Cesarz kina

Cesarz kina

Dodano:   /  Zmieniono: 
Akira Kurosawa ignorował podział na kulturę Wschodu i Zachodu Po triumfie "Rashomona" uznano go za największe objawienie w kinie światowym. Po klęsce "Dodes`ka-den" próbował popełnić samobójstwo. Podniósł się i nakręcił "Sobowtóra" i "Rana". Hollywoodzka akademia przegapiła jego arcydzieła, nie nagrodziła ich statuetkami. Oscara przyznano mu dopiero w 1990 r. za całokształt twórczości. Do korzystania z dorobku Akiry Kurosawy (1910-1998) przyznają się dziś tacy reżyserzy jak Quentin Tarantino czy George Lucas.
Prasa amerykańska przez pierwsze dziesięciolecia XX wieku przedstawiała Japończyków jako podludzi, zdolnych jedynie do okrucieństwa. Ta opinia triumfowała po ataku na Pearl Harbor i ułatwiła Amerykanom podjęcie decyzji o zrzuceniu bomb atomowych na Hiroszimę i Nagasaki. Tylko elity przechowywały pamięć o wpływie japońskiego malarstwa czy poezji na ewolucję zachodniej sztuki na przełomie XIX i XX wieku. Jedynie garstka kinomanów znała wybitne osiągnięcia przedwojennej kinematografii japońskiej spod znaku Yasujiro Ozu czy Kenji Mizoguchiego.
Wszystko zmieniło się, kiedy w 1951 r. na festiwalu w Wenecji główną nagrodę otrzymał "Rashomon". Błaha na pozór opowieść o napadzie bandyty na podróżujące przez las arystokratyczne małżeństwo rozgrywała się w odległej o tysiąc lat epoce Heian. Ale sugestywny sposób, w jaki Kurosawa zderzył z sobą subiektywne racje uczestników tego incydentu i tym samym wykluczył istnienie jednej obiektywnej o nim prawdy, sprawiły, że film odebrano jako metaforę stanu ducha wszystkich społeczności dotkniętych wojennym kataklizmem.

Szekspir i samuraje
Sukces Kurosawy na Zachodzie polegał na tym, że okazał się on pojętnym uczniem Szekspira i Dostojewskiego, którzy, zdaniem Zygmunta Freuda, lepiej rozumieli ludzką psychikę niż wszyscy profesorowie psychologii razem wzięci. Zarazem był godnym spadkobiercą bogatej kultury japońskiej i znakomicie obie te tradycje pogodził. Dowiódł tego w rozgrywających się w feudalnej Japonii adaptacjach "Makbeta" ("Tron we krwi") i "Króla Leara" ("Ran"), jak i wariacji na temat "Hamleta" osadzonej w realiach współczesnej skorumpowanej korporacji ("Zły śpi spokojnie"). Nim minęła dekada od triumfu "Rashomona" w Wenecji, Kurosawa w Europie zwany był Szekspirem japońskiego kina, a w Japonii obdarzono go zaszczytnym tytułem Cesarza (tenno). Trudno o bardziej słuszne przydomki. Świat bowiem zyskał jednego z najwybitniejszych twórców w historii kina, Japonia zaś Đ najznakomitszego w swoich dziejach ambasadora kultury swego kraju.

Anioł o brudnej twarzy
"Rashomon" był osobistym sukcesem reżysera, ale także jego aktora Toshiro Mifunego. Ten zdemobilizowany instruktor pilotów kamikadze po pojawieniu się w wytwórni Toho wykazał się nie tylko wrodzonym talentem aktorskim, ale i skłonnościami do gwałtownych zachowań i alkoholu. Począwszy od "Pijanego anioła" (1948) - dzieła utrzymanego trochę w konwencji włoskiego neorealizmu, a trochę w poetyce czarnego kina w stylu "Aniołów o brudnych twarzach" - rozpoczęła się współpraca tych dwóch ludzi, która trwała aż do premiery "Rudobrodego" (1965). Wraz z rozstaniem się z Mifunem praktycznie zakończył się klasyczny okres twórczości Kurosawy. Aktor w pamięci kinomanów zapisał się przede wszystkim jako szorstki, nieokrzesany, ale bezwzględnie prawy samuraj w takich filmach jak "Siedmiu samurajów" czy "Straż przyboczna".
Koniec współpracy tych silnych osobowości miał wymierne skutki. Podczas realizacji japońskiej sekwencji filmu "Tora! Tora! Tora!" (o ataku na Pearl Harbor w 1969 r.) Kurosawa przeżył załamanie nerwowe i musiał być zastąpiony przez innego reżysera. Kiedy jego pierwszy po pięcioletniej przerwie od "Rudobrodego" autorski film "Dodes`kaden" (opowieść o ludziach z tokijskich slumsów) poniósł klęskę, reżyser usiłował popełnić samobójstwo. Na szczęście powrócił do formy i nakręcił kilka znaczących filmów - syberyjską opowieść "Dersu Uzała", epickiego "Sobowtóra", szekspirowskiego "Rana", osobiste "Sny" czy kameralną, przywołującą pamięć tragedii Nagasaki "Sierpniową rapsodię". Mifunemu natomiast - choć zagrał ponad 90 ról w różnych produkcjach filmowych i telewizyjnych - nigdy się już nie udało stworzyć aktorskich kreacji na miarę tych z okresu współpracy z Kurosawą, które uczyniły go najbardziej znanym na świecie aktorem japońskim. Zabobonni wierzą, że więź między Mifunem a Kurosawą była tak silna, iż śmierć tego pierwszego w wigilię Bożego Narodzenia 1997 r. pociągnęła za sobą śmierć drugiego dziewięć miesięcy później.

Piętno mistrza
Kurosawa z arystokratyczną pogardą ignorował podział na kulturę Zachodu i Wschodu. Mógł w swych filmach sięgać po Szekspira, a jednocześnie - jako potomek samurajów - potrafił nasycić je elementami wywiedzionymi z rodzimej literatury, teatru, poezji, ale i kodeksu busido. Szczególnie przywiązany był do tego jego ustępu, który obliguje samuraja do obrony i roztaczania opieki nad ludźmi słabszymi, bezbronnymi i niższego stanu. Refleksem tak pojmowanej samurajskiej służby są kostiumowe obrazy ("Straż przyboczna", "Siedmiu samurajów"), jak i współczesny dramat "Niebo i piekło", w którym biznesmen musi podjąć decyzję, czy zapłacić okup za syna swojego szofera, omyłkowo porwanego zamiast jego własnego dziecka.
Kurosawa wychował się na arcydziełach Ozu i Mizoguchiego, od których przejął poetycki sposób operowania czernią i bielą, cieniem i światłem oraz naturalnymi efektami (mgła, wiatr). Sztuki opowiadania obrazem uczył się również od niemieckich ekspresjonistów, włoskich neorealistów i amerykańskich mistrzów czarnego kina. Czcią otaczał Johna Forda i często na jego westernach wzorował swoje samurajskie dramaty. Z czasem zaś, jak na ironię, zachodni filmowcy owe historie zaczęli przerabiać na westerny. Najpierw John Sturges nakręcił w 1960 r. udany remake "Siedmiu samurajów" ("Siedmiu wspaniałych"), cztery lata później Sergio Leone sięgnął po "Straż przyboczną" ("Za garść dolarów"), a Martin Ritt po "Rashomona" ("Prawda przeciw prawdzie"). Clint Eastwood przyznaje, że cały swój wizerunek Człowieka bez Imienia w "dolarowej trylogii" modelował na Sanjuro, granym przez Mifunego. Natomiast George Lucas przy każdej okazji powtarza, że bezpośrednią inspiracją dla jego "Gwiezdnych wojen" była "Ukryta forteca".
Na filmach Kurosawy wychowało się również całe pokolenie kinowych postmodernistów - od Waltera Hilla i Quentina Tarantino po Takeshiego Kitano ("Zatoichi"). Mistrza od jego uczniów różni jednak to, że wychowany był w czasach, gdy słowo kultura miało zupełnie inne znaczenie. Artysta miał obowiązek być nie tylko zabawiaczem gawiedzi, ale też jej nauczycielem i przewodnikiem. Dlatego też każdy z filmów Kurosawy opatrzony był humanistycznym przesłaniem - czy była to tragedia nieuleczalnie chorego na raka urzędnika ("Piętno śmierci"), czy przygodowy, ale wyraźnie opowiadający się przeciw przemocy "Sanjuro - samuraj znikąd". Niemal każdy z filmów Kurosawy rozgrywa się w czasach wielkich historycznych przesileń - schyłek epoki Heian ("Rashomon"), okres feudalnych wojen XV i XVI w. ("Siedmiu samurajów", "Ukryta forteca") czy szok wywołany klęską w II wojnie światowej ("Pijany anioł", "Zbłąkany pies") - ale w żadnym z nich reżyser nie rezygnuje z poszukiwania ładu moralnego w pogrążonym w chaosie świecie.
Więcej możesz przeczytać w 33/2005 wydaniu tygodnika Wprost.

Archiwalne wydania tygodnika Wprost dostępne są w specjalnej ofercie WPROST PREMIUM oraz we wszystkich e-kioskach i w aplikacjach mobilnych App StoreGoogle Play.

 0

Spis treści tygodnika Wprost nr 33/2005 (1185)

  • Na stronie 21 sie 2005 Nie chcemy być ciemniakami? To nie pozwólmy politykom wciskać sobie eurosocjalistycznej ciemnoty Jeżeli poziom zacofania narodu jest wprost proporcjonalny do gotowości kupowania przez licznych przedstawicieli tego narodu zapóźnionych cywilizacyjnie - koncepcyjnie i... 3
  • Skaner 21 sie 2005 KGB Polonusi z zakazem wjazdu do Polski Polscy politycy walczą o prawa naszych rodaków na Białorusi, tymczasem kilku czołowych działaczy tamtejszej Polonii ma lub miało w ostatnich latach... zakaz wjazdu do Polski, wystawiony przez... 6
  • Dossier 21 sie 2005 ZBIGNIEW RELIGA senator, kandydat na prezydenta RP "Aleksander Kwaśniewski jest troszeczkę w takiej sytuacji, że sam nie wie, co się dzieje" Radio Tok FM MICHAŁ LISTKIEWICZ prezes Polskiego Związku Piłki Nożnej "Jestem... 7
  • Sawka czatuje 21 sie 2005 8
  • Playback 21 sie 2005 12
  • Poczta 21 sie 2005 MIŁOŚĆ PO FRANCUSKU Wbrew temu, co pisze Dariusz Baliszewski w artykule "Miłość po francusku" (nr 32), de Gaulle otrzymał rozkaz udania się na front wojny polsko-sowieckiej od swoich przełożonych i jako karny oficer rozkaz ten... 12
  • Okiem barbarzyńcy - Parada kabaretów 21 sie 2005 "Kabaret" - zdaniem Tadeusza Sobolewskiego - pokazuje, że odwołanie się do zasad moralnych prowadzi do hitleryzmu Program drugi TVP w cyklu "Kocham kino" przypomniał "Kabaret". Emisja filmu - jak zawsze - została poprzedzona rozmową Grażyny Torbickiej z krytykiem filmowym... 13
  • Z życia koalicji 21 sie 2005 POLSKA TO JEDNAK DZIWNY KRAJ. Zaginął nam prezydent i nic specjalnego się nie dzieje. Żadnego alarmu, podniecenia i poszukiwań. A może to dlatego, że tak naprawdę nikt nie chce, żeby się odnalazł? TO CHYBA JEDNAK POWAŻNIEJSZA SPRAWA,... 14
  • Z życia opozycji 21 sie 2005 ŚREDNIO CO DWIE GODZINY Antoni Macierewicz zmieniał listę wyborczą, którą zaszczyci swoją obecnością, swoją brodą oraz swoim przenikliwym spojrzeniem. Najpierw struchleli sympatycy PiS, bo padło na nich. Ostatkiem zdrowego... 15
  • Nałęcz - Poniewieranie konstytucją 21 sie 2005 Proponując odpłatność za studia na uczelniach państwowych, rząd naruszył ustawę zasadniczą Dzięki częstym roszadom personalnym i bezpośredniemu przekazowi telewizyjnemu miliony Polaków znają każdy szczegół obejmowania urzędu przez premiera i ministrów. Kamery pokazywały te... 16
  • Fotoplastykon 21 sie 2005 17
  • Służba bezpieczeństwa wyborów 21 sie 2005 Czy Ferdynand Rymarz, przewodniczący Państwowej Komisji Wyborczej, to agent PRL-owskiej bezpieki o pseudonimach Czarny i Fred? Gdy opinia publiczna dowiedziała się o istnieniu notatki kaprala SB sugerującej, że Andrzej Przewoźnik mógł być współpracownikiem SB, przewodniczący... 18
  • Rachunek dla Merkel 21 sie 2005 Polscy politycy powinni żądać, aby roszczenia wypędzonych zostały przejęte przez państwo niemieckie i uregulowane ustawowo Teraźniejszość to tworzywo do obrabiania przeszłości. W rękach dobrego polityka może ona służyć przekreśleniu pamięci o złej historii. Może, ale nie... 22
  • Agenci Cimoszewicza 21 sie 2005 Oficerowie ABW przeszukali mieszkanie Anny Jaruckiej bez zgody prokuratora Anna Jarucka, była asystentka marszałka Włodzimierza Cimoszewicza, będzie częstym gościem warszawskiej prokuratury" - doniosła triumfalnie sobotnia "Gazeta Wyborcza". "Jak można ufać osobie objętej... 25
  • Dewarszawizacja Warszawy 21 sie 2005 53 proc. mieszkańców stolicy nie urodziło się w tym mieście Dajcie mi swoich zmęczonych, biednych, wasze uciśnione masy pragnące oddychać wolnością". Taki napis widnieje na nowojorskiej Statui Wolności. Przez wieki była to pierwsza rzecz, jaką widzieli przypływający do Stanów... 28
  • Partia strachu 21 sie 2005 Obrońcom III RP udało się wmówić społeczeństwu, że najniebezpieczniejsze w polityce jest odwołanie się do moralności Nad Polską zawisła groźba - słyszymy z ust najbardziej znanych osobistości życia publicznego. Nie tylko oznajmiają o tym w mediach, ale głoszą to też w listach... 32
  • Rynek dla ludzi 21 sie 2005 Manifest Millera - polemika Lubię powiedzenie Fryderyka Engelsa, że "po wielkich klęskach wszystkie armie stają się niezwykle pojętne". I choć sytuacja podzielonej dziś polskiej lewicy nie jest aż tak zła, a SLD - w co głęboko wierzę - łapie "drugi oddech", wnioski z... 35
  • Zakon Cimoszewicza - polemika 21 sie 2005 Klęska grunwaldzka - polemika W najdzikszych snach nie przypuszczałem, że letnia zabawa publicystyczna "Faktu" w porównania obecnej kampanii prezydenckiej ze znanymi bitwami z historii wywoła tak pozbawioną luzu reakcję Tomasza Nałęcza. Profesorski styl, z jakim Tomasz Nałęcz... 35
  • Giełda 21 sie 2005 Hossa Świat Leżakowanie biznesmenów Pracownicy oddziału austriackiego banku Sparkasse w Steiermarku mogą się poczuć jak w przedszkolu. Ich szefowie wygospodarowali bowiem w godzinach pracy dwudziestominutową przerwę na drzemkę.... 36
  • Ropne zapalenie 21 sie 2005 Droga benzyna spali naszą gospodarkę i nasze portfele Pięć złotych za litr benzyny już jesienią? To bardzo prawdopodobna prognoza. Jeśli tak się stanie, uszczuplimy - daj Boże, że tylko o kilka procent - swoje portfele nie tylko na stacjach benzynowych, ale także niemal przy... 38
  • Kredyt w eurojenach 21 sie 2005 Chińskim samochodem do japońskiego bankupo europejski zasiłek dla bezrobotnych Jacek Pałasiński Michał Zieliński W europejskich rękach za kilka lat pozostaną w Eurolandzie jedynie administracja, wspólna polityka rolna i pomoc... 42
  • Pięciu wspaniałych 21 sie 2005 Gwiazdy biznesu ruszyły na pomoc koncernom BMW, General Motors, Porsche, Nissan i Fiat Przemysł motoryzacyjny przypomina 80-letnią aktorkę po operacjach plastycznych, którą filmuje się przez specjalny filtr. Zdolności produkcyjne koncernów motoryzacyjnych są o kilkadziesiąt... 46
  • 2 x 2 = 4 - Trzecia Japonia 21 sie 2005 Socjalizm, etatyzm i państwowe dyrygowanie to najlepsza droga do klęski gospodarczej Do oprawdy nie wiadomo, czy śmiać się, czy płakać, słuchając ostatnio o sukcesach dzielnych załóg w rokowaniach z nabywcami naszych wspaniałych przedsiębiorstw. Co rusz czytamy o... 50
  • Supersam 21 sie 2005 52
  • Kombi dla wiernych 21 sie 2005 Ci, którzy kochają volkswageny, tego lata znowu mają szansę zapałać gorącym uczuciem - tym razem do nowego passata kombi. Dla najwierniejszych będzie to być może już piąty trwały związek, bo od 1973 r. to już piąta wersja tego... 52
  • Zadzwoń, nagraj, wyświetl 21 sie 2005 Przyznawaną w Cannes prestiżową nagrodę GSM Association Award dla najlepszego telefonu komórkowego zdobył w tym roku Samsung SGH-D500. Ten model z wysuwaną klawiaturą ma m.in. wbudowany aparat fotograficzny o rozdzielczości 1,3 mln... 52
  • Dwa obrazy Sharpa 21 sie 2005 Pierwszy na świecie telewizor wyświetlający jednocześnie dwa obrazy przedstawił właśnie japoński koncern Sharp. Dzięki specjalnemu panelowi LCD ekran może równocześnie wyświetlać film i stronę internetową, które widać zależnie... 52
  • Nielegalny przewodnik Skiby 21 sie 2005 Jak z centralnej Polski dostać się nad morze i w miły sposób pozbyć się gotówki - tego nie znajdziesz w żadnym legalnym przewodniku Wyjeżdżamy z Warszawy w kierunku Gdańska. Najlepiej w niedzielę rano, bo to jedyny moment, kiedy w Warszawie nie ma korków. Do Płońska mamy... 54
  • Przedmieście Paryża 21 sie 2005 10 miejsc, które musisz zobaczyć Budrewicz odkrywa wyspę Reunion To chyba deja` vu: przecież znam to paryskie przedmieście! Leży ono co prawda kilkanaście tysięcy kilometrów od wieży Eiffla, ale przecież to Montparnasse z domieszką Dzielnicy Łacińskiej. Wyspa Reunion na... 60
  • Reklama z kosmosu 21 sie 2005 Wielkie logo Coca-Coli na orbicie już za kilka lat może zasłonić Księżyc Wielki Wóz przyozdobiony złotymi łukami McDonald`s? Wielka Niedźwiedzica przesłonięta przez logo Coca-Coli? Księżyc zakryty znakiem Nike? Już za kilka lat tak może wyglądać niebo nad nami. W obawie przed... 63
  • Powstanie gdańskie 21 sie 2005 16 sierpnia 1980 r. bezpieka przegrała z "Solidarnością" W czwartek rano, 14 sierpnia 1980 r., w Stoczni Gdańskiej im. Lenina proklamowano strajk. Działacze Wolnych Związków Zawodowych Wybrzeża: Jerzy Borowczak, Bogdan Felski i Ludwik Prądziński, rozrzucili ulotki w obronie... 64
  • Know-how 21 sie 2005 Mnożenie lemurów Dwa nowe gatunki lemurów odkryli badacze z Niemiec i Madagaskaru. Dokładne analizy wykazały, że grupa tych zwierząt uważana do tej pory za jednorodną genetycznie to dwa odrębne gatunki - Mirza coquereli i... 68
  • Kłamstwo sanatoryjne 21 sie 2005 100 milionów dolarów topimy co roku w sanatoryjnej borowinie 70
  • Dżungla inteligentów 21 sie 2005 Zwierzęta potrafią się uczyć na cudzych błędach Ludzi odróżnia od zwierząt posługiwanie się narzędziami - twierdził brytyjski paleontolog Louis Leakey zaledwie 50 lat temu. Wkrótce okazało się jednak, że tę umiejętność mają szympansy, wydry, a nawet ptaki. Wiele gatunków... 78
  • Bez granic 21 sie 2005 Papież antyfanatyzmu Benedykt XVI idzie śladami Jana Pawła II. Podczas swej pierwszej podróży zagranicznej do Kolonii na Światowe Dni Młodzieży papież zamierza się spotkać z przedstawicielami żydów i muzułmanów.... 80
  • Restauracja nomenklatury 21 sie 2005 Na arenie międzynarodowej Rosja zdegradowała swe reakcje do gangsterskich demonstracji - jak w wypadku Polski Zachód wolał konsumować korzyści o charakterze geopolitycznym, które osiągnął dzięki pieriestrojce, niż eliminować w Rosji i na terytorium postsowieckim totalitaryzm.... 82
  • Ariel de Gaulle 21 sie 2005 Izraelczycy opuszczają terytoria palestyńskie, by zyskać pokój, jak kiedyś Francuzi opuścili Algierię Nie jest wcale pewne, czy interes palestyński powstrzyma krwawe instynkty terrorystów. Wprawdzie Abu Mazen zapewnia, że mieszkańcy Strefy Gazy pożegnają Izraelczyków... 86
  • Wyspy wojny 21 sie 2005 Niewielkie kawałki skał mogą we wschodniej Azji wywołać wojnę Pierwsza z wysp jest wielkości łóżka i wystaje nad poziom morza 7,5 cm. Druga ma rozmiar małej sypialni i jest wyższa od pierwszej. Wyspy Okinotori na Morzu Wschodniochińskim położone są 1740 km na południe od... 90
  • Menu 21 sie 2005 KRÓTKO PO WOLSKU Pożycie sąsiedzkie Czasami człowiek tęskni za starymi czasami, epoką, kiedy standardy pożycia sąsiedzkiego wytyczał serial "Czterej pancerni", gdzie każdy kochał się z każdym niezależnie od... 92
  • Recenzje 21 sie 2005 94
  • Zwyczajny film o zabijaniu 21 sie 2005 *** Podobieństwo tego filmu do horroru z 1953 r. o tym samym tytule ("House of Wax") jest raczej powierzchowne, za to wiele łączy go z dawno opadłą już - i wykpioną w "Krzyku" - falą takich slasherów, jak... 94
  • Dziennikarski paw 21 sie 2005 *Podobno Jerzy Kulej, komentując kiedyś jedną z walk, stwierdził, że bokserzy wkładają w nią tyle serca, ile aktorki porno w dialogi. Produkcja telewizji polskiej "Czwarta władza" dowodzi, że nie tylko w aktorstwo, ale też w... 94
  • Odlot Dolota 21 sie 2005 ****Kolejna komputerowa animacja, tym razem brytyjska, rozgrywa się w realiach II wojny światowej w elitarnej jednostce Królewskiej Służby Gołębi Pocztowych. Podniebne asy przestworzy dziesiątkowane są nad kanałem La Manche przez... 94
  • Ewolucja kontrolowana 21 sie 2005 **** Jeśli dziesięć lat temu Oasis z Manchesteru smakował jak alpaga pita w parku przy muzyce Beatlesów z radia tranzystorowego, to Supergrass z Oxfordshire - by pozostać przy winnych porównaniach - miał, wraz z "I Should Coco",... 94
  • Live Polska 21 sie 2005 Za najlepszą w Europie uchodzi polska publiczność rockowa Mogę odwołać koncert wszędzie, ale nie w Polsce" - mówi Max Cavallera, wokalista znanej grupy Soulfly. Nie byłoby w tym nic dziwnego, gdyby nie to, że Cavallera miał tak wysoką gorączkę, iż powinien leżeć w szpitalu. A... 96
  • Cesarz kina 21 sie 2005 Akira Kurosawa ignorował podział na kulturę Wschodu i Zachodu Po triumfie "Rashomona" uznano go za największe objawienie w kinie światowym. Po klęsce "Dodes`ka-den" próbował popełnić samobójstwo. Podniósł się i nakręcił "Sobowtóra" i "Rana". Hollywoodzka akademia przegapiła... 100
  • Ueorgan Ludu 21 sie 2005 Jesteśmy niezawodnym ogniwem UE, ale bigosu nie oddamy TRYBUNA PRZYMIERZA MIĘDZY DAWNYMI A MŁODYMI Nr 33(148) Rok wyd. 4 WARSZAWA, poniedziałek 15 sierpnia 2005 r. Cena + VAT + ZUS + akcyza WEZWANIE DO ZAPŁATY Wzywa się wszystkich,... 104
  • Skibą w mur - Powroty nałogowców 21 sie 2005 Posłowanie wciąga bardziej niż wóda i papierosy Do najbardziej uciążliwych i szkodliwych dla człowieka nałogów medycyna zalicza narkotyzowanie się, obżarstwo, alkoholizm, palenie papierosów i startowanie do Sejmu. Trzy pierwsze nałogi są dość dobrze rozpoznane. Dzięki... 106