Kwaśne pomarańcze

Kwaśne pomarańcze

Dodano:   /  Zmieniono: 
Rumuńscy postkomuniści triumfują w sfałszowanych wyborach Rumunia to nie Ukraina, to nie czas i miejsce na pomarańczową rewolucję. Mimo że wybory ewidentnie sfałszowano, protestów i masowych wieców nie będzie - mówią rumuńscy opozycjoniści. Tuż przed zakończeniem negocjacji członkowskich z Unią Europejską w wyborach parlamentarnych w Rumunii znów zwyciężyli postkomuniści z Partii Socjaldemokratycznej (PSD). Z ich szeregów wywodzi się też nowy prezydent i zarazem ustępujący premier - Adrian Nastase. Oznacza to przedłużenie o kilka kolejnych lat rządów ekipy byłego prezydenta Iona Iliescu.
W centrum Bukaresztu, w miejscu, w którym w grudniu 1989 r. tysiące ludzi protestowało przeciw reżimowi Ceausescu, dziś stoi pomnik upamiętniający ofiary rewolucji. - Rewolucji? Tu nie było żadnej rewolucji - zaperza się Alina, nauczycielka z bukareszteńskiego liceum. - To był pucz, protesty, ale nie rewolucja.
Tę opinię, według sondaży, podziela jedna trzecia społeczeństwa. Tyle samo z nostalgią wspomina komunizm. W każdym większym mieście jest pełno placów, alei i ulic Rewolucji, ale im dalej od tamtych wydarzeń, tym rzadziej się o nich wspomina. Jeszcze kilka lat temu w grudniu telewizja emitowała programy i reportaże historyczne, teraz znikają one z anteny.
- Nie ma się czym chwalić. Piętnaście lat temu był wielki zryw, niektórzy teraz mówią, że nas zmanipulowano. Jedno jest pewne, Rumunia nie wykorzystała szansy na dekomunizację i prawdziwe reformy. Walczyliśmy o chleb, dobre warunki pracy i wolność, zdobyliśmy jedynie to ostatnie, ale też nie całkiem - uważa Marius Mioc, uczestnik i kronikarz rewolucji. - Stracono Ceausescu i jego żonę, władzę przejęli ich najbliżsi współpracownicy. Agentów tajnej policji Securitate nikt nie rozliczył. Ci ludzie faktycznie rządzą dziś krajem.
Były prezydent Ion Iliescu to jedna z ważniejszych postaci w najnowszej historii Rumunii. Przez wielu nazywany rumuńskim Gorbaczowem, po 1989 r. stał się faktycznym przywódcą kraju. Przejmując władzę, zadbał, by nikt nie został osądzony. Śmierć dyktatora miała "załatwić" wszystko. Nie załatwiła nic. Iliescu wciąż jest jednak najpopularniejszym rumuńskim politykiem. Choć teoretycznie urzędujący prezydent nie powinien się angażować w kampanię wyborczą, Iliescu jawnie namawiał do głosowania na PSD. Sam wystartował do parlamentu jako kandydat niezależny.

Tematy zastępcze
Pojedynek o urząd prezydenta nie był barwnym widowiskiem. Spośród dwunastu kandydatów liczyło się trzech: ustępujący premier Nastase, Traian Basescu, burmistrz Bukaresztu i kandydat opozycyjnej Partii Narodowo-Liberalnej, oraz Corneliu Vadim Tudor, przywódca Partii Wielkiej Rumunii. Tudor, zwany rumuńskim Le Penem, zasłynął antysemickimi wypowiedziami. Nieoczekiwanie jednak zmienił front i niedawno wybudował pomnik Icchakowi Rabinowi, zamordowanemu premierowi Izraela, czym wprawił w konsternację wszystkich, na czele z rodziną Rabina. Tudor nie przeszedł do drugiej tury wyborów prezydenckich, ale jego partia uzyskała ponad 13 proc. głosów w wyborach parlamentarnych, stając się trzecią siłą polityczną w kraju. Walka toczyła się między Nastasem a Basescu. Obaj za priorytet uznają wejście Rumunii do Unii Europejskiej, zacieśnienie współpracy z USA, aktywne członkostwo w NATO (w tym roku Rumunia weszła do sojuszu) i kontynuację reform. O wiele bardziej niż program różniła ich przeszłość, sympatie polityczne i osobowości. Basescu kiedyś był marynarzem, a potem m.in. ministrem transportu. Znany jest z ciętego języka i spontaniczności. - To pragmatyk nie dbający o formę. Jest dobrym zarządcą, ale słabym dyplomatą. Gubią go gafy - oceniają publicyści. Pod koniec kampanii - nie wiedzieć czemu - palącym problemem okazała się dla rumuńskich dziennikarzy i polityków kwestia praw dla homoseksualistów. Basescu najpierw opowiedział się zdecydowanie za wszelkimi przywilejami, łącznie z prawem do adopcji dzieci, po czym - kiedy się zorientował, że wyborcy nie tego oczekują - zaczął się wycofywać. Sytuację zręcznie wykorzystał sztab Nastasego. Nastase jest przeciwieństwem Basescu. Płynnie władający angielskim, zręczny dyplomata, zdaniem złośliwych karierę polityczną zrobił dzięki pierwszej żonie - córce jednego z komunistycznych ministrów. Za sprawą drugiej żony, również córki komunistycznego ministra, dorobił się majątku. Kilka miesięcy temu premier stał się bohaterem afery korupcyjnej: za śmiesznie niską cenę kupił od partyjnego kolegi grunty w centrum Bukaresztu. Sprawa jednak ucichła.

Zmiana bez zmian
Kiedy oczy całej Europy były zwrócone na Ukrainę, w Rumunii opozycja cicho protestowała przeciwko fałszerstwom wyborczym. Wskutek błędów w ordynacji doszło do cudów nad urnami. Głosy jeszcze przed południem uznane za nieważne, wieczorem okazywały się ważne. Ci sami ludzie głosowali kilka razy. Żądania opozycji, domagającej się powtórzenia wyborów, zostały zignorowane. Swój zryw Rumunia przeżyła piętnaście lat temu, teraz skończyło się na formalnych protestach.
- Nic się nie zmieni. To dobrze, bo utrzymamy prawidłowy kurs polityki zagranicznej, źle, bo czas na zmiany - uważa Iona Avadani z Niezależnego Centrum Dziennikarstwa. - Te wybory kolejny raz udowodniły, że istnieją dwie Rumunie - podsumowuje Marius Mioc. - Pierwsza to kraj, który już wszedł do NATO i jest lojalnym, odpowiedzialnym sojusznikiem, lada chwila wejdzie do UE, prowadzi rozsądną politykę zagraniczną. Druga Rumunia to 30 proc. obywateli żyjących poniżej granicy ubóstwa, nie umiejących się odnaleźć w nowej rzeczywistości, to korupcja na niesłychaną skalę, o której się nie mówi tylko dlatego, że nie ma niezależnej prasy. To kraj wewnętrznie skorodowany.
Powrót postkomunistów w Rumunii wpisuje się w schemat znany z innych krajów regionu. Z tą różnicą, że rumuńska rewolucja sprzed piętnastu lat, choć najbardziej krwawa, okazała się najmniej skuteczna w obalaniu komunizmu.
Więcej możesz przeczytać w 51/2004 wydaniu tygodnika e-Wprost.

Archiwalne wydania Wprost dostępne są w specjalnej ofercie WPROST PREMIUM oraz we wszystkich e-kioskach i w aplikacjach mobilnych App StoreGoogle Play.

 0

Spis treści tygodnika Wprost nr 51/2004 (1151)

  • Na stronie - Trzeciorzędne cechy płciowe 19 gru 2004 Marek Belka i duża część jego rządu to tak naprawdę feministki Prawda istnieje. Wymyśla się tylko kłamstwo" - mówił malarz Georges Braque. Tę myśl polecam nowej męczennicy za demokrację i wolność słowa Magdalenie Środzie, pełnomocnikowi rządu ds. równego statusu kobiet i... 3
  • Skaner 19 gru 2004 WPADKA GENERAŁA BEZPIEKI Gen. Mirosław Milewski, były minister spraw wewnętrznych, może być najwyższym rangą funkcjonariuszem PRL skazanym za zbrodnię komunistyczną. Milewskiemu grozi dziesięć lat więzienia. W moskiewskich archiwach... 8
  • Dossier 19 gru 2004 Politycy powinni mieć pierwszeństwo w kolejce do prokuratora Radio Zet TOMASZ NAŁĘCZ wicemarszałek Sejmu RP Myślę, że posłanka Jakubowska któregoś dnia, kiedy się zderzy z twardą rzeczywistością, przeżyje wstrząs Program III... 9
  • Sawka 19 gru 2004 10
  • Kadry 19 gru 2004 11
  • Playback 19 gru 2004 13
  • M&M 19 gru 2004 NIE WYLECIELI W POWIETRZE Bajka - przegląd tygodnia: świadkowie załgani, bredzący ministrowie, posłanki z mężami, trutnie z UL-a, przestępczy kolesie czerwoni mieli lecieć na zsyłkę. Lotem Air Polonii 13
  • Poczta 19 gru 2004 Tanieją rozmowy w Internecie W artykule "Tanieją rozmowy w Internecie" (nr 48) pojawiła się błędna wiadomość, jakoby Wirtualna Polska uruchomiła usługę VoIP o nazwie Nawijka już po tym,jak pojawiła się ona w portalu o2. W... 13
  • Nałęcz - Zły pomysł 19 gru 2004 SLD powinien jak najszybciej porzucić nieszczęsny pomysł z Konwentem Konstytucyjnym Posłowie SLD złożyli w Sejmie projekt uchwały, by powołać Konwent Konstytucyjny. Konwent miałby się zająć opracowaniem zmian w ustawie zasadniczej. W jego skład wchodziliby m.in. byli... 14
  • Ryba po polsku - Polska na pryczy 19 gru 2004 Prokuratura i sądy mogą wkrótce wyaresztować najwybitniejszych działaczy lewicy wraz z rodzinami Studentom prawa, którzy dostali się na uczelnię z odwołania, bo mają odpowiednich rodziców, wykłada się, że dura lex, sed lex, że wszyscy są równi wobec prawa, że lex retro non... 15
  • Z życia koalicji 19 gru 2004 W związku z ostatnimi aresztowaniami oświadczamy, że nie nadążamy ze śledzeniem tego, który z polityków SLD aktualnie siedzi, który jest oskarżony, a który tylko podejrzany. Ponadto prokuratura zakazała nam... 16
  • Z życia opozycji 19 gru 2004 Były szef kancelarii Wałęsy, a obecnie adwokat Tomasz Kwiatkowski okazał się agentem esbecji - uznał Sąd Najwyższy. Tylko że my zupełnie nie rozumiemy, dlaczego tę informację podały wszystkie media. Prawdziwym niusem byłoby, gdyby... 17
  • Fotoplastykon 19 gru 2004 18
  • Małżeński kapitalizm polityczny 19 gru 2004 Tylko małżonkowie polityków i gangsterów potrafią się błyskawicznie bogacić To nie osoby z listy 100 najbogatszych Polaków "Wprost" ani nie najlepsi menedżerowie są najbardziej przedsiębiorczy w Polsce. Z oświadczeń majątkowych posłów oraz danych o majątku polityków wynika,... 20
  • Fabryka świętych 19 gru 2004 Dwustu Polaków czeka na wyniesienie na ołtarze Jan Paweł II jest hojniejszy w ogłaszaniu swych rodaków błogosławionymi i świętymi niż wszyscy jego poprzednicy razem wzięci. W ciągu 26 lat obecnego pontyfikatu więcej niż co dziesiąty nowy błogosławiony Kościoła katolickiego... 28
  • Brygady Kisiela 19 gru 2004 Adam Krzanowski, Teresa Bogucka i Jerzy Hausner odebrali Nagrody Kisiela 2004 Trudno pojąć, czemu żołnierz idzie do ataku - ale idzie" - pisał Stefan Kisielewski, przestrzegając, że ten, kto się boi wojny, przedwcześnie dojrzał do nieszczęścia. Kisiel, przyznając przed... 32
  • Giełda 19 gru 2004 Hossa Świat Menedżerowie optymizmu 51 proc. szefów europejskich spółek prognozuje, że ich firmy odnotują w tym roku lepsze wyniki niż w poprzednim - wynika z ankiety UPS Europe. Rok temu optymistami było zaledwie 40 proc.... 38
  • Polisa Belki 19 gru 2004 Rząd oddaje PZU Firmie Eureko i politykom SLD Od czterech lat trwa walka między skarbem państwa a holenderską grupą finansową Eureko o kontrolę nad PZU, największym w Polsce towarzystwem ubezpieczeniowym (w 2003 r. miało 53,1 proc. rynku). Konflikt zapoczątkowała dziwna... 40
  • Tygrys Balcerowicza 19 gru 2004 Zdechłego mamuta udało się w 1989 r. ożywić rządowi Mazowieckiego Mniej więcej piętnaście i pół roku temu w amerykańskim tygodniku "Time" pojawił się żart rysunkowy. Przedstawiał on leżącego na śniegu zdechłego mamuta, którego próbowano ożywić za pomocą kabli przeciągniętych... 44
  • Balcerowicz wprost - Zamiast wspomnień 19 gru 2004 Polski grunt wydał nie jeden, ale dwa socjalizmy: lewicowy i prawicowy Grudzień przed 15 laty był finałem prac, które miały przeobrazić zarówno naszą gospodarkę, jak i państwo. Przejście od planu do rynku i od socjalistycznego pseudopieniądza do waluty wymienialnej i nie... 50
  • Ser za milion euro 19 gru 2004 Producenci parmezanu stali się najbogatszymi rolnikami Europy Znajduje się tam góra cała tartego parmezanu, na której stoją ludzie i niczym innym się nie zajmują, tylko wyrabianiem makaronu i nadziewanych pierogów" - tak w 1349 r. w "Dekameronie" opisywał Boccaccio krainę... 52
  • 2 x 2 = 4 - Smutasy czy optymiści? 19 gru 2004 Płacimy wysoką cenę za fałszywe pojmowanie gospodarki rynkowej Co rusz dowiadujemy się z jakiegoś ośrodka badania opinii, że większość Polaków negatywnie ocenia minione piętnastolecie, że sprawy idą w złym kierunku, że przeżywamy kryzys. Same hiobowe wieści. Ciekawe jednak,... 54
  • Supersam 19 gru 2004 Szczyt elegancji Istotą elegancji jest zharmonizowanie wszystkich elementów ubrania, także dodatków. Dotyczy to również... markowych wiecznych piór. Kupując pióro Montblanc, do kompletu możemy... 56
  • Kompas sukcesu 19 gru 2004 Dobra pamięć do błędów i kiepska do sukcesów to gwarancja porażki! Gdy gra idzie o wysoką stawkę, prawdziwym geniuszem okazuje się ktoś taki jak Yogi Berra, słynny amerykański baseballista. Bijąc rekordy, nie myślał absolutnie o niczym innym tylko o tym, jak być najlepszym.... 58
  • Homo internetus 19 gru 2004 Gdy kilka dni temu zbankrutowały linie Air Polonia, na internetowym forum rozgorzała dyskusja o przyczynach upadku Pod koniec października pod Lublinem w wypadku zginął Krzysztof, na internetowym forum znany jako Winer. Był jednym z najaktywniejszych uczestników forum... 62
  • Elita z tombaku 19 gru 2004 Około 50 lat ma na Zachodzie przeciętny członek elity, w Polsce znacznie mniej Nie istnieje jedna klasa rządząca, lecz wiele elit cząstkowych, których dominacja jest ograniczona do poszczególnych dziedzin życia społecznego. W dodatku kontrolują się one i równoważą nawzajem. O... 64
  • Druga płeć - Via Lactea 19 gru 2004 Od połowy lat siedemdziesiątych sprzedano na świecie prawie 30 milionów kobiet Redaktor naczelna jednego z miesięczników dla ludzi sukcesu wygłosiła niedawno, na całkowitym luzie, bez najmniejszego skrępowania i publicznie, pogląd, że "wszyscy dziennikarze to prostytutki".... 68
  • Sarkofag Hitlera 19 gru 2004 Ruiny bunkra kanclerza III Rzeszy nadal są ukryte pod ziemią Jedynie szef mechaników Johannes Hentschel pozostał 2 maja 1945 r. w bunkrze Adolfa Hitlera. Wszyscy inni uciekli. Bunkier bez strzału został "zdobyty" przez oddział kilkunastu radzieckich sanitariuszek około... 70
  • Know-how 19 gru 2004 USG nie szkodzi Kilkakrotne wykonywanie badań ultrasonograficznych w ciąży nie wpływa negatywnie na rozwój dziecka - taki wniosek płynie z prac australijskich naukowców. Wcześniej obawiano się, że zbyt częste przeprowadzanie... 74
  • Jedzmy na zdrowie! 19 gru 2004 Fast food, chipsy i słodycze nie są przyczyną epidemii otyłości Morgan Spurlock, reżyser i bohater filmu "Super Size Me", po miesiącu opychania się w restauracjach McDonald`s przytył 11 kg, ma kłopoty z erekcją, nadciśnienie tętnicze, podwyższony poziom cholesterolu i cukru... 76
  • Gdzie się leczyć 19 gru 2004 Najlepsze szpitale (3): okulistyka, psychiatria, chirurgia Część 1 - kardiologia, kardiochirurgia, ortopedia Część 2 - neurochirurgia, otolaryngologia, ginekologia Czesław Miłosz zamiast się leczyć w Stanach Zjednoczonych, wolał się... 86
  • Bez granic 19 gru 2004 Piękno pylonów Francja ma swoją ślicznotkę. 17 grudnia prezydent Jacques Chirac oficjalnie otworzy pod Millau w południowej Francji najwyżej położony wiszący most świata. Most znajdujący się na wysokości 270 m zaprojektował... 96
  • Nowy miecz samurajów 19 gru 2004 Japonia ogłosiła zamiar powrotu do klubu światowych mocarstw Gramy w ten sam baseball, jemy te same potrawy, słuchamy tej samej muzyki, ubieramy się według tej samej mody" - zachwycał się niedawno Howard Baker, amerykański ambasador w Tokio, z okazji 150-lecia nawiązania... 98
  • Kwaśne pomarańcze 19 gru 2004 Rumuńscy postkomuniści triumfują w sfałszowanych wyborach Rumunia to nie Ukraina, to nie czas i miejsce na pomarańczową rewolucję. Mimo że wybory ewidentnie sfałszowano, protestów i masowych wieców nie będzie - mówią rumuńscy opozycjoniści. Tuż przed zakończeniem negocjacji... 102
  • Wirówka Kaddafiego 19 gru 2004 Libijski dykator kłamał, mówiąc, że rezygnuje z broni nuklearnej Rozpoczęliśmy dochodzenie w sprawie dwóch Szwajcarów, którzy nielegalnie handlowali technologiami nuklearnymi - poinformował niedawno Hansjuerg Mark Wiedmer, rzecznik prokuratury w Bernie. Musiało to poważnie... 104
  • Nacjonalistyczny patriotyzm 19 gru 2004 Niemcy będą świętować Dzień Martyrologii Wypędzonych? Angela Merkel, przewodnicząca CDU, kandydatka na kanclerza Niemiec, opowiedziała się na zjeździe swojej partii za utworzeniem w Berlinie Centrum przeciw Wypędzeniom. Tak jawne poparcie dla Eriki Steinbach można by uznać za... 106
  • Hegemon z przymusu 19 gru 2004 Hegemon z przymusu Samotne imperium, najpotężniejsze w dziejach świata, które niczego bardziej nie chce jak ze swej roli abdykować. Taki portret współczesnej Ameryki - wynikający z lektury książki Tadeusza Kisielewskiego "Imperium Americanum?" - nie przystaje do dominujących... 107
  • Menu 19 gru 2004 WYDARZENIA Krótko po Wolsku Aleksandra Wielka Dyskusje na temat seksualnej orientacji Aleksandra Macedońskiego rozpętane przez film Olivera Stone'a upoważniają mnie do zgłoszenia w tej sprawie własnej tezy. Tak zwany Aleksander M.... 108
  • Bóg Aleksander Wielki 19 gru 2004 Grobu Aleksandra poszukuje się dzisiaj niczym świętego Graala Zamiast na fantastyczne Śródziemie czy mityczną Troję reżyser Oliver Stone postawił na fakty. Jego trzygodzinna epicka superprodukcja "Aleksander" opowiada o najsłynniejszym wodzu starożytności - Aleksandrze... 112
  • Przeminęło z Aleksandrem 19 gru 2004 Przeminęło z Aleksandrem Rozmowa z OLIVEREM STONE'EM, reżyserem "Aleksandra" 114
  • Imperium Binga 19 gru 2004 Obrazy Besnarda i Cotteta z muzeum w Rogalinie sprowadzono na wystawę secesji w Amsterdamie Jack Nicholson urządził dwa salony w stylu secesji w swojej posiadłości w Beverly Hills. "Mam dosyć sterylnych, zimnych, odhumanizowanych mebli i tych wszystkich współczesnych... 116
  • Ueorgan Ludu 19 gru 2004 TRYBUNA PRZYMIERZA MIĘDZY DAWNYMI A MŁODYMI Nr 51 (116) Rok wyd. 3 WARSZAWA, poniedziałek 13 grudnia 2004 r. Cena + VAT + ZUS + akcyza Senator Kutz walczy o nowy model tradycyjnej śląskiej rodziny Senator Kazimierz Kutz, znany piewca... 120
  • Skibą w mur - Od barona do Balerona 19 gru 2004 Orgia tytularna to dziwadło, czysty kabotynizm lub wysokiej próby idiotyzm, ale tak nakazuje zwyczaj Ludzie, podobnie jak książki i artykuły w prasie, lubią mieć ładne tytuły. Tytuły zawsze odgrywały w Polsce znaczącą rolę. O kimś ważnym mówiono, że to człowiek utytułowany, a... 122