Wizjonerzy znad Wisły

Wizjonerzy znad Wisły

Lata, nurkuje i pływa. Ten polski dron to ewenement na skalę światową
Lata, nurkuje i pływa. Ten polski dron to ewenement na skalę światową / Źródło: centrum-drony.pl/Biuletyn Kompozyt Expo
Kiedy Steve Jobs wymyślił Maca, IBM wydawał 100 razy więcej pieniędzy na badania niż Apple. W innowacjach nie chodzi tylko o kasę, ale o ludzi, z którymi się pracuje. A tych mamy w Polsce najlepszych na świecie.

Naukowcy z Uniwersytetu Łódzkiego opracowali tekstylną ładowarkę. Hybrydowa nitka wszyta w bluzę albo krótkie spodenki pozwoli bezprzewodowo naładować smartfona podczas joggingu. Polski zespół, który opracował tę rewolucyjną technologię, poszukuje teraz inwestora. Najlepiej jakiś wielki koncern odzieżowy, typu Adidas albo Nike, który zaszyłby polską ładowarkę w swoich ubraniach. Badacze z Uniwersytetu Warszawskiego odkryli właśnie związek chemiczny, który ma bardzo silne właściwości przeciwbólowe. Działa 5 tys. razy mocniej niż dostępne dzisiaj leki. Po udanych testach na zwierzętach trwają prace nad rozpoczęciem pierwszej fazy testów klinicznych. Najsilniejszy lek przeciwbólowy opracowany w Polsce byłby używany w leczeniu paliatywnym. Ma tę przewagę nad stosowanymi obecnie opioidami, że nie uzależnia.

B-Technology, polska firma z Podkarpacia, wynalazła pierwszy na świecie latający czołg. X-Tankcopter to taki dron na gąsienicach. Porusza się po wyboistym terenie, pokonuje przeszkody i penetruje trudno dostępne miejsca, a po jednym kliknięciu pilota wzbija się w powietrze, robi zdjęcia i nagrywa filmy. Wrocławska spółka SatRevolution stworzyła miniaturowego satelitę. W kosmos ma go wystrzelić brytyjski miliarder Richard Branson. Polski nanosatelita ma obrazować Marsa i jego księżyc, analizować marsjańską atmosferę, nawet poszukiwać tam wody. Z kolei naukowcy z Politechniki Gdańskiej opracowali ekologiczny zamiennik plastiku. Ich termoplastyczna skrobia ziemniaczana mogłaby być wykorzystywana do produkcji jednorazowych sztućców, kubków i talerzy. Taki ekowidelec rozkładałby się po wyrzuceniu w trzy miesiące, a nie setki lat jak plastik. Polacy zmierzyli się też z zadaniem niemożliwym. Opracowali nawet innowacyjny preparat na kaca. Buteleczka Alcorythm, zawierająca ekstrakty roślinne, witaminy z gru py B oraz glukozę, ma wspierać pracę wątroby i chronić przed syndromem dnia poprzedniego. To tylko kilka przykładów polskich innowacji z ostatnich paru miesięcy. Skoro jest więc tak dobrze, to dlaczego jest tak źle? W czerwcowym rankingu innowacyjności opublikowanym przez Komisję Europejską Polska zajmuje czwarte miejsce od końca. Za nami tylko Chorwacja, Bułgaria i Rumunia. W Global Innovation Index mamy pozycję w czwartej dziesiątce. OECD informuje, że na badania i rozwój wydajemy ok. 1 proc. PKB, czyli trzy razy mniej niż Niemcy, a nawet dwa razy mniej niż malutka Słowenia. Żadne polskie miasto nie znalazło się w zestawieniu 50 najbardziej innowacyjnych miast na świecie w opracowywanym od 12 lat prestiżowym zestawieniu australijskiej firmy badawczej 2thinknow. Pierwsze trzy miejsca zajmują kolejno: Tokio, Londyn i Dolina Krzemowa. Tylko czy to wszystko oznacza, że z polskimi innowacjami rzeczywiście jest tak źle?

Zmarnowane szanse

Co trzeci polski przedsiębiorca deklaruje, że jest innowacyjny – wynika z najnowszego badania Polskiej Agencji Rozwoju Przedsiębiorczości. Ale co z całą resztą? Firmy zapytane o to, dlaczego innowacji u siebie nie wdrażają, najczęściej odpowiadają, że przeraża je biurokracja. Drugą największą przeszkodą są trudności z pozyskaniem kompetentnych pracowników. Inni winę zrzucają na niekorzystne przepisy, trudności z uzyskaniem unijnych dotacji czy kredytu w banku. Najgorzej jest u tych najmniejszych. Tylko co 10. małe i średnie przedsiębiorstwo w Polsce wprowadziło w ostatnim czasie jakiś nowy produkt albo usługę. Przytłaczająca większość zajmuje się ulepszaniem produktów już istniejących na rynku. A to żadna innowacja. Z czego to wszystko wynika? Przede wszystkim winny jest brak współpracy między państwem, biznesem a nauką. – Dzisiaj wdrażaniem polskich wynalazków na rynek zajmują się naukowcy. Co profesor z jakiejś polskiej uczelni może wiedzieć np. o biznesie lotniczym? To, że umie opracować jakąś technologię, nie znaczy, że będzie potrafił ubrać ją w opakowanie i sprzedać klientowi – mówi dr Marek Dziubiński, właściciel spółki technologicznej Medicalgorithmics.

Przed laty stworzył wynalazek pozwalający na całodobowy monitoring pracy serca, przenosząc gabinet lekarski do urządzenia wielkości smartfona. Dzisiaj z jego technologii korzystają Brytyjczycy, Hiszpanie czy Amerykanie. Swój wynalazek komercjalizował w Stanach. Odbył setki spotkań z partnerami, żeby zrozumieć, czego oczekuje od niego klient. Udało się. Dostał finansowanie i przygotował produkt szyty na miarę klienta. – Kiedy słyszę, że u nas czołowa firma odpowiedzialna za wprowadzenie grafenu na rynek sprzedaje go przez internet, to brak mi słów. To tak jakby otworzyć sklep internetowy z torami kolejowymi albo tramwajami – komentuje. Oprócz grafenu takich zmarnowanych polskich wynalazków było po drodze więcej. Mogliśmy być potentatem na rynku odtwarzaczy Blu-ray. Ale tak długo dopieszczaliśmy nasz niebieski laser, że przegonili nas Japończycy z Panasonica. W okolicach Lublina mieliśmy szansę produkować innowacyjne paliwo ze spalin. Ale to nie dzięki nam tylko Niemcom z Audi na takim syntetycznym oleju mogły jeździć służbowe limuzyny Angeli Merkel. Każdą z tych szans zmarnowaliśmy.

Miliony na krzaki

Jak powinno się to robić, pokazali już dawno temu Amerykanie. Tamtejsze firmy tworzą innowacje dla rządu i armii. Później trafiają na komercyjny rynek. W Polsce przykładów takiej współpracy jest bardzo niewiele. Drugą przyczyną, dlaczego tak się dzieje, jest trochę brak pomysłu na to, gdzie te innowacje wspierać. W ostatnich latach mówiło się o tym, że należy sypać kolejne miliony złotych na start-upy. Ale czy tam rzeczywiście powstają innowacje? – Start-up to często młody człowiek, który ma marzenia, ale nikłe pojęcie o biznesie – mówi prof. Janusz Filipiak z krakowskiego koncernu IT Comarch. Jego zdaniem rządowe pieniądze na wsparcie start-upów mogłyby być skuteczniej wykorzystane przez małe i średnie firmy. – To są biznesmeni, którzy włożyli mnóstwo ciężkiej pracy w rozkręcenie firm, już coś zrobili, mają wyniki i pokazali, że potrafią. Dzięki tym środkom mogliby szybciej się rozwinąć – uważa. Podobnego zdania jest dr Tomasz Nasiłowski z działającej w branży fotoniki światłowodowej warszawskiej firmy InPhoTech: „To w tych małych i średnich firmach rodzą się szalone, nowatorskie pomysły, jak naturalne diamenty, które oszlifować, czyli wdrożyć do produkcji i do sprzedaży, powinny duże firmy”. To, że pieniądze trafiały do tej pory nie tam, gdzie trzeba, pokazał kwietniowy raport Najwyższej Izby Kontroli, która prześwietliła, do kogo poszło 15 mld zł na innowacje w latach 2011-2016. Wnioski nie pozostawiały złudzeń. Zyskiwały te firmy, które niekoniecznie były dobre w innowacjach, ale w wypełnianiu państwowych druczków. Komisje, które pięknie wypełnione wnioski później rozpatrywały, nie za bardzo zastanawiały się, czy dany projekt rzeczywiście jest nowatorski, czy nie. I tak prawie 2 mln zł dostała np. dyskoteka w Małopolsce, żeby „zainstalować nowoczesne urządzenia techniczne”. Niektóre start-upy otrzymywały miliony, żeby pokazać, jak poruszają się krzaki w grze komputerowej. Coś, co do perfekcji opracowały już dawno temu wielkie studia gamingowe, z naszym wielokrotnie nagradzanym „Wiedźminem” i CD Projektem na czele. Inne, po otrzymaniu pieniędzy, po prostu zwijały interes i zapadały się pod ziemię. Ale idzie nowe.

Polakom się chce

W 2017 r. na badania i rozwój (B+R) wydaliśmy ponad 1 proc. polskiego PKB. 10 lat wcześniej było to zawstydzające pół procenta. Rząd zaczął też myśleć nad tym, jak innowacje do Polski ściągać. Z danych Polskiego Instytutu Ekonomicznego wynika, że od paru lat rośnie u nas wysokość wsparcia podatkowego na innowacje. Do 2015 r. takiego wsparcia po prostu nie było. Na tę pomoc złożyły się rządowe dotacje, środki unijne oraz preferencyjne pożyczki czy leasingi uruchomione przez PKO BP i Europejski Fundusz Inwestycyjny. Doszły też ulgi podatkowe. Jeszcze trzy lata temu na działalność B+R przedsiębiorca mógł odliczyć sobie 30 proc. kosztów.

To bardzo mało, biorąc pod uwagę, że wdrożenie każdej innowacji wiąże się z ogromnym ryzykiem niepowodzenia, a wiadomo, że firma i tak nie zacznie od razu na nowatorskim produkcie zarabiać. Dzisiaj można odliczać już 100 proc. kosztów na działalność innowacyjną. Od początku tego roku weszła też w życie kolejna nowość – ulga podatkowa IP Box. W skrócie polega na tym, że skoro firma opracowała jakąś innowację, ma jakiś patent, to państwo nie będzie jej karać 19-proc. podatkiem PIT, a jedynie stawką 5-proc. Podobne ulgi mają Słowacy, Węgrzy czy Litwini, ale spośród wielu państw Starego Kontynentu to w Polsce ulga jest najwyższa. A to zdaniem ekspertów może przyciągać do nas innowacje. Zatrudnienie w tym sektorze zaczęło zresztą parę lat temu nareszcie rosnąć. W 2017 r. w Polsce było 144 tys. etatów w obszarze B+R. Dwa lata wcześniej o 35 tys. mniej. Zdaniem Polskiego Instytutu Ekonomicznego odnotowaliśmy więc najszybszy wzrost zatrudnienia w działalności badawczo-rozwojowej spośród wszystkich krajów UE i OECD. I to właśnie ludzie są naszym najmocniejszym atutem. W rankingu serwisu HackerRank, w którym wzięło udział 300 tys. programistów z całego świata, Polacy zajęli trzecie miejsce. Zostawiliśmy w tyle Niemców, Japończyków czy Amerykanów. Lepsi byli tylko Chińczycy i Rosjanie. W pisaniu algorytmów polscy informatycy byli już na drugim miejscu, zaraz za Rosjanami.

– To, co mamy my, a czego nie ma w innych krajach zachodniej Europy, to sporo młodych ludzi, którym jeszcze się chce. Na Zachodzie każdy siedzi zamknięty w swojej „klatce”. Pokutuje myślenie – jak tata nie miał wyższego wykształcenia, to i ja nie będę miał. Polacy są dynamiczni, bardziej zmotywowani do działania, lepiej wykształceni, chce im się. Wystarczy im pokazać ważny cel, dostarczyć środki i będą walczyć do upadłego. Prędzej czy później zrobimy wyrwę w skostniałym świecie zachodniego biznesu – mówi prof. Janusz Filipiak.

Steve Jobs powtarzał, że innowacja nie zależy od tego, ile miliardów dolarów przeznaczy się na badania. Kiedy Apple wymyślił Maca, jego gigantyczny rywal IBM wydawał na innowacje 100 razy więcej. Tutaj nie chodzi o pieniądze, a przede wszystkim o ludzi, z którymi się pracuje. Zaś najlepsze polskie innowacje jeszcze nie powstały, bo dopiero kiełkują w głowach naszych studentów.

Okładka tygodnika WPROST: 43/2019
Artykuł został opublikowany w 43/2019 wydaniu tygodnika „Wprost”
Zamów w prenumeracie lub w wersji elektronicznej:
 0

Spis treści tygodnika Wprost nr 43/2019 (1908)

  • Gdy politycy mówią ludzkim głosem 20 paź 2019, 20:00 Cud się zdarzył! Politycy przestali posługiwać się przekazami dnia i przemówili ludzkim głosem. Dość niespodziewana sytuacja, w której opozycja (być może) odbiła Prawu i Sprawiedliwości Senat, partyjne rozliczenia w Platformie Obywatelskiej, a także wewnątrzkoalicyjne tarcia w... 4
  • Niedyskrecje parlamentarne 20 paź 2019, 20:00 W Platformie Obywatelskiej aż huczy od informacji na temat samopoczucia GRZEGORZA SCHETYNY po wyborach. Zdaniem naszych informatorów po krytyce medialnej, jaka spadła na szefa PO, polityk ukuł pewną teorię. – Schetyna oznajmił, że w TVN... 8
  • 7 dni dookoła świata 20 paź 2019, 20:00 Żegnajcie, wyspy Brexit się dokona. Tak przynajmniej ustalił premier Boris Johnson i UE. W chwili zamykania tego wydania „Wprost” niewiadomą jest już tylko zgoda Izby Gmin. Jeśli Johnson ją dostanie, z UE zniknie państwo przywiązane... 10
  • Obraz tygodnia 20 paź 2019, 20:00 5 tys. dolarów wynosi dzienna stawka Joanny Kulig grającej w Hollywood w serialu Netflixa „The Eddy” Przegrana Anna Lewandowska Była sportsmenka, trenerka i celebrytka nie będzie już reklamowała przeciwłupieżowych szamponów do... 13
  • Tęcza do pralki 20 paź 2019, 20:00 Zadyma z powodu ustawy o edukacji seksualnej. Jedni chcą tęczowego piątku. Przeciwnicy – zakryć wszystko kołdrą. A gdzie zdrowy rozsądek? 16
  • Zdeprawowane „rządy prawa” 20 paź 2019, 20:00 W tym samym czasie, gdy w Polsce mieliśmy demokratyczne wybory, przed hiszpańskim sądem zapadały wyroki wieloletniego więzienia wobec przywódców demokratycznej Katalonii. Na dwóch geograficznych krańcach Unii Europejczycy mogliśmy być... 17
  • Wrobiony 20 paź 2019, 20:00 Historia skazanego na dożywocie i wypuszczonego z więzienia po 20 latach Arkadiusza Kraski to opowieść o zbrodni sądowej dokonanej w majestacie prawa na człowieku, który nawet nie był w pobliżu miejsca przestępstwa. 18
  • Wszystkie kłopoty prezesa 20 paź 2019, 20:00 Druga kadencja miała być dla Jarosława Kaczyńskiego łatwiejsza. Już wiadomo, że nie będzie. W jej trakcie prezes PiS będzie musiał bowiem stawiać czoła nie tylko opozycji, lecz także frakcjom we własnym obozie. 24
  • Tusk powinien wystartować 20 paź 2019, 20:00 Donald Tusk ma największe szanse na wygranie wyborów prezydenckich, w dodatku jest w stanie swoją osobą połączyć całą opozycję – przekonuje Bogdan Borusewicz, wicemarszałek Senatu. 28
  • Transfery są częścią polityki 20 paź 2019, 20:00 Boję się, że Senat pod rządami opozycji z izby refleksji i zadumy szybko by się zmienił w izbę awantur i zadymy. Dlatego spoczywa na nas obowiązek stworzenia w nim większości – mówi Stanisław Karczewski, marszałek Senatu. 31
  • Déją vu 20 paź 2019, 20:00 W schyłkowym PRL-u opozycja demokratyczna wyznawała taką zasadę – kiedy Służba Bezpieczeństwa próbowała kogoś zwerbować, należało opowiadać o tym na lewo i prawo. To rozbrajało przeciwnika. Po co komu agent, o którym wszyscy... 33
  • Zróbmy prawybory opozycji 20 paź 2019, 20:00 Do końca roku opozycja powinna wyłonić wspólnego kandydata na prezydenta – mówi Władysław Kosiniak-Kamysz, prezes PSL. 34
  • Operacja: odsunąć Schetynę 20 paź 2019, 20:00 W Platformie Obywatelskiej narasta atmosfera rozliczeń. Młodzi działacze chcą, by Grzegorz Schetyna przestał kierować partią. 38
  • Co obali Kaczyńskiego 20 paź 2019, 20:00 Prawo i Sprawiedliwość osiągnęło wyborczy sukces i 8 mln głosów poparcia, ale Jarosław Kaczyński zamiast umocnić się na pozycji hegemona, znowu musi walczyć o utrzymanie status quo. Oto 10 rzeczy, które mogą zabrać PiS władzę. 42
  • W związku z telefonem 20 paź 2019, 20:00 Wybieramy smartfony zamiast prawdziwych relacji i komunikatory zamiast rozmów twarzą w twarz. Nawet 2 mln Polaków mogą mieć problem z phubbingiem. 47
  • Perły z PRL 20 paź 2019, 20:00 Meble po dziadkach wracają w chwale do mieszkań młodych Polaków. Można się nimi pochwalić przed gośćmi, ale też nieźle na nich zarobić. 52
  • Sądny dzień rosyjskiego sportu 20 paź 2019, 20:00 Skala afery dopingowej w Rosji jest taka, że flaga tego kraju może na długo zniknąć nie tylko z olimpiad, lecz także z każdych większych zawodów międzynarodowych. 56
  • Wizjonerzy znad Wisły 20 paź 2019, 20:00 Kiedy Steve Jobs wymyślił Maca, IBM wydawał 100 razy więcej pieniędzy na badania niż Apple. W innowacjach nie chodzi tylko o kasę, ale o ludzi, z którymi się pracuje. A tych mamy w Polsce najlepszych na świecie. 62
  • Innowatory „Wprost” 2019 rozdane 20 paź 2019, 20:00 Można nimi pokonać konkurencję albo zdobyć umysły i portfele klientów. Innowacje to broń, którą wykorzystują również polscy przedsiębiorcy. Przekonuje o tym najnowsza edycja Innowatorów „Wprost” – nagrody dla najbardziej innowacyjnych przedsiębiorstw w Polsce, którą nasz... 66
  • Tylko dla odważnych 20 paź 2019, 20:00 O paliwach przyszłości, sztucznej inteligencji, internecie rzeczy i innych nowych technologiach mówili uczestnicy konferencji „RTMx. Innowacje na rzecz rozwoju”. 68
  • W świecie internetu rzeczy 20 paź 2019, 20:00 Internet rzeczy daje ogromne możliwości, ale nie można zapominać też o zagrożeniach, jakie za sobą niesie – przypomina Maciej Kawecki, dziekan Wyższej Szkoły Bankowej w Warszawie. 70
  • Z prądem zmian 20 paź 2019, 20:00 Rozrasta się sieć stacji ładowania samochodów elektrycznych Grupy ORLEN. Oprócz Polski i Czech, gdzie pojazd naładujemy w 43 miejscach, ładowarki pojawiły się również w Niemczech. 72
  • Ewolucja kontra rewolucja 20 paź 2019, 20:00 To nie innowacyjność rewolucyjna, ale ta stopniowa często przyczynia się do przełomu w firmach i może się stać motorem rozwoju oraz gwarantem ich sukcesu, także na rynkach międzynarodowych. 74
  • Innowacyjne wsparcie dla innowacji 20 paź 2019, 20:00 Wrocławski Park Technologiczny (WPT) wdrożył program rozwoju biznesu Stellar Hub, który pozwala firmom na korzystanie z innowacyjnego wsparcia – produktów i usług biznesowych. 76
  • Jak budować szybciej i taniej 20 paź 2019, 20:00 Innowacje to nie tylko nowe technologie, lecz także nowoczesny model zarządzania procesem budowy. Wprowadza je HM Inwest. 77
  • Hotele na piątkę 20 paź 2019, 20:00 Rozwój i inwestowanie w nowe obiekty hotelowe to strategia Polskiego Holdingu Hotelowego, który pierwszy wprowadził na polski rynek takie marki hoteli jak Courtyard by Marriott, Hampton by Hilton, Renaissance i Moxy. Wkrótce dołączy do nich Vīb. 78
  • Uskrzydlony e-commerce 20 paź 2019, 20:00 Innowacje w Polskich Liniach Lotniczych LOT udowadniają, że ultranowoczesne rozwiązania w transporcie to nie fanaberia, ale standard, którego klienci oczekują. 80
  • Zablokować reaktywację wirusa 20 paź 2019, 20:00 Obudzenie uśpionego wirusa cytomegalii to poważne ryzyko ciężkich, a niekiedy śmiertelnych powikłań przeszczepienia szpiku. Można temu zapobiec – mówi dr hab. Beata Piątkowska-Jakubas, hematolog. 82
  • Astmę ciężką można kontrolować 20 paź 2019, 20:00 Jeszcze niedawno ciężka postać astmy to dla chorych był dramat. Leczenie biologiczne całkowicie zmieniło ich sytuację – mówi dr Piotr Dąbrowiecki, alergolog z Kliniki Chorób Infekcyjnych i Alergologii WIM. 83
  • Zapobiec atakom 20 paź 2019, 20:00 Infekcje, stres, nawet dłuższa podróż czy wystąpienie w pracy mogą się przyczynić do niebezpiecznego ataku choroby. Jest lek, który może temu zapobiec – mówi Nienke Feenstra, dyrektor generalna Takeda Pharma w Polsce. 84
  • Kolejny przełom w raku płuca 20 paź 2019, 20:00 Chcielibyśmy, by rak płuca zmieniał się w chorobę przewlekłą, podobnie jak to się stało w raku piersi – mówi Wiktor Janicki, dyrektor generalny Roche Polska. 85
  • Paliwo dla innowacji 20 paź 2019, 20:00 PGNiG zainwestowało dotychczas w ponad 50 innowacyjnych projektów m.in. w obszarze poszukiwań, wydobycia, magazynowania i dystrybucji surowców naturalnych. 86
  • Zielony prąd do twojego auta 20 paź 2019, 20:00 PGE Polska Grupa Energetyczna to pierwszy w Polsce operator stacji ładowania samochodów elektrycznych, który zapewnia swoim klientom w pełni ekologiczne zasilanie. 87
  • Bliżej polskiego rolnika 20 paź 2019, 20:00 Innowacje w rolnictwie umożliwiają prowadzenie rolnictwa zrównoważonego – mówi Artur Szymczak, dyrektor zarządzający KUHN Maszyny Rolnicze. 88
  • Ekstremalne przeprowadzki 20 paź 2019, 20:00 Przenosimy całe fabryki, całe linie produkcyjne. Maszyny lub ich elementy o wadze nawet setek ton. To praca w ciągłym napięciu, ale i straszna frajda – mówi Robert Samczyk, prezes spółki Protech Motors. 89
  • Odpowiedzialna cyfryzacja 20 paź 2019, 20:00 Jak wykorzystać potencjał innowacji – mówi Łukasz Sibielak z zarządu DHL Parcel Polska, dyrektor ds. systemów informatycznych firmy. 90
  • Dzielmy się autem 20 paź 2019, 20:00 Jesteśmy narodem, który lubi posiadać. My przekonujemy, że auta lepiej używać. Korzystać z niego wtedy, kiedy potrzebujemy, bo tak jest wygodniej i bardziej ekologicznie – mówi Maciej Panek, prezes firmy Panek SA. 91
  • Być żaglem i sterem 20 paź 2019, 20:00 Powolna popularyzacja elektromobilności w Polsce wynika głównie ze słabo rozwiniętej infrastruktury ładowania. Dlatego zaopatrujemy nabywców naszych pojazdów w szybkie ładowarki – mówi Łukasz Blichewicz, prezes zarządu Grupy Assay, inwestora strategicznego Elimen Group. 92
  • Fotowoltaiczne żniwa 20 paź 2019, 20:00 Energetyka słoneczna ma wielki potencjał. Wykorzystanie go to zysk nie tylko dla środowiska, lecz także dla naszego portfela – mówi Włodzimierz Robaszek, dyrektor generalny i specjalista ds. fotowoltaiki w Solaris Energy. 93
  • Technologia jutra 20 paź 2019, 20:00 Nowe sposoby pozyskiwania i doskonalenia wiedzy, innowacyjne metody leczenia. Nasze projekty otwierają przed użytkownikami zupełnie nowe możliwości – mówi Jerzy Durślewicz, prezes firmy Tomorrow. 94
  • Przyszłość dzieje się na naszych oczach 20 paź 2019, 20:00 Innowacyjność systemowa to nie wszystko. Konieczne są uporządkowane i zaplanowane działania, zorientowane na oczekiwania klienta i przyszłe potrzeby rynku – mówi Mariusz Kazimierczak, dyrektor sprzedaży Geis PL. 95
  • Słodkie przekąski nowej generacji 20 paź 2019, 20:00 Marcin Gortat dołożył swoją cegiełkę do projektu FreeYu, dając swój know-how w obszarze odżywiania sportowców, ich preferencji i wyborów – mówi Bogusław Szladewski, prezes zarządu ZPC Otmuchów SA. 96
  • PGE Narodowy wyznacza trendy 20 paź 2019, 20:00 PGE Narodowy to nie tylko stadion, ale jednocześnie wielofunkcyjna arena, która jest wzorcem dla innych podobnych obiektów – mówi Alicja Omięcka, prezes zarządu operatora PGE Narodowego. 98
  • Polacy ruszają na Marsa 20 paź 2019, 20:00 Już w 2022 r. wyruszy pierwsza na świecie naukowa wyprawa na Marsa. Będzie to polska misja – zapowiadają Artur Chmielewski i Mariusz Sawiński, którzy razem z uczelniami oraz polskimi firmami kosmicznymi przygotowują Polski Program Marsjański. 100
  • Wątrobie na pomoc 20 paź 2019, 20:00 Leki, tłuste potrawy, nadmiar alkoholu – ze świecą szukać osób, które nie szkodzą swojej wątrobie. Jak wspomóc jej pracę? 102
  • Z twarzy podobny do nikogo 20 paź 2019, 20:00 Samotność nie jest najstraszniejszą ceną, jaką może zapłacić artysta. Wykluczenie, napiętnowanie, stygmat szaleńca. Z nimi trudniej się pogodzić – mówi Willem Dafoe, odtwórca głównej roli w filmie Juliana Schnabla „Van Gogh. U bram wieczności”. 104
  • Uprawiam techno romantyczne 20 paź 2019, 20:00 Moje pokolenie kuma więcej, niż się wydaje. Wiemy, że głos ma sens – mówi Mery Spolsky. Artystka właśnie wydała nową płytę „Dekalog Spolsky”. 108
  • Sąsiedzi, których nie ma 20 paź 2019, 20:00 Hiszpańska wojna domowa z lat 1936-1939 i reżim generała Francisco Franco nie doczekały się uczciwej debaty. Dzisiaj artyści pokazują konsekwencje, jakie społeczeństwo ponosi za dekady milczenia. 110
  • Tylko miłość 20 paź 2019, 20:00 Ta opowieść o losie kobiet w XVIII w. niepokojąco współgra z współczesnością – mówi Adèle Haenel, odtwórczyni głównej roli w nagrodzonym za scenariusz na festiwalu w Cannes „Portrecie kobiety w ogniu”. 114
  • Wydarzenie 20 paź 2019, 20:00 Lustro historii Po odważnym, zaskakującym „Pokocie” według prozy Olgi Tokarczuk Agnieszka Holland wraca do bardziej tradycyjnego kina. To cena za możliwość dotarcia do większej publiczności. A „Obywatel Jones” jest ważnym filmem.... 115
  • Film 20 paź 2019, 20:00 Szaleństwo artysty „VAN GOGH. U BRAM WIECZNOŚCI”, reż. Julian Schnabel, Against Gravity J ulian Schnabel jest dinozaurem bohemy w coraz bardziej korporacyjnym świecie artystycznym. Malarz i reżyser uwielbia obnosić się ze swoim... 116
  • Muzyka 20 paź 2019, 20:00 Środek skali B aranovski swoją karierę buduje krok po kroku i od roku dawkuje piosenki, które z łatwością zdobywają polski eter. „Luźno”, „Zbiór” czy „Czułe miejsce” są powszechnie znane, a część z nich dała artyście... 117
  • Książka 20 paź 2019, 20:00 Wielki powrót Z nikanie” to bardzo ciekawa i przejmująca proza wzięta wprost z życia i o życiu mądrze opowiadająca. Za nazwiskiem niezwykle sprawnej pisarsko Izabeli Morskiej kryje się znana choć milcząca od lat autorka kultowej... 118
  • Kalejdoskop 20 paź 2019, 20:00 Tradycja i nowoczesność P odczas wystawy „Retroperspektywa” można oglądać ponad 50 prac Michała Batorego – głównie plakaty teatralne z Polski i Francji i okładki książek wydawnictwa Drzewo Babel. Pochodzący z Łodzi artysta,... 119
  • Niebrylantowa 20 paź 2019, 20:00 Co do Olgi, myślę, że jak najbardziej, jestem za! Przez te wszystkie lata od początku lat 90. Tokarczuk wykonała gigantyczną robotę. Wydała dziesiątki książek, z których chyba tylko „Anna In w grobowcach świata” była niestrawna,... 120
  • Sprzedawcy marzeń 20 paź 2019, 20:00 W świecie, w którym coaching robi spektakularną karierę, gwiazdy też chcą być coachami, tyle że w wersji premium. 122
  • Jestem człowiekiem staromodnym 20 paź 2019, 20:00 To, co mam w głowie, nie jest efektem jednorazowego objawienia, tylko lektur i podróży, które najczęściej odbywałem, będąc zainspirowany książką. 126
  • Kiszone „oliwki” z Podkarpacia 20 paź 2019, 20:00 Jest rośliną ozdobną, często formowaną w żywopłoty. Ma rodowód dworski, w przeszłości jego krzewy musiały zdobić każdy park pałacowy. Mowa o dereniu, który kryje także kulinarne sekrety. 128
  • …prowadzenie rozmowy o podwyżce 20 paź 2019, 20:00 Uważasz, że zasługujesz na podwyżkę, ale boisz się o nią poprosić? Podpowiadamy, jak przygotować się do rozmowy z przełożonym. 129
  • Zrób sobie… Olgę Tokarczuk 20 paź 2019, 20:00 Prawicowi publicyści natychmiast wytropili sztokholmski spisek przeciwko Polsce. Wgryzamy się w jego szczegóły. 130

ZKDP - Nakład kontrolowany