Narysuj mi, mamo

Narysuj mi, mamo

Istnieje dziedzina kultury, w której jesteśmy potęgą. Twórcy dostają Oscary, ich dzieła znane są na całym świecie i lądują na prestiżowej liście „New York Timesa”. Taki poziom ma ilustrowana polska książka dziecięca.

Myślimy o dzieciach jak o dorosłych, którzy mają co prawda nieco mniej wiedzy, ale za to bardziej otwarty umysł – mówią Aleksandra i Daniel Mizielińscy, autorzy „Map”, największego sukcesu eksportowego wśród polskich książek dla dzieci. Polskie wydanie osiągnęło gigantyczny w naszych warunkach nakład 100 tys. egzemplarzy, a sprzedaż na świecie zbliża się już do miliona. Ale co najważniejsze: nie ma dziś dobrej księgarni w krajach Zachodu, gdzie nie byłoby książki polskiego duetu. Z pewnością pomogło w tym umieszczenie „Map” na liście najlepszych książek dziecięcych 2014 r. przez „New York Timesa”. Wydano je w 28 krajach, przetłumaczono na 21 języków. Aleksandra i Daniel Mizielińscy pracowali nad „Mapami” trzy lata. 45 krajów, 51 map, z których każda ma ponad 100 obrazów.

I z każdej i rodzic, i dziecko dowie się czegoś ciekawego – kim był William Szekspir, co to są gołąbki albo tempura. Zresztą „Mapy” cały czas ewoluują, bo jak mówi Jadwiga Jędryas z Wydawnictwa Dwie Siostry, ich tłumaczenia wymuszają dorysowywanie kolejnych map narodowych. Jest ich już sporo – niebawem 12. Na przykład najnowsza, tym razem węgierska odsłona „Map”, która właśnie wychodzi z drukarni, została uzupełniona o mapę kraju naszych bratanków, której nie ma w pierwotnej polskiej wersji.

Sukces „Map” zainteresował zagranicznych wydawców pozostałymi książkami ich autorów. „Pod ziemią, pod wodą” właśnie wychodzi po francusku, rosyjsku, niderlandzku i włosku, a w przyszłym roku po angielsku, niemiecku, japońsku i chińsku. Jak powstają książki Mizielińskich? Schemat jest zawsze taki sam. – Wymyślamy temat, piszemy zabawne historyjki, bo wierzymy, że humor i śmiech to najlepsze medium dla wiedzy – mówi Daniel Mizieliński. – Myślę, że to dlatego dzieci lubią i rozumieją nasze książki. Zresztą my sami też wiele się podczas pracy nad nimi dowiadujemy.

Tak było z pierwszą książką „D.O.M.E-.K.” o współczesnej architekturze, która zapoczątkowała współpracę z Dwiema Siostrami. Dobrze sprzedała się w Polsce i została wydana w 14 językach. Znalazła się też na liście Białych Kruków Internationale Jugendbibliothek i dostała tytuł Książki Roku 2008 Polskiej Sekcji IBBY. Charakterystyczny styl, z pozoru dziecięcy, choć pełen detali, to ich znak rozpoznawczy. Stawiają sobie za cel, by ich książki były czytane więcej niż jeden raz. A osiągają to, kierując się zasadą George’a Bernarda Shawa: „Nigdy nie dawaj swojemu dziecku książki, której sam byś nie przeczytał”. Warto dodać, że inni autorzy z portfolio Wydawnictwa Dwie Siostry też odnoszą sukcesy za granicą. Wyróżniony na tegorocznych Targach w Bolonii w kategorii Non Fiction „Typogryzmol” Jana Bajtlika zaraz ukaże się po angielsku (w Wielkiej Brytanii, USA i Australii), trwają pracę nad jego włoską, hiszpańską i katalońską wersją.

OSCAR ZA GOTOWANIE

Ilustratorka Katarzyna Bogucka i grafik Szymon Tomiło nie tylko tworzą książki, ale też pracują z dziećmi. Niedawno w Szczebrzeszynie na Festiwalu Stolica Języka Polskiego poprowadzili kreatywne zajęcia dla dzieci. Artystyczny nieład i kolorowe potrawy narysowane i ulepione na talerzach, uśmiechy od ucha do ucha – warsztaty wywoływały takie same reakcje jak ich książka „Wytwórnik kulinarny”. To pierwszy wspólny projekt pary, która stworzyła duet pod nazwą Nioska. I od razu sukces, bo na tegorocznych Międzynarodowych Targach Książki dla Dzieci i Młodzieży w Bolonii zdobyli nazywane „Oscarem” wyróżnienie w kategorii Books & Seeds. To książka o nich i o gotowaniu Szymona, bo Kasia, jak zresztą wyznaje w „Wytwórniku”, gotować nie umie i „prędzej wyrzeźbi coś z ziemniaka, niż go po prostu obierze”. Ona odpowiada za kreację i ilustrację, on za stronę rzemieślniczą. – Tekst i ilustracje to dwa sposoby opowiadania jednej historii – tłumaczy Katarzyna Bogucka. – Gdy obraz jest powieleniem tekstu, książka traci magię, nie rozbudza wyobraźni. Staram się, aby ilustracje nie ilustrowały, a interpretowały. Ważna jest dynamika – ciąg ilustracji nie może być nudny czy jednostajny. Zostawiam też smaczki dla najbliższych – bohaterami często są moi przyjaciele czy członkowie rodziny. Można w nich odnaleźć miejsca i przedmioty mi bliskie. Praca nad książką to często niezła zabawa.

Charakterystyczny, jednocześnie nowoczesny i retro styl Boguckiej doceniła Magdalena Kłos-Podsiadło. Założycielka Wytwórni, która „Wytwórnik kulinarny” opublikowała, dziesięć lat temu założyła wydawnictwo razem z Bożeną Samojluk-Ślusarską. Jedną z ich pierwszych książek był „Tuwim. Wiersze dla dzieci”, który w 2008 r. zdobył nagrodę Bologna Ragazzi Award w kategorii Poezja, a rok później wyróżnienie na Międzynarodowym Biennale Ilustracji w Bratysławie. Pomysł na książkę był prosty: odklejenie wierszy Juliana Tuwima od dosłownych ilustracji. Bo kto powiedział, że wierszowi „Idzie Grześ przez wieś” musi towarzyszyć obrazek, jak ów Grześ idzie z tobołkiem na plecach? By to zmienić, Kłos-Podsiadło zaprosiła do współpracy siedem młodych ilustratorek i dała im wolną rękę. Efekt? Książka do dziś jest bestsellerem „Wytwórni”.

DO WARSZAWY Z BOLONII PRZEZ SEUL

Korea Południowa, Japonia, Chiny, Izrael, Meksyk, Tajwan, Portugalia, Hiszpania, Niemcy… we wszystkich tych krajach ukazały się już książki ilustratorki Iwony Chmielewskiej. W Polsce jest ona znana dopiero od niedawna, rok temu Wydawnictwo Media Rodzina wydało jej książkę „Dwoje ludzi”, która w Korei bestsellerem stała się już sześć lat temu. Chmielewska opowiada w niej rysunkowo o relacjach międzyludzkich. W jaki sposób książki Chmielewskiej trafiły do Azji? Z bolońskich targów. Ilustratorka pojechała tam w 2003 r., kiedy Polska była gościem honorowym. Koreańscy wydawcy wysyłają do Bolonii łowców talentów, którzy walczą o prawa do najciekawszych książek. Ilustratorka dwa razy zdobyła Bolonia Ragazzi Award – w 2011 r. za wydane w Korei „Maum, dom duszy” i w 2013 r. za „Oczy”.

Polskie wydawnictwa szybko nadrabiają zaległości w prezentowaniu czytelnikom jej książek. „Domowe duchy” opublikował Znak, „Kłopot” Wytwórnia, a „Cztery strony czasu”, „O tych, którzy się rozwijali” i „W kieszonce” wydała Media Rodzina… Trzeba jednak podkreślić, że sukcesu młodego pokolenia polskich ilustratorów nie byłoby, gdyby nie klasycy, tacy jak Jan Marcin Szancer czy Józef Wilkoń. Ten drugi artysta zilustrował ponad 100 polskich książek i 70 wydanych za granicą, ale wciąż tworzy. Właśnie opublikowano jego niezwykłego „Rybaka na dnie morza”. Książka najpierw została wydana w Niemczech, potem w Korei Południowej, doczekała się nawet ekranizacji, ale dopiero niedawno wyszła jej polska edycja. Na początku roku wydało ją Wydawnictwo Czuły Barbarzyńca. – To nie jest zwykłe wznowienie, ale nowa wersja – mówi Tomasz Brzozowski. – Ta książka to przypowieść dla dzieci i dorosłych o poszukiwaniu szczęścia. Nie mogliśmy pozwolić, by nie była wydana w Polsce. Wilkoń jest absolutnym geniuszem. Tak zatem mamy w książce dziecięcej i wspaniałą tradycję, i przetarte ścieżki za granicą. Światowego sukcesu „Map” też by nie było, gdyby nie to, że polscy ilustratorzy od kilku lat wracają regularnie z Bolonii z nagrodami. Najlepsi już mają wpływ na młode pokolenie – Daniel Mizieliński od siedmiu lat wykłada na ASP. Kto wie, może dzieci czytające piękne książki zapoczątkują w Polsce estetyczną rewolucję? �

©� WSZELKIE PRAWA ZASTRZEŻONE

Okładka tygodnika WPROST: 38/2015
Więcej możesz przeczytać w 38/2015 wydaniu tygodnika „Wprost”
Zamów w prenumeracie lub w wersji elektronicznej:

Spis treści tygodnika Wprost nr 38/2015 (1697)

  • A co, jeżeli Angela Merkel wie, co robi? 13 wrz 2015, 20:00 Jacques Chirac nie był ojcem założycielem Unii Europejskiej, ale był autorem teorii, że motorem napędowym integracji będą kolejne kryzysy, w jakie Unia wpędzi Europę. Kłótnie o subsydia rolne dały nam połączony system dotowania wsi,... 3
  • Skaner 13 wrz 2015, 20:00 KREDYTY WE FRANKACH Bankowe lobby górą PiS zapowiada własną ustawę dla frankowiczów. PO się poddała. Nastąpił nieoczekiwany zwrot w sprawie ustawy mającej pomóc kredytobiorcom zadłużonym we franku szwajcarskim. Tragiczny dla... 6
  • Zdarzyło się jutro 13 wrz 2015, 20:00 Nawet papież walczy z PiS, czyli wydarzenia możliwe i nie. 8
  • Polityczne transfery last minute 13 wrz 2015, 20:00 Kształt list wyborczych PiS i PO pokazał, że w nowym Sejmie ujrzymy dwa odmienione obozy polityczne. Pierwszy gromadzący niemal wszystkie odłamy prawicy, drugi złożony z osób, których nie łączą wspólne poglądy, ale losy – nie mogły znaleźć miejsca w rodzimych ugrupowaniach. 12
  • Nie ma czasu na myślenie 13 wrz 2015, 20:00 Genealogia genetyczna podpowiada nam, że wszyscy żyjący dziś na Ziemi ludzie są imigrantami z Afryki. Bardzo dawno temu na afrykańskiej sawannie ludzkość uczyła się reakcji, które pozwalały przetrwać. Dlatego dziś reagujemy uwagą,... 15
  • Pacjenci zostaną bez leków 13 wrz 2015, 20:00 Zamiast obniżki cen leków refundowanych może się zdarzyć, że od 1 stycznia w aptekach nie będzie można kupić wielu lekarstw, które obecnie znajdują się na liście refundacyjnej. Na przykład dla cukrzyków i osób z chorobami krążenia. 16
  • Migracyjny szantaż Brukseli 13 wrz 2015, 20:00 W dyskusji o przyjmowaniu uchodźców pada już nawet argument siły wobec opornej Grupy Wyszehradzkiej. Takiemu szantażowi nie możemy ulec. 18
  • Globalna wędrówka ludów 13 wrz 2015, 20:00 Na tle innych kontynentów zmagająca się z najnowszą falą uchodźców Europa może nadal uchodzić wręcz za oazę spokoju. 20
  • Bezradna Europa 13 wrz 2015, 20:00 Znaleźliśmy się między młotem a kowadłem – Macedonia i Serbia dążą do tego, by uchodźcy szybko przejeżdżali przez ich obszar, a tymczasem liczymy się z zamknięciem granicy przez Austrię – mówi György Nógrádi, węgierski ekspert ds. polityki bezpieczeństwa. 22
  • Prawo do ojczyzny 13 wrz 2015, 20:00 Mój znajomy chciał wrócić do Polski. Po kilku wystarczająco długich latach spędzonych za granicą, pracy z sukcesem w swoim zawodzie, awansach. To jeden z tych, którzy za granicą odnieśli prawdziwy sukces. Pech w tym, że dla niego liczy... 24
  • Przyszły rząd w szambie? 13 wrz 2015, 20:00 Takich opowieści mamy coraz więcej. Rząd blokuje projekt ustawy, bo boi się kosztów. Tu chodzi o prawo wodne, bez którego nie rozwiążemy problemu deficytu wody, a Komisja Europejska wstrzyma inwestycje wodne w kraju. To są miliardy złotych i tysiące miejsc pracy. Kolejny... 25
  • Biografie ze służbami w tle 13 wrz 2015, 20:00 Na rynku ukazała się seria skandalizujących biografii Andrzeja Dudy i jego żony, Ewy Kopacz, Bronisława Komorowskiego i Beaty Szydło. Szef wydawnictwa przyznaje, że nad książkami pracowali ludzie wywodzący się ze służb specjalnych. 26
  • Pozorne zmiany 13 wrz 2015, 20:00 Zadziwiające jest, jak wielu polityków wierzy w to, że samo intensywne mieszanie wystarczy, by herbata stała się słodsza. Cukier staje się zbędny. Kopalnie włączymy do spółek energetycznych i problem deficytu, a także koniecznej... 28
  • Wspólnota nienawiści 13 wrz 2015, 20:00 Wyborcy się wściekli. Wściekli się, ale nie są wściekli, bo złości nie odnoszą do decyzji czy programów wyborczych, ale do siebie nawzajem. Wyborcy ślepo nienawidzący innych wyborców. Lżą każdego, niezależnie od tego, co kto mówi, co pisze i jakich wartości broni, tak długo,... 30
  • Od beki do hejtu 13 wrz 2015, 20:00 Internetowym hitem wakacji 2015 był parawaning. Jego mistrz Janusz to typowy Polak- -burak. Jest on także typowym tematem do beki oraz przykładem, jak sieć wpływa na tradycyjne media i zmienia nasze zachowania. 33
  • Internet obywatelski 13 wrz 2015, 20:00 Społeczeństwo obywatelskie w Polsce rośnie w siłę dzięki sieci. Internet pozwala kontrolować władzę, walczyć z bankami czy rozwijać naukę. 35
  • E-bubel zamiast e-podręcznika 13 wrz 2015, 20:00 1 września do szkół miały trafić 64 cyfrowe książki. Udostępniono ledwie 19, co więcej, nie przeszły one procedury recenzji i nie spełniają wielu wymagań obiecanych przez MEN. Eksperci na projekcie, na który rząd wydał blisko 50 mln zł, nie zostawiają suchej nitki. 38
  • Starość w wersji de luxe 13 wrz 2015, 20:00 W Polsce powstają luksusowe domy opieki dla seniorów. W tych najlepszych pensjonariusze mogą liczyć na piwnicę z winami, salą kinową, dania z karty, a nawet własnego szofera. 42
  • Galeria ze smartfona 13 wrz 2015, 20:00 Coraz więcej młodych Polaków tworzy własne kolekcje sztuki. Nie jest to dla nich jedynie sposób na inwestowanie pieniędzy, ale też styl życia. 46
  • Drapieżnicy na zakupach 13 wrz 2015, 20:00 Ostry spadek wycen spółek na warszawskiej giełdzie w ostatnich miesiącach to znakomita okazja do przejęć. Drapieżniki szykują się do ataku, a krajowe firmy nie są przygotowane do obrony. 48
  • Wyborczy deficyt 13 wrz 2015, 20:00 Rząd nie wykorzystuje dobrej sytuacji gospodarczej, by ograniczać deficyt finansów publicznych i długi. Zamiast tego przejada pieniądze z OFE, ustala rekordowe zadłużenie budżetu, zmienia plany dotyczące redukcji deficytu. Taka polityka jest krótkowzroczna. 52
  • Egzekucja komorników 13 wrz 2015, 20:00 Za dwa tygodnie komornicy w Polsce mają zacząć płacić VAT. Ministerstwo Finansów poinformowało ich o tym faksem. Komornicy może by i nawet byli gotowi płacić, ale nie wiedzą jak. Boją się bankructw kancelarii. 54
  • Kopia sukcesu 13 wrz 2015, 20:00 Coraz więcej Polaków rozwija swój biznes dzięki franczyzie. Bo receptą na sukces jest nie tylko pomysł, ale również silna marka. Jak to działa? 56
  • HOSSA BESSA 13 wrz 2015, 20:00 Czech do kontroli To już kolejna odsłona polsko- -czeskiej wojny o żywność. Tym razem stroną atakującą stali się Polacy. W kraju ruszyła kontrola czeskich produktów spożywczych. Polska Inspekcja Handlowa przebadała 14 czeskich... 60
  • Gazowy pakt Ribbentrop-Mołotow 13 wrz 2015, 20:00 Konflikt Europy z Moskwą dobiegł końca. Niemcy dali Rosji wszystkie narzędzia do wzmocnienia wpływów w Europie Środkowej. 62
  • Kiszyniowski Majdan 13 wrz 2015, 20:00 Mołdawia miała pokazać, że można wyjść z rosyjskiej strefy wpływów bez ostrego konfliktu z Moskwą. Ale na przeszkodzie stanęli oligarchowie. To przez nich kraj nie może się pozbyć rosyjskiej infekcji. 66
  • Indie tylko dla Hindusów 13 wrz 2015, 20:00 Sanskryt zamiast angielskiego i świątynie Ramy zamiast meczetów. Hinduscy nacjonaliści próbują zaprowadzać swoje własne porządki. 68
  • Psychodeliczna Hannah Montana 13 wrz 2015, 20:00 Dziecięce gwiazdy muzyki nie muszą kończyć na śmietniku popkultury. Dowodzi tego przykład Miley Cyrus. 70
  • Piękny siedemnastoletni 13 wrz 2015, 20:00 Młodzieńcza powieść Marka Hłaski, jednego z najpopularniejszych polskich pisarzy, przez 60 lat przeleżała w ukryciu, a teraz trafia do księgarń. To prawdziwa sensacja. 74
  • Stary góral 13 wrz 2015, 20:00 W wieku 47 lat odkryłem strach. I nowego siebie – mówi Josh Brolin. Po premierze na festiwalu w Wenecji w Polsce na ekrany wchodzi „Everest” Baltasara Kormákura. 76
  • Narysuj mi, mamo 13 wrz 2015, 20:00 Istnieje dziedzina kultury, w której jesteśmy potęgą. Twórcy dostają Oscary, ich dzieła znane są na całym świecie i lądują na prestiżowej liście „New York Timesa”. Taki poziom ma ilustrowana polska książka dziecięca. 78
  • Uchodźcy czy zdobywcy 13 wrz 2015, 20:00 Niekontrolowane otwieranie granic już raz skończyło się dla Europy tragicznie. Uciekający przed Hunami uchodźcy doprowadzili do upadku Cesarstwa Rzymskiego. 80
  • Sztuka odchudzania 13 wrz 2015, 20:00 Wszyscy znamy cudowne diety. Przecież stosowaliśmy je już nie raz... Efekt zawsze ten sam: na początku utrata kilogramów i euforia. Po jakimś czasie jednak wracamy do dawnej wagi, a nawet ją przekraczamy. Klasyczny efekt jo-jo! Jak go uniknąć? 83
  • Spalanie – tak, emisje – nie 13 wrz 2015, 20:00 W Wielkiej Brytanii ma powstać pierwsza elektrownia o ujemnej emisji CO 2. Podczas produkcji energii nie będzie wydzielać dwutlenku węgla, ale pochłonie go. 84
  • Jak przedłużyć lato 13 wrz 2015, 20:00 Zanim zaczniemy narzekać, że zimno i pada, spójrzmy na prognozę pogody. Nie, nie Polski, ale Europy Południowej i okolic. Tam wciąż jest słońce! Podpowiadamy, gdzie jesienią wyjechać, by znaleźć lato. 86
  • Boulevard Ustronie Morskie– najbardziej sexy miejsce na polskim Wybrzeżu 13 wrz 2015, 20:00 Boulevard Ustronie Morskie to idealne miejsce na romantyczny weekend we dwoje i wspólny wypoczynek. Z okien hotelu rozpościera się wspaniały widok na morze. 89
  • KALEJDOSKOP KULTURY 13 wrz 2015, 20:00 KSIĄŻKI Mariusz Cieślik Piłsudski wybiera Lenina Zksiążkami Piotra Zychowicza mam taki problem, że, jako amator w tej dziedzinie, nie potrafię ocenić wagi jego argumentów, choć często intuicja mi mówi, że fakty dobiera tak, aby... 90
  • Znów zabierają rodzicom dzieci za biedę 13 wrz 2015, 20:00 Dwuletnia Julka jest od kwietnia w rodzinie zastępczej. Jej sześcioro rodzeństwa – Iwona, Natalia, Kamila, Bartek, Sabina i Jarek – w dwóch oddzielnych, oddalonych od rodzinnego domu o kilkadziesiąt kilometrów domach dziecka.... 98

ZKDP - Nakład kontrolowany