Przyjaciel na zdrowie

Przyjaciel na zdrowie

Ile jest warte towarzystwo innych ludzi? Okazuje się, że jest lepsze niż zdrowa dieta i aktywność fizyczna. Skuteczniej niż najlepsze lekarstwa poprawia samopoczucie i lepiej chroni nas przed kłopotami z pamięcią i skutkami starzenia się.
Ci, którzy mają poczucie przynależności do grupy społecznej, szybciej odzyskują zdrowie po operacjach, łatwiej się poddają rehabilitacji po udarze mózgu, lepiej znoszą stres w pracy i szybciej wracają do normalnego życia po traumatycznych przejściach. Do niedawna za prognostyki zdrowia w późnym wieku uznawano dietę i aktywność fizyczną, teraz dołączyło do nich także życie towarzyskie.

Z badania przeprowadzonego na 655 pacjentach po udarze mózgu wynika, że ci, którzy żyli samotnie, byli narażeni na dwukrotnie większe ryzyko ponownego udaru w ciągu pięciu lat niż osoby mające rozbudowane kontakty społeczne. Towarzystwo innych, przynależność do grup zainteresowań pozwalały chorym łatwiej przezwyciężać kłopoty z pamięcią czy trudności w wysławianiu się. Amerykańska neurobiolog, prof. Bernadette Boden-Albala z Columbia University, twierdzi, że izolacja społeczna jest o wiele groźniejsza niż czynniki tradycyjnie uznawane za szkodliwe, takie jak choroba wieńcowa, nadciśnienie czy brak aktywności fizycznej, bo one zwiększają prawdopodobieństwo drugiego udaru tylko o 10-30 proc.

Spędzanie czasu z innymi ludźmi chroni nawet przed przeziębieniem – dowiodła psycholog Sheldon Cohen z Carnegie Mellon University. Spośród uczestników jej badania najmniej towarzyskie osoby chorowały dwukrotnie częściej niż te z rozbudowaną siecią kontaktów towarzyskich, mimo że częściej były narażone na styczność z patogenami.

Wbrew pozorom przynależność do dużej liczby grup społecznych nie oznacza automatycznie bardziej stresującego trybu życia i totalnego braku czasu. Z badań przeprowadzonych wśród kobiet w Holandii wynika, że te najbardziej energiczne i wydajne w pracy wierzyły, że tak doskonale dają sobie radę z życiem zawodowym, ponieważ prowadzą intensywne życie rodzinne. Odwrotna sytuacja także znajdowała potwierdzenie w ankietach: te, które świetnie się sprawdzały w domu, twierdziły, że dodatkowy zastrzyk energii daje im praca zawodowa.

Kiedy brytyjskich strażaków proszono, by ocenili poczucie przynależności do grupy zawodowej, okazało się, że zdeklarowani samotnicy byli najbardziej podatni na stres i chętniej unikali ryzykownych sytuacji. Ci zaś, którzy czuli się członkami drużyny strażackiej, odważniej angażowali się w ryzykowne akcje.

Przynależność do dużej grupy łagodzi też agresję. Analiza 42 wypadków zarejestrowanych przez kamery w angielskich miastach, w których brali udział pijani młodzi ludzie, ujawniła, że zajścia kończyły się przemocą najczęściej wtedy, gdy uczestniczyły w nich pojedyncze osoby. Im więcej uczestników, tym łatwiej o pokojowe zakończenie konfliktu – podsumował wyniki dr Mark Levine z University of Lancaster. Twierdził on, że każdy członek grupy najczęściej próbował załagodzić sytuację, a nie ją zaognić. Przynależność do grupy społecznej nie tylko wzmacnia psychicznie, ale także poprawia kondycję fizyczną. Grupowe uprawianie sportu stymuluje mózg do wydzielania endorfin, czyli hormonu szczęścia, który m.in. zmniejsza odczuwanie bólu – odkryła Emma Cohen z uniwersytetu w Oksfordzie. Cohen badała wioślarzy trenujących solo i w zespole. Mierzenie produkcji endorfin wymagałoby pobierania płynu rdzeniowo-mózgowego, zastosowano więc mniej inwazyjną metodę – sprawdzenie wytrzymałości na ból po treningu. Wzrost poziomu endorfin podczas wysiłku łagodzi dyskomfort wywołany wytwarzaniem kwasu mlekowego w mięśniach.

Po grupowym wysiłku sportowcy mogli znieść o wiele większy ucisk opaski wokół ramienia niż ci, którzy ćwiczyli indywidualnie. Przyczyny wydzielania opioidów nie są do końca poznane. Skutki ich obecności za to bardzo dobrze: po ich uwolnieniu czujemy się znakomicie. Biolodzy sądzą, że ten mechanizm jest częścią wykształconej reakcji, która powoduje nagradzanie zachowań korzystnych dla gatunku. Cohen twierdzi, że zwiększone wydzielanie hormonów szczęścia to właśnie przyczyna uczucia zadowolenia, które towarzyszy nam, gdy się śmiejemy z innymi, gramy w zespole i tańczymy.

Wyniki innych badań potwierdzają, że skoordynowany wysiłek fizyczny, taki jak szkolenie oddziału żołnierzy, zacieśnia związki między ludźmi. Ćwiczenia w grupie stają się efektywniejsze, gdyż jesteśmy w stanie więcej znieść. Niektórzy sportowcy trenują tylko z partnerem, np. medalista w biegu na średnich dystansach Marokańczyk Hicham El Guerrouj.

Ludzie, którzy mają bogate kontakty społeczne, później umierają. „Jeśli nie należałeś do żadnej grupy zainteresowań i zdecydowałeś się do jakiejś przyłączyć, zmniejszyłeś ryzyko śmierci w następnym roku o połowę" – twierdzi Robert Putnam z Harvard University, w książce „Samotna gra w kręgle". – Jesteśmy stworzeniami społecznymi, które wyewoluowały do życia w grupie. Bycie członkiem grupy, wszystko jedno, czy będzie to drużyna piłkarska, chór kościelny, czy klub dyskusyjny, daje poczucie społecznej przynależności – mówi prof. Alex Haslam, psycholog społeczny z University of Exeter. Działania, które pozwalają się nam identyfikować z jakąś grupą społeczną, są szczególnie cenne dla zdrowia psychicznego i fizycznego w starszym wieku, gdy procesy starzenia nabierają tempa. Ważne, by nie angażować się tylko w jedno działanie. Wiele zainteresowań, pasji, różne grupy towarzyskie pozwolą funkcjonować lepiej. Towarzystwo innych chroni przed demencją. Badacze z Harvard School of Public Health obserwowali 16 638 osób w podeszłym wieku. Okazuje się, że ludzie aktywniejsi społecznie mają o wiele lepszą pamięć. U tych, którzy mają największą sieć kontaktów towarzyskich, osłabienie pamięci przebiegało ponaddwukrotnie wolniej niż u samotników.

W innym eksperymencie wzięło udział 73 pensjonariuszy domów opieki, którzy podzieleni na pięcioosobowe grupy mieli wspominać dawne czasy lub grać w grę towarzyską. Radzili sobie dużo lepiej niż osoby, które miały rozmawiać o przeszłości tylko we dwoje. Co więcej, po sześciu tygodniach grupowych zajęć ich uczestnicy mieli o 12 proc. lepsze wyniki w testach pamięciowych niż pensjonariusze, którzy spędzali czas na rozmowach w cztery oczy. Poprawa pamięci była widoczna nawet u osób z demencją, niezależnie od jej zaawansowania. Nie ma leku, który byłby równie skuteczny w przywracaniu pamięci. – Nasze poczucie wartości zależy od akceptacji innych. To grupa nadaje sens życiu i skłania do zaangażowanego działania. Nie biorąc udziału życiu społecznym, nie mamy powodu, by mobilizować pamięć – komentuje te wyniki prof. Haslam

Topniejąca grupa przyjaciół i towarzyszące temu poczucie osamotnienia wiąże się u starszych osób ze słabym zdrowiem psychicznym i fizycznym. Ogólnokrajowe badania przeprowadzone w USA pozwoliły zidentyfikować dwa różne rodzaje izolacji. Mniejsza liczba kontaktów z otoczeniem u osób w podeszłym wieku wpływa na pogarszanie się zdrowia, ale zdrowie tych, którzy się czują samotni, jest narażone na jeszcze większe ryzyko – wynika z badań przeprowadzonych na University of Chicago.

Podobnych problemów nie mają ci, którzy potrafią się zaadaptować do samotności. Naukowcy mierzyli stopień powiązań społecznych i aktywności towarzyskiej starszych osób. Oceniane było także samopoczucie tych ludzi oraz to, w jakim stopniu czują, że w razie potrzeby mogą liczyć na pomoc rodziny i przyjaciół. Brak więzi z konkretną grupą społeczną był o wiele groźniejszy dla zdrowia fizycznego niż poczucie braku bezpieczeństwa – komentowała swoje wyniki prof. Linda Waite, ekspert od problemów starzenia. Takie osoby miały silniejsze objawy depresyjne (o 65 proc.), były bierne fizycznie i częściej niż inne sięgały po papierosy czy alkohol. Ludzie starsi, którzy potrafili się przystosować do rzadszych niż w młodszym wieku kontaktów, funkcjonowali o wiele lepiej.

– Przybywa dowodów na to, jak ważne dla kondycji jest identyfikowanie się z jakąś grupą społeczną. Tę stronę życia do tej pory pomijano zbyt często. Łatwiej sięgnąć po lek mający rozwiązać problem starzejącego się organizmu. Nadszedł już czas, by życie towarzyskie potraktować poważniej – podsumowała badania na starszych osobach prof. Jolanda Jetten z University of Queensland.

Życie towarzyskie i zaangażowanie społeczne są tańsze i o wiele przyjemniejsze niż farmaceutyki. A działają jak szczepionka chroniąca zdrowie psychiczne i fizyczne. W dodatku bez skutków ubocznych.
Okładka tygodnika WPROST: 42/2009
Więcej możesz przeczytać w 42/2009 wydaniu tygodnika „Wprost”
Zamów w prenumeracie lub w wersji elektronicznej:
 0

Spis treści tygodnika Wprost nr 42/2009 (1395)

  • Na stronie - Rzeź niewiniątek 11 paź 2009, 20:00 Sens? Bez sensu. Logika? A po co. Myślenie? Tylko o kolegach. Zasady? W dziedzinie chemii. Ubiegły tydzień to było potężne uderzenie w podstawy znanej wszystkim racjonalności. Oto mamy ewidentny problem korupcji elit, ale to jest oczywiste tylko dla prostaków. W rzeczywistości... 5
  • Z życia koalicji 11 paź 2009, 20:00 Ciągną Cimoszewicza do rządu. Wiadoma rzecz, Anna Jarucka wróciła z urlopu macierzyńskiego. Mam jedno nazwisko, jedną rodzinę i jedną twarz – uzasadniał swą dymisję Mirosław Drzewiecki. Mirek, nic się nie martw, dla nas i tak... 6
  • Z życia opozycji 11 paź 2009, 20:00 Kto najbardziej skorzysta na aferze hazardowej? Nie PiS, oczywiście, ani tym bardziej SLD. Prawdziwym zwycięzcą będą media, które – odkąd zadziobały Leppera i Giertycha i pokiereszowały Kaczorów – nie bardzo mają czym się... 7
  • Tusk wygrywa, Schetyna nie wybacza 11 paź 2009, 20:00 Dymisjonując Grzegorza Schetynę, Donald Tusk urządził polityczne polowanie na grubego zwierza. Ta strzelanina może go jednak słono kosztować, bo ofiara nie została upolowana, a jedynie zraniona, czyli rozjuszona. Gdy wyliże się z ran, może się zaczaić na myśliwego i rzucić mu... 8
  • Ostrzymy miecze 11 paź 2009, 20:00 Rozmowa z Jarosławem Gowinem, posłem PO 11
  • Byle nie do Tuska 11 paź 2009, 20:00 Po wybuchu afery hazardowej na eurodeputowanych PO padł blady strach. Boja sie, ze premier zaproponuje komuś stanowisko w rządzie. – Tu mamy pięcioletnią kadencję i kilkadziesiąt tysięcy pensji. Tylko wariat by z tego rezygnował – mówi „Wprost” jeden z... 12
  • Skaner 11 paź 2009, 20:00 12
  • Dziesięć kotletów prezydenta 11 paź 2009, 20:00 Prezydenccy kelnerzy uratowani. Ocaliło ich odejście z Kancelarii Prezydenta Piotra Kownackiego, który chciał odchodzić obsługę Lecha Kaczynskiego. 13
  • Nobel dziwi 11 paź 2009, 20:00 Barack Obama otrzymał Pokojowa Nagrodę Nobla za „wyjątkowe wysiłki, aby wzmocnić międzynarodową dyplomacje i współprace miedzy narodami". – To dziwaczna decyzja – uważa amerykanista Krzysztof Michałek. –... 13
  • Przegląd prasy zagranicznej 11 paź 2009, 20:00 Irlandzkie "tak"The WeltBliżej demokracji Traktat lizboński, który poparli w referendum Irlandczycy, wzmocni demokratyczne mechanizmy w Unii Europejskiej i w jej instytucjach. Unia będzie działać sprawniej, m.in. na polu polityki... 18
  • Puls gospodarki 11 paź 2009, 20:00 Godzina z asystentkąWielu specjalistów nie trzeba zatrudniać na stałe, ale wystarczy wynająć na godziny. Po prawnikach, informatykach, rzecznikach prasowych i kucharzach „zatrudnić na chwilę" można także sekretarkę.Parzą... 20
  • Ryśki rządzą 11 paź 2009, 20:00 „To jest miś na miarę naszych możliwości. To jest nasz miś, przez nas zrobiony, i to nie jest nasze ostatnie słowo” – zapewniał w filmie Barei prezes Ryszard Ochódzki. Czytając stenogramy kolejnych podsłuchanych rozmów polityków, którzy mówią jak ostatnie... 23
  • Litwo, ojczyzno cudza 11 paź 2009, 20:00 Opowieści o jagiellońskim wymiarze polskiej polityki zagranicznej można włożyć między bajki. Rzeczpospolita nie ma realnej polityki wschodniej. Gorzej, że nie potrafi nawet wspierać polskiej mniejszości. Tu wpływy przejmuje… Rosja. 24
  • Biały kołnierzyk postanawia umrzeć 11 paź 2009, 20:00 Ósma, trzynasta, osiemnasta – przez cztery tygodnie życie Andrzeja odmierzały te pory posiłków. W warszawskim szpitalu przy Nowowiejskiej były jedynymi przerywnikami dnia spędzanego na spaniu i gapieniu się w sufi t. Odnoszący sukcesy przedsiębiorca trafił tam po próbie... 26
  • Zapytaj "Wprost" - Mogę pozostać nikim 11 paź 2009, 20:00 Na pytania czytelników internetowego wydania „Wprost” odpowiada Ludwik Dorn, niegdyś „trzeci bliźniak” braci Kaczyńskich, marszałek Sejmu i minister spraw wewnętrznych. Dziś poseł niezależny. 28
  • Plus ujemny - Antypolski podsłuch 11 paź 2009, 20:00 Ludzkość składa się z dziwnych istot – zauważył Benjamin Franklin. Połowa potępia to, co sama czyni, druga połowa czyni to, co sama potępia. Pozostali zawsze mówią i postępują jak należy. Amerykański mąż stanu i wynalazca piorunochronu ukołysał nas w radosnej wspólnocie... 30
  • Czym jest network marketing? 11 paź 2009, 20:00 Nazywa się ich sekciarzami, praczami mózgów, manipulantami, obwoźnymi sprzedawcami. Zarzuca się, że obiecują ogromne zyski w wypadku zainwestowania własnych pieniędzy, a potem znikają. Że wciskają kiepskiej jakości towary, wykorzystując chwyty socjotechniczne. Podobnych... 32
  • Opozycjonista z charakteru - Mariusz Kamiński 11 paź 2009, 20:00 Mariusz Kamiński jest jak Rosja według Winstona Churchilla: „zagadka owinięta w tajemnicę wewnątrz enigmy”. To człowiek, który na rząd najbardziej od 1989 r. kochany przez Polaków rzucił cień najpoważniejszych zarzutów, jakie mogą spotkać polityka: korupcji i... 42
  • Zabawy podatkowe 11 paź 2009, 20:00 Jeszcze rok temu rząd gotów był bronić niskiego deficytu budżetowego za wszelką cenę, nawet podnosząc podatki. Gdy jednak od lokatora Pałacu Prezydenckiego usłyszał, że ten zawetuje każdą zmienioną ustawę podatkową, skapitulował. Grozi to nie tylko katastrofą budżetową w... 46
  • Po akcje PZU ustawi się kolejka stąd do Londynu 11 paź 2009, 20:00 Rozmowa z Andrzejem Klesykiem, prezesem PZU 48
  • Węgierski Kulczyk 11 paź 2009, 20:00 Krnąbrny wychowanek domu dziecka, miłośnik kiczu, despotyczny menedżer i filantrop, który w wolnych chwilach kręci filmy i buduje… kościoły. Biznesmen Sándor Demján ma tylu zwolenników, ilu przeciwników. Nie przeszkodziło mu to jednak zostać najbogatszym Węgrem. Jego... 50
  • Głos z Ameryki - Strategia bez wyjścia 11 paź 2009, 20:00 Amerykański bank centralny będzie mógł odtrąbić sukces w walce z kryzysem dopiero wtedy, gdy wycofa się z prowadzonej od roku polityki podaży łatwego pieniądza. Innymi słowy, potrzebna jest mu strategia wyjścia, której niestety... 59
  • Przyjaciel na zdrowie 11 paź 2009, 20:00 Ile jest warte towarzystwo innych ludzi? Okazuje się, że jest lepsze niż zdrowa dieta i aktywność fizyczna. Skuteczniej niż najlepsze lekarstwa poprawia samopoczucie i lepiej chroni nas przed kłopotami z pamięcią i skutkami starzenia się. 60
  • Ból pierworodny 11 paź 2009, 20:00 Noworodkom poddawanym zabiegom do niedawna rzadko podawano środki uśmierzające. Sadzono, ze maluchy nie sa jeszcze zdolne do odczuwania bólu. Na szczęście to się zmieniło i dziś otwarcie dyskutuje się nawet o tym, czy płodowi należy podawać środki znieczulające, także podczas... 64
  • Chcę poznać pierwsze kroki ewolucji 11 paź 2009, 20:00 WPROST: Ma pan typowo polskie nazwisko. Jakie są pana korzenie? JACK SZOSTAK: – Moi pradziadowie wyemigrowali z Polski do USA. Ja urodziłem się w Londynie, a potem mieszkałem w Kanadzie. Niestety, nie mówię po polsku, ale chętnie... 66
  • Mózg na odległość 11 paź 2009, 20:00 Na razie można w ten sposób sterować tylko wózkiem inwalidzkim. Jednak to dopiero początek różnego typu urządzeń oraz robotów sprzężonych z mózgiem człowieka i przez niego sterowanych. Naukowcy z RIKEN Brain Science Institute – Toyota Collaboration Center przeprowadzili... 68
  • Hitler była kobietą 11 paź 2009, 20:00 „Gdyby policja przyniosła mi taką czaszkę, powiedziałbym od razu, że należy do kobiety w wieku od 20 do 40 lat, która zmarła w pożarze domu” – stwierdził prof. Nick Bellantoni, antropolog z uniwersytetu w Connecticut w USA. To on przeprowadził badania... 70
  • Prąd bez kabla 11 paź 2009, 20:00 Zapomniałeś naładować komórkę lub laptop? Naukowcy z MIT znaleźli rozwiązanie tych problemów. To bezprzewodowe zasilanie. Eric Giler, dyrektor założonej przez uczonych z MIT firmy WiTricity, twierdzi, że za rok przewody elektryczne zaczną znikać. 72
  • Inspektor w komputerze 11 paź 2009, 20:00 Niektóre kobiety wylewają przed nim żale z powodu niewiernych kochanków. Amerykanka ujęta jego osobowością koniecznie chciała się z nim spotkać przy kawie. Nikt nie odgadł, że korzystając z internetowych komunikatorów, tak naprawdę rozmawia się z komputerem. 89
  • Oś Obama – Putin 11 paź 2009, 20:00 Jest rok 2002. Mieszkanka Chicago Nancy Kaszak staje do wyborów na kandydatkę demokratów do Kongresu w piątym okręgu wyborczym w Illinois. W tradycyjnie polskiej dzielnicy przegrywa z Rahmem Emanuelem, który wchodzi do Kongresu. Amerykanka polskiego pochodzenia traci szansę na... 90
  • Czeska droga krzyżowa Benedykta XVI 11 paź 2009, 20:00 I Zważywszy na to, że Benedykt XVI nie jest muzykiem, a język czeski przed swoją podróżą nad Wełtawę opanował w takim samym stopniu jak Bono z U2, tournée papieża po Czechach należy uznać za względnie udane. Ojciec Święty dzięki... 94
  • Proza bez przebaczenia 11 paź 2009, 20:00 Największy kłopot z tegoroczną literacką Nagrodą Nobla jest taki, że nie wiemy, kto ją dostał. Znamy oczywiście nazwisko laureatki, wielu z nas, polskich czytelników, ma od kilku lat dostęp do jej książek wydawanych przez Wydawnictwo Czarne Moniki Sznajderman i Andrzeja... 96
  • Pojedynek gigantów 11 paź 2009, 20:00 Tylko dla tej wystawy warto teraz pojechać do Paryża. W Luwrze otwarto właśnie wielką retrospektywę trzech XVI-wiecznych malarzy, którzy tworzyli w Wenecji i dla wenecjan. Ponad 80 płócien, w tym wiele słynnych, przyleciało z całego świata na kilka miesięcy. Aż do stycznia... 98
  • Recenzje 11 paź 2009, 20:00 Muzyka ABC BachaPonad sto lat od powstania słynna książka o życiu i twórczości Bacha wciąż pozostaje biblia miłośników muzyki Jana Sebastiana. Kolejne pokolenia uściśliły pewne fakty i dokonały rewolucji, wracając do korzeni i... 100
  • Ryga – secesyjny sen 11 paź 2009, 20:00 Wycieczka szlakiem secesyjnych kamienic Rygi to nie tylko spotkanie z wielką architekturą, ale również opowieść o potędze kapitalizmu. Wpisana na listę UNESCO ryska dzielnica Art Nouveau zachwyca fantazyjnymi kształtami, misternymi zdobieniami i dyskretnym przepychem. 102
  • Mister Universum 11 paź 2009, 20:00 W świecie motoryzacji ten samochód jest tym, kim Brad Pitt w świecie aktorów. Gdziekolwiek się pojawi, gromadzi tłum śliniących się i piszczących fanów. Dla nich jego rzeczywiste umiejętności się nie liczą. Ważniejsze, że jego widok przyspiesza im tętno. 104
  • Skibą w mur - Misiu bez rączki 11 paź 2009, 20:00 Przybywa w Polsce osób aresztowanych. Każdego dnia funkcjonariusze Centralnego Biura Antykorupcyjnego zatrzymują osoby znane z telewizji lub z list przebojów. Liczba zatrzymanych muzyków, tancerek, reżyserów czy polityków rośnie szybciej niż nasze zadłużenie. Lista... 106

ZKDP - Nakład kontrolowany