Balcerowicz kontra Balcerowicz

Balcerowicz kontra Balcerowicz

Dodano:   /  Zmieniono: 
Bankowa fuzja przy głowie prezesa Narodowego Banku Polskiego
Gdyby 28 czerwca 1914 r. Serb Gawriło Princip nawet nie zastrzelił w Sarajewie następcy tronu Austro-Węgier arcyksięcia Franciszka Ferdynanda, I wojna światowa i tak by wybuchła. Podobnie, gdyby nawet nigdy nie doszło do fuzji grup finansowych UniCredit i HVB, a w jej rezultacie do próby połączenia należących do nich w Polsce banków Pekao SA i Banku BPH, los prof. Leszka Balcerowicza byłby przesądzony. Wykluczenie 8 marca przez prezesa NBP, także przewodniczącego Komisji Nadzoru Bankowego, z posiedzenia tejże komisji przedstawiciela Ministerstwa Finansów, dało tylko pretekst do ataku. Okazja jest wyśmienita: oto Balcerowicz utrudnia życie rządowi, który usiłuje zapobiec połączeniu dwóch dużych banków przez ich nowego włoskiego właściciela - UniCredit, co doprowadzi do opanowania blisko 30 proc. rynku i może zagrozić interesom klientów banków.
Posłowie LPR zbierają podpisy pod wnioskiem o postawienie Balcerowicza przed Trybunałem Stanu, a w kuluarach sejmowych huczy od plotek, że broniąca prezesa NBP Platforma Obywatelska zaciągnęła w grupie UniCredit pożyczkę na ubiegłoroczne wybory i dlatego popiera bankową fuzję. Parlamentarna debata 10 marca nad głośnym posiedzeniem Komisji Nadzoru Bankowego zamieniła się w sąd nad Balcerowiczem. Wypominano mu rzeczywiste i urojone błędy, jakich miał się dopuścić od 1989 r. Bo w konflikcie polityków z szefem banku centralnego od dawna nie chodzi o politykę monetarną lub zgodę na fuzję banków. Prezes Narodowego Banku Polskiego to ostatnia "ikona" III RP, która jako tako przetrwała zawieruchę transformacji. Dla PiS, głoszącego potrzebę sanacji państwa i zniszczenia quasi-mafijnych układów rządzących naszym krajem, Balcerowicz stał się symbolem owej "zaukładzionej" Polski, łączącej czasy pookrągłostołowe z obecnymi. Zepchnięcie go w niebyt i podważenie jego autorytetu bracia Kaczyńscy traktują jako historyczną konieczność, tak jak francuscy jakobini traktowali zgilotynowanie Ludwika XVI w 1793 r. I zrobią to.

Prezes w okopach
Trudno nie zauważyć, że Balcerowicz sam ukręcił bat na siebie, bardziej niż w "niewidzialną rękę rynku" wierząc we własną moc sprawczą. - Polscy politycy uwierzyli mu, że gospodarkę można i trzeba "schładzać", gdy rozwija się za szybko, czyli również "podgrzewać", gdy rozwija się za wolno. Dlatego chcą mu odebrać kontrolę między innymi nad polityką monetarną - uważa Andrzej Sadowski, wiceszef Centrum im. Adama Smitha. Wieloletni minister finansów i prezes NBP otworzył puszkę Pandory - wcześniej był atakowany przez SLD i PSL, a obecnie przez populistów z PiS, Samoobrony i LPR, którzy chcą właśnie ręcznie "podgrzewać" gospodarkę.
Prezes NBP nie ułatwia też zadania tym, którzy go bronią, darząc szacunkiem szczególnie za reformy gospodarcze na początku lat 90. Trudno nie odnieść wrażenia, że im bardziej osaczony i naciskany przez polityków jest prezes NBP, tym mocniej okopuje się w murach banku centralnego i wierzy w dogmat o swej nieomylności. Jeśli, jak twierdzi, rząd broni tylko urażonej ambicji wiceministra finansów Cezarego Mecha, to Balcerowicz także stracił zimną krew i zdaje się bronić własnych urażonych ambicji.
"To jest debata w polskim Sejmie? Żarty sobie robicie z instytucji!" - grzmiał Balcerowicz 10 marca w parlamencie. Posłów, którzy w grudniu 2000 r. wybrali go na prezesa NBP (kandydaturę wysunął prezydent Aleksander Kwaśniewski), pouczał, że "czas układów partyjno-rządowych i koleżeńskich już się skończył", że to on "broni reguł państwa prawa". Dzień wcześniej Balcerowicz nie przyszedł na posiedzenie sejmowej Komisji Skarbu, gdzie posłowie chcieli wysłuchać jego wyjaśnień, dotyczących posiedzenia Komisji Nadzoru Bankowego, tłumacząc nieobecność wcześniej zaplanowaną wizytą w Elblągu, gdzie prezentował... okolicznościową monetę. Kilka dni przedtem wdał się w publiczną polemikę z prezydentem Lechem Kaczyńskim, który potwierdził, że nie wysunie jego kandydatury na szefa banku centralnego po upływie kadencji (w styczniu 2007 r.). Nowego prezesa NBP prezydent poszuka wśród "niebalcerowiczowskich" ekonomistów ze Szkoły Głównej Handlowej (wedle ostatnich informacji, kandydatką prezydenta może być prof. Urszula Grzelońska, kierownik katedry ekonomii w SGH). "Jaką inflację obiecuje prezydent Polakom, ogłaszając kryteria swoich decyzji personalnych w sprawie NBP?" - pytał w oświadczeniu Balcerowicz - tak jakby tylko on mógł być gwarantem utrzymania inflacji w ryzach.
W Stanach Zjednoczonych jest nie do pomyślenia, by nawet tak potężny szef amerykańskiego banku centralnego Federal Reserve, jakim był Alan Greenspan, publicznie beształ kongresmanów lub przedstawicieli administracji, choćby uważał ich za ekonomicznych analfabetów. Zupełnie niewyobrażalna jest sytuacja, w której prezes Fed przeciwstawiłby sobie, jako obrońcy praworządności, władzę wykonawczą i ustawodawczą albo ad hoc dokonywał interpretacji prawa, rozszerzającej zakres swych kompetencji. Bo przyrównanie przez prezesa NBP Komisji Nadzoru Bankowego do sądu powszechnego i wyciąganie z tego wniosków, budzi co najmniej wątpliwości.

Komisja bezstronnych
Czy Balcerowicz jako przewodniczący Komisji Nadzoru Bankowego (z racji bycia szefem banku centralnego) bezprawnie wykluczył z jej posiedzenia 8 marca wiceministra Mecha - przedstawiciela resortu finansów w komisji, jak twierdzą m.in. wicepremier i minister finansów Zyta Gilowska oraz premier Kazimierz Marcinkiewicz?
Jeśli przyjąć interpretację prezesa NBP, to i tak to samo "poczucie praworządności", które kazało mu wykluczyć Mecha, powinno kazać mu wykluczyć jeszcze co najmniej Wojciecha Kwaśniaka, generalnego inspektora nadzoru bankowego, oraz samemu wyłączyć się z postępowania. Tak jak Mecha uznano za stronniczego, bo a priori był przeciwny fuzji Pekao SA i Banku BPH oraz wszelkim decyzjom, które do tego zmierzają, tak Kwaśniaka, którego inspektorat jest organem wykonawczym Komisji Nadzoru Bankowego i działa w ramach struktury NPB, można było uznać za stronniczego na korzyść Pekao SA i kontrolującego ten bank włoskiego UniCredit. Agata Kwaśniak, żona inspektora, jest dyrektorem finansowym w BPH Banku Hipotecznym, należącym do grupy, którą dziś chce przejąć UniCredit. Sam Kwaśniak nakłaniał zaś w latach 2001-2002 m.in. Pekao SA do kupna akcji Wschodniego Banku Cukrownictwa, by uchronić ten ostatni przed bankructwem (Pekao SA nabyło 19,82 proc. akcji tego banku w 2003 r. i odsprzedało je w ubiegłym roku). Krótko mówiąc, osoba odpowiadająca za bieżącą realizację zadaź nadzoru bankowego nakłaniała do złamania umowy prywatyzacyjnej Pekao SA z 1999 r.
Raport NIK wskazuje, że zgodnie z umową, UniCredit nie miał prawa inwestować w żaden bank konkurencyjny dla Pekao SA, dopóki będzie posiadał co najmniej 10 proc. akcji Pekao SA (wynika to z art. 3 par. 9 wspomnianej umowy). W chwili inwestycji w WBC Włosi byli zaś właścicielem nieco ponad 53 proc. akcji Pekao SA. W lutym biuro prasowe NBP poinformowało, że nadzorowi bankowemu nie była wówczas znana umowa prywatyzacyjna. I wyliczyło korzyści, jakie banki i klienci odnieśli dzięki zapobieżeniu upadkowi WBC. Tłumaczenie to jako żywo przypomina zeznania byłej prezes NBP Hanny Gronkiewicz-Waltz przed komisją śledczą ds. PZU, która pytana o złamanie prawa bankowego przez BIG BG przy zakupie akcji ubezpieczyciela w 1999 r., stwierdziła, że "transakcję ocenia się na koniec dnia", czyli jeśli złamano prawo tylko na parę minut albo godzin, to wszystko jest w porządku...
Samego prezesa NBP trudno uznać za bezstronnego, skoro to rząd Jerzego Buzka, w którym był on wicepremierem i ministrem finansów, przeprowadził 23 czerwca 1999 r. prywatyzację Pekao SA, sprzedając kontrolny pakiet akcji banku konsorcjum UniCredit i niemieckiego Allianzu. Wiceministrem skarbu odpowiedzialnym wówczas za prywatyzację Pekao SA i Banku Przemysłowo-Handlowego (obecny Bank BPH), czyli podmiotów, których fuzja jest przedmiotem obecnego konfliktu, była wówczas Alicja Kornasiewicz, rekomendowana na to stanowisko przez wicepremiera Balcerowicza. Dziś Kornasiewicz jest m.in. przewodniczącą rady nadzorczej Banku BPH i prezesem CA IB Polska - spółki zarządzającej finansowym holdingiem CA IB, kontrolowanym przez UniCredit od czasu ubiegłorocznej światowej fuzji z niemiecką grupą HVB.
Można oczywiście uznać, że Mech był stronniczy, bo fuzję Pekao SA i Banku BPH piętnował publicznie, zaś przedstawiciele NPB w komisji nie byli stronniczy, bo na transakcję się zgadzają, lecz trzymali języki za zębami. Ale byłby to absurd, zwłaszcza wobec wspomnianych konfliktów interesów.
Walec historii
W obliczu możliwych wcześniejszych wyborów parlamentarnych oraz jesiennych wyborów samorządowych, strategom PiS konflikt z Balcerowiczem wręcz spada z nieba. Poczynając od możliwości wypomnienia mu drobnych wpadek, takich jak otwarte zaangażowanie przez niego banku centralnego w promowanie euro i podkreślanie konieczności jak najszybszego przyjęcia unijnej waluty (tymczasem statut NBP nakazuje mu dbać o złotówkę), a kończąc na podważeniu osobistej uczciwości Balcerowicza. Próbkę takich działań można było zobaczyć w ostatni piątek w Sejmie, gdy posłowie PiS sugerowali, że działania szefa NBP mogą mieć związek z faktem, iż kierowana przez jego żonę Fundacja Naukowa Centrum Analiz Społeczno-Ekonomicznych otrzymuje pieniądze od Pekao SA. W kolejce czekają następne argumenty - nie wyjaśniona rola Balcerowicza w skandalicznie przeprowadzonej prywatyzacji PZU. PiS zapowiada także publiczne rozwikłanie pierwszej wielkiej afery początku lat 90., czyli sprawy Funduszu Obsługi Zadłużenia Zagranicznego. To właśnie resort finansów kierowany wówczas przez Balcerowicza nadzorował operacje FOZZ, które skończyły się wielomiliardowymi stratami.
Ostatni tydzień dowiódł, że szef NBP przyzwyczajony już do tego, że media piszą o nim albo dobrze, albo bardzo dobrze, nie radzi sobie w sytuacji, gdy musi się tłumaczyć ze swoich decyzji. Przyjmując wyzwanie rzucone mu przez braci Kaczyńskich, Balcerowicz - mimo poparcia większości mediów - zaangażował się w konflikt, w którym skazany jest na porażkę. Bo w IV RP dla symbolu, wręcz ikony, III RP zwyczajnie nie ma miejsca.
Więcej możesz przeczytać w 11/2006 wydaniu tygodnika e-Wprost.

Archiwalne wydania Wprost dostępne są w specjalnej ofercie WPROST PREMIUM oraz we wszystkich e-kioskach i w aplikacjach mobilnych App StoreGoogle Play.

 0

Spis treści tygodnika Wprost nr 11/2006 (1214)

  • Na stronie - Strach się bać 19 mar 2006 Można odnieść wrażenie, że tym, co łączy polityków, jest strach. Przede wszystkim strach rządzących przed rządzeniem 3
  • Sawka czatuje 19 mar 2006 4
  • Skaner 19 mar 2006 SKANER NAJBOGATSI Solorz przed Kulczykiem Najbogatszym Polakiem jest Zygmunt Solorz, właściciel Polsatu - wynika z rankingu najbogatszych ludzi globu amerykańskiego magazynu "Forbes". Dziennikarze oszacowali majątek Zygmunta... 6
  • Dossier 19 mar 2006 BRONISŁAW KOMOROWSKI wicemarszałek Sejmu z PO "Niech panowie wybaczą, jeśli nie potrafię odróżnić tej koalicji politycznej od kanapkowej, śniadaniowej, obiadowej. No nie potrafię" Polsat JAROSŁAW KALINOWSKI... 7
  • Ryba po polsku - Balcerowicz musi stanąć! 19 mar 2006 Nareszcie wiem, do czego jest nam potrzebny Trybunał Stanu. Do wystawiania ocen ze sprawowania 12
  • Playback 19 mar 2006 © Fot. M. Stelmach Leszek Balcerowicz, prezes Narodowego Banku Polskiego 14
  • Poczta 19 mar 2006 KOMUNA GMINNA W artykule "Komuna gminna"(nr 6) znalazło się nieprawdziwe stwierdzenie - "gdy prywatni taksówkarze muszą czekać kilkanaście miesięcy na uzyskanie licencji od władz miasta, MTP postanowiło w roku 2005... 14
  • Okiem barbarzyńcy - Na pluszowym krzyżu 19 mar 2006 "Walka z maccartyzmem" to w dużej mierze hollywoodzki mit, który przesłania wstydliwe sprawki ówczesnych elit 15
  • Z życia koalicji 19 mar 2006 Każdy chciałby zobaczyć na żywo prezydenta Rzeczypospolitej, ba! A jeszcze posłuchać, to już szczęście nie do wypowiedzenia. Wiedzeni takim pożądaniem berlińscy geje i lesbijki masowo wtargnęli na wykład Lecha Kaczyńskiego.... 16
  • Z życia opozycji 19 mar 2006 Aż dziw, że wietrząca wszędzie spiski prawica nie bije na alarm. Bo gdzie padły pierwsze łabędzie? W Toruniu! Jaka to grypa? Ptasia! Przecież to oczywiste, że komuniści albo liberałowie sięgnęli po broń biologiczną. Wreszcie... 17
  • Nałęcz - Mogą sobie krzyczeć 19 mar 2006 Piłsudski - który po przejęciu władzy nie dopuszczał patrzenia sobie na ręce - z impetem atakował prasę 18
  • Fotoplastykon 19 mar 2006 19
  • Balcerowicz kontra Balcerowicz 19 mar 2006 Bankowa fuzja przy głowie prezesa Narodowego Banku Polskiego 20
  • Polityka, narkotyki i szlachetne kamienie 19 mar 2006 Czy Paweł Piskorski miał powiązania z przestępcami, jak zeznał świadek koronny amerykańskiej agencji antynarkotykowej DEA? 28
  • Skok na bank krwi 19 mar 2006 Czy Klub Krakowskiego Przedmieścia stoi za aferą z fabryką osocza? 32
  • Blairyzacja Polski 19 mar 2006 Wiara w prymat polityki nad gospodarką nie znajdzie w Polsce rzesz wyznawców 34
  • Giełda 19 mar 2006 38
  • Chiński wynalazek 19 mar 2006 Chiny stały się największym na świecie eksporterem nowoczesnej elektroniki 40
  • Klon PZU 19 mar 2006 Czy Eureko wpadło we własne sidła? 44
  • Miliarder z zapałkami 19 mar 2006 Najbogatszy według amerykańskiego "Forbesa" Europejczyk jest jak rzodkiewka - czerwony tylko na zewnątrz 46
  • Cena to gra 19 mar 2006 Kurs ekonomii NBP i "Wprost", czyli jak tanio kupić i dobrze sprzedać 48
  • 2 x 2 = 4 - Duma i przyssawki 19 mar 2006 Dość relatywizacji i prymitywizacji prawi kategorii ekonomicznych! 50
  • Supersam 19 mar 2006 52
  • Styl z Werony 19 mar 2006  Emporium Viri, ceniona marka ubrań z włoskiej Werony, debiutuje właśnie na polskim rynku. Atutem jej kreacji jest zaskakująco wysoka jakość tkanin w połączeniu z ekscentrycznym stylem. Wyróżniają się marynarki z czesanej wełny,... 52
  • Kosmiczny hornet 19 mar 2006 Przepis jest taki: do kociołka należy wrzucić dużo amerykańskiej fantazji i garść rozsadzającej tamtejszych konstruktorów energii, do tego dodać szczyptę europejskiej rozwagi i smaku. I wyjdzie z tego dodge hornet. Auto, szykowane do... 52
  • Ekstrawagancki serwer 19 mar 2006 Entuzjaści ekstrawaganckiego designu mogą świętować: minimalizm jest już passé. Najlepszym tego przykładem jest Chili Box - serwer koncernu VIA Technologies przeznaczony dla małych przedsiębiorstw i firm domowych. Jak przyznaje Laren... 52
  • Notebook podróżnego 19 mar 2006 Duże ryzyko zniszczenia laptopa - np. przez oblanie go kawą - odstrasza użytkowników tego sprzętu od zabierania go do pociągu czy samolotu. Dlatego notebook Prestige M 400 Toshiby wyposażono w amortyzującą wstrząsy obudowę, system... 52
  • Kobiety bojowe 19 mar 2006 Następne pokolenie feministek udowodni, że to, co w Polsce za feminizm uchodziło, było tchórzostwem, zaprzaństwem i wiarołomstwem wobec kobiecej sprawy 54
  • Kod Biblii 19 mar 2006 Popkulturowe bluźnierstwo jest dowodem na żywotność chrześcijaństwa 58
  • Gosia z buszu 19 mar 2006 Dla Europejczyków ważna jest przeszłość - wspomnienia, fotografie, dokumenty; dla mieszkańców Afryki liczy się teraźniejszość 62
  • Zbrodnia zakłamania 19 mar 2006 Katyń jest miejscem gorzkiego, bolesnego wstydu dla każdego Rosjanina 64
  • Know-how 19 mar 2006 Gryzonie Łazarza Laotański szczur skalny (Laonastes aenigmamus) jest kolejnym przykładem tzw. żywej skamieliny. Do niedawna uważano, że ten gatunek wymarł 11 mln lat temu, ale badacze z Carnegie Museum of Natural History dowiedli, że... 68
  • Kasa na zabieg 19 mar 2006 By wymusić większe płace, lekarze zastosują metody siłowe, takie jak górnicy pod Sejmem! 70
  • Zagłada drobiu 19 mar 2006 Wirus ptasiej grypy od tysiącleci atakował dzikie ptactwo 76
  • Bez granic 19 mar 2006 78
  • Bananowa demokracja 19 mar 2006 Scenariusz realizowany na Białorusi przez Aleksandra Łukaszenkę napisano dla Wiaczesława Kiebicza 80
  • Świat nie jest amerykańskim klubem 19 mar 2006 Rozmowa z Mahmudem Ahmadineżadem, prezydentem Iranu 84
  • Ostatni partner 19 mar 2006 Czy Hamas przestanie być Hamasem? 86
  • Małżeństwo z rozsądku 19 mar 2006 Angela Merkel chętnie skorzysta z dobrych argumentów przeciw budowie gazociągu północnego 88
  • Menu 19 mar 2006 KRÓTKO PO WOLSKU Zamęt w baśniach Co się dzieje?! Przed sądem w Łodzi stanęła pewna kobieta, nałogowa piromanka, od pewnego czasu podpalająca co popadnie i, zaznaczmy gwoli sprawiedliwości, zawiadamiająca o tym straż pożarną.... 92
  • Recenzje 19 mar 2006 94
  • Oda do paryskich mostów 19 mar 2006 *** Paryż, gdy zdejmie się z niego kolor, zawsze będzie się kojarzyć z fotogramami zmarłego niedawno Henri Cartier-Bressona. I chyba świadomie - z myślą o wielkim fotografiku, właśnie aby tak jak on ukazać ponadczasowe piękno stolicy... 94
  • Perfekcja Zimermana 19 mar 2006 ***** To kolejne podejście Krystiana Zimermana do pierwszego koncertu fortepianowego Brahmsa. W połowie lat 80. artysta dokonał już rejestracji, ale w jego opinii, wówczas daleko było do doskonałości. Powodem była m.in. zła akustyka sali... 94
  • Magia w mieście 19 mar 2006 ***** W zależności od regionu jedni zwą go Mr. Nancy, inni wołają na niego Mr. Jones. Zawsze jednak chodzi o tego samego, starożytnego boga żartu i podstępu Anansiego, który ma moc nadawania rzeczom nazw. Nie omieszkał z niej... 94
  • Jasna strona Pink Floyd 19 mar 2006 ***1/2 Pink Floyd - taki, który zachował się w naszej pamięci - był efektem tarć między urodzonym czarnym pesymistą i mizantropem Rogerem Watersem a uparcie przemycającym do muzyki zespołu odrobinę światła gitarzystą Davidem... 94
  • Recykling w Hollywood 19 mar 2006 Filmowe arcydzieła w Ameryce kapią co pięć lat, ale solidna taśmowa produkcja przebiega bez zakłóceń 96
  • Hipnotyzerka narodowa 19 mar 2006 To nie Gomułka, nie Herbert, nie Kuroń byli "głosem ludzi pracy miast i wsi", lecz Hanka Bielicka 100
  • Żelazna Golda 19 mar 2006 Według legendy, to Golda Meir wydała wyrok śmierci na palestyńskich zabójców, o czym opowiada film "Monachium" 102
  • Górna półka - Władza pamięci 19 mar 2006 W wymiarze uniwersalnym, przekraczającym doświadczenia konkretnego czasu i narodu ujmuje problemy, przed jakimi stają dziś Polacy, książka "Władza i pamięć" Marka A. Cichockiego, filozofa i politologa. 103
  • Pazurem - Makatka 19 mar 2006 Nasz ukochany papież obnosi po ekranach bandycką mordę Jona Voighta 104
  • Ueorgan Ludu 19 mar 2006 Jesteśmy niezawodnym ogniwem UE, ale bigosu nie oddamy TRYBUNA PRZYMIERZA MIĘDZY DAWNYMI A MŁODYMI Nr 11 (177) Rok wyd. 5 WARSZAWA, poniedziałek 1 marca 2006 r. Cena + VAT + ZUS + akcyza PODEJRZANE PTASZKI Specjalna komisja zbada, kto w tzw.... 105
  • Skibą w mur - Silna prawa ręka 19 mar 2006 Model państwa, w którym mamy wolność wyboru, okazał się dla wielu rodaków zbyt męczący 106