Europejska armia Szwejków

Europejska armia Szwejków

Nie ma szans na szybkie powstanie europejskich sił zbrojnych
Rok temu Lech Kaczyński wywołał śmiech w Warszawie i zaskoczenie w Brukseli. Taka była reakcja na jego ideę stworzenia stutysięcznej euroarmii. Nicolas Sarkozy, który podobny pomysł przedstawił kilka tygodni temu, sprowokował już poważniejszą dyskusję. Najdalej poszli jednak Niemcy. W dokumencie sygnowanym przez Fundację im. Friedricha Eberta nakreślili koncepcję europejskiej armii, która docelowo miałaby być alternatywą dla NATO.
Pakt Północnoatlantycki, którego szczyt odbędzie się 2-4 kwietnia w Bukareszcie, może być spokojny. Dopóki Londyn nie przyłączy się do gry, dopóty Europie parasol ochronny NATO będzie niezbędny. Euroarmia wirtualna
Jeszcze na unijnym szczycie w Kolonii w 1999 r. Berlin i Paryż usiłowały przeforsować przeszczepienie zbrojnego ramienia Unii Zachodnioeuropejskiej do UE. Ich propozycja nie zyskała wówczas poparcia. Nieco później w langwedockiej Tuluzie francusko-niemiecki tandem przedstawił plan powołania eurokorpusu w sile 60 tys. żołnierzy i przygotowanie go do samodzielnych misji. Ogniwem łączącym była chęć ograniczenia – jak mówiono nad Sprewą i Sekwaną – „sobiepaństwa" USA w polityce międzynarodowej. Waszyngton nie miał nic przeciw silnej Europie, ale bynajmniej nie pod komendą Francji i Niemiec.
Pomysł powołania europejskich sił zbrojnych nie był de facto niczym nowym. Pierwszy plan europejskiego paktu obronnego upadł w 1954 r. z powodu sprzeciwu Francji, która bała się uzbrojenia Niemiec. Potem każdy działał na własną rękę, w obawie przed utratą choćby części politycznej suwerenności. O potrzebie koordynacji polityki bezpieczeństwa mówiono też na szczycie UE w Amsterdamie. Wówczas plan wchłonięcia UZE blokowała Wielka Brytania. Wypróbowany sojusznik USA, były premier Tony Blair, formalnie przejawił zainteresowanie europejskim sojuszem obronnym. Wynikało ono głównie z obaw, by Francja i Niemcy nie urosły w siłę ani nie zaczęły odgrywać wiodącej roli na kontynencie.
Chęć uwolnienia się Paryża i Berlina od amerykańskiego gorsetu odzwierciedliła nowa koncepcja Europejskiej Polityki Bezpieczeństwa i Obrony. Jej siłą motoryczną byli Francuzi, którzy nie chcieli tańczyć w takt waszyngtońskiej orkiestry, a akuszerem były Niemcy. Jedynie aktywnej postawie Blaira należy zawdzięczać, że dokument nie jest jawnie antyamerykański. Tzw. strategia Solany z grudnia 2003 r. określa zagrożenia dla europejskiego bezpieczeństwa, wyznacza cele wspólnej polityki i jest bazą do budowy przyszłej armii. – Amerykanie preferują działania jednostronne i wyprzedzające, Europejczycy wielostronne i dyplomację prewencyjną. To całkowicie odmienne optyki – mówi eurodeputowany Janusz Onyszkiewicz, były minister obrony. Niedługo potem została zresztą powołana Europejska Agencja Obrony, której docelowym zadaniem jest ujednolicenie europejskiego rynku zbrojeniowego (z państw unijnych nie należy do niej jedynie Dania). Co ciekawe, jednym z najaktywniejszych uczestników agencji jest Polska, która pod względem finansowego zaangażowania jest tuż za Francją.

Niemiecka armia europejska
Korpus sił szybkiego reagowania, szumnie zwany euroarmią, ma wystawiać mieszane grupy bojowe w systemie rotacyjnym. Za dwa lata Polska ma przewodniczyć grupie złożonej także z Niemców, Litwinów, Estończyków i Słowaków. Grupy mają działać tam i wtedy, gdzie NATO nie może lub nie chce.
Ambitniejsze plany ma niemiecka Fundacja im. Friedricha Eberta. Opracowany przez nią i dystrybuowany wśród europejskich polityków dokument zawiera zarys następnych kroków. Sugeruje się m.in. zjednoczenie transportów wojskowych w jednej organizacji – European Air Transport Command. Miałaby ona zastąpić wszystkie wojskowe jednostki transportowe poszczególnych krajów „we wszelkich ich zadaniach, włącznie z wykształceniem, treningiem, utrzymaniem i logistyką". Zaleca się utworzenie Europejskiej Akademii Militarnej, wspólnej Kwatery Głównej Marynarki Bałtyckiej i niezależnej Rady Ministrów do spraw Wojskowych. Mniejsze państwa UE – jak czytamy – i tak nie są w stanie zapewnić sobie odpowiedniej obrony, dlatego muszą się zdać wyłącznie na swoje „ograniczone możliwości", by „specjalizować się w niszowych umiejętnościach”. Docelowo postuluje się powołanie wspólnego europejskiego ministra obrony i utworzenie prawdziwej europejskiej armii. No i prymat należałby się Niemcom.
Dopóki jednak wątpliwości Brytyjczyków co do francusko-niemieckich starań o wojskowe „usamodzielnienie Europy" podzielają również Belgowie, Holendrzy czy Duńczycy, nie mówiąc już o nowych krajach członkowskich NATO (zwłaszcza Polska i Rumunia mają opinię bastionów proamerykańskości), dopóty projekt Fundacji Eberta jest abstrakcyjny. Tym bardziej że – jak to określił były sekretarz generalny NATO George Robertson – „Europa jest niedorozwinięta pod względem wojskowości".
Jacques Chirac, poprzedni prezydent Francji, należał do ostatnich szefów państw zachodniej Europy, którzy w przeszłości nosili wojskowy mundur – był absolwentem szkoły kawalerii i uczestniczył w wojnie algierskiej. Modernizacja francuskiej armii ograniczyła się jednak do skrócenia obowiązkowej służby i redukcji liczby poborowych z 250 tys. do 80 tys. O zniesieniu obowiązku służby wojskowej i zmniejszeniu sił zbrojnych z 300 tys. do 190 tys. postanowili również Włosi. Na armie zawodowe zdecydowali się Belgowie, Holendrzy, Hiszpanie i Portugalczycy, a w przyszłości chcą do nich dołączyć Polacy.

Daleko za Ameryką
Dla europejskich sojuszników armia USA jest niedoścignionym wzorem. Za oceanem obowiązek służby wojskowej zniesiono w 1973 r., podczas kadencji prezydenta Richarda Nixona. Dla spełnienia założeń polityki obronnej Pentagon utrzymuje 1,4 mln żołnierzy służby czynnej. Pod względem technicznym i technologicznym Europę i USA dzieli przepaść. W Niemczech cięcia w resorcie obrony zaczęły się już za rządów Kohla i ten sam kurs utrzymał Schröder. Z braku pieniędzy niemieccy żołnierze od lat nie strzelają tyle, ile powinni, lotnicy nie odbywają tylu godzin lotów ćwiczebnych, ile zakłada regulamin NATO, a formacje wojsk lądowych i morskich muszą korzystać ze zdziesiątkowanego sprzętu, do którego brak części zamiennych. Podobnie jest we Francji, gdzie wydatki budżetowe na potrzeby armii spadły z 28,5 proc. w 1960 r. do 11,6 proc. w 2000 r., a przyjęty program jej przebudowy, w tym likwidacji 40 pułków, 9 dywizji i 2 sztabów dowodzenia oraz redukcji sprzętu lądowego, morskiego i powietrznego, sięga 2015 r. Obecnie USA wydają na zbrojenia bez mała 4 proc. PKB, a średnia w krajach UE nie przekracza połowy tego odsetka. Prawie 380 mld dolarów wydawanych na potrzeby US Army przekracza łączny fundusz pozostałych państw świata z pierwszej dziesiątki najwięcej wydających na zbrojenia. Europejscy sojusznicy NATO inwestują w wojsko około 40 proc. tego co USA.
Nikłe nakłady na obronność nie są jednak jedynym mankamentem europejskich armii. Większość szefów rządów jak ognia unika wysyłania własnych żołnierzy na misje, zwłaszcza te bardziej niebezpieczne. Europejska misja w Libanie, Kongu i obecnie policyjna w Czadzie wykluwały się w takich bólach, że w pewnym momencie wydawało się, iż w ogóle nie dojdą do skutku. Udział Europejczyków w misjach NATO nierzadko jest symboliczny. Szef Pentagonu Robert Gates zarzucił, że nie wszyscy europejscy partnerzy są gotowi umierać za wspólną sprawę. Kandydat na prezydenta Barack Obama jest jeszcze bardziej bezpośredni. – Amerykanie i Brytyjczycy wykonują „brudną robotę" w Afganistanie, a inni trzymają się z daleka od niebezpiecznych regionów – wypalił podczas jednego z wieców. W misji stabilizacyjnej ISAF w wojnie z talibami bierze udział 43 tys. żołnierzy reprezentujących wszystkich członków NATO, z czego zdecydowaną większość, bo aż 30 tys., stanowią Amerykanie.
USA krytykują przede wszystkim Niemców, że wiercą studnie i budują latryny na spokojnej północy. Generał NATO James Jones mówi otwarcie, że chętnie powitałby Bundeswehrę na południu Afganistanu, ale kanclerz Merkel nie ulega tym naciskom. Niemcy byliby skłonni do większej aktywności, ale rozgrywają własną partię, której nadrzędnym celem jest zdobycie miejsca wśród stałych członków Rady Bezpieczeństwa ONZ. Mimo że klimat między RFN i USA uległ wyraźnemu ociepleniu, Niemcy nie są łatwymi partnerami dla Waszyngtonu także w ramach NATO. Choć Jaap de Hoop Scheffer zaprzecza, jakoby sojusz pogrążał się w kryzysie, prawda wygląda inaczej. Berlin nie chce drażnić Moskwy i nie popiera planów USA włączenia do NATO Ukrainy i Gruzji. Merkel próbowała ostatnio być emisariuszem Putina i przedstawiła jego propozycję włączenia rosyjskich żołnierzy do misji w Afganistanie. Gdyby doszło do dołączenia byłych okupantów do sił ISAF, byłaby to kompromitacja sojuszu na całej linii.

Każdy sobie rzepkę skrobie
Czy wobec rozbieżności celów wśród europejskich partnerów można mówić o tworzeniu euroarmii? Pomysł Lecha Kaczyńskiego miał wymiar głównie propagandowy. Deklaracja odbiła się echem w krajach UE, gdzie komentatorzy rozpisywali się, że polski prezydent jest mniej antyeuropejski, niż na to wygląda. Dotychczas żołnierze eurokorpusu pojawili się w zwartym szyku jedynie na ubiegłorocznej paradzie wojskowej z okazji święta narodowego Francji. To właśnie Francja, wbrew deklaracjom jej prezydenta, jest teraz hamulcowym wizji europejskiej armii. Sarkozy nie odsądza już polityki USA od czci i wiary i poważnie rozpatruje powrót Francji w szeregi
NATO na zasadach pełnoprawnego członka. Pierwszy odpowiedział pozytywnie na apel Amerykanów o wysłanie dodatkowych żołnierzy do Afganistanu.
Dziś we francusko-niemieckim tandemie każdy pedałuje w przeciwną stronę. Na szczycie UE w Berlinie kanclerz Merkel mówiła jedynie o „konieczności zbliżenia się do wspólnej europejskiej armii". Co to oznacza? Wszystko i nic. Kanclerz zdaje sobie sprawę, że wielu unijnych partnerów dąży do tego, by takie ponadnarodowe siły zbrojne Europy nie powstały.
Nawet gdyby europejska armia powstała, byłaby jedynie armią z ograniczoną odpowiedzialnością. Prof. Johannes Varwick z uniwersytetu w Kolonii, specjalista w dziedzinie europejskiej polityki obronnej, stwierdza krótko: – Powstanie europejskich sił zbrojnych byłoby możliwe za dziesięć czy piętnaście lat. Rzecznik obrony współrządzących w RFN socjaldemokratów Hans-Peter Bartels jeszcze bardziej oddala ów cel. Przypomina, że wprowadzenie euro poprzedziło 30 lat pracy. Pozostaje pytanie, czy Europę stać na samodzielność w globalnej polityce? Dotychczas odpowiedź brzmiała: nie. W polityce obronnej Europejczycy, niczym zmultiplikowani Szwejkowie, wciąż wolą sprowadzać nowe wyzwania do anegdoty. 

Okładka tygodnika WPROST: 13/2008
Więcej możesz przeczytać w 13/2008 wydaniu tygodnika „Wprost”
Zamów w prenumeracie lub w wersji elektronicznej:
 0

Spis treści tygodnika Wprost nr 13/2008 (1318)

  • Wprost od czytelników 24 mar 2008, 22:00 Jak one to robią Bardzo dziękuję za artykuł „Jak one to robią" (nr 9) o kobietach, które właśnie po pięćdziesiątce mogą się fantastycznie rozwijać. Wręczyłam go uroczyście mojej córce, która w 2007 r. skończyła 50... 4
  • Na stronie-Chińska polityka 24 mar 2008, 22:00 Czy protest przeciwko zabijaniu bezbronnych ludzi na ulicy to poglądy polityczne? 4
  • Skaner 24 mar 2008, 22:00   8
  • Sondaż: Lepper wraca do Sejmu 24 mar 2008, 22:00 Gdyby wybory odbyły się teraz, do Sejmu wróciłaby Samoobrona, niekwestionowanymi liderami politycznymi w Polsce pozostają zaś Donald Tusk i Platforma Obywatelska – wynika z sondażu Pentora na zlecenie „Wprost". To pierwsze... 8
  • Rząd zapłaci za in vitro? 24 mar 2008, 22:00 SejmZakaz produkcji nadprogramowych zarodków i – być może – refinansowanie zabiegu w szczególnych przypadkach. Taki kompromis w sprawie in vitro chce zaproponować Platforma Obywatelska – ustalił „Wprost". Tuż po... 8
  • Roger jak Olisadabe 24 mar 2008, 22:00 FutbolRoger Guerreiro, brazylijski piłkarz Legii Warszawa, w ciągu dwóch tygodni ma dostać polskie obywatelstwo. MSWiA na początku tygodnia prześle do prezydenta wniosek w tej sprawie – dowiedział się „Wprost". – Od... 8
  • Kempa nie ustawiała prokuratorów 24 mar 2008, 22:00 ProkuraturaBeata Kempa (PiS) nie obiecywała „ustawienia prokuratorów i umorzenia sprawy" – wynika z ustaleń prokuratury, do których dotarł „Wprost". Warszawscy śledczy nie znaleźli dowodów wskazujących na to,... 8
  • Dossier 24 mar 2008, 22:00  „Wysoki jak brzoza, a głupi jak koza"LESZEK MILLER do Romana Giertycha w magazynie „24 godziny" w TVN 24„Lepiej być zerem niż Leszkiem Millerem"ROMAN GIERTYCH w tym samym programie, odpowiadając Leszkowi... 10
  • PYTANIA NIEPOLITYCZNE- Córka robi mi włosy na wesela 24 mar 2008, 22:00 Rozmowa z Danutą Hojarską, byłą posłanką Samoobrony 10
  • Ludzie 24 mar 2008, 22:00 Koterski w błocie Debiutancki program Michała Koterskiego (syna reżysera Marka Koterskiego) „Misiek Koterski show" rusza w kwietniu w Polsacie. Michał podda się pilingowi skóry, depilacji i błotnym kąpielom. Nowy program ma być... 10
  • Azja kocha polskie gwiazdy 24 mar 2008, 22:00 FilmyPrawo do emisji serialu „Tajemnica twierdzy szyfrów" kupiła jedna z japońskich stacji telewizyjnych. Serial nakręcony na podstawie powieści „Twierdza szyfrów" Bogusława Wołoszańskiego jest kolejnym tegorocznym... 10
  • Polka w reklamie Diora 24 mar 2008, 22:00 ReklamaKasia Struss (prawdziwe nazwisko Katarzyna Strusińska), modelka pochodząca z Ciechanowa, jest pierwszą Polką, która wystąpiła w kampanii reklamowej Diora. Ugruntowała w ten sposób swoją pozycję w światowej czołówce modelek. Od... 12
  • Polacy, zalegalizujcie aborcję! 24 mar 2008, 22:00 RaportKraje, które dziś zakazują aborcji, powinny ją dopuścić – takie wezwanie zawiera raport Zgromadzenia Parlamentarnego Rady Europy. Ma on być głosowany 16 kwietnia. To apel skierowany m.in. do Polski, Irlandii czy Malty, gdzie... 12
  • Hillary, reformy i… Monica 24 mar 2008, 22:00 USAAmerykańskie Archiwum Narodowe opublikowało 11 tys. stron harmonogramów spotkań Hillary Clinton z czasów prezydentury jej męża. Potwierdziło się, że to ona stała za projektem reformy służby zdrowia. Spotkanie w tej sprawie odbyła... 12
  • Orbitalne laboratorium 24 mar 2008, 22:00 Kosmos Pierwszy element japońskiego modułu badawczego Kibo został dołączony do krążącej wokół Ziemi Międzynarodowej Stacji Kosmicznej. To kolejne laboratorium w kosmosie po zbudowanym przez Europejską Agencję Kosmiczną i czynnym już... 12
  • Sejm RP kontra Rada Najwyższa Ukrainy 24 mar 2008, 22:00 Piłka nożnaParlamentarzyści z Polski i Ukrainy zmierzą się 26 kwietnia na stadionie Wisły Kraków – dowiedział się „Wprost". Mecz będzie rewanżem za pojedynek z września 2007 r. Nasi reprezentanci rozgromili wówczas... 14
  • Kosmiczny Ziemianin 24 mar 2008, 22:00 PożegnanieW wieku 90 lat zmarł Arthur C. Clarke, wynalazca, pisarz i wielki propagator kosmonautyki. W lutym 2008 r. w wywiadzie dla tygodnika „Wprost" – jednym z ostatnich, którego udzielił – przyznał, że w swoim... 14
  • Szambo i perfumeria Big Cyca 24 mar 2008, 22:00 JubileuszW prima aprilis do sklepów trafi piętnasty krążek zespołu Big Cyc „Szambo i perfumeria" (liderem zespołu jest Krzysztof Skiba, felietonista „Wprost"). Na płycie znalazły się m.in. utwory o dyrektorze... 14
  • Sawka czatuje 24 mar 2008, 22:00 14
  • Poczta 24 mar 2008, 22:00 Wehikuł Nowickiego W nawiązaniu do artykułu „Wehikuł Nowickiego" (nr 12) chcielibyśmy zaprezentować zupełnie inne spojrzenie na osobę profesora Macieja Nowickiego. Jako stypendyści fundacji im. prof. Nowickiego, zrzeszeni w... 16
  • Playback 24 mar 2008, 22:00 Jacek Kurski, poseł PiS 16
  • Wprost przeciwnie - Trzy razy tak 24 mar 2008, 22:00 Kiedy Polacy wciągną się w referendalny tryb życia, rząd przestanie być potrzebny 18
  • Fotoplastykon 24 mar 2008, 22:00 19
  • Z życia koalicji 24 mar 2008, 22:00 A to dobre! Gazeta pozbawiona newsów, czyli „Nasz Dziennik", zdobyła newsa, i to jakiego. Napisała, że Radek Sikorski zapędził MSZ do zdobycia dla niego w Chinach substancji uchodzącej tam za afrodyzjak. Co ciekawe, Sikorski... 20
  • Z życia opozycji 24 mar 2008, 22:00 Pan prezydent wystąpił w telewizorze, i to w dwóch kanałach naraz. Nie jest to co prawda cud (tych dokonuje nasz Prześwietny Premier) ani inna bilokacja. Po prostu wystąpienie Lecha emitowano w TVP hurtem. Zupełnie jak niegdyś... 20
  • Koniec Kaczyńskiego 24 mar 2008, 22:00 Czy byłego premiera i prezesa PiS dotknął wirus samozagłady? 22
  • Polska jest krajem bez przywództwa 24 mar 2008, 22:00 Rozmowa z Jarosławem Gowinem, posłem i członkiem zarządu PO 28
  • Solidarność sutann 24 mar 2008, 22:00 Ukryty grzech Kościoła, o którym grzmiały media, ma jak najbardziej widoczne przyczyny. Są nimi zaniedbania i przyzwyczajenia, o których wszyscy wiedzą, ale z którymi od lat nic się nie robi.Historia ks. Andrzeja ze Szczecina, który od... 30
  • Czołgi medialne 24 mar 2008, 22:00 Osłabienie publicznej telewizji i radia jest dla Polski samobójstwem 34
  • Platforma bez wizji 24 mar 2008, 22:00 Trzy miliardy złotych trzeba wyłożyć na telewizję bez reklam i abonamentu 36
  • Postać tygodnia - Zbigniew Religa 24 mar 2008, 22:00 Zawód:bezpartyjny 38
  • Złote dzieci 24 mar 2008, 22:00 Siedem złotych medali na międzynarodowych olimpiadach w naukach ścisłych i przyrodniczych zdobyły w 2007 r. wybitnie utalentowane polskie dzieci. Do tego dochodzą nagrody w Konkursie Prac Młodych Naukowców Unii Europejskiej i... 40
  • Trutnie inteligenckie 24 mar 2008, 22:00 Potrzebny jest inteligent jako klerk: pilnujący reguł gry na polu publicznej wymiany myśli 44
  • Kosmiczna premia 24 mar 2008, 22:00 Chcesz zmotywować pracowników do większej wydajności, spełnij ich marzenia 46
  • Trójka bez sternika 24 mar 2008, 22:00 48
  • Banki pod kroplówką 24 mar 2008, 22:00 Na giełdzie czarnych scenariuszy trwa hossa 48
  • Ciemno po szczycie 24 mar 2008, 22:00 Po białym szczycie powstał sensowny raport, który pewnie pójdzie do kosza 48
  • Ofiara z Tybetu 24 mar 2008, 22:00 Zachód ma zbyt wiele do stracenia w Chinach by się im narażać 48
  • Ryba po polsku - Cham 24 mar 2008, 22:00 Chamem może być i profesor, bo chamów wprawdzie wyedukowaliśmy, ale nie udało się ich wychować 49
  • Giełda 24 mar 2008, 22:00 50
  • Ćwierćpakiet Szejnfelda 24 mar 2008, 22:00 Na dwa lata przedsiębiorcy będą mogli zawieszać działalność gospodarczą, jeśli dopadnie ich zła passa. Poza zwolnieniem z obowiązku płacenia zaliczek na podatek dochodowy, składania deklaracji VAT czy opłacania składek na... 50
  • Rosyjska ściema 24 mar 2008, 22:00 Gazprom może być zmuszony do udostępnienia innym firmom sieci swoich rurociągów do eksportu gazu z Rosji – twierdzą „Wiedomosti". Tak ma wynikać z komentarzy przedstawicieli rosyjskiego urzędu antymonopolowego.... 50
  • Zasiłek antymotywacyjny 24 mar 2008, 22:00 Utrudnić życie przedsiębiorcom skarżącym się na brak pracowników postanowiło Ministerstwo Pracy. Bezrobotni będą mieli jeszcze mniejszą motywację do znalezienia zatrudnienia, jeśli poparcie znajdzie pomysł resortu podniesienia na... 50
  • Lekcje zarabiania 24 mar 2008, 22:00 Dlaczego w Polsce zarabiamy mniej niż w Irlandii? Na takie pytanie próbują odpowiedzieć twórcy projektu Inteligentny Portfel. Chcą oni poprawić ekonomiczną świadomość Polaków. Projekt jest inicjatywą Ryszarda Florka, właściciela... 50
  • Religa podbija stawkę 24 mar 2008, 22:00 Polacy płacą jedne z najniższych w Europie składek ubezpieczenia OC. Gdy się jednak porównuje wysokość naszych zarobków z płacami w innych krajach, okazuje się, że składki te należą do najwyższych. Sytuację pogorszy ich... 50
  • Bogaty jak emeryt 24 mar 2008, 22:00 Emeryci są najbardziej perspektywiczną grupą konsumentów w Polsce – wynika z badań agencji Inquiry. Polaków powyżej 65. roku życia jest ponad 5 mln. Dysponując 60 mld zł, są drugą najbogatszą grupą w Polsce za osobami... 50
  • Złodzieje skarbu 24 mar 2008, 22:00 Nikt nie miał zamiaru przeprowadzać reprywatyzacji ani w III, ani w IV Rzeczypospolitej 52
  • Zbawiciel Fiata 24 mar 2008, 22:00 Sergio Marchionne sprawił, że włoskie auta znów stały się modne 56
  • Pułapka Belki 24 mar 2008, 22:00 Zniesienie podatku od zysków kapitałowych doprowadzi budżet do ruiny 60
  • Know-How 24 mar 2008, 22:00   62
  • Gwałt letni 24 mar 2008, 22:00 KOMENTARZ 62
  • Jazz kreatywny 24 mar 2008, 22:00 Muzyka jazzowa zwiększa kreatywność – sugerują badania uczonych z Johns Hopkins University. Badani przez nich pianiści najpierw wysłuchali utworu jazzowego, a potem improwizowali. W tym czasie naukowcy za pomocą rezonansu... 62
  • Żywioły przyrody 24 mar 2008, 22:00 Czy pod względem wizualnym książka może konkurować z filmami popularnonaukowymi? Odpowiedzią na to pytanie jest nowa seria albumów Grupy Wydawniczej PWN. Nakładem wydawnictwa Carta Blanca ukazały się trzy znakomicie ilustrowane... 62
  • Gimnastyka neuronów 24 mar 2008, 22:00 Nawet 50 lat po udarze mózgu można poprawić sprawność chorego 64
  • Szatan w mózgu 24 mar 2008, 22:00 Opętani bardziej potrzebują pomocy psychiatry niż egzorcysty 68
  • Grobowiec Panoramiksa 24 mar 2008, 22:00 Czy bliskie jest rozwiązanie zagadki celtyckich druidów? 70
  • Co wyśpiewał Orfeusz 24 mar 2008, 22:00 Znaczna część kanałów łączności kraju z emigracją i przerzutu bezdebitowej literatury była kontrolowana przez bezpiekę 74
  • Bez granic 24 mar 2008, 22:00   78
  • PR-owiec Łukaszenki 24 mar 2008, 22:00 Timothy Bell ma poprawić polityczny wizerunek dyktatora Białorusi Aleksandra Łukaszenki. Bell to jeden z bardziej znanych brytyjskich speców od politycznego PR, współtwórca trzykrotnego sukcesu wyborczego Margaret Thatcher. Przede wszystkim... 78
  • Cytat tygodnia 24 mar 2008, 22:00 „By zostać politykiem, trzeba mieć w sobie coś  z masochisty"Kurt Beck, lider SPD, odpowiadając na pytanie, jak radzi sobie na niemieckiej scenie politycznej. 78
  • Geniusz strategii 24 mar 2008, 22:00 KsiążkaNiemal dwa wieki po śmierci Carla von Clausewitza (1780-1831) jego tezy na temat wojen i sztuki militarnej pozostają aktualne. Dowodzi tego książka Beatrice Heuser „Czytając Clausewitza" (polskie wydanie właśnie trafiło... 78
  • Prosiaczek nie antysemicki 24 mar 2008, 22:00 Niemieckie Ministerstwo Edukacji oczyściło z zarzutów o propagowanie antysemityzmu bajkę „Którędy do Boga? – zapytał Prosiaczek". Stało się tak po zasięgnięciu opinii rządowego departamentu zajmującego się... 78
  • Wierzący jak Gorbaczow 24 mar 2008, 22:00 Michaił Gorbaczow po raz pierwszy oficjalnie przyznał się do wiary chrześcijańskiej. To sensacyjne wyznanie ostatni przywódca Związku Sowieckiego złożył w czasie niedawnej wizyty w Bazylice św. Franciszka w Asyżu. „Postać św.... 78
  • Europejska armia Szwejków 24 mar 2008, 22:00 Nie ma szans na szybkie powstanie europejskich sił zbrojnych 80
  • Ostatnia walka Łukaszenki 24 mar 2008, 22:00 Moskwa rywalizuje z Warszawą o przyszłość Białorusi 84
  • Lista Eichmanna 24 mar 2008, 22:00 Czy współautor „ostatecznego rozwiązania kwestii żydowskiej” ratował Żydów? 86
  • Pasaż 24 mar 2008, 22:00 88
  • Więcej wiosny w wiośnie 24 mar 2008, 22:00 Rosja kojarzy się raczej z syberyjskimi mrozami niż wiosennym słońcem.  Ale to właśnie rosyjska top modelka Natalia Wodianowa promuje wiosenną kolekcję makijażu Chanel. Inni producenci też przygotowali się już do nadejścia wiosny i... 88
  • Kwiaty w butach 24 mar 2008, 22:00 W poszukiwaniu prawdziwie wiosennych butów warto się udać do salonu marki Venezia. Najnowsza kolekcja obuwia jest utrzymana w kolorystyce zdecydowanie poprawiającej humor po zimowej szarzyźnie – żółty słonecznikowy i limonkowy,... 88
  • Nowa KATE 24 mar 2008, 22:00 Agyness Deyn jest dziś jedną z najbardziej rozchwytywanych modelek. Piękność, która trafiła już do kalendarza Pirellego, okrzyknięto nową Kate Moss. Obecnie następczyni kokainowej Kate dodaje uroku wiosennej kolekcji Burberry,... 88
  • Trawa na stole 24 mar 2008, 22:00 Normann Copenhagen, duński producent przedmiotów codziennego użytku, co roku zgarnia prestiżowe nagrody za design. Tym razem firma zasłużyła na nagrodę w kategorii „najbardziej wiosenny produkt roku". Najnowsze propozycje... 88
  • Lamborghini laptopów 24 mar 2008, 22:00 Marka Asus po raz kolejny współpracuje z włoskim producentem luksusowych aut Lamborghini. Efekt to laptop VX3S, następca znanego VX2S. Nowy notebook jest od swojego poprzednika mniejszy i może dłużej pracować na akumulatorze. Podobnie... 88
  • Laser 24 mar 2008, 22:00   92
  • Wydarzenie tygodnia: Cassandra Wilson 24 mar 2008, 22:00 kto Wielka diwa jazzowej sceny, której popularność bliska jest pop-gwiazdkom. Urodzona w latach 50., wciąż wygląda kwitnąco i z każdą płytą czaruje coraz bardziej. Pochodzi z Jackson w Missisipi i jest związana z muzyką od... 92
  • Trójka na piątkę – Wielcy aktorzy, świetne filmy 24 mar 2008, 22:00 „Drapieżnik" reż. Lau Wai-Keung, MonolithBezwzględny agent służb bezpieczeństwa szkoli młodą dziewczynę w wykrywaniu przestępstw na tle seksualnym. Obok Richarda Gere’a i Claire Danes w filmie wystąpiła ulubienica... 92
  • Do „11" razy sztuka 24 mar 2008, 22:00 MrózKanadyjczyk Brian Adams jest oszczędny jak Szkot. Od ćwierć wieku uporczywie nagrywa ten sam album. Zgodnie z tytułem zrobił to jedenaście razy. To wyraz przebiegłości, bo takie płyty nieźle sobie radzą na listach bestsellerów.... 92
  • Trzy godziny obłąkania 24 mar 2008, 22:00 Wrze Publiczność do łez doprowadziła swoimi owacjami Marię Pakulnis, która na trzy godziny stała się zimną siostrą Ratched ze szpitala psychiatrycznego w inscenizacji „Lotu nad kukułczym gniazdem". Równie zimna była... 92
  • Termometr kulturalny 24 mar 2008, 22:00 Ani ziębi, ani grzejeObiektyw w spódnicyKuratorka wystawy Karolina Lewandowska przeszukała magazyny i archiwa rozsianych po kraju muzeów. I odkryła tysiące znakomitych fotografii wykonanych w XX wieku przez kobiety. Wśród nich znalazły... 93
  • Kompleks Goebbelsa 24 mar 2008, 22:00 Fiaskiem okazały się nadzieje lewicowych intelektualistów na łatwe odsunięcie neonazistów od manipulacji historią Niemiec 94
  • Sztuka pożyczona 24 mar 2008, 22:00 Połowa eksponatów może zniknąć z polskich muzeów 98
  • Celebrities spod latarni 24 mar 2008, 22:00 Jak prostytutki robią karierę w show-biznesie 100
  • Wencel gordyjski - Dar od Boga 24 mar 2008, 22:00 Doda pytana, skąd czerpie inspiracje, odpowiada: „Z moich zajebistych długich nóg” 104
  • Ueorgan Ludu 24 mar 2008, 22:00 Poseł Palikot prostuje - jeszcze o problemie małych członków * Aneta Krawczyk ikoną feminizmu * Kolejny dowód na sukcesy rządu PO 105
  • Krótko po Wolsku - Wali się, wali się! 24 mar 2008, 22:00 Sala Kongresowa się wali! – wiadomość tej treści zbulwersowała opinię publiczną, dzieląc społeczeństwo na tych, co się z tego cieszą, i tych, co się martwią. 105
  • Skibą w mur - Kawałkada 24 mar 2008, 22:00 Kawalarz jest jak saper. Może łatwo wylecieć z posady 106

ZKDP - Nakład kontrolowany