Polak na kozetce

Polak na kozetce

Dodano:   /  Zmieniono: 2
Duża liczba osób korzystających z psychoterapii nie świadczy o chorobie społeczeństwa, lecz o jego zdrowiu Jest pan zupełnie zdrowy, a stres, na który się pan skarży, dotyczy każdego aktywnego człowieka. Nie potrzebuje pan żadnej terapii - usłyszał czterdziestoletni menedżer z Warszawy w gabinecie psychoterapeuty. - Na pewno coś mi dolega - nie dowierzał pacjent - w mojej firmie wszyscy menedżerowie mają swoich terapeutów i twierdzą, że bardzo im to pomaga. Taka sytuacja przydarzyła się Zofii Milskiej-Wrzosińskiej, szefowej warszawskiego Laboratorium Psychoedukacji. Dowodzi ona dwóch rzeczy. Po pierwsze, coraz więcej Polaków korzysta z psychoterapii, uznając ją za coś zwyczajnego. Po drugie, duża liczba osób korzystających z psychoterapii nie świadczy o chorobie społeczeństwa, lecz o jego zdrowiu.


Kto korzysta z pomocy terapeuty?
Typowy pacjent psychoterapeuty w Polsce ma 30-40 lat, najczęściej jest menedżerem lub wykonuje wolny zawód i częściej jest kobietą niż mężczyzną. Pod tym względem nie odbiegamy od krajów Zachodu. Według danych amerykańskiej organizacji The Men,s Center for Counseling and Psychotherapy, w USA statystyczny pacjent psychoterapeuty jest biały, wykształcony, dobrze sytuowany i ma 30-50 lat. Jak zauważa Marailori Zaccaria, wiceprzewodnicząca Stowarzyszenia Włoskich Psychoterapeutów, psychoterapia stała się częścią obyczajowości klasy średniej. Ktoś, kto korzysta z pomocy terapeuty, daje sygnał, że jest przewidywalny, że jego zachowanie i problemy są pod kontrolą, że nie popadnie w skrajności i nie zdarzy mu się wybuch bądź stan kompletnej apatii.
Według optymistycznych szacunków, z różnych form psychoterapii (poradnie zdrowia psychicznego, prywatne gabinety) korzysta 600-700 tys. Polaków (niespełna 2 proc. społeczeństwa). Dla porównania: z różnych form psychoterapii (według "The National Comorbidity Study") korzysta około 20 mln Amerykanów (7 proc. społeczeństwa) czy niemal 4 mln Francuzów (także około 7 proc. społeczeństwa).
Już Erich Fromm, autor głośnej książki "Zdrowe społeczeństwo", zauważał, że chodzenie do psychoterapeutów i otwarte mówienie na ten temat dobrze świadczy o kondycji społeczeństwa. Terapia pełni głównie funkcje prewencyjne, choć oczywiście pomaga także osobom z konkretnymi zaburzeniami. Badania, m.in. Światowej Organizacji Zdrowia, dowodzą, że w każdej społeczności jest 10-15 proc. osób z zaburzeniami psychicznymi. Prof. Jerzy Aleksandrowicz z Europejskiego Stowarzyszenia Psychoterapii szacuje, że psychoterapii, przede wszystkim z powodu nerwic, powinno się poddać 5-6 mln Polaków. Większość nie jest jednak tego świadoma, poza tym uważa, że chodzenie do terapeuty jest czymś wstydliwym. Z sondażu OBOP wynika, że jedynie 15 proc. Polaków udałoby się w razie potrzeby do terapeuty, a 77 proc. nie zdecydowałoby się na to, obawiając się publicznej kompromitacji.

Psychoterapia, czyli norma
Ostrożny czy wręcz niechętny stosunek Polaków do psychoterapii ma głębokie podłoże kulturowe i religijne. W kulturze chłopskiej, która w Polsce dominuje, mówienie o własnych problemach na zewnątrz jest traktowane jako objaw słabości. Poza tym katolicyzm niejako zmonopolizował działalność psychoterapeutyczną, bo taką funkcję pełni przecież spowiedź. Jak zauważa Piotr Pietucha, który pracował jako terapeuta za granicą, kultura Zachodu jest wręcz przesiąknięta różnymi formami psychoterapii. W Skandynawii, Francji czy Stanach Zjednoczonych obywatel kilka razy dziennie styka się w mediach, filmie bądź literaturze z sygnałami, że korzystanie z psychoterapii nie jest niczym złym, że jest to wręcz norma w rozwiniętym, demokratycznym społeczeństwie.
Można sformułować prawidłowość: im bardziej liberalne społeczeństwo, tym nastawienie do psychoterapii lepsze. Przykładem mogą być choćby Amerykanie, Brytyjczycy, Skandynawowie, Holendrzy czy Włosi. W Italii popularne są poradnie online, a czasopisma poświęcone psychoterapii sprzedają się w 200-, 300-tysięcznych nakładach. Większość programów rozrywkowych, wzorem dr. Philla z amerykańskiego "Oprah Winfrey Show", nie może się obyć bez psychologa, który udziela porad na żywo.
Z badań amerykańskich i brytyjskich wynika, że w niektórych środowiskach chodzenie do terapeuty jest nie tylko normalne, ale wręcz buduje prestiż. Dlatego na przykład liczni celebrities nie wstydzą się mówić o tym, że korzystali z pomocy psychoterapeutów. W USA otwarcie opowiadali o tym m.in. Brad Pitt, Liza Minelli, Hale Berry czy Oprah Winfrey. W Polsce mówienie o chodzeniu do psychoterapeuty wciąż jest rzadkością. Do korzystania z pomocy psychoterapeutów przyznały się m.in. piosenkarki Kasia Kowalska i Kora, aktorzy Krzysztof Majchrzak i Małgorzata Potocka oraz dziennikarz i prezenter Krzysztof Ibisz.

Terapia prewencyjna
Przed 1989 r. głównym powodem wizyt u psychoterapeutów były ostre psychozy i nerwice. W latach 90. doszły problemy związane z wolnym rynkiem (nieradzenie sobie z konkurencją czy stres wywołany wyższymi wymaganiami) oraz z komunikacją w rodzinie i międzypokoleniową. Jacek Santorski, który był psychoterapeutą, a obecnie zajmuje się psychologią biznesu, zauważa, że biznesmeni i menedżerowie mają nie tylko kłopoty z komunikacją z podwładnymi i współpracownikami, a także ze współmałżonkiem i dziećmi (szczególnie z tymi z poprzednich związków).
Psychoterapeuci z zadowoleniem zauważają, że coraz więcej biznesmenów i menedżerów przychodzi do terapeutów w celach prewencyjnych, czyli żeby wyeliminować błędy w postępowaniu bądź uniknąć zamienienia się drobnych kłopotów w wielkie problemy. Osoby zgłaszające się na terapię z powodu stresu wywołanego funkcjonowaniem w warunkach dużej konkurencji skarżą się głównie na kłopoty z koncentracją i permanentną frustrację. Jak zauważa Elżbieta Brodowska, terapeutka z Centrum Zdrowia Psychicznego, większość osób z tej grupy to beneficjanci ustrojowej transformacji, którzy nie chcieliby stracić pozycji, jaką zdobyli. Część stanowią ludzie z tzw. syndromem wypalenia zawodowego: albo nie widzą przed sobą przyszłości, albo uważają, że nie potrafią już żyć na wysokich obrotach.

Pomoc psychospołeczna
Okazuje się, że w Polsce wielką rolę w zmianie nastawienia do psychoterapii odgrywa młode pokolenie. Jacek Sochacki z białostockiego Centrum Psychoterapii Medycznej twierdzi, że dzieci z rodzin, w których istniał problem alkoholowy, a także ofiary przemocy w rodzinie oraz te, które miały kłopot z komunikowaniem się z rodzicami, nie chcą powtarzać błędów starszego pokolenia i bez oporów, coraz powszechniej, korzystają z pomocy psychoterapeutów. Magdalena Małkiewicz-Borkowska, dyrektor warszawskiego ośrodka psychoterapii MABOR, zna wiele przykładów, że to dzieci przyprowadzają rodziców na terapię, na przykład małżeńską. Prof. Jerzy Aleksandrowicz nazywa taką formę terapii pomocą psychospołeczną. Najczęściej zabiegają o nią osoby mające problemy (z komunikacją czy ze stresem), ale nie chore (z psychozami czy nerwicami). Właśnie ta grupa w ponad 90 proc. korzysta z prywatnych gabinetów psychoterapeutycznych. Najczęściej są to ludzie wykształceni, bo chodzenie na psychoterapię (bądź wysyłanie na nią swoich dzieci) dowodzi, że ma się świadomość problemu i chce się go rozwiązać.
Pozytywny wizerunek psychoterapii tworzą media i akcje społeczne, jak ta sprzed kilku dni, gdy punkt konsultacji psychoterapeutycznych otwarto w stołecznym centrum handlowym Galeria Mokotów. Jest to część akcji "Odnaleźć siebie" (pod patronatem Ministerstwa Zdrowia i Polskiego Towarzystwa Psychiatrycznego), mającej przekonywać Polaków, by przestali się wstydzić wizyt u terapeutów. Nie ten jest przecież zdrowy i sprawny, kto nie chce wiedzieć o chorobie bądź zagrożeniu, lecz ten, kto szybko je odkryje i podejmie odpowiednią terapię.

Kora, piosenkarka
Grono moich znajomych korzysta z pomocy terapeutów, zwłaszcza Eichelbergera. Wielokrotnie sama namawiałam ich do skorzystania z takiej pomocy. Oczywiście, można mówić o tym, że psychoterapia stała się ostatnio modna, ale wiele osób po prostu potrzebuje tego typu wsparcia. Niestety, skuteczne leczenie wiąże się z kosztami, bo dobry terapeuta jest najczęściej drogim terapeutą.
Krzysztof Ibisz, prezenter
Psychoterapia to pomoc jak każda inna. Nie wstydzimy się chodzić do dentysty czy ortopedy, to czemu się tego wstydzić? Wiele osób uważa, że każdy problem można obgadać z przyjacielem i to załatwi sprawę. Ale przyjaciele nie są obiektywni i nie zawsze wiedzą, jak pomóc. Sam przez pół roku chodziłem na terapię, w okresie, kiedy się rozwodziłem. Bardzo mi to pomogło. W moim środowisku to zupełnie naturalne, że ludzie korzystają z pomocy terapeutów. Otwarcie się o tym rozmawia, radzimy się siebie nawzajem, do kogo warto się zwrócić.
Manuela Gretkowska, pisarka
Chodzenie do psychoterapeuty jest zupełnie normalne i świadome społeczeństwa o tym wiedzą. Niestety, w Polsce zamiast dbać o zdrowie, walczyło się o niepodległość, potem z kolei o pieniądze i pozycję. Poza tym panuje u nas przekonanie, że chodzenie do psychoterapeuty oznacza słabość. Takie myślenie jest typowe dla kultur patriarchalnych. Uważam, że Polacy powinni się poddać terapii grupowej.


Biznes terapeutyczny
Psychoterapeutów z odpowiednimi certyfikatami (wydają je Polskie Towarzystwo Psychiatryczne oraz Polskie Towarzystwo Psychologiczne) jest w Polsce niespełna pięciuset (drugie tyle się obecnie szkoli). Terapią zajmują się także psychiatrzy (ponad 2 tys.). Dorywczo psychoterapię uprawia większość z 10 tys. psychologów. Godzina u terapeuty kosztuje co najmniej 80 zł, a najbardziej znani biorą nawet 200 zł. W publicznych przychodniach zdrowia psychicznego na wizytę u terapeuty (najczęściej psychiatry) czeka się dwa, trzy miesiące. Z danych Instytutu Psychiatrii i Neurologii wynika, że w ostatnich latach zgłasza się do nich o 15-20 proc. pacjentów więcej niż w latach 90. W ostatnich latach powstało też prawie tysiąc gabinetów psychoterapii prowadzonych przez osoby nie mające odpowiednich kwalifikacji. Niektórzy legitymują się zaświadczeniami wydawanymi przez Europejską Akademię Psychologii Integracyjnej Jupiter w Łodzi. Certyfikaty te mają być jednocześnie dyplomami uczelni w Rosji bądź na Ukrainie, które jednak w swoich krajach nie mają statusu szkół wyższych.

 

Najpopularniejsze szkoły terapeutyczne w Polsce
Poznawczo-behawioralna - niepożądane zachowania modyfikuje się za pomocą bodźców dostosowanych do profilu psychologicznego pacjenta, zgodnie z teorią, że zachowanie człowieka reguluje system nagród i kar. Stosowana na przykład w terapii narkomanów.
Gestalt - w czasie rozmów z terapeutą pacjent uczy się sam sobie radzić z problemami. Przede wszystkim stosowany w pracy z nastoletnimi pacjentami.
Psychoanalityczna - wywodząca się z koncepcji Freuda, że ludzkie zachowanie kształtowane jest przez impulsy i popędy natury biologicznej. Genezy zachowań poszukuje w przeszłych doświadczeniach i podświadomości (kompleksy). Najkosztowniejsza terapia - trwa minimum kilka miesięcy. Terapeuta jedynie odkrywa problemy pacjenta, a on sam musi je po prostu zaakceptować.
Eklektyczna - łączy doświadczenia różnych nurtów terapeutycznych.

 

Więcej możesz przeczytać w 40/2004 wydaniu tygodnika e-Wprost.

Archiwalne wydania Wprost dostępne są w specjalnej ofercie WPROST PREMIUM oraz we wszystkich e-kioskach i w aplikacjach mobilnych App StoreGoogle Play.

 2
  • Taksobie Myślę   IP
    Wskazany psycholog czy psychoterapeuta? Na ogół oba te zawody są rozumiane jako tożsame, jednak w rzeczywistości nic bardziej błędnego . Psycholog to osoba, która po ukończeniu studiów wyższych i  zebraniu koniecznego doświadczenia praktycznego (najczęściej w  instytucjach zajmujących się zdrowiem psychicznym tj. kliniki, poradnie, przychodnie etc.) posiada na tyle umiejętności aby wspierać swoich klientów w  kwestii radzenia sobie z  aktualnie pojawiającymi się trudnościami natury psychologicznej. Wyżej wymienione kłopoty , u funkcjonujących dotychczas prawidłowo osób, mogą doprowadzić do powstania przewlekłego kryzysu. Psycholog skupia się na  badaniu posiadanych przez pacjenta zasobów i wspiera go w  użyciu ich w celu zażegnania problemu. Może także wskazać bardziej adekwatne sposoby radzenia sobie, które następnie stają się przedmiotem nauki przez klienta gabinetu psychologicznego. Psycholog pomaga także innym specjalistom (głównie z zakresu nauk medycznych) w rozumieniu problemu klienta oraz w  określeniu końcowej diagnozy. Najczęściej dzieje się to w wyniku przeprowadzonego wywiadu psychologicznego oraz badań z użyciem wystandaryzowanych testów. Choć każdy psycholog może zostać psychoterapeutą to nie każdy psychoterapeuta jest psychologiem. Co najważniejsze - psycholog bez odpowiedniego wieloletniego przeszkolenia nie ma  umiejętności wystarczających do prowadzenia psychoterapii!
    Za: www.indywidualnaterapia.pl Szczecin, 2015
    • Anka   IP
      Świetny artykuł, sama zmagam się z nerwicą lękowo-depresyjną i po jego przeczytaniu wiem, że walka o siebie ma najgłębszy sens.

      Spis treści tygodnika Wprost nr 40/2004 (1140)

      • Na stronie - Za nasz i wasz biznes! 3 paź 2004 Generałami w batalii o konkurencyjną Europę są nasi przedsiębiorcy Polska Mesjaszem narodów, Polska Winkelriedem narodów - trochę opóźniła się realizacja proroctw wieszczów Adama Mickiewicza i Juliusza Słowackiego, ale przecież lepiej późno niż wcale. Półtora stulecia po tych... 3
      • Skaner 3 paź 2004 Grupa trzymająca władzę Lech Nikolski Prawa ręka premiera, wtedy szef jego gabinetu politycznego. Uczestnik kluczowych spotkań, z których - jak twierdzi - nic nie pamięta. Włodzimierz Czarzasty Członek Krajowej Rady Radiofonii i... 8
      • Dossier 3 paź 2004 "O Janie Pawle II mówi każdy, ale z jego encyklik i przemówień nie chce się nam nawet zetrzeć kurzu" "Tygodnik Powszechny" Bbp TADEUSZ PIERONEK, rektor Papieskiej Akademii Teologicznej "Obecnych... 9
      • Sawka 3 paź 2004 10
      • Kadry 3 paź 2004 11
      • Playback 3 paź 2004 13
      • M&M 3 paź 2004 ŁAPAJ GOEBBELSA!!! Goebbelsował nam Miller razy kilka. Teraz zgoebbelsowała większość sejmowa Millera, więc on ją zwie Goebbelsem, życząc, by za chwilę skończyła tak jak Goebbels... Cud, że nie jak Miller. 13
      • Poczta 3 paź 2004 Wyjaśnienie Wyjaśniam naszym czytelnikom, iż przy redagowaniu artykułu "Polski królik doświadczalny" (nr 34) - w wyniku błędu redakcyjnego - doszło do nieuprawnionego wykorzystania fragmentów wcześniejszej... 13
      • Nałęcz - Zjadanie krokodyla 3 paź 2004 W sprawie Rywina SLD ustanowił smutny rekord w zastawianiu zasadzek, w które sam następnie wpada Jan Rokita zaproponował, by kontynuować prace sejmowej komisji śledczej, która zajmowała się aferą Rywina. Poseł zawsze chciał przesłuchać Aleksandra Kwaśniewskiego, więc teraz,... 14
      • Rynek - wolność - sprawiedliwość 3 paź 2004 Rozmowa wprost z Leszkiem Millerem - Lewica nie może się ciągle kojarzyć z podwyższaniem podatków 15
      • Z życia koalicji 3 paź 2004 Muza Wiesława Kaczmarka, posłanka SLD Renata Szynalska, potrąciła swym autem przechodnia. Jak się okazało, nie tylko volkswagen passat ma wspomaganie - Szynalska nim wsiadła za kierownicę, tak się wspomogła, że jeszcze cztery godziny po... 16
      • Z życia opozycji 3 paź 2004 Sojusz specjalistów od fryzur! łączą się Aldona Kamela-Sowińska (Inicjatywa dla Polski) oraz Zbigniew Religa (Partia Centrum). Wreszcie jakaś oferta polityczna dla ludzi, którzy wychowali się na "Dynastii". Prezydent... 17
      • Fotoplastykon 3 paź 2004 18
      • Prezydenckie dożynki 3 paź 2004 Ofensywy polityczne Platformy Obywatelskiej oraz Prawa i Sprawiedliwości to nic innego jak kampanie prezydenckie Donalda Tuska i Lecha Kaczyńskiego. Precyzyjnym planom kandydatów opozycji na prezydenta lewica przeciwstawia bałagan i kompletne rozbicie. Jak tak dalej pójdzie,... 20
      • Liga Polskich Rozgrywających 3 paź 2004 Liga Polskich Rodzin stała się najbardziej wpływową partią w kraju Życie polityczne w Polsce toczy się w cieniu trumien Piłsudskiego i Dmowskiego - głosi słynne powiedzenie. Wydawało się, że w III Rzeczypospolitej ta sentencja straciła aktualność. Nawiązujący do Józefa... 22
      • Oskarżony Fundusz Kościelny 3 paź 2004 Kościół stracił więcej w wyniku konfiskaty majątków, niż państwo byłoby mu w stanie zwrócić Kościół ma w Polsce uprzywilejowaną pozycję. Tak dalej być nie może. Nie chcemy walki z Kościołem, nie zamierzamy wyciągać broni i ulegać emocjom. Ale senatorowie naszej partii już... 26
      • Strzały obok tarczy 3 paź 2004 Z daleka czasami lepiej widać - mówi się w Polsce. Obraz międzynarodowych działań prezydenta Aleksandra Kwaśniewskiego, widziany oczami Bartosza Jałowieckiego z Waszyngtonu ("Aleksander II Gnuśny", "Wprost" nr 39), do tego porzekadła pasuje - niestety - jak pięść do nosa.... 28
      • Pałac mitów 3 paź 2004 Jak na prezydenckiego pracownika przystało, Mirosław Głogowski przypisuje Aleksandrowi Kwaśniewskiemu liczne i historyczne zasługi. Pamięć go jednak nieco zawodzi. *O wejściu do NATO pierwszy zaczął mówić rząd Jana Olszewskiego. Wtedy sceptycznie do tej koncepcji podchodzili... 28
      • Giełda 3 paź 2004 Hossa Świat Colonizacja Rosji "Nasza cola dla naszego człowieka" - to hasło reklamowe Russian Coli wprowadzonej na wschodni rynek przez koncern Happyland. Na butelce umieszczono czerwoną gwiazdę przypominającą godło ZSRR. Russian... 32
      • Nie drażnić złotej rybki 3 paź 2004 50 najbogatszych Europy Środkowej i Wschodniej Aż o 5,2 mld dolarów zmniejszyła się w ostatnim roku wartość majątku Michaiła Chodorkowskiego, ubiegłorocznego zwycięzcy rankingu najbogatszych ludzi Europy Środkowej i Wschodniej. Udziałowcowi rosyjskiej grupy finansowej Menatep... 34
      • Wielka rewolucja antysocjalistyczna 3 paź 2004 Brytyjczycy chcą pracować 50 godzin w tygodniu! Pracujmy mniej, byś-my mogli pracować wszyscy" - to hasło przez dziesięciolecia było receptą lewicowych europejskich związków zawodowych na bezrobocie. Po kapitulacji najbardziej wojowniczych związków zawodowych Europy - tych z... 52
      • Krawędź Belki 3 paź 2004 Budżet Polski na 2005 r. wygląda jak Cher po liftingu - z daleka dobrze, ale w każdej chwili może się rozsypać Menedżerski kontrakt zaproponował nam Marek Belka w swym majowym expose: w zamian za powierzenie mu władzy na rok jego rząd miał rozwiązać najpilniejsze problemy... 54
      • Załatwione odmownie - Niemiecka piłka 3 paź 2004 Zwolennicy "życia z ręką w kieszeni sąsiada" muszą popaść w tarapaty Niemcy nie mają dobrej passy. W piłce nożnej, narodowym sporcie, "spłynęli" gładko, nie wychodząc z grupy w eliminacjach mistrzostw Europy. Nie jest to pierwsza porażka narodowego teamu, który przez 40 lat... 56
      • Supersam 3 paź 2004 Zegarek na słońce Zegarek Casio GW-1400DE-2AVER z serii G-Shock jest "nakręcany" przez promienie słoneczne. Specjalne panele przetwarzają padające na nie światło na energię elektryczną, która doładowuje baterie.... 58
      • Polak na kozetce 3 paź 2004 Duża liczba osób korzystających z psychoterapii nie świadczy o chorobie społeczeństwa, lecz o jego zdrowiu Jest pan zupełnie zdrowy, a stres, na który się pan skarży, dotyczy każdego aktywnego człowieka. Nie potrzebuje pan żadnej terapii - usłyszał czterdziestoletni menedżer... 60
      • Dyktatura stringów 3 paź 2004 Ideał kobiecej sylwetki kreują projektanci bielizny Połamane żebra, obrażenia organów wewnętrznych, a nawet nagłe zgony - m.in. tym kończyło się eksperymentowanie kobiet z uzbrojoną w ciężkie metalowe konstrukcje bielizną przed stu laty. Panie były delikatne i nieumięśnione.... 66
      • Trenerzy antyfutbolu 3 paź 2004 Myśl szkoleniowa w polskim futbolu zatrzymała się na latach 70. Choć makaron lubimy, to dziś Włochom wpierdolimy" - to nie hasło piłkarskich szalikowców. Tak trener Jan Rudnow streścił zawodnikom strategię chorzowskiego Ruchu przed meczem z Interem Mediolan. Hasło nie było... 70
      • Bikont do Makłowicza, Makłowicz do Bikonta - Stół z niepowyłamywanymi nogami 3 paź 2004 Drogi Przyjacielu! Jaki jest Twój ulubiony mebel? Jeśli to pytanie wydaje Ci się dziwne, to spieszę z wyjaśnieniem, że jestem głęboko przekonany, iż ludzie dzielą się pod tym względem na wyraźne typy. Podejrzewam, że większość wybrałaby łóżko, ze względu albo na zamiłowanie... 72
      • Ekran osobisty - Pogoń za Lisem 3 paź 2004 Prezenterzy coraz częściej nie przypominają budzących respekt gwiazd, lecz dziewczynę czy chłopaka z sąsiedztwa Rok temu Tomasz Lis miał szarą minę, gdy prowadził "Fakty" w TVN. Na pozór nic się nie zmieniło. Ten sam wypracowany wygląd, ta sama fryzura, ten sam rytmiczny... 73
      • Prawdziwy koniec "długiego marszu" 3 paź 2004 Mao Zedong i Deng Xiaoping byli ostatnimi "cesarzami" Chin "Długi marsz" był krótszy - dowiedziały się niedawno Chiny i świat. Ed Jocelyn i Andy McEwan, brytyjscy wędrowcy, przez 384 dni pokonywali pieszo górski i lesisty, pocięty rzekami teren od południa Chin po północną... 74
      • Know-how 3 paź 2004 Życie w stadzie Wilki oraz ich udomowieni kuzyni psy tworzyły stada nie tylko po to, by lepiej polować - żyjąc w grupie łatwiej było im też odganiać padlinożerców od łupu. Stadność powoduje uspołecznienie, więc to właśnie... 80
      • Kontratak Czarnej Śmierci 3 paź 2004 Średniowieczna zaraza znowu może wybuchnąć Siła zarazy była tak wielka, że przenosiła się ona nie tylko lekko z jednego człeka na drugiego, ale i tak bywało, że jeśli do przedmiotu stanowiącego własność chorego zbliżyło się jakieś zwierzę, zaraz mór się go chwytał i w krótkim... 82
      • Wstrząs bałtycki 3 paź 2004 Alarm sejsmiczny dla północnej Polski? W północnej Polsce w każdej chwili mogą się pojawić kolejne trzęsienia ziemi o podobnej sile lub większe od tych, które w zeszłym tygodniu były odczuwane na Warmii i Mazurach. Uczeni przestali się interesować sejsmicznym zagrożeniem w... 86
      • Barbie z epoki brązu 3 paź 2004 Starożytne lalki miały umalowane usta Dziś dzieci chcą, żeby rodzice kupili im plastikowego Spider-Mana. W starożytnej Grecji pod koniec VIII wieku p.n.e., kiedy popularna była "Iliada" Homera, maluchy bawiły się konikami trojańskimi. W Illahun, osadzie egipskich robotników z... 88
      • Bez granic 3 paź 2004 Parashow XII Letnie Igrzyska Paraolimpijskie w Atenach udowadniają, że istnieją jeszcze sportowcy, którzy walczą dla samej przyjemności rywalizacji i którzy przy okazji potrafią stworzyć prawdziwy sportowy show. W rywalizacji... 92
      • Trzecia siła IV Rzeszy 3 paź 2004 Niemieccy neonaziści marsz po władzę zaczynają we wschodnich landach "To był wspaniały dzień dla wszystkich Niemców, którzy chcą być Niemcami" - powiedział podczas debaty telewizyjnej Holger Apfel, dziś już poseł NPD w parlamencie Saksonii. Po tej deklaracji uczestnicy... 94
      • Prawa Ameryka 3 paź 2004 W gruncie rzeczy tandem Kerry - Edwards reprezentuje niewielką lewicową mniejszość Mimo że ze wszystkich sondaży wynika, że w USA utrzymuje się podział na stany niebieskie (demokratyczne) i czerwone (republikańskie), republikanie powinni się poczuć komfortowo, biorąc pod... 98
      • Niepodległe Republiki Rosyjskie 3 paź 2004 Rosja utrzymuje parapaństwa, którymi szachuje sąsiadów Kraj Władysława Ardzinby ma niemal wszystkie atrybuty państwa: rząd, parlament, godło, znaczki pocztowe, wojsko, policję, bank centralny, granice. Brakuje tylko jednego: międzynarodowego uznania. Mimo to prezydent... 100
      • Doktor Bakteria 3 paź 2004 Szefowa programu wojny biologicznej Saddama ma więcej krwi na rękach niż działający dziś w Iraku terroryści Kiedy świat wstrzymywał oddech, czekając, czy Kenneth Bigley zostanie ścięty przez psychopatycznych porywaczy, o losie błagającego o darowanie życia zakładnika... 103
      • Klucz turecki 3 paź 2004 Za przyjęciem Turcji do unii opowiada się tylko 16 proc. Francuzów i 33 proc. Niemców Przyznanie Turkom członkostwa w Unii Europejskiej przekreśliłoby zwycięstwo odniesione przez polskiego króla w 1683 r. pod Wiedniem, które powstrzymało hordy barbarzyńców przed zalaniem... 104
      • Menu 3 paź 2004 Krótko po Wolsku Welcome, Lenin Jednym z kinowych przebojów minionego sezonu był film "Good bye, Lenin". Historia o tym, jak dla dobrego samopoczucia chorej mamusi synek odgrywa fikcję, że DDR nadal istnieje. O tantiemy... 106
      • Berlinowo 3 paź 2004 Berlin stał się dla Polaków zastępczą stolicą kultury Aż 12 tysięcy Polaków odwiedziło berlińską wystawę MoMA (najlepsze dzieła Museum of Modern Art w Nowym Jorku). Tylu widzów nie było w ostatnich miesiącach na żadnej wystawie w Polsce. Polacy tłumnie odwiedzają nie tylko... 108
      • Tańczący z Szekspirem 3 paź 2004 Dla roli u Janusza Józefowicza jego aktorzy i tancerze rzucali dom, przyjaciół, rodzinę Słynne "Chicago" Boba Fossa na Broadwayu wystawiono 900 razy. "Metro" Janusza Józefowicza miało w Polsce już ponad 1200 przedstawień. Józefowicz - tancerz, wokalista, aktor, choreograf i... 112
      • DVD Kamila Śmiałkowskiego 3 paź 2004 Mój brat niedźwiedź **** Reżyseria: Aaron Blaise, Robert Walker W rolach głównych (polska wersja językowa): Bartosz Obuchowicz, Szymon Bobrowski, Zenon Laskowik USA 2004 r. Animacja według klasycznych Disneyowskich... 113
      • Polski wojownik 3 paź 2004 Sapkowski równie dobrze sprzedaje powieści jak niegdyś damską konfekcję W Polsce jest obecnie tylko jeden mistrz literatury fantastycznej. I nie jest nim Stanisław Lem. Od prawie dwudziestu lat gwiazdą numer jeden tego gatunku literatury jest Andrzej Sapkowski. Co kilka... 116
      • Sława i chała 3 paź 2004 MUZYKA Kukiz z kurwikami Paweł Kukiz to jedyny chyba w Polsce artysta, który w pełni wykorzystuje wolność słowa. Czyli dowala wszystkim i wszystkiemu. Na jego najnowszej płycie jest piętnaście utworów, a każdy ostry jak... 118
      • Ueorgan Ludu 3 paź 2004 Jesteśmy niezawodnym ogniwem UE, ale bigosu nie oddamy Jeden poseł już pojechał. Kiedy pozostali? Zbigniew Chrzanowski, poseł SKL, na stałe wyjeżdża do USA. Społeczeństwo polskie stanowczo żąda, żeby w zamian za zaangażowanie naszego... 121
      • Skibą w mur - Autentyczna fikcja 3 paź 2004 Ludziom doktor Lubicz z serialu "Klan" wydaje się bardziej realny niż Józef Oleksy z serialu SLD Coraz większą rolę w życiu polskiego społeczeństwa odgrywa fikcja. Zdaniem psychologów, szczególnie podatni na fikcję są żarliwi konsumenci seriali telewizyjnych, którym doktor... 122