Kurs Friedmana

Kurs Friedmana

Dodano:   /  Zmieniono: 
Ameryka nie boi się słabego dolara Podczas niedawnej podróży do Europy wstąpiłem w Londynie na lunch do restauracji Garfunkel. Ostatnio byłem tam dwa lata temu; ceny w funtach sterlingach były wtedy znacznie niższe niż obecnie. Na dodatek za funta w wymianie zapłaciłem teraz prawie 2 dolary, o kilkadziesiąt procent więcej niż wówczas! W sumie lunch kosztował mnie ponaddwukrotnie więcej niż podobny w San Francisco. To rezultat słabego dolara, który jest też jedną z przyczyn zmniejszenia się o 25-30 proc. liczby amerykańskich turystów we Francji, w Niemczech i innych krajach Europy. Płaczą europejscy eksporterzy, dla których rynek amerykański jest podstawą egzystencji; nawet tacy jak Mercedes i BMW czy producenci win i serów we Francji albo win oraz suszonej szynki we Włoszech. I w Europie, i w Ameryce pojawiają się głosy, że prezydent Bush powinien czym prędzej doprowadzić do interwencji na rynku walutowym. Milton Friedman odradza takie działania.
Dwa deficyty
Wyższe koszty podróży do Europy amerykańskich turystów to nic wobec skutków słabego dolara dla całej gospodarki. W Ameryce z tego powodu płacimy więcej m.in. za importowane telewizory, benzynę, bilety lotnicze. Pesymiści boją się, że może to też zmniejszyć inwestycje zagraniczne w Stanach Zjednoczonych. Tegoroczny deficyt budżetu federalnego wynosi około 420 mld USD (3,6 proc. PKB - to odsetek ciągle niższy niż za prezydenta Reagana). Amerykanie nie są narodem nazbyt dużo oszczędzającym, więc rząd nie ma możliwości pożyczania pieniędzy od ludności przez emisję obligacji. Musi więc pożyczać pieniądze za granicą, głównie w bankach centralnych krajów Azji. Cudzoziemcy, którzy mają coraz więcej amerykańskich obligacji, tracą jednak na nie apetyt, co oczywiście podnosi koszty tych operacji. I osłabia dolara.
Rośnie także deficyt handlowy Stanów Zjednoczonych (około 600 mld USD w 2004 r.); ponad połowa tej kwoty to płatności za import ropy naftowej. Mocny przez lata dolar sprawił, że teraz Amerykanie dwa razy więcej kupują za granicą, niż sami tam sprzedają! Ten deficyt jest jednak także finansowany pieniędzmi zagranicznymi; cudzoziemcy ciągle kupują w Ameryce akcje, obligacje prywatne i rządowe, nieruchomości itp. W miarę jak wśród nich popyt na amerykańskie aktywa się nasyca, są jednak coraz mniej chętni do pozyskiwania nowych - a to wpływa na obniżenie wartości dolara. To właśnie ów "bliźniaczy" deficyt jest następną przyczyną osłabienia dolara w ostatnich latach. Część ekonomistów alarmuje: jeśli dolar, jedna z głównych walut światowych, będzie nadal słabnąć, może to spowodować światowy kryzys walutowy i kryzysy na giełdach. Pesymiści zwracają się do prezydenta Busha: należy natychmiast dokonać interwencji walutowych w celu wzmocnienia dolara.

Rynek sam wzmocni dolara
Co zrobi Ameryka? - Słaby dolar nie ma znaczenia dla amerykańskiej gospodarki, dopóki rząd nie interweniuje w jego kurs. Powinien on być wyceniany tylko przez rynek - mówi "Wprost" Milton Friedman, laureat Nagrody Nobla w dziedzinie ekonomii. Friedman przypomina, że w przeszłości bank centralny już interweniował na dużą skalę, by ratować słabego dolara. W efekcie na przykład w latach 1973-1979 amerykańscy podatnicy stracili około 2 mld USD.
Dolar słabnie z tygodnia na tydzień. Część analityków (w tym również amerykańskich, ale z grona zwolenników Partii Demokratycznej) wieszczy, że za kilka miesięcy za jedno euro będziemy płacić, bagatela, od półtora do ponad dwóch dolarów. Oznaczałoby to konieczność znacznego podwyższenia (nawet do 10 proc., jak sugeruje amerykański ekonomista C. Fred Bergsten) stóp procentowych przez Fed, czyli amerykański bank emisyjny. Czy to jest możliwe? Ekonomiści ze szkoły bliskiej Friedmanowi sugerują, że Japonia i Chiny wesprą dolara, kupując obligacje rządowe w celu utrzymania swego eksportu do Ameryki, który jest "być albo nie być" dla ich gospodarek. Chińczycy nie zrezygnują także z powiązania kursu juana z dolarem. Gdyby przestali wiązać kurs juana
z dolarem, ceny ich wyrobów, zwłaszcza tekstyliów, wzrosłyby o kilkadziesiąt procent. I straciliby część amerykańskiego rynku. To byłaby dla nich katastrofa. Zdaniem większości amerykańskich ekonomistów, nie ma na razie niebezpieczeństwa, że Azja, a także Bliski Wschód - by zmniejszyć ryzyko - zaczną zastępować swoje rezerwy walutowe w dolarach rezerwami w euro. Gdyby jednak spełnił się czarny scenariusz, gdyby również kraje OPEC wraz z Rosją doprowadziły do zastąpienia dolara w transakcjach naftowych europejską walutą, oznaczałoby to koniec ery dolara. Czyli taki los, jak kilkadziesiąt lat temu spotkał niezniszczalnego - zdawało się - funta sterlinga.
Friedman jest pewny, że dolar przetrwa. Tego samego zdania jest większość amerykańskich ekonomistów. Według nich, Stany Zjednoczone przez lata mogą finansować swój deficyt pożyczonymi pieniędzmi. Słaby dolar pozwoli natomiast poprawić deficyt handlowy, gdyż spowoduje zwiększenie eksportu, a ponieważ import podrożeje, więc będzie mniejszy. Ameryka ciągle jest największą gospodarką świata i nie ma powodów, aby obawiać się odpływu inwestycji zagranicznych, nawet gdyby Alan Greenspan zdecydował się na podwyżki stóp procentowych. Ameryka to także ciągle kraj wysokiej wydajności pracy, silnego wzrostu PKB, małego bezrobocia, niskiej inflacji i względnie niskich stóp procentowych w bankach.
Administracja prezydenta Busha nie ma zamiaru interweniować na rynku walutowym i sztucznie wzmacniać dolara. Słucha Friedmana. Ministrowie finansów grupy krajów G-20, którzy niedawno obradowali w Berlinie, również zdecydowali, że nie będą interweniować w sprawie dolara. Milczy także Europejski Bank Centralny. Wydaje się, że Milton Friedman przekonał nawet europejskich socjalistów.
Więcej możesz przeczytać w 50/2004 wydaniu tygodnika Wprost.

Archiwalne wydania tygodnika Wprost dostępne są w specjalnej ofercie WPROST PREMIUM oraz we wszystkich e-kioskach i w aplikacjach mobilnych App StoreGoogle Play.

 0

Spis treści tygodnika Wprost nr 50/2004 (1150)

  • Na stronie - Protezy12 gru 2004Gdyby dobry Bóg pozbawił nas pragnień konsumpcyjnych, nie byłoby naszej cywilizacji Czy można sprawnemu człowiekowi sprzedać protezę ręki, nogi, a nawet głowy? Czy można nakłonić go do dobrowolnej amputacji zdrowego organu, zalecając w to miejsce...3
  • Wprost od czytelników12 gru 2004DUŻA APOKALIPSA Zgadzamy się z recenzją Tomasza Raczka "Duża apokalipsa" (nr 48). Film "Upadek" nie gloryfikuje Hitlera, wręcz przeciwnie, jest jednym wielkim oskarżeniem tej postaci. Został jednak spreparowany przez...3
  • Skaner12 gru 2004Ręce do góry! "Polska może przegrać spór z Eureko" - ostrzegał 3 grudnia minister skarbu Jacek Socha. W ten sposób usprawiedliwiał dążenie do ugody z mniejszościowym akcjonariuszem PZU, bo przegrana ma...8
  • Dossier12 gru 2004Gdybym po mamie był szczupły, a po ojcu odziedziczył łysinę, to nie wiem, czy byłbym bardziej zadowolony "Viva!" ALEKSANDER KWAŚNIEWSKI prezydent RP Od czasu do czasu tankowałem benzynę na stacjach Orlenu, ale teraz tego unikam,...9
  • Sawka12 gru 200410
  • Kadry12 gru 200411
  • Playback12 gru 200413
  • M&M12 gru 2004Koniec zagrożenia Gdy już i na komisję można znaleźć haka, to haki się sczepiają. Gmatwanina taka jest nie do rozplątania. Nie drżyj, sekretarzu. Już jest niewykonalny zamiar demontażu.13
  • Poczta12 gru 2004KULTURKAMPF W moim artykule "Kulturkampf" (nr 49) w zdaniu "ornat z motywami męczeństwa ćw. Stanisława ufundowany ongi przez Piotra Kmitę" słowo "ongi" (oznaczające "niegdyś, w przeszłości")...13
  • Nałęcz - Odsłonięta przyłbica12 gru 2004Zasada jednomyślności sparaliżuje UE, tak jak liberum veto sparaliżowało I Rzeczpospolitą Osobom, które interesują się historią, ostatnia sejmowa debata o traktacie konstytucyjnym Unii Europejskiej bardzo przypominała spór o Konstytucję 3 maja....14
  • Nasz obowiązek12 gru 2004Rozmowa z prof. Witoldem Kuleszą, zastępcą prezesa Instytutu Pamięci Narodowej15
  • Z życia koalicji12 gru 2004Dopadł nas w Sejmie miły człowiek. Przedstawił się i wylegitymował: Krzysztof Brzózka, prezes (obecnie trzecioligowego) RKS Okęcie. I opowiedział historyjkę o pośle SLD. - Kiedy u nas w klubie grał Marek Wagner, to wołali na...16
  • Z życia opozycji12 gru 2004Polskę dotknęło straszne nieszczęście. Inicjatywie dla Polski i Partii Centrum nie udało się zjednoczyć, chociaż obie formacje stanęły w jednym hotelu, acz na różnych piętrach. IdP miała się rozwiązać i pójść do...17
  • Fotoplastykon12 gru 200418
  • Aleksander Bizantyjski12 gru 2004Prezydent Kwaśniewski stworzył alternatywny rząd, tyle że nikomu niepotrzebny O jedną czwartą więcej niż Francuzi na Jacques`a Chiraca wydadzą w przyszłym roku polscy podatnicy na Aleksandra Kwaśniewskiego. Tyle że francuski prezydent utrzymuje...20
  • Siatka Ungiera12 gru 2004Marek Ungier, szef gabinetu prezydenta, nie mówi prawdy w sprawie afery Juventuru "To kuriozalne, że w demokratycznej Polsce można być 9 lat podejrzanym i samemu się o tym nie dowiedzieć" - mówił prezydent Kwaśniewski o sytuacji swojego ministra...24
  • Prezydencki bajer12 gru 2004Za kilka tysięcy złotych można kupić nagrodę, której patronuje Aleksander Kwaśniewski Pod patronatem Aleksandra Kwaśniewskiego naciągacze wręczają tytuły Człowiek Roku Pomorza Środkowego. Z kapitułą współpracuje doradca prezydenta Jerzy...25
  • Rokita, wróć!12 gru 2004Poza Giertychem członkowie komisji śledczej nie pojmują, że powinni działać tak, by zainteresować szeroką publiczność Jej początek przypominał blitzkrieg: błyskawiczne tempo ataku, wiele sukcesów, przeciwnicy w rozsypce i panice. I kiedy sejmowa...26
  • Państwo wydmuszka12 gru 2004Nie byłoby afer Orlenu i Rywina, gdyby sprywatyzowano polski koncern naftowy i telewizję publiczną Koniec III Rzeczypospolitej jest nieuchronny. Zdają sobie z tego sprawę wszyscy poza grupami interesów, które - kosztem innych - świetnie sobie...28
  • Legiony prałata12 gru 2004Nowy Obóz Narodowo-Radykalny tworzy się wokół księdza Henryka Jankowskiego Boże, pokonaj biskupa masona" - plakaty takiej treści od kilku dni wiszą w sąsiedztwie gdańskiej parafii świętej Brygidy. Na niedzielnych wiecach tłum obrońców prałata...30
  • Bagdad koło Warszawy12 gru 2004Zamiast inwestować w kraj, inwestowaliśmy w wybujałe ambicje chorego dyktatora Irakijczycy nigdy wam tego nie zapomną. Nie zapomnimy wam uwolnienia 25 mln ludzi ze zbrodniczego systemu totalitarnego. Decyzja o wysłaniu polskich wojsk do Iraku...34
  • Giełda12 gru 2004Hossa Świat Słowacja odjeżdża Za 300 mln euro amerykański Ford Motor wybuduje na Słowacji fabrykę skrzyń biegów. Pracę w zakładzie znajdzie około tysiąca osób. Słowacy wygrali konkurencję o tę inwestycję - dzięki...38
  • Jarugonomika12 gru 2004"Ci, którzy mają mało albo średnio, składają się na bogactwo pozostałych 5 proc." - to dla wicepremier Izabeli Jarugi-Nowackiej definicja podatku liniowego. "Wprowadzenie 50-procentowej stawki podatkowej to lepsza realizacja konstytucyjnej zasady...40
  • VATasmagoria12 gru 2004Rząd chce podwyższyć VAT i nazwać to jego obniżką Za rządów Władysława Gomułki, jeśli władzy brakowało pieniędzy, to ogłaszała obniżkę cen. Taniały lokomotywy, czołgi i statki, drożała natomiast żywność i wszystkie inne towary. Całą operację...44
  • Kurs Friedmana12 gru 2004Ameryka nie boi się słabego dolara Podczas niedawnej podróży do Europy wstąpiłem w Londynie na lunch do restauracji Garfunkel. Ostatnio byłem tam dwa lata temu; ceny w funtach sterlingach były wtedy znacznie niższe niż obecnie. Na dodatek za...46
  • Nekromanta z Wall Street12 gru 2004Jak zarobić dwa miliardy dolarów na bankructwie "Zabijemy cię, jeśli nie zapłacisz nam miliona dolarów" - zagroziło Eddiemu Lampertowi w styczniu 2003 r. kilku zamaskowanych mężczyzn. Biznesmenowi porwanemu dla okupu udało się przekonać porywaczy...48
  • Iniemamocne12 gru 2004Polka bizneswoman wyparła matkę Polkę50
  • Załatwione odmownie - Amerykańskie remanenty12 gru 2004Lewicująca elita wytrwale pcha nas w kierunku cywilizacyjnej degradacji Komentarz powyborczy, który ukazał się we "Wprost" dwa tygodnie temu, napisałem przed wyborami, uważając sytuację za bardzo przejrzystą i łatwą do przewidzenia (mimo...52
  • Kupuję, więc jestem kimś12 gru 2004Konsumpcja motorem cywilizacji Pokaż, co konsumujesz, a powiem ci, kim jesteś - tak brzmi motto współczesnego człowieka. I tak było właściwie zawsze. Bo poziom konsumpcji określa ludzkie aspiracje i pozycjź w społecznej hierarchii....54
  • Makłowicz do Bikonta, Bikont do Makłowicza - Chwytanie ślimaka za rogi12 gru 2004Piotrusiu! Był to z pewnością początek lat 90. ubiegłego wieku, gdy otworzywszy jeden z lokalnych periodyków, ujrzałem niezwykle dziwny komunikat. Informowano w nim, że wojewoda krakowski (tak, krakowski, rzecz działa się przed reformą...72
  • Ekran osobisty12 gru 2004W dzisiejszych czasach to przywilej mieć przed sobą kogoś, przed kim można i warto otworzyć duszę Jakoś tak się ostatnio utarło, że jeśli chcemy porozmawiać o telewizji, to zaraz sięgamy po najnowsze wyniki oglądalności albo załamujemy ręce nad...73
  • Oportunista o dobrym sercu12 gru 2004Schindler podkreślał, że jest Austriakiem, a wojna i jej okrucieństwo to dzieło Prusaków Scena z "Listy Schindlera" Stevena Spielberga: Oskar Schindler, chodząc nerwowo po pokoju, dyktuje Izaakowi Sternowi listę ludzi, którzy zostaną ocaleni;...74
  • Know-how12 gru 2004Wyższość słownikowa Neandertalczycy przegrali konkurencję z Homo sapiens z powodu gorzej rozwiniętego systemu komunikacji. Prof. Paul Mellars z Cambridge University twierdzi, że nasi przodkowie umieli konstruować złożone zdania i...78
  • Kod wiary12 gru 2004Rodzimy się z predyspozycją do wiary w Boga, podobnie jak ze zdolnością posługiwania się mową Uwierzyłeś dlatego, ponieważ Mnie ujrzałeś? Błogosławieni, którzy nie widzieli, a uwierzyli" - tak w Ewangelii według św. Jana Jezus zwrócił się do...80
  • Gdzie się leczyć12 gru 2004Najlepsze szpitale (2): neurochirurgia, otolaryngologia, ginekologia Musimy się uczyć od Polaków - powiedział prof. Hans-Peter Zenner, słynny europejski otolaryngolog z Niemiec, kiedy wszedł do nowoczesnego bloku operacyjnego w Klinice...84
  • Bez granic12 gru 2004Co z tymi portretami? Dwa tygodnie temu napisaliśmy, że - według rosyjskich i południowokoreańskich dziennikarzy - z niektórych budynków w Phenianie znikają portrety Kim Dzong Ila. No i posypały się na nas gromy. Że nic...94
  • Wyciskanie pomarańczy12 gru 2004Rosyjska piąta kolumna ma zatrzymać Ukrainę w orbicie Moskwy albo zdestabilizować ten kraj Leonid Kuczma urządził w tym roku wielką fetę z okazji 350. rocznicy ugody perejasławskiej, która podporządkowała Kozaków, a potem całą Ukrainę dominacji...96
  • Imperializm słabości12 gru 2004Tysiące francuskich uchodźców z Afryki koczuje w tymczasowych schroniskach pod Paryżem. Takich obrazków Francja nie widziała od czasu ewakuacji z Algierii. Od momentu wybuchu antyfrancuskich pogromów na Wybrzeżu Kości Słoniowej na początku...100
  • Humanizm faszystowski12 gru 2004Rozmowa z Udo Voigtem, szefem Narodowo-Demokratycznej Partii Niemiec102
  • Rządy sprzeciwu12 gru 2004Kultura polityczna Izraela i III RP jest podobna i to chyba nieprzypadkowe podobieństwo Gdyby na bezludnej wyspie zostało tylko dwóch Żydów, każdy z nich otworzyłby sklep. Jeden sprzedawałby drugiemu i tak by sobie istnieli. Taki opis Żydów i ich...104
  • Pigułka normalności12 gru 2004"Kto nie zna historii Polski, niech nie próbuje jej reformować" - definiuje zadania dwumiesięcznika "Arcana" jego redaktor naczelny prof. Andrzej Nowak. Okazja jest dobra, bo krakowskie pismo obchodzi właśnie dziesięciolecie.106
  • Menu12 gru 2004KRÓTKO PO WOLSKU Instalacje i happeningi Artystyczne happeningi coraz częściej przybierają formę sztuki rąbanej. Ważnym etapem byŁ występ Daniela Olbrychskiego (filmowego Rębajły), ale okazuje się, że do takich działań nie...108
  • Świr polski12 gru 2004Dla młodych twórców polskość nie jest powodem do dumy, lecz wstydu Ojczyzna moja wolna, wolna...Więc zrzucam z ramion płaszcz Konrada" - pisał Antoni Słonimski. Podobnie jak pozostali Skamandryci Słonimski odczuwał przesyt, a wręcz niechęć do...112
  • Aukcyjny oscylator12 gru 2004Rynek sztuki do dziś nie może się otrząsnąć ze szkód poczynionych przez spółkę Art-B To co działo się w 1991 r. w polskich domach aukcyjnych, można porównać z szaleństwem tulipanowym w XVII-wiecznym Amsterdamie. Wtedy to jedna cebulka kosztowała...116
  • Epitafium dla Nirvany12 gru 2004Rewolucja grunge od kuchni "Courtney Love to zaraza. Kogoś takiego powinno się eksterminować, nim narobi nieszczęścia i zniszczy wszystko wokół siebie, co ma jakąś wartość, ale nie służy jej karierze". Te słowa wypowiedziała w 1990 r. Kat...118
  • Ueorgan Ludu12 gru 2004Jesteśmy niezawodnym ogniwem UE, ale bigosu nie oddamy TRYBUNA PRZYMIERZA MIĘDZY DAWNYMI A MŁODYMI Nr 50 (115) Rok wyd. 3 WARSZAWA, poniedziałek 6 grudnia 2004 r. Cena + VAT + ZUS + akcyza Ueorgan Ludu wita Ukrainę w wielkiej europejskiej...120
  • Skibą w mur - Geje na barykadzie12 gru 2004Czy jakakolwiek forma dymania może być powodem do dumy? Był okres, kiedy miałem włosy kolorowe jak klocki lego. Przeważnie farbowałem sobie łeb na cytrynowo, ale trafiał się też kolor czerwony i pomarańczowy. Teraz nie mam już włosów i dzięki...122