Rzeka zagubionych dusz

Rzeka zagubionych dusz

Dodano:   /  Zmieniono: 
10 miejsc, które musisz zobaczyć - Kolorado Jak to jest, że w wypełnionych drapaczami chmur, połyskujących światłami i poprzecinanych autostradami Stanach Zjednoczonych jest tak wiele zapoznanych zakamarków? Pewnego dnia trafiłem do jedynego na mapie tego wielkiego państwa punktu, gdzie zbiegają się granice aż czterech stanów: Kolorado, Utah, Arizony i Nowego Meksyku.
Whisky w Durango
Wylądowałem w pełnej słońca dolinie, nad Rio de las Animas Perdidas - Rzeką Zagubionych Dusz, w okolicach oddychających jeszcze Dzikim Zachodem, w mieście Durango. Durango leży daleko od Denver, stolicy stanu Kolorado, na uboczu wydeptanych ścieżek Ameryki. Duane A. Smith pisał w swojej książce: "Oddzielenie w jakiejkolwiek opowieści o Durango faktów od fikcji wymagałoby ekspertyzy Sherlocka Holmesa". Sądząc z treści z dużym wdziękiem, ale i solidnie napisanej książki, a także z wypowiedzi Smitha, z którym miałem przyjemność wypić szklaneczkę whisky (w hotelu Strater w Durango), piewca tej krainy chętnie sięgał i do faktów, i do mitów. Taka mieszanka jest zawsze ciekawa.
Od początku pobytu w tych stronach podejrzewałem, że zabito tutaj indiańskiego wodza, który z zemsty za doznane krzywdy rzucił klątwę na kolejne pokolenia białych osadników. Ów bliżej mi nieznany wódz Czerwone Pióro czy Ostry Pazur zmusił swoich współziomków do opuszczenia ich siedzib w skałach Mesa Verde, teraz zaś grozi zaatakowaniem okolic radioaktywnym promieniowaniem.

Bomba uranowa
Wpływy Czerwonego Pióra (Ostrego Pazura) musiały z czasem osłabnąć, bo ludność Durango nie zamierzała się ewakuować, lecz przystąpiła do usuwania zagrażającego ich zdrowiu źródła. Miałem okazję obserwować likwidację ogromnej hałdy odpadów pozostałych po nieczynnej już kopalni uranu. Zakażoną ziemię przewieziono na drugą stronę grzbietu górskiego, gdzie pokryto ją grubą warstwą kamieni. Nie dopuszczają one do parowania po ulewach.
Ktoś z lokalnego dziennika przekazał mi sensacyjną informację, że La Platę odwiedziła niegdyś Maria Skłodowska-Curie. Oglądała ona Wielki Kanion, a następnie przyjechała do Durango, ponieważ wcześniej już dwaj francuscy geolodzy donieśli jej o szczególnych cechach tutejszej gleby. Wizyta naszej wielkiej rodaczki w Wielkim Kanionie istotnie się zdarzyła, ale odwiedziny w Durango już wymyślono.
Właściwości owej gleby znane były długo, nim pani Maria wprowadziła do naukowego słownictwa pojęcie radioaktywności. Notowano tu wiele tajemniczych chorób, obserwowano zjawiska w przyrodzie, które znacznie później zaczęto kojarzyć z promieniotwórczością. Dlaczego Indianie opuścili przed laty swoje siedziby w pobliskim Mesa Verde? Smith twierdził, że powodem była prawdopodobnie susza.

Tajemnice Mesa Verde
To, co się dzisiaj znajduje wśród skał Mesa Verde, nie dorównuje sławą peruwiańskiego Machu Picchu, ale czyni na przybyszach wrażenie. Zagadkowe, wtłoczone w szczeliny gigantycznych piaskowych skał, przetrwały do dziś ruiny domostw i wież. W tej części znajdowały się pozycje Indian wypatrujących nadejścia wrogów. Mówi się, że Anasazi (ich następcami są Indianie Pueblo) żyli tu przez 700 lat, że w końcu XII wieku nagle opuścili to miejsce, pozostawiając po sobie wiele przedmiotów kultu i codziennego użytku. Te przedmioty były później rabowane przez tysiące chciwców i odkopywane przez archeologów.
Pozostaje zagadką, dlaczego Indianie nagle wynieśli się z pracowicie wydrążonych jaskiń w skałach, a stało się to w czasie, gdy Europa dopiero przymierzała się do budowy wspaniałych zamków. Istnieje wiele hipotez, znaleźli się nawet naukowcy porównujący Mesa Verde do budowli wznoszonych w krajach afrykańskiego Sahelu: Mali, Mauretanii, Maroku.

Prawdziwy Dziki Zachód
Durango przebiło się dość szczęśliwie, choć nie bezkonfliktowo, przez tuzin trudnych epok i okresów. Może dlatego dało też sobie radę z radioaktywnymi strachami. Po archeologach rabusiach przybyli poszukiwacze złota, górnicy węglowi i kowboje. To tu był prawdziwy Dziki Zachód! Tu rozgrywała się akcja filmów typu "Siedmiu wspaniałych". Od 1940 r. zjeżdżały tu ekipy filmowe z Los Angeles i nakręcono takie filmy jak "Nocne przejście" z Jimmym Stewartem czy "Jeźdźców z doliny Durango". Nawet w sławnym filmie "W 80 dni dookoła świata" nakręcono sceny w kolejce wąskotorowej pokonującej Góry Skaliste z Silverton do stacji Durango. Nakręcono też w tych stronach "Bilet do Tomahawk", w którym wystąpiła nieznana jeszcze wówczas Marilyn Monroe.
Reflektory Hollywood zgasły pewnego dnia, ale życie na tym wygwizdowie się nie skończyło. Durango ze swoją klasyczną Main Street, z hotelem Straton, z dekoracyjnym kręgiem ośnieżonych szczytów, pozostało na swoim miejscu.

W świecie saloonów
Wiele się działo przez ponad 100 lat w tej pustce, na tych rozległych łąkach i polach. Nie tylko wyjątkowa sceneria przyciągała producentów westernów. Także atmosfera tego miejsca, w którym przez trzysta dni w roku świeci słońce, gdzie przez całe lata rozlegał się tętent koni i strzały - ma ona w sobie coś magnetycznego. Tu i w bliskim sąsiedztwie, nie tylko na ekranie, działały gangi, walczyły z sobą grupy pastuchów. W Durango powstało wówczas 20 saloons, czyli knajp z damską obsługą. Miasto przetrwało katastrofy. Nie wyludniło się jak wiele mu podobnych.
Koledzy z "Durango Herald" nie mogli się uskarżać na brak tematów. Już pod koniec XIX wieku sensacje goniły sensacje: odkrycie Mesa Verde, elektryfikacja i telefonizacja (w 1894 r. było w Durango 66 telefonów!), walki band i gonitwy za rewolwerowcami, usuwanie Indian z ich terenów, boom w pobliskim zagłębiu węgla San Juan, rozkwit "usług" alkoholowych i prostytucji. Można było przeczytać o stukilkudziesięciokilogramowej panience lekkich obyczajów: "Gdy jechała na bicyklu w dół ulicy, wyglądało na to, jakby poruszał się po jezdni miniaturowy namiot cyrkowy". Potem była straszliwa epidemia grypy, najazd ludzi z Hollywood, kowboje na koniach, później w samochodach, wreszcie - na nartach.

Małe wielkie Durango
Przez długi czas śpiewano nad Rzeką Zagubionych Dusz: "Durango, Durango, w imperium Zachodu ty jesteś najsłodsze i najlepsze". Podobno Shirley MacLaine, która z Busterem Keatonem brała tu udział w zdjęciach do filmu "W 80 dni dookoła świata", powiedziała, że nie rozumie, jak Fogg opuścił to trzymające jak kotwica miejsce i podążył do Londynu.
Pojechałem na wzgórza nad Durango, gdzie roztasował się Fort Lewis College, dobrze prosperujące gospodarstwa. Obejrzałem nowe hotele i restauracje na Main Street, pojechałem do nieodległych miejscowości Hesperus i Porgatory, ulubionego miejsca narciarzy, do "skalistych pałaców" w niesamowitym Mesa Verde, do nieczynnej kopalni uranu. Wiedziałem, że dookoła aż się kłębi od parków narodowych, że tylko krok jest stąd do dostojnej Santa Fe w Nowym Meksyku, do popularnego Colorado Springs, do Wielkiego Kanionu w Arizonie, do mormonów w Utah.
Durango leży obok tego geograficznego "oka tajfunu" i jest jednym z największych małych miast Ameryki!
Więcej możesz przeczytać w 37/2005 wydaniu tygodnika Wprost.

Archiwalne wydania tygodnika Wprost dostępne są w specjalnej ofercie WPROST PREMIUM oraz we wszystkich e-kioskach i w aplikacjach mobilnych App StoreGoogle Play.

 0

Spis treści tygodnika Wprost nr 37/2005 (1189)

  • Na stronie - Wściekłość i wrzask18 wrz 2005Zgnojony obraz Polski to wytwór frustratów, którzy stracili monopol na prawdę3
  • Skaner18 wrz 2005KOREA W POLSCE Monitory na wierzbie Rząd Marka Belki ujawnił swój największy sukces: koreański koncern LG Philips ma zainwestować aż 1,484 mld zł w fabrykę monitorów ciekłokrystalicznych w Kobierzycach pod Wrocławiem....8
  • Dossier18 wrz 2005ALEKSANDER KWAŚNIEWSKI prezydent RP "Gdyby pan Tusk zajmował się Białorusią tak jak ja Ukrainą, to miałbym pewność, że w osobie Donalda Tuska mamy wybitnego specjalistę od Białorusi" Radio Zet ZBIGNIEW WASSERMANN poseł PiS,...9
  • Sawka czatuje18 wrz 200511
  • Ryba po polsku - Cimoszewizm18 wrz 2005Czy może być coś szkodliwszego społecznie niż wypytywanie Cimoszewiczów o sprawy majątkowe? No to "Wprost" się doigrał. Trzeba było nie zaczynać z rodziną Cimoszewiczów. Rodzina Cimoszewiczów to podstawowa komórka społeczeństwa. Chroniona jest...13
  • Playback18 wrz 200514
  • Poczta18 wrz 2005Czy wiesz, co jesz? W zestawieniu badań Inspekcji Handlowej, stanowiących ilustrację do artykułu "Czy wiesz, co jesz?" (nr 29), błędnie podano informację o "zaniżonej zawartości tłuszczu w suchej masie" w jogurcie z...14
  • Okiem barbarzyńcy - Wielka kompromitacja18 wrz 2005Zatrudnienie oficera SB w instytucji lustracyjnej jest tylko radykalną konsekwencją ideologii III RP Mianowanie pułkownika SB szefem biura rzecznika interesu publicznego powinno oburzać, ale czy dziwi? Właściwie dziwić może tylko ostentacja, z...15
  • Z życia koalicji18 wrz 2005Mazurek & Zalewski16
  • Z życia opozycji18 wrz 2005"Szanowni Panowie Redaktorzy, czuję się zawiedziona, a może nawet porzucona. Tak się nie robi! Najpierw Panowie obiecujecie, że będziecie towarzyszyli światłymi radami i komentarzami mojej kampanii prezydenckiej, a później nie...17
  • Nałęcz - Stało się!18 wrz 2005Oficerowie służb specjalnych takie operacje jak z Jarucką mają w małym palcu Maciej Rybiński będzie się wstydził swojego ostatniego felietonu we "Wprost". I nie chodzi o to, że wylał na mnie beczkę nieczystości i zamiast argumentów posłużył się...18
  • Fotoplastykon18 wrz 200519
  • Sprzątanie po Kwaśniewskim18 wrz 2005Nie da się zmienić Polski, nie rozliczając się z systemem Prezia Mało kto sobie uświadamia, że ostatnie dwunastolecie to panowanie lub współistnienie układu Kwaśniewskiego. Najpierw rządził on z tylnego siedzenia - jako szef SLD, a po 1995 r. -...20
  • Wymiar niesprawiedliwości18 wrz 2005WXVI wieku za zabicie chłopa szlachcic karany był niewielką grzywną, a chłop zabijający szlachcica był skazywany na śmierć. Na taką nierówność pozwalało ówczesne prawo, gdyż uważano, że różna jest wartość...26
  • Pakt Putin - Schroeder18 wrz 2005Gazociąg na dnie Bałtyku to odbudowa rosyjskiego imperium za niemieckie pieniądze Najpierw toast wznoszono w Moskwie - 23 lipca 1939 r. Teraz przyszedł czas na toast w Berlinie - 8 września 2005 r. o godzinie 14.30. Sześćdziesiąt sześć lat temu...30
  • Bilans Millera18 wrz 2005Nie można się dalej poddawać "kultowi" PKB - to nowy kult liderów SLD Jest jasne, że gospodarka która przez półtora wieku była terenem ostrej konfrontacji lewicy i prawicy, przestaje być polem ideowego i politycznego współzawodnictwa. To fakt, że...32
  • Wrzesińskie przełomy18 wrz 2005Września zwiastowała przed laty powrót do władzy komunistów, teraz potwierdzi ich upadek Września nie jest Polską w pigułce. Ale ma inną zaletę: miasto nieopodal Poznania, w którym 18 września odbędą się parlamentarne i prezydenckie prawybory,...34
  • Giełda18 wrz 2005HOSSA ŚWIAT Air`d Walia Za jedyne 24 euro walijscy emigranci mogą znów poczuć zapach ojczyzny. 58-letni John Gronow z Cardiff wpadł bowiem na pomysł sprzedawania zamkniętego we flakonikach walijskiego powietrza. Klienci Gronowa mogą...36
  • Gazem po wodór18 wrz 2005Wysokie ceny ropy uwolnią nas od dyktatu OPEC i monstrualnych europejskich podatków paliwowych Poparcie dla prezydenta USA George`a Busha spadło w ostatnich tygodniach poniżej 40 proc. i jest obecnie najniższe w historii. A to dlatego, że benzyna...38
  • Dr Kaczyński i Mr Rokita18 wrz 200515 pytań "Wprost" i "BusinessWeeka" do kandydatów na premiera44
  • Jajko Belki18 wrz 2005Rząd SLD zastawił na swoich następców pułapkę budżetową Murarz, któremu wypowiadamy pracę, na odchodnym wmurowuje w ścianę jajeczko. Po kilku miesiącach inwestor wie, jak źle zrobił, urażając reprezentanta klasy robotniczej. Jajeczkiem...48
  • "Titanic" na deptaku18 wrz 2005XV Forum Ekonomiczne w Krynicy - stypa lewicy, brak prawicy Odchodzący w polityczny niebyt premier Marek Belka zapamiętale fotografował się na krynickim deptaku z wszystkimi kuracjuszami, którzy mieli na to ochotę. Prezydent Aleksander...50
  • 2 x 2 = 4 - Papierek lakmusowy18 wrz 2005Liberalizm nie oznacza libertynizmu ani anarchii Liberałów goń, goń, goń! - to oficjalne hasło Samoobrony wpisuje się oczywiście na listę czołowych osiągnięć ciemnogrodu. Nie warto byłoby poświęcać nawet kilku zdań temu wykwitowi intelektu,...52
  • Supersam18 wrz 200554
  • Sportowa ciężarówka18 wrz 2005Model L200 SUT (Sport Utility Truck) ma za zadanie umocnić pozycję Mitsubishi w segmencie pikapów. Stylistyka nadwozia to twórcza kompilacja pajero evo 2+2 concept (masywność sylwetki, duża przestrzeń wewnątrz auta) oraz typowo rajdowego...54
  • Charytatywne Haute Ccouture18 wrz 2005Światowe marki coraz częściej urządzają pokazy mody w Polsce. Po strojach marek sportowych (jak Puma i Adidas) i pret-a-porter (Hugo Boss i Maxmara) po raz pierwszy swą kolekcję haute couture zaprezentował w Warszawie dom mody Escada....54
  • Hollywoodzki uśmiech18 wrz 2005Piosenkarkę Madonnę, aktorkę Drew Barrymore i top modelkę Adrianę Sklenarikovą, oprócz sławy i urody, łączy wybielająca pasta do zębów, której podobno wszystkie używają. Pasta Denblan, która właśnie trafia na polski rynek,...54
  • Męski i delikatny18 wrz 2005Dom mody Christian Dior (śladem takich legend jak Burberry czy Gucci) po nowej kolekcji ubrań dla mężczyzn prezentuje nowy zapach. Dior Homme łączy w sobie nuty zdecydowanie męskie (szałwia, bergamotka) z delikatnymi nutami pudrowymi...54
  • Wojna futbolowa18 wrz 2005W walce z Anglikami o awans na mundial nie chodzi tylko o piłkę, lecz o narodową dumę i tożsamość Czy można podbijać Europę za 2 mln dolarów? Można. I to w dziedzinie, w której 2 mln dolarów jest sumą porównywalną z napiwkiem. Udowadnia to polska...56
  • Pawana dla Nowego Orleanu18 wrz 2005Miasto jazzu, tańca, grzechu i romantycznej legendy Missisipi zawsze podnosiło się po katastrofach To zdumiewające, jak szybko media postawiły krzyżyk na Nowym Orleanie i odprawiły za miasto żałobną mszę. Przedwcześnie, bo to miasto zajmuje...60
  • Huragan zarazków18 wrz 2005Walka z chorobami zakaźnymi w Nowym Orleanie przypomina chwytanie na lasso ośmiornicy Po huraganie na Haiti w 1963 r. wybuchła epidemia malarii. Trzęsienie ziemi we Włoszech w 1976 r. spowodowało epidemię salmonellozy. Powódź w Mozambiku w 2000...63
  • Samochody sukcesu18 wrz 2005Dotychczas sprzedano w Polsce cztery maybachy, jednego mercedesa SLR i jedno porsche carrera GT Jeszcze pięć lat temu rynek luksusowych aut był stabilny niczym władza papieża. Magnaci finansowi kupowali wciąż nowe rolls-royce`y czy bentleye. Nie...64
  • Rzeka zagubionych dusz18 wrz 200510 miejsc, które musisz zobaczyć - Kolorado Jak to jest, że w wypełnionych drapaczami chmur, połyskujących światłami i poprzecinanych autostradami Stanach Zjednoczonych jest tak wiele zapoznanych zakamarków? Pewnego dnia trafiłem do jedynego na...68
  • Neapol Bliskiego Wschodu18 wrz 2005Hajfa jest miastem uniwersalnym, z którego płynie przesłanie pokoju Teodor Herzl, prorok państwa żydowskiego, opisywał Hajfę jako "miasto przyszłości". Skrywa ona możliwości, które staną się rzeczywistością pod warunkiem prawdziwego pokoju na...72
  • Know-how18 wrz 2005SZYBSZY OBRÓT ZIEMI Jądro Ziemi obraca się szybciej niż jej zewnętrzne warstwy. Co 900 lat wykonuje o jeden obrót więcej niż reszta planety - odkryli uczeni z Columbia University i University w Illinois. Porównując...74
  • Narodowy Fundusz Zdzierców18 wrz 2005Na 100 zł oszukali każdego Polaka pracownicy służby zdrowia w 2004 r. Narodowy Fundusz Zdrowia "wyeliminuje mechanizmy blokujące dostęp ubezpieczonych do świadczeń zdrowotnych" - zaklinał się na początku 2002 r. minister zdrowia Mariusz Łapiński....76
  • Bez granic18 wrz 2005KONTRA SAMURAJA Jeszcze miesiąc temu przepowiadano mu klęskę. Ostatnie sondaże wskazują jednak, że premier Japonii Junichiro Koizumi wygra przedterminowe wybory parlamentarne. Ogłoszono je po tym, jak rebelianci z rządzącej PLD...82
  • Pomarańczowy neokuczmizm?18 wrz 2005To Julia Tymoszenko jest prawdziwą autorką kryzysu politycznego na Ukrainie We władzach państwa pojawiło się wiele nowych twarzy, ale samo oblicze władzy się nie zmieniło - mówił prezydent Wiktor Juszczenko, uzasadniając personalną rewolucję w...84
  • Margaret Merkel18 wrz 2005Kanclerz Angela Merkel wprowadzi w Niemczech podatek liniowy? Stosunki między Unią Europejską a Rosją powinny być tak dobre jak między Niemcami i Francją - życzy sobie Gerhard Schroeder. Podpisanie umowy o budowie rurociągu pod Bałtykiem między...88
  • Zakręt Asada18 wrz 2005Prezydent Syrii osobiście nadzorował zamach na przywódcę libańskiej opozycji Wysłannik ONZ na Bliski Wschód Terje Roed-Larsen był już spakowany, gdy w jego nowojorskim mieszkaniu rozległ się dźwięk telefonu. Na ekranie panasonica wyświetlił się...91
  • Miotła Boltona18 wrz 2005Misję Johna Boltona w ONZ porównuje się do roli, jaką odegrał kiedyś Eliot Ness, pogromca Ala Capone Siedemset pięćdziesiąt poprawek do projektu dokumentu przygotowywanego na 60. rocznicę powstania ONZ zgłosił John Bolton, nowy ambasador USA przy...92
  • Irak18 wrz 2005KONSTYTUCJA NIEZGODY NARODOWEJ Od marca 2003 r., gdy zaczęła się inwazja na Irak, do marca 2005 r. zginęło w tym kraju prawie 25 tys. cywilów. Eksperci są zgodni, że sytuacja w Iraku odpowiada definicji wojny domowej. Czy konstytucja, której...94
  • Menu18 wrz 2005KRÓTKO PO WOLSKU Bilbordaż "Świecenie twarzą" od dawna przestało być czynnością pejoratywną. Więcej, okazuje się, że ten, kto świeci całodobowo, na widoku, ma lepszy wynik w sondażach. Ważne jest również,...96
  • Recenzje18 wrz 200598
  • Piękna tandeta18 wrz 2005* * * * * Roald Dahl byłby pewnie zachwycony adaptacją "Willy`ego Wonki i fabryki czekolady", której dokonał jeden z najwybitniejszych amerykańskich reżyserów Tim Burton. Pisarz nie cierpiał poprzedniej, autorstwa Mela Stewarta,...98
  • Twardziel w sandałach18 wrz 2005* * * * * Od kinowej premiery "Gladiatora" rozpoczął się renesans kostiumowych superprodukcji. Wydanie kolekcjonerskiej wersji filmu Ridleya Scotta zwiastuje jego koniec. Po obejrzeniu "Troi", "Aleksandra",...98
  • Garaż zamiast viagry18 wrz 2005* * * * Ktoś policzył, że The Rolling Stones - jeśli zsumuje się wiek wszystkich czterech członków zespołu - liczą sobie 245 lat. Mick Jagger skomentował tę arytmetykę krótko: gdyby ludzie, którzy to piszą, zwykle...98
  • Polska szkoła mitu filmowego18 wrz 2005Nasze filmy czasem nagradzano na festiwalach, bo były egzotyczne, ale niewiele z nich liczyło się poza Polską100
  • Seks i fotografie18 wrz 2005Epatujący seksem i obsceną czterdziestolatek o umyśle dziewięciolatka zawładnął emocjami haute couture W kąciku, wśród pięknych albumów i kolorowych książek, kolejna osoba z wypiekami na twarzy przerzuca kartki z fotografiami. To częsty widok w...104
  • UEorgan Ludu18 wrz 2005Jesteśmy niezawodnym ogniwem UE, ale bigosu nie oddamy TRYBUNA PRZYMIERZA MIĘDZY DAWNYMI A MŁODYMI Krótkie podsumowanie najnowszych sukcesów polskiej polityki zagranicznej, szczególnie w kwestii tzw. integracji...105
  • Skibą w mur - Czas pojedynków18 wrz 2005Osoby ze świecznika wyzywają się od złodziei i szmat, lecz na nikim nie robi to już wrażenia Od niepamiętnych czasów ludzie uwielbiają się przyglądać rywalizacji toczonej przez dwie zwalczające się silne osobowości. Im walka bardziej wyrównana,...106