Chłopak z ferajny

Chłopak z ferajny

Zanim Martin Scorsese został reżyserem, chciał być gangsterem albo księdzem
Marty to większy talent niż Spielberg, De Palma czy Coppola. Jest tylko bardziej bezkompromisowy, co nie ułatwia mu życia" - mówi Robert De Niro o Martinie Scorsese. Od debiutu w 1973 r. Scorsese nieustannie pnie się w hollywoodzkiej hierarchii, ale nigdy nie dostał Oscara za reżyserię. "Marty ma w sobie coś z wielkich włoskich malarzy, na przykład Caravaggia. Jego filmy charakteryzuje niepowtarzalny styl, zawierają tajemnicę ocierającą się o religijną mistykę i niosą wielki ładunek prawdy" - uważa De Niro. O "Nowojorskich gangach", swoim nowym obrazie, Scorsese mówi, że to dzieło jego życia.

Nowojorczyk
Choć trudno w to uwierzyć, Scorsese - spec od czarnych gangsterskich dramatów - chciał zostać księdzem (był w seminarium). Jest potomkiem sycylijskich emigrantów. Wychował się w Hell's Kitchen, czyli Przedsionku Piekła - dzielnicy Nowego Jorku cieszącej się najgorszą sławą. Przyjaciele twierdzą, że na jego artystycznych wyborach zaważyło dramatyczne wydarzenie z dzieciństwa, kiedy to nastoletni Martin nieumyślnie okaleczył kolegę. Przez długi czas próbował zadośćuczynić poszkodowanemu. Obsesją Scorsese reżysera stał się potem problem winy i konieczności jej odkupienia. Motyw utraty niewinności i wyrzutów sumienia pojawia się we wszystkich jego filmach. Gangster z "Chłopców z ferajny", bokser z "Wściekłego byka" czy bilardzista z "Koloru pieniędzy"- każdy z nich zmaga się z poczuciem winy.
Scorsese, podobnie jak
Woody Allen, jest zakochany w rodzinnym mieście. Raz oglądamy Nowy Jork jako wspomnienie z biednego dzieciństwa ("Nędzne ulice", "Chłopcy z ferajny"), innym razem w nostalgicznym stylu retro ("New York, New York"), kiedy indziej jest uosobieniem ziemskiego piekła - z brudnymi, słabo oświetlonymi ulicami zaludnionymi przez żebraków, narkomanów i małoletnie prostytutki ("Taksówkarz", "Ciemna strona miasta"). Z kolei w melodramatycznym, kostiumowym "Wieku niewinności" reżyser wprowadza nas na salony nowojorskiej arystokracji końca XIX wieku.

Apologeta przemocy i bluźnierca
W autobiografii Scorsese wspomina, że pierwszego filmu, który nakręcił, nikt nie chciał wyświetlać w kinach. Debiutantowi pomógł biznesmen z branży softporno. Podjął się rozpowszechniania filmu, pod warunkiem że znajdzie się w nim przynajmniej jedna rozbierana scena. Później Scorsese nie miał już takich kłopotów. "Nędzne ulice", "Alicja już tu nie mieszka", "Taksówkarz" - z każdym tytułem
rosła jego sława demaskatora wielkomiejskiej dżungli. Chwalono go za realistyczne fabuły, dynamiczny montaż i cytaty z klasyki kina. Scorsese zawsze chętnie przyznawał się do fascynacji kinem europejskim. W latach 90. z własnych pieniędzy opłacił dystrybucję w Stanach Zjednoczonych dzieł Felliniego, Bunuela, Renoira i Wojciecha Hasa. "Rękopis znaleziony w Saragossie" jest jednym z ulubionych filmów reżysera "Chłopców z ferajny".
Historie, które Scorsese opowiada we własnych filmach, zwykle ociekają przemocą. W "Kasynie" jeden z bohaterów zostaje zmasakrowany kijem bejsbolowym,
a następnie pogrzebany żywcem. Gangsterowi, który nie chce wydać kolegów, konkurenci wkładają głowę w imadło. Bywa, że agresja udziela się widzom. John Hinkley, niedoszły zabójca Ronalda Raegana, twierdził, że swój zamach zaplanował po obejrzeniu "Taksówkarza". Scorsese zbywa zarzuty o nadmierną brutalność twierdzeniem, że "nie ma czegoś takiego, jak nieuzasadniona przemoc".
W 1988 r. Martin Scorsese nakręcił "Ostatnie kuszenie Chrystusa". Pod kina-
mi, w których
wyświetlany był film, urządzano manifestacje, w kierunku ekranu leciały koktajle Mołotowa. Reżysera oskarżono o bluźnierstwo. Protestujący nie chcieli dostrzec, że Scorsese pokazał Jezu-sa jako osobę, która nawet konając na krzyżu, nie wie, gdzie kończy się jej człowieczeństwo, a gdzie zaczyna boskość (co jest zgodne z Ewangelią). Jezus przeżywa więc te same lęki co każdy człowiek, tak samo cierpi i marzy. Scorsese przyzna po latach, że wszystkie jego filmy łączy religijny pierwiastek - jest on światłem w ciemnym tunelu życia.

Klasyk kina
Scorsese prócz kina kocha piękne kobiety (dowodem szósta już żona), boks i sztukę baroku. Nigdy nie wypierał się swoich korzeni. "Odkąd pamiętam, zawsze chciałem być gangsterem" - mówi w pierwszej scenie "Chłopców z ferajny" bohater filmu. Scorsese nie ukrywa, że to jego własne słowa. Nim trafił do seminarium, rozważał przystąpienie do mafii. Na przeszkodzie stanęły słabe zdrowie (astma) i wyniesione z domu zasady. Wszyscy bohaterowie jego filmów, nawet tkwiąc po uszy w środowisku przestępczym, mają swój honor. Wyjątkiem jest narrator "Chłopców z ferajny", który unika więzienia, bo donosi na kumpli.
"Nowojorskie gangi" mają być dopełnieniem "kryminalnej trylogii" Scorsese oraz jego odpowiedzią na "Ojca chrzestnego" Coppoli i "Dawno temu w Ameryce" Leone. Akcja tego prawie trzygodzinnego filmu rozpoczyna się w 1846 r., a kończy w 1863 r. W gangsterskim świecie narasta konflikt między Anglosasami a nowo przybyłymi imigrantami - Włochami. Do tego dochodzi wątek zemsty syna za śmierć ojca i historyczne zawirowania w przeddzień wojny secesyjnej. Film kosztował prawie 100 mln USD.
Scorsese ma na koncie Złotą Palmę i Złote Lwy Weneckie za "Chłopców z ferajny". Trzykrotnie nominowano go do Oscara i do Złotego Globu. Nigdy jednak nie zdobył żadnej z tych nagród, choć otrzymywali je jego współpracownicy. Nagrodzony Oscarem za rolę we "Wściekłym byku" jego ulubiony aktor, Robert De Niro, skomentował to tak: "Marty jest po prostu zbyt zdolny i inteligentny".
Gdyby "Nowojorskie gangi" okazały się klapą (w co nikt, a szczególnie bracia Weinsteinowie z wytwórni Miramax, która film wyprodukowała, nie wierzy), wychowanek Hell's Kitchen i tak ma zapewnione miejsce w historii kina. Na stulecie kina Amerykański Instytut Filmowy ogłosił ranking stu najlepszych filmów wszech czasów. Na liście znalazły się trzy obrazy autorstwa Scorsese: "Wściekły byk" (24. miejsce), "Taksówkarz" (47.) i "Chłopcy z ferajny" (94.). Lepiej wypadli tylko Steven Spielberg, Alfred Hitchcock i Billy Wilder.

Okładka tygodnika WPROST: 50/2002
Więcej możesz przeczytać w 50/2002 wydaniu tygodnika „Wprost”
Zamów w prenumeracie lub w wersji elektronicznej:
 0

Spis treści tygodnika Wprost nr 50/2002 (1046)

  • Logika alkoholika 15 gru 2002 Czy można sobie pomóc, szkodząc jednocześnie? W Polsce zaczyna to być regułą. W końcu to my od dawna stosujemy zasady: "im gorzej, tym lepiej", "im głupiej, tym mądrzej" czy "im drożej, tym taniej". W... 1
  • Dossier 15 gru 2002 LESZEK MILLER Premier RP Nie wolno mylić pociągu historii, do którego się wsiada lub nie, z przywoływanym na telefon radio taxi" w Sejmie JANUSZ LEWANDOWSKI, poseł Platformy Obywatelskiej "Bardzo bym chciał, żeby Polska nie... 1
  • Wprost od czytelników 15 gru 2002 Zero tolerancji! Brawo, panie profesorze Winiecki ("Zero tolerancji!", nr 48)! Należę do tej "niepostępowej" grupy, która woli demoralizację przestępcy w zakładzie zamkniętym od resocjalizacji na wolności lub w... 3
  • Peryskop 15 gru 2002 Człowiek pojednania- Staram się być pokorny, ale ostatnio otrzymuję tyle nagród, że jest to dla mnie trudne zadanie. Ta nagroda daje mi jednak poczucie spełnienia tego, co zawsze było dla mnie celem - służby na rzecz pojednania -... 8
  • Barometr wprost 15 gru 2002 Engel, wróć! "Wstyd", "Klęska", "Engel do dymisji" - można było przeczytać na pierwszych stronach gazet po słabych występach Polaków na piłkarskich mistrzostwach świata w Korei Południowej. Na... 8
  • Z życia koalicji 15 gru 2002 Tygrys na kiełkach, geniusz Tatr, Grzegorz W. Kołodko, zawędrował aż do Monako, by zachwalać uroki Wrocławia. Miasto to - jak wiadomo - chciało zrobić u siebie światową wystawę Expo. Tygrys na kiełkach okazał się jednak mało... 10
  • Z życia opozycji 15 gru 2002 Gabriel Janowski przechodzi z cukru na kable. Nie znamy nikogo, kto by wciągał kable, więc nie wiemy, jak to kręci. Na razie widzieliśmy tylko, jak poseł Janowski usiłował wystąpić w programie "Pod napięciem" poświęconym... 11
  • M&M 15 gru 2002 MÓJ BUDŻET RODZINNYTrzynastka i czternastka, czyli udział w zyskach,których brak... Barbórkowa nagroda do tego...Jak już muszę dopłacać do pracy górnika,to przynajmniej mi wskażciekonkretnie -... 12
  • Playback 15 gru 2002 12
  • Gwiezdne hełmy 15 gru 2002 Sven Hannawald i Martin Schmitt muszą na jakiś czas zrezygnować ze skakania. 12
  • Fotoplastykon 15 gru 2002 14
  • Poczta 15 gru 2002 Patent na ziemniaki Autor artykułu "Patent na ziemniaki" (nr 48) napisał, że "pracownicy Instytutu Uprawy Nawożenia i Gleboznawstwa w Puławach zabawili się w sponsorów i ofiarowali sprzęt komputerowy gminie... 16
  • Kadry 15 gru 2002 17
  • Lawina Łukaszenki 15 gru 2002 Przed świętami Bożego Narodzenia, przez granicę białorusko-polską w ciągu kilku dni będzie próbowało się przedostać kilkadziesiąt tysięcy nielegalnych imigrantów. Koczują oni obecnie w obozach na Białorusi. Białoruscy pogranicznicy, milicja i wojsko otrzymali instrukcję, by na... 18
  • Policja dwuetatowa 15 gru 2002 20 tysięcy złotych miesięcznie może dorobić policjant sprzedający informacje agencjom detektywistycznym 24
  • Światopogląd Kisiela - Nagrody Kisiela 2002 15 gru 2002 Posiadanie światopoglądu lub dążenie do niego nie dowodzi jeszcze, aby należało krzyczeć o nim po wszystkich rogach ulic: czasem trzeba zamilknąć i poczekać, aby światopogląd przemówił sam - niekoniecznie swymi tezami, lecz... 26
  • Chory jak Polak 15 gru 2002 420 zł płaci rocznie każdy pracujący Polak na osoby wyłudzające zwolnienia lekarskie. 30
  • Zbrodnia i kara 15 gru 2002 Zabójstwo prezydenta Gabriela Narutowicza zamknęło prawicy drzwi do władzy w II RP 34
  • Giełda i wektory 15 gru 2002 Hossa ŚwiatApetyt na WęgryJapońskie i południowokoreańskie firmy zamierzają zwiększyć u nas inwestycje - pochwalił się Istvan Csillag, węgierski minister gospodarki. Suzuki Motor chce przeznaczyć na rozbudowę fabryki w Budapeszcie 168... 36
  • Wypędzenie do raju 15 gru 2002 Fiskus skazuje polski kapitał na emigrację 38
  • Ład rewolucyjny 15 gru 2002 Najlepsze i najgorsze rady nadzorcze spółek amerykańskich według magazynu "Business Week" 44
  • Pół baku rzepaku? 15 gru 2002 Uwaga: szczyt bioidiotyzmu w Sejmie! 48
  • Dywidenda żebraka 15 gru 2002 500 miliardów złotych wyłudzili od nas górnicy, kolejarze, rolnicy i politycy 50
  • Eksperyment i ekskrement 15 gru 2002 Artyści domagają się, by państwo łożyło na literaturę i sztukę, nie żądając niczego w zamian, czyli chcą mecenatu bez mecenasa 54
  • Supersam 15 gru 2002 Wydarzenie tygodniaDziesięć lat z GatesemPolski oddział Microsoftu obchodzi dziesięciolecie istnienia. - Zmienialiśmy się razem z Polską: komputer stał się powszechnym narzędziem pracy w biurach, przedsiębiorstwach, trafił także do... 56
  • Hipermarket kultury 15 gru 2002 Galerie handlowe są jak średniowieczne jarmarki 58
  • Nie żyje bal 15 gru 2002 W Polsce nigdy nie przyjęła się tradycja hucznych zabaw sylwestrowych 62
  • Piłką rządzi telewizja 15 gru 2002  Michał Karpiński: Poda się pan do dymisji tak jak Zbigniew Boniek? Michał Listkiewicz: Gdyby prezesi związków podawali się do dymisji po odejściu każdego trenera, świat byłby pełen zdymisjonowanych prezesów. Wyniki... 65
  • Z ziemi włoskiej i japońskiej do Polski 15 gru 2002 Piotrze drogi! Właśnie robię porządek w swej kulinarnej bibliotece i przyglądam się książkom, które ostatnio nabyłem i których nie zdążyłem jeszcze przeczytać. Wśród nich jest "Kalendarz na rok 1879. Kolęda... 66
  • Kartka z Rzymu 15 gru 2002 Znów odżywa problem barbarzyńców, którzy pragną niszczyć, zabijać 67
  • Sztuk@ kochania 15 gru 2002 Internet stał się najpopularniejszym poradnikiem ars amandi 68
  • Made in London 15 gru 2002 Londyn staje się światową stolicą mody 70
  • Wprost Online 15 gru 2002 72
  • Złote komórki 15 gru 2002 Telefoniczni giganci zabiegają o względy klientów już zdobytych, a powinni zawalczyć o serca ludzi złotego wieku 73
  • Kryptonim "Klan" 15 gru 2002 Mimo buńczucznych zapowiedzi komunistycznej władzy, że w każdej chwili "opozycjonistów można zapakować do jednego autobusu", wybuch Sierpnia '80 kompletnie zaskoczył bezpiekę. 74
  • Generałowie i biskupi 15 gru 2002 Jak pospiesznie zmieniano dekret o stanie wojennym 76
  • Know-how 15 gru 2002 Twardy orzech dla cukrzycyJedzenie orzechów zmniejsza ryzyko pojawienia się cukrzycy typu 2 - do takich wniosków doszli uczeni z Harvard University oraz Women's Hospital w Bostonie. Podczas trwających 16 lat testów... 78
  • Hormony złudzeń 15 gru 2002 Kuracje odmładzające skracają życie 80
  • Pasożyt brawury 15 gru 2002 Toksoplazmoza zmienia nas w demony szos 84
  • Denat w służbie medycyny 15 gru 2002 Szefowie dwunastu ośrodków anatomicznych, które działają w Polsce, alarmują, że wkrótce studenci nie będą mogli na własne oczy poznawać tajemnic ludzkiego ciała, a lekarze trenować przeprowadzania skomplikowanych... 86
  • Drugi Egipt 15 gru 2002 Budda zmartwychwstaje w Afganistanie 88
  • Bez granic 15 gru 2002 Etniczna lady GodivaNa przedmieściach Sydney szaleje najgroźniejszy od 30 lat pożar buszu. Ogień spalił prawie 100 tys. ha krzewów i 18 domów. Brak deszczu od wielu lat jest także poważnym problemem w sąsiednim stanie... 90
  • Szachy z nożem w zębach 15 gru 2002 Negocjacje z Unią Europejską to gra na piętnastu fortepianach równocześnie 92
  • Zastrzyk usypiający 15 gru 2002  Robert Wylot: Co Szwecja i Polska zyskają dzięki rozszerzeniu Unii Europejskiej? Göran Persson: Po pierwsze, politycznie i w wymiarze psychologicznym będzie to koniec podziału Europy na Wschód i Zachód. Wszyscy... 94
  • Szwedzki pacjent 15 gru 2002 Gdyby Szwecja leżała w USA, byłaby najuboższym amerykańskim stanem 95
  • Skazani na siebie 15 gru 2002 Za trzy, cztery lata powstanie albo nowy Bliski Wschód, albo nuklearny Bliski Wschód 96
  • Dawid i Goliat przy murze 15 gru 2002 Gdy nastanie pokój, Palestyna będzie pierwszym prawdziwie demokratycznym państwem arabskim 97
  • Wielki chiński blef 15 gru 2002 Jak dzięki tfu(!)rczej statystyce Chiny stają się pierwszą potęgą XXI wieku 99
  • U mety 15 gru 2002 W rocznicę stanu wojennego Polska wróci na miejsce, z którego chciano nas od II wojny światowej wyrzucić 101
  • Menu 15 gru 2002 Świat Rok Polski w WiedniuAż 130 tys. osób obejrzało w Wiedniu freski z Faras odnalezione przez prof. Kazimierza Michałowskiego. Pokazano je w ramach obchodów Roku Polskiego. W Wiedniu odbywało się mnóstwo wystaw,... 102
  • Chłopak z ferajny 15 gru 2002 Zanim Martin Scorsese został reżyserem, chciał być gangsterem albo księdzem 106
  • Wielki podryw - *** 15 gru 2002 Reżyseria: David Mirkin W rolach głównych: Sigourney Weaver, Jennifer Love Hewitt, Ray Liotta, Gene Hackman, Anne Bancroft. USA 2001 r. Co to może być za film, w którym Sigourney Weaver i Gene Hackman grają parę? Sensacyjny... 109
  • Truciciel z Detroit 15 gru 2002 Eminem jest dla hip hopu tym, kim Elvis Presley był dla rock and rolla 110
  • Płyty Kuby Wojewódzkiego 15 gru 2002 ROD STEWART - **** It Had To Be You? The Great American Songbook To pierwsza płyta seksiarza, kabotyna i tandeciarza, której mogę wysłuchać do końca. Nigdy nie przypuszczałem, że kiedykolwiek po skonsumowaniu albumu tego artysty... 111
  • Po użyciu wstrząśnie! 15 gru 2002 Złote Orły zdobyły status polskich Oscarów reklamy 112
  • Słuszna wojna 15 gru 2002 7 grudnia minęła kolejna rocznica japońskiego ataku na Pearl Harbor. Dziś wiadomo, że był on wynikiem misternego planu prezydenta Roosevelta. Prowokując uderzenie na Hawaje, udało się zdusić w amerykańskim społeczeństwie... 114
  • Szto pan chociesz! 15 gru 2002 Każdy warszawiak wie, że jak czegoś nigdzie nie może dostać, to bez problemu kupi to na Stadionie Dziesięciolecia. Kiedy więc wysiadł mi stabilizator w starym telewizorku Junost, bez wahania skierowałem się na stadion. Odszukałem... 114
  • Organ Ludu 15 gru 2002 116
  • Obrazy w rozkroku 15 gru 2002 Dla wielu Polaków Austria niewiele różni się od Australii, Cejlon od herbaty, a Republika Czadu od dwutlenka węgla 118

ZKDP - Nakład kontrolowany