie innowacyjność rewolucyjna, ale ta stopniowa często przyczynia się do przełomu w firmach i może się stać motorem rozwoju oraz gwarantem ich sukcesu, także na rynkach międzynarodowych. 74
  • Innowacyjne wsparcie dla innowacji 20 paź 2019, 20:00 Wrocławski Park Technologiczny (WPT) wdrożył program rozwoju biznesu Stellar Hub, który pozwala firmom na korzystanie z innowacyjnego wsparcia – produktów i usług biznesowych. 76
  • Jak budować szybciej i taniej 20 paź 2019, 20:00 Innowacje to nie tylko nowe technologie, lecz także nowoczesny model zarządzania procesem budowy. Wprowadza je HM Inwest. 77
  • Hotele na piątkę 20 paź 2019, 20:00 Rozwój i inwestowanie w nowe obiekty hotelowe to strategia Polskiego Holdingu Hotelowego, który pierwszy wprowadził na polski rynek takie marki hoteli jak Courtyard by Marriott, Hampton by Hilton, Renaissance i Moxy. Wkrótce dołączy do nich Vīb. 78
  • Uskrzydlony e-commerce 20 paź 2019, 20:00 Innowacje w Polskich Liniach Lotniczych LOT udowadniają, że ultranowoczesne rozwiązania w transporcie to nie fanaberia, ale standard, którego klienci oczekują. 80
  • Zablokować reaktywację wirusa 20 paź 2019, 20:00 Obudzenie uśpionego wirusa cytomegalii to poważne ryzyko ciężkich, a niekiedy śmiertelnych powikłań przeszczepienia szpiku. Można temu zapobiec – mówi dr hab. Beata Piątkowska-Jakubas, hematolog. 82
  • Astmę ciężką można kontrolować 20 paź 2019, 20:00 Jeszcze niedawno ciężka postać astmy to dla chorych był dramat. Leczenie biologiczne całkowicie zmieniło ich sytuację – mówi dr Piotr Dąbrowiecki, alergolog z Kliniki Chorób Infekcyjnych i Alergologii WIM. 83
  • Zapobiec atakom 20 paź 2019, 20:00 Infekcje, stres, nawet dłuższa podróż czy wystąpienie w pracy mogą się przyczynić do niebezpiecznego ataku choroby. Jest lek, który może temu zapobiec – mówi Nienke Feenstra, dyrektor generalna Takeda Pharma w Polsce. 84
  • Kolejny przełom w raku płuca 20 paź 2019, 20:00 Chcielibyśmy, by rak płuca zmieniał się w chorobę przewlekłą, podobnie jak to się stało w raku piersi – mówi Wiktor Janicki, dyrektor generalny Roche Polska. 85
  • Paliwo dla innowacji 20 paź 2019, 20:00 PGNiG zainwestowało dotychczas w ponad 50 innowacyjnych projektów m.in. w obszarze poszukiwań, wydobycia, magazynowania i dystrybucji surowców naturalnych. 86
  • Zielony prąd do twojego auta 20 paź 2019, 20:00 PGE Polska Grupa Energetyczna to pierwszy w Polsce operator stacji ładowania samochodów elektrycznych, który zapewnia swoim klientom w pełni ekologiczne zasilanie. 87
  • Bliżej polskiego rolnika 20 paź 2019, 20:00 Innowacje w rolnictwie umożliwiają prowadzenie rolnictwa zrównoważonego – mówi Artur Szymczak, dyrektor zarządzający KUHN Maszyny Rolnicze. 88
  • Ekstremalne przeprowadzki 20 paź 2019, 20:00 Przenosimy całe fabryki, całe linie produkcyjne. Maszyny lub ich elementy o wadze nawet setek ton. To praca w ciągłym napięciu, ale i straszna frajda – mówi Robert Samczyk, prezes spółki Protech Motors. 89
  • Odpowiedzialna cyfryzacja 20 paź 2019, 20:00 Jak wykorzystać potencjał innowacji – mówi Łukasz Sibielak z zarządu DHL Parcel Polska, dyrektor ds. systemów informatycznych firmy. 90
  • Dzielmy się autem 20 paź 2019, 20:00 Jesteśmy narodem, który lubi posiadać. My przekonujemy, że auta lepiej używać. Korzystać z niego wtedy, kiedy potrzebujemy, bo tak jest wygodniej i bardziej ekologicznie – mówi Maciej Panek, prezes firmy Panek SA. 91
  • Być żaglem i sterem 20 paź 2019, 20:00 Powolna popularyzacja elektromobilności w Polsce wynika głównie ze słabo rozwiniętej infrastruktury ładowania. Dlatego zaopatrujemy nabywców naszych pojazdów w szybkie ładowarki – mówi Łukasz Blichewicz, prezes zarządu Grupy Assay, inwestora strategicznego Elimen Group. 92
  • Fotowoltaiczne żniwa 20 paź 2019, 20:00 Energetyka słoneczna ma wielki potencjał. Wykorzystanie go to zysk nie tylko dla środowiska, lecz także dla naszego portfela – mówi Włodzimierz Robaszek, dyrektor generalny i specjalista ds. fotowoltaiki w Solaris Energy. 93
  • Technologia jutra 20 paź 2019, 20:00 Nowe sposoby pozyskiwania i doskonalenia wiedzy, innowacyjne metody leczenia. Nasze projekty otwierają przed użytkownikami zupełnie nowe możliwości – mówi Jerzy Durślewicz, prezes firmy Tomorrow. 94
  • Przyszłość dzieje się na naszych oczach 20 paź 2019, 20:00 Innowacyjność systemowa to nie wszystko. Konieczne są uporządkowane i zaplanowane działania, zorientowane na oczekiwania klienta i przyszłe potrzeby rynku – mówi Mariusz Kazimierczak, dyrektor sprzedaży Geis PL. 95
  • Słodkie przekąski nowej generacji 20 paź 2019, 20:00 Marcin Gortat dołożył swoją cegiełkę do projektu FreeYu, dając swój know-how w obszarze odżywiania sportowców, ich preferencji i wyborów – mówi Bogusław Szladewski, prezes zarządu ZPC Otmuchów SA. 96
  • PGE Narodowy wyznacza trendy 20 paź 2019, 20:00 PGE Narodowy to nie tylko stadion, ale jednocześnie wielofunkcyjna arena, która jest wzorcem dla innych podobnych obiektów – mówi Alicja Omięcka, prezes zarządu operatora PGE Narodowego. 98
  • Polacy ruszają na Marsa 20 paź 2019, 20:00 Już w 2022 r. wyruszy pierwsza na świecie naukowa wyprawa na Marsa. Będzie to polska misja – zapowiadają Artur Chmielewski i Mariusz Sawiński, którzy razem z uczelniami oraz polskimi firmami kosmicznymi przygotowują Polski Program Marsjański. 100
  • Wątrobie na pomoc 20 paź 2019, 20:00 Leki, tłuste potrawy, nadmiar alkoholu – ze świecą szukać osób, które nie szkodzą swojej wątrobie. Jak wspomóc jej pracę? 102
  • Z twarzy podobny do nikogo 20 paź 2019, 20:00 Samotność nie jest najstraszniejszą ceną, jaką może zapłacić artysta. Wykluczenie, napiętnowanie, stygmat szaleńca. Z nimi trudniej się pogodzić – mówi Willem Dafoe, odtwórca głównej roli w filmie Juliana Schnabla „Van Gogh. U bram wieczności”. 104
  • Uprawiam techno romantyczne 20 paź 2019, 20:00 Moje pokolenie kuma więcej, niż się wydaje. Wiemy, że głos ma sens – mówi Mery Spolsky. Artystka właśnie wydała nową płytę „Dekalog Spolsky”. 108
  • Sąsiedzi, których nie ma 20 paź 2019, 20:00 Hiszpańska wojna domowa z lat 1936-1939 i reżim generała Francisco Franco nie doczekały się uczciwej debaty. Dzisiaj artyści pokazują konsekwencje, jakie społeczeństwo ponosi za dekady milczenia. 110
  • Tylko miłość 20 paź 2019, 20:00 Ta opowieść o losie kobiet w XVIII w. niepokojąco współgra z współczesnością – mówi Adèle Haenel, odtwórczyni głównej roli w nagrodzonym za scenariusz na festiwalu w Cannes „Portrecie kobiety w ogniu”. 114
  • Wydarzenie 20 paź 2019, 20:00 Lustro historii Po odważnym, zaskakującym „Pokocie” według prozy Olgi Tokarczuk Agnieszka Holland wraca do bardziej tradycyjnego kina. To cena za możliwość dotarcia do większej publiczności. A „Obywatel Jones” jest ważnym filmem.... 115
  • Film 20 paź 2019, 20:00 Szaleństwo artysty „VAN GOGH. U BRAM WIECZNOŚCI”, reż. Julian Schnabel, Against Gravity J ulian Schnabel jest dinozaurem bohemy w coraz bardziej korporacyjnym świecie artystycznym. Malarz i reżyser uwielbia obnosić się ze swoim... 116
  • Muzyka 20 paź 2019, 20:00 Środek skali B aranovski swoją karierę buduje krok po kroku i od roku dawkuje piosenki, które z łatwością zdobywają polski eter. „Luźno”, „Zbiór” czy „Czułe miejsce” są powszechnie znane, a część z nich dała artyście... 117
  • Książka 20 paź 2019, 20:00 Wielki powrót Z nikanie” to bardzo ciekawa i przejmująca proza wzięta wprost z życia i o życiu mądrze opowiadająca. Za nazwiskiem niezwykle sprawnej pisarsko Izabeli Morskiej kryje się znana choć milcząca od lat autorka kultowej... 118
  • Kalejdoskop 20 paź 2019, 20:00 Tradycja i nowoczesność P odczas wystawy „Retroperspektywa” można oglądać ponad 50 prac Michała Batorego – głównie plakaty teatralne z Polski i Francji i okładki książek wydawnictwa Drzewo Babel. Pochodzący z Łodzi artysta,... 119
  • Niebrylantowa 20 paź 2019, 20:00 Co do Olgi, myślę, że jak najbardziej, jestem za! Przez te wszystkie lata od początku lat 90. Tokarczuk wykonała gigantyczną robotę. Wydała dziesiątki książek, z których chyba tylko „Anna In w grobowcach świata” była niestrawna,... 120
  • Sprzedawcy marzeń 20 paź 2019, 20:00 W świecie, w którym coaching robi spektakularną karierę, gwiazdy też chcą być coachami, tyle że w wersji premium. 122
  • Jestem człowiekiem staromodnym 20 paź 2019, 20:00 To, co mam w głowie, nie jest efektem jednorazowego objawienia, tylko lektur i podróży, które najczęściej odbywałem, będąc zainspirowany książką. 126
  • Kiszone „oliwki” z Podkarpacia 20 paź 2019, 20:00 Jest rośliną ozdobną, często formowaną w żywopłoty. Ma rodowód dworski, w przeszłości jego krzewy musiały zdobić każdy park pałacowy. Mowa o dereniu, który kryje także kulinarne sekrety. 128
  • …prowadzenie rozmowy o podwyżce 20 paź 2019, 20:00 Uważasz, że zasługujesz na podwyżkę, ale boisz się o nią poprosić? Podpowiadamy, jak przygotować się do rozmowy z przełożonym. 129
  • Zrób sobie… Olgę Tokarczuk 20 paź 2019, 20:00 Prawicowi publicyści natychmiast wytropili sztokholmski spisek przeciwko Polsce. Wgryzamy się w jego szczegóły. 130

ZKDP - Nakład kontrolowany