Wielki chiński blef

Wielki chiński blef

Dodano:   /  Zmieniono: 
Jak dzięki tfu(!)rczej statystyce Chiny stają się pierwszą potęgą XXI wieku

Chiny w 2020 r. dościgną gospodarczo i militarnie USA - głosi często powtarzana prognoza, przez część ekonomistów i możnych tego świata przyjmowana na wiarę. Spróbowaliśmy sprawdzić jej zgodność z regułami arytmetyki. Wyszło nam, że owszem, Państwo Środka usiłuje dokonać kolejnego wielkiego skoku. Tym razem jednak wyłącznie na papierze.

Z dokładnością do jednego Chińczyka
Przewidywania dotyczące rozwoju gospodarki Chin oparte są na ogół na zbiorze oficjalnych informacji o stanie państwa, podawanych przez tamtejszych urzędników. Sęk w tym, że - mówiąc najbardziej eufemistycznie - ich rzetelność pozostawia bardzo wiele do życzenia. Na przykład zawsze 1 stycznia władze ChRL podają wszem wobec liczbę ludności na 31 grudnia roku poprzedniego (z dokładnością do jednego obywatela!). Komunikat powtarzają agencje prasowe i nikt nie zastanawia się, jak to możliwe, że w wielkim, najludniejszym na świecie kraju, w którym łączność jest mało sprawna, a komputeryzacja nie jest powszechna, opracowuje się precyzyjne dane w ciągu kilkunastu godzin, podczas gdy służby statystyczne USA czy Niemiec potrzebują na to miesięcy. Inny przykład wysoce wątpliwej wiarygodności enuncjacji chińskich oficjeli. Na początku 1996 r. ówczesny wicepremier (później premier) Zhu Rongji oświadczył, że w ciągu dwóch lat rezerwy dewizowe Chin wzrosły czterokrotnie (do około 73 mld USD w październiku 1995 r.). Zhu Rongji zapowiedział, że w związku z tym w roku 1997 lub 1998 yuan będzie walutą w pełni wymienialną. Kończy się rok 2002, a szans na wymienialność yuana jak nie było, tak nie ma.

Państwo Środka Trzeciego Świata
Do 1993 r. Bank Światowy stosował takie metody obliczania wskaźników gospodarczych ChRL, aby Chiny mogły korzystać ze statusu kraju Trzeciego Świata. Polegało to na świadomym zaniżaniu wartości nabywczej yuana, co z kolei wpływało na wszystkie pozostałe wskaźniki. Dzięki temu Chiny mogły wykorzystywać programy pomocowe i unikać płacenia składek w organizacjach międzynarodowych oraz uchylać się od wspierania najbiedniejszych regionów globu. W 1993 r. pod presją USA przyjęto nową metodę obliczania PKB związaną ze znacznie wyższą oceną wartości nabywczej yuana i wskaźniki gospodarcze ChRL z dnia na dzień wzrosły czterokrotnie. Pojawiły się wówczas przewidywania, że w ciągu 20-25 lat ChRL prześcignie gospodarczo i militarnie USA. W listopadzie 1996 r. Bank Światowy wycofał się częściowo z podwyższonej oceny wartości nabywczej yuana i PKB Chin, ale prawie nikt tego nie zauważył i prognozy, że ChRL będzie pierwszą potęgą XXI wieku, nadal pojawiają się w licznych publikacjach. Dziś Bank Światowy przyjmuje, że wartość nabywcza yuana wynosi 0,59 USD. Kurs wymiany wynosi 8 yuanów za dolara. Wynika więc z tego, że wartość nabywcza yuana jest pięciokrotnie większa od jego kursu wymiany (yuan = 0,125 USD). Niewątpliwie jest ona wyższa od kursu wymiany, ale nie aż tak! Prof. Fran˜ois Godement z Francuskiego Instytutu Stosunków Międzynarodowych twierdzi, że ChRL nadal jest typowym krajem Trzeciego Świata: "To nie jest potęga. (…) Ten kraj jest całkowicie uzależniony od stałego napływu kapitału zagranicznego, dziś jest to 40 mld USD rocznie. Zmniejszenie napływu zagranicznej manny oznaczałoby koniec gospodarczego cudu". Analitycy Andersen Consulting przeprowadzili ankietę wśród 75 międzynarodowych koncernów inwestujących w ChRL i na tej podstawie ogłosili między innymi, że "fałszywe jest założenie, iż rynek ten liczy 1,2 mld konsumentów. Nie można zapominać, że społeczeństwo jest biedne - roczne dochody 75 proc. ludności nie przekraczają 121 USD. (…) Siła robocza jest bardzo tania, lecz wydajność należy do najniższych na świecie. Brakuje kadry menedżerskiej".

Wzrost, czyli kryzys
Mimo sporych zagranicznych inwestycji w chińską gospodarkę nawet oficjalnie tempo jej wzrostu maleje. Maksymalnie wynosiło ono prawie 13 proc, a teraz ledwie przekracza 7 proc. Jeśli uwzględnić poprawki - 2 proc. na zawyżoną wartość nabywczą yuana i 2 proc. na rutynowe "poprawianie" oficjalnych wyników gospodarczych, zostaje 3 proc., a to już żadna rewelacja. Gdyby się okazało, że realny wzrost gospodarczy ChRL wynosi 4-5 proc. rocznie, wynikałoby z tego, że dystans między gospodarką ChRL a USA, Japonii i Unii Europejskiej nie tylko nie zmniejsza się, lecz szybko rośnie. Produkt krajowy brutto ChRL (około biliona dolarów, oficjalnie 1,3 bln USD) jest mniej więcej 10 razy mniejszy od PKB Unii Europejskiej i USA oraz 4,5 razy mniejszy od PKB Japonii. Nawet zakładając, że PKB Chin będzie rósł w tempie 8 proc. rocznie, rocznie PKB USA będzie się zwiększać o 250 mld USD, Unii Europejskiej o 280 mld USD, a ChRL tylko o 80 mld USD. Kropkę nad i postawił "The Economist" w październiku 1998 r.: "Wbrew oficjalnym statystykom Chiny są zdolne rozwijać się w tempie 3-4 proc. rocznie". Głosy sceptyczne pojawiają się coraz częściej. Gordon Chang w książce "The Comming Collapse of China" twierdzi, że chińskie reformy zatrzymały się w pół drogi, a nomenklatura KPCh blokuje ich postęp. Oficjalne dane kwestionuje też Thomas Rawski, profesor ekonomii i historii z uniwersytetu w Pittsburghu. Twierdzi on, że od czterech lat w Chinach następuje spadek gospodarczy. Ekonomista Daryl Ho uważa, że tempo wzrostu chińskiego PKB może spaść nawet do 0,8 proc., co oznacza poważny kryzys.

Supermocarstwo na glinianych nogach
Chiny w 2020 r. przegonią USA? Przyjmując, że chiński PKB wynosi bilion dolarów i będzie rósł w tempie 8 proc. rocznie, a PKB USA to 10 bln USD i będzie się zwiększać tylko o 2 proc. rocznie, to okazuje się, że różnica między PKB Chin i USA w 2020 r. będzie o bilion dolarów większa niż dzisiaj. Jest nadto nieprawdopodobne, by Chiny przez 18 lat utrzymywały stały ośmioprocentowy wzrost, a USA zaledwie dwuprocentowy. Zwłaszcza że już teraz te wskaźniki wynoszą odpowiednio 7,1 proc. i 2,6 proc., a więc są dla Chin bardziej niekorzystne, niż przyjęliśmy w wyliczeniu. Podobnie można by przeanalizować prognozy dotyczące potencjału militarnego USA i Chin. USA przeznaczają na zbrojenia i utrzymanie armii 365-400 mld USD rocznie, a Chiny 17 mld USD. Chiny nie dogonią gospodarczo i militarnie USA w dającej się przewidzieć przyszłości. Nie są i - jeśli nie nastąpi wydarzenie radykalnie zmieniające bieg historii - nie będą potęgą gospodarczą i militarną. W Państwie Środka w morzu zacofania i nędzy istnieje stosunkowo niewiele enklaw imponującego rozwoju. Twierdzenie, że Chiny są drugą po USA potęgą, a XXI wiek będzie "wiekiem Chin", wygląda więc na największą mistyfikację przełomu stuleci.

Więcej możesz przeczytać w 50/2002 wydaniu tygodnika Wprost.

Archiwalne wydania tygodnika Wprost dostępne są w specjalnej ofercie WPROST PREMIUM oraz we wszystkich e-kioskach i w aplikacjach mobilnych App StoreGoogle Play.

 0

Spis treści tygodnika Wprost nr 50/2002 (1046)

  • Logika alkoholika15 gru 2002Czy można sobie pomóc, szkodząc jednocześnie? W Polsce zaczyna to być regułą. W końcu to my od dawna stosujemy zasady: "im gorzej, tym lepiej", "im głupiej, tym mądrzej" czy "im drożej, tym taniej". W...1
  • Dossier15 gru 2002LESZEK MILLER Premier RP Nie wolno mylić pociągu historii, do którego się wsiada lub nie, z przywoływanym na telefon radio taxi" w Sejmie JANUSZ LEWANDOWSKI, poseł Platformy Obywatelskiej "Bardzo bym chciał, żeby Polska nie...1
  • Wprost od czytelników15 gru 2002Zero tolerancji! Brawo, panie profesorze Winiecki ("Zero tolerancji!", nr 48)! Należę do tej "niepostępowej" grupy, która woli demoralizację przestępcy w zakładzie zamkniętym od resocjalizacji na wolności lub w...3
  • Peryskop15 gru 2002Człowiek pojednania- Staram się być pokorny, ale ostatnio otrzymuję tyle nagród, że jest to dla mnie trudne zadanie. Ta nagroda daje mi jednak poczucie spełnienia tego, co zawsze było dla mnie celem - służby na rzecz pojednania -...8
  • Barometr wprost15 gru 2002Engel, wróć! "Wstyd", "Klęska", "Engel do dymisji" - można było przeczytać na pierwszych stronach gazet po słabych występach Polaków na piłkarskich mistrzostwach świata w Korei Południowej. Na...8
  • Z życia koalicji15 gru 2002Tygrys na kiełkach, geniusz Tatr, Grzegorz W. Kołodko, zawędrował aż do Monako, by zachwalać uroki Wrocławia. Miasto to - jak wiadomo - chciało zrobić u siebie światową wystawę Expo. Tygrys na kiełkach okazał się jednak mało...10
  • Z życia opozycji15 gru 2002Gabriel Janowski przechodzi z cukru na kable. Nie znamy nikogo, kto by wciągał kable, więc nie wiemy, jak to kręci. Na razie widzieliśmy tylko, jak poseł Janowski usiłował wystąpić w programie "Pod napięciem" poświęconym...11
  • M&M15 gru 2002MÓJ BUDŻET RODZINNYTrzynastka i czternastka, czyli udział w zyskach,których brak... Barbórkowa nagroda do tego...Jak już muszę dopłacać do pracy górnika,to przynajmniej mi wskażciekonkretnie -...12
  • Playback15 gru 200212
  • Gwiezdne hełmy15 gru 2002Sven Hannawald i Martin Schmitt muszą na jakiś czas zrezygnować ze skakania.12
  • Fotoplastykon15 gru 200214
  • Poczta15 gru 2002Patent na ziemniaki Autor artykułu "Patent na ziemniaki" (nr 48) napisał, że "pracownicy Instytutu Uprawy Nawożenia i Gleboznawstwa w Puławach zabawili się w sponsorów i ofiarowali sprzęt komputerowy gminie...16
  • Kadry15 gru 200217
  • Lawina Łukaszenki15 gru 2002Przed świętami Bożego Narodzenia, przez granicę białorusko-polską w ciągu kilku dni będzie próbowało się przedostać kilkadziesiąt tysięcy nielegalnych imigrantów. Koczują oni obecnie w obozach na Białorusi. Białoruscy pogranicznicy, milicja i...18
  • Policja dwuetatowa15 gru 200220 tysięcy złotych miesięcznie może dorobić policjant sprzedający informacje agencjom detektywistycznym24
  • Światopogląd Kisiela - Nagrody Kisiela 200215 gru 2002Posiadanie światopoglądu lub dążenie do niego nie dowodzi jeszcze, aby należało krzyczeć o nim po wszystkich rogach ulic: czasem trzeba zamilknąć i poczekać, aby światopogląd przemówił sam - niekoniecznie swymi tezami, lecz...26
  • Chory jak Polak15 gru 2002420 zł płaci rocznie każdy pracujący Polak na osoby wyłudzające zwolnienia lekarskie.30
  • Zbrodnia i kara15 gru 2002Zabójstwo prezydenta Gabriela Narutowicza zamknęło prawicy drzwi do władzy w II RP34
  • Giełda i wektory15 gru 2002Hossa ŚwiatApetyt na WęgryJapońskie i południowokoreańskie firmy zamierzają zwiększyć u nas inwestycje - pochwalił się Istvan Csillag, węgierski minister gospodarki. Suzuki Motor chce przeznaczyć na rozbudowę fabryki w Budapeszcie 168...36
  • Wypędzenie do raju15 gru 2002Fiskus skazuje polski kapitał na emigrację38
  • Ład rewolucyjny15 gru 2002Najlepsze i najgorsze rady nadzorcze spółek amerykańskich według magazynu "Business Week"44
  • Pół baku rzepaku?15 gru 2002Uwaga: szczyt bioidiotyzmu w Sejmie!48
  • Dywidenda żebraka15 gru 2002500 miliardów złotych wyłudzili od nas górnicy, kolejarze, rolnicy i politycy50
  • Eksperyment i ekskrement15 gru 2002Artyści domagają się, by państwo łożyło na literaturę i sztukę, nie żądając niczego w zamian, czyli chcą mecenatu bez mecenasa54
  • Supersam15 gru 2002Wydarzenie tygodniaDziesięć lat z GatesemPolski oddział Microsoftu obchodzi dziesięciolecie istnienia. - Zmienialiśmy się razem z Polską: komputer stał się powszechnym narzędziem pracy w biurach, przedsiębiorstwach, trafił także do...56
  • Hipermarket kultury15 gru 2002Galerie handlowe są jak średniowieczne jarmarki58
  • Nie żyje bal15 gru 2002W Polsce nigdy nie przyjęła się tradycja hucznych zabaw sylwestrowych62
  • Piłką rządzi telewizja15 gru 2002 Michał Karpiński: Poda się pan do dymisji tak jak Zbigniew Boniek? Michał Listkiewicz: Gdyby prezesi związków podawali się do dymisji po odejściu każdego trenera, świat byłby pełen zdymisjonowanych prezesów. Wyniki...65
  • Z ziemi włoskiej i japońskiej do Polski15 gru 2002Piotrze drogi! Właśnie robię porządek w swej kulinarnej bibliotece i przyglądam się książkom, które ostatnio nabyłem i których nie zdążyłem jeszcze przeczytać. Wśród nich jest "Kalendarz na rok 1879. Kolęda...66
  • Kartka z Rzymu15 gru 2002Znów odżywa problem barbarzyńców, którzy pragną niszczyć, zabijać67
  • Sztuk@ kochania15 gru 2002Internet stał się najpopularniejszym poradnikiem ars amandi68
  • Made in London15 gru 2002Londyn staje się światową stolicą mody70
  • Wprost Online15 gru 200272
  • Złote komórki15 gru 2002Telefoniczni giganci zabiegają o względy klientów już zdobytych, a powinni zawalczyć o serca ludzi złotego wieku73
  • Kryptonim "Klan"15 gru 2002Mimo buńczucznych zapowiedzi komunistycznej władzy, że w każdej chwili "opozycjonistów można zapakować do jednego autobusu", wybuch Sierpnia '80 kompletnie zaskoczył bezpiekę.74
  • Generałowie i biskupi15 gru 2002Jak pospiesznie zmieniano dekret o stanie wojennym76
  • Know-how15 gru 2002Twardy orzech dla cukrzycyJedzenie orzechów zmniejsza ryzyko pojawienia się cukrzycy typu 2 - do takich wniosków doszli uczeni z Harvard University oraz Women's Hospital w Bostonie. Podczas trwających 16 lat testów...78
  • Hormony złudzeń15 gru 2002Kuracje odmładzające skracają życie80
  • Pasożyt brawury15 gru 2002Toksoplazmoza zmienia nas w demony szos84
  • Denat w służbie medycyny15 gru 2002Szefowie dwunastu ośrodków anatomicznych, które działają w Polsce, alarmują, że wkrótce studenci nie będą mogli na własne oczy poznawać tajemnic ludzkiego ciała, a lekarze trenować przeprowadzania skomplikowanych...86
  • Drugi Egipt15 gru 2002Budda zmartwychwstaje w Afganistanie88
  • Bez granic15 gru 2002Etniczna lady GodivaNa przedmieściach Sydney szaleje najgroźniejszy od 30 lat pożar buszu. Ogień spalił prawie 100 tys. ha krzewów i 18 domów. Brak deszczu od wielu lat jest także poważnym problemem w sąsiednim stanie...90
  • Szachy z nożem w zębach15 gru 2002Negocjacje z Unią Europejską to gra na piętnastu fortepianach równocześnie92
  • Zastrzyk usypiający15 gru 2002 Robert Wylot: Co Szwecja i Polska zyskają dzięki rozszerzeniu Unii Europejskiej? Göran Persson: Po pierwsze, politycznie i w wymiarze psychologicznym będzie to koniec podziału Europy na Wschód i Zachód. Wszyscy...94
  • Szwedzki pacjent15 gru 2002Gdyby Szwecja leżała w USA, byłaby najuboższym amerykańskim stanem95
  • Skazani na siebie15 gru 2002Za trzy, cztery lata powstanie albo nowy Bliski Wschód, albo nuklearny Bliski Wschód96
  • Dawid i Goliat przy murze15 gru 2002Gdy nastanie pokój, Palestyna będzie pierwszym prawdziwie demokratycznym państwem arabskim97
  • Wielki chiński blef15 gru 2002Jak dzięki tfu(!)rczej statystyce Chiny stają się pierwszą potęgą XXI wieku99
  • U mety15 gru 2002W rocznicę stanu wojennego Polska wróci na miejsce, z którego chciano nas od II wojny światowej wyrzucić101
  • Menu15 gru 2002Świat Rok Polski w WiedniuAż 130 tys. osób obejrzało w Wiedniu freski z Faras odnalezione przez prof. Kazimierza Michałowskiego. Pokazano je w ramach obchodów Roku Polskiego. W Wiedniu odbywało się mnóstwo wystaw,...102
  • Chłopak z ferajny15 gru 2002Zanim Martin Scorsese został reżyserem, chciał być gangsterem albo księdzem106
  • Wielki podryw - ***15 gru 2002Reżyseria: David Mirkin W rolach głównych: Sigourney Weaver, Jennifer Love Hewitt, Ray Liotta, Gene Hackman, Anne Bancroft. USA 2001 r. Co to może być za film, w którym Sigourney Weaver i Gene Hackman grają parę? Sensacyjny...109
  • Truciciel z Detroit15 gru 2002Eminem jest dla hip hopu tym, kim Elvis Presley był dla rock and rolla110
  • Płyty Kuby Wojewódzkiego15 gru 2002ROD STEWART - **** It Had To Be You? The Great American Songbook To pierwsza płyta seksiarza, kabotyna i tandeciarza, której mogę wysłuchać do końca. Nigdy nie przypuszczałem, że kiedykolwiek po skonsumowaniu albumu tego artysty...111
  • Po użyciu wstrząśnie!15 gru 2002Złote Orły zdobyły status polskich Oscarów reklamy112
  • Słuszna wojna15 gru 20027 grudnia minęła kolejna rocznica japońskiego ataku na Pearl Harbor. Dziś wiadomo, że był on wynikiem misternego planu prezydenta Roosevelta. Prowokując uderzenie na Hawaje, udało się zdusić w amerykańskim społeczeństwie...114
  • Szto pan chociesz!15 gru 2002Każdy warszawiak wie, że jak czegoś nigdzie nie może dostać, to bez problemu kupi to na Stadionie Dziesięciolecia. Kiedy więc wysiadł mi stabilizator w starym telewizorku Junost, bez wahania skierowałem się na stadion. Odszukałem...114
  • Organ Ludu15 gru 2002116
  • Obrazy w rozkroku15 gru 2002Dla wielu Polaków Austria niewiele różni się od Australii, Cejlon od herbaty, a Republika Czadu od dwutlenka węgla118