Nasze jądro ciemności

Nasze jądro ciemności

Dodano: 
Wojana domowa w Kongu pochłonęła prawie 4 mln ludzi. To najkrwawszy konflikt od czasu II wojny światowej
Miała być dzika dżungla, a jest piaszczyste lotnisko, smród, pchły i francuska kuchnia polowa, która serwuje na wpół surowe mięso - mówi jeden z polskich żołnierzy, uczestnik misji EUFOR w Kongu, pierwszej operacji wojskowej zorganizowanej przez Unię Europejską.
Gen. Karlheinz Viereck, dowodzący ponad tysiącem europejskich żołnierzy, uważa, że EUFOR to "właściwe siły we właściwym miejscu i czasie" i dowód na to, że społeczność międzynarodowa postanowiła nie czekać, aż Kongo znów zapłonie, lecz być na miejscu już w chwili, gdy pojawi się iskra. Sytuacja przypomina jednak zabawę zapałkami na stogu siana, a bezpieczeństwo żołnierzy opiera się głównie na przekonaniu, że bawiący się zapałkami zdążył się znudzić rozniecaniem ognia. Bruksela, dając zielone światło tej operacji, chciała się popisać, że jest zdolna do prowadzenia wspólnej polityki zagranicznej i akcji wojskowych. Zapomniała zapytać, czy Kongijczycy życzą sobie pomocy.

Agonia kraju
Dojeżdżając do lotniska N'Dolo w Kinszasie, raczej nie odnosi się wrażenia, że to baza wojskowa. Z zewnątrz bardziej przypomina złomowisko. W pobliżu przerdzewiałego ogrodzenia leżą wraki samolotów pamiętających chyba czasy belgijskich kolonizatorów. Tu od miesiąca stacjonuje 130 żołnierzy z Oddziału Specjalnego Żandarmerii Wojskowej w Gliwicach i Warszawie oraz z 10. Brygady Logistycznej z Opola. Obecność wojsk EUFOR w Kinszasie ma gwarantować, że wybory prezydenckie i parlamentarne, które 30 lipca odbędą się w pogrążonym od prawie pół wieku w wojnach Kongu, przebiegną spokojnie.
Na wschodzie kraju niemal codziennie dochodzi do starć armii z rebeliantami ukrywającymi się w dżungli. Partyzanci, często podlegli politykom w Kinszasie, łupią wsie, gwałcą i mordują. - Z naszych danych wynika, że z tego powodu w ostatnich trzech miesiącach z domów uciekło 350 tys. osób - mówi Idrissa Conteh, rzecznik biura koordynującego pomoc humanitarną ONZ. Zbrodni dopuszcza się też armia. Oddziały ONZ oskarżono o to, że wspólnie z kongijskimi żołnierzami dokonały w kwietniu masakry na cywilach i splądrowały wieś w Iruti. Tam, gdzie panuje spokój, kraj pogrąża się w agonii z powodu niedożywienia, nędzy i przerażająco złej sytuacji sanitarnej. Większość mieszkańców musi przeżyć za równowartość 60 groszy dziennie. Choroby, które wszędzie na świecie są uleczalne, tu zabijają na skalę masową. Czerwony Krzyż wyliczył, że codziennie w Kongu umiera 1250 osób. Pod tym względem ten kraj nigdy nie był tak wyniszczony jak teraz.

Drut na tłum
Przez pierwszą bramę wjazdową do bazy N'Dolo biały w cywilnym samochodzie przejedzie bez trudu. Rozparci w plastikowych krzesłach kongijscy żandarmi nie pytają o cel wizyty. Kolejnej bramy powinni pilnować kongijscy żołnierze, ale ich zainteresowanie nadjeżdżającym pojazdem sprowadza się do dyskusji, który ma się ruszyć z krzesła, by podnieść szlaban. Kilkunastoletni Alfonso, który ma stragan z owocami na pobliskiej Avenue du Militant, mówi, że oficerowie zajmują się głównie zbieraniem haraczu od czarnych, którzy chcą w bazie szukać pracy. - Za 1500 franków wpuszczą każdego - twierdzi chłopak. 1500 kongijskich franków to równowartość około 12 zł - jednej trzeciej kongijskiego żołdu.
Pierwszą realną zaporą przed ewentualnymi intruzami są żołnierze z Polski, którzy trzymają wartę przy bramie przylegającej do bazy. - Jednym z najważniejszych zadań naszego kontyngentu jest ochrona obozu - mówi mjr Artur Kukiełko. Inny polski oficer dodaje jednak: - Ze względu na to, jak Francuzi przygotowali bazę, po prostu nie da się jej upilnować. Podobnego zdania jest emerytowany generał jednego z państw unii, który w ubiegłym tygodniu widział N'Dolo. - Francuzi mają dobre rozpoznanie terenu i uważają, że prawdopodobieństwo ataku na EUFOR jest minimalne. Jeśli jednak zrobi się gorąco, to szanse na obronę, bez względu na to, czy będzie to ostrzał, czy szturm tłumu, są minimalne. Pozostaje się pomodlić, bo przygotowanie obozu można określić jednym słowem: partactwo - uważa generał. Ppłk Marek Gryga, dowodzący polskim kontyngentem, ujmuje to delikatniej. - Rozbudowa fortyfikacyjna nie jest wystarczająca, ale wynika to z tego, że Francuzi mieli problemy z transportem zaopatrzenia - zastrzega. Przez ponad miesiąc francuskie statki czekały na redach portów Matadi i Boma, gdzie strajkowali dokerzy i celnicy domagający się wypłat pensji. Gdy transport dotarł, wokół wschodniej granicy obozowiska zaczęto w ubiegłym tygodniu ustawiać betonowe bloki. Baza od strony południowej i zachodniej opiera się na murach walących się chałup. Na krawędzi dachów rozciągnięto koncentrynę. Od strony północnej, czyli tej, gdzie znajduje się główne wejście do bazy, zapora z drutu po prostu leży na ziemi.
O tym, czy zagrożenie atakiem istnieje, świadczy apel Comité International d'Accompagnement de la Transition, rady ambasadorów doradzających kongijskiemu rządowi od zakończenia trzy lata temu ostatniej wojny. Ambasadorowie zwrócili się z prośbą do prezydenta Josepha Kabili, by na czas wyborów skoszarował wszystkie wojska, łącznie z podlegającą mu bezpośrednio siedmiotysięczną Gwardią Republikańską. To czytelna sugestia, że armia po pierwszej turze głosowania może wywołać rebelię lub być jednym z najniebezpieczniejszych jej uczestników. Kabila, jak większość spośród 33 kandydatów na prezydenta, dysponuje uzbrojonymi oddziałami. Jego głównym rywalem jest oskarżany m.in. o kanibalizm Jean-Pierre Bemba, w którego sprawie Międzynarodowy Trybunał Karny prowadzi dochodzenie. W Maluku, 80 km od stolicy, Bemba ma co najmniej dwutysięczny oddział, a przy granicy z Republiką Środkowoafrykańską dysponuje oddziałami liczącymi do 25 tys. rebeliantów. W całym Kongu zaprawionych w walce partyzantów może być do 300 tys. Według szacunków Czerwonego Krzyża, od rozpoczęcia ostatniej z kongijskich wojen zginęło ponad 3,9 mln ludzi, co czyni ten konflikt najbardziej zabójczym od czasów II wojny światowej.
- Każdy kandydat na prezydenta zapłacił 50 tys. USD bezzwrotnej kaucji. Istnieje ryzyko, że co najmniej jednemu nie spodoba się to, iż nie przeszedł do drugiej tury wyborów, i postanowi zdobyć władzę siłą - mówi Bogusław Nowakowski, polski ambasador w Kongu. Wyznacznikiem tego, jak napięta sytuacja panuje przed wyborami, są niemal codzienne manifestacje w Kinszasie. W ubiegły wtorek w stronę kwatery głównej ONZ poleciały koktajle Mołotowa, a policja do rozpędzania tłumu użyła gazu łzawiącego i gumowych kul.

Mañana
Między kremowymi namiotami, w których mieszkają żołnierze z Polski, czuć smród. - Rozumiem, że żołnierzy może krew zalewać z wściekłości. Mają służby w cyklu dobowym: dobę na warcie, a przez kolejną odpoczynek. Nie da się odpocząć, jeśli w nagrzanym namiocie jest gorąco jak w piekle - mówi ppłk Gryga. Początkowo jego ludzie mieszkali w namiotach klimatyzowanych, ale ich stamtąd wymeldowano, gdy szukano miejsca dla oficerów francuskich i niemieckich. Gryga codziennie pyta Hiszpanów, kiedy zaczną działać klimatyzatory. Odpowiadają: "mañana". Zapomnieli rurek do instalacji, których nie sposób kupić na miejscu. Lekarz polskiego kontyngentu mjr Przemysław Majchrzak na pytanie o sytuację sanitarną w bazie ciężko wzdycha. - Na razie jest zima i temperatury nie przekraczają 30 stopni. Problemy mogą się zacząć za miesiąc, gdy zrobi się znacznie goręcej - mówi mjr Majchrzak. Na razie najczęściej zgłaszają się do niego żołnierze z problemami żołądkowymi, biegunkami i odwodnieniami.
W ubiegłym tygodniu Polacy rozstawili własną kuchnię polową. - Na śniadanie Francuzi serwują tylko słodką bułkę z dżemem, a na obiad często zdarza się surowe mięso - mówi chorąży Piotr Kubiaczyk, dowódca drużyny zaopatrzenia, i podkreśla, że większość żołnierzy po prostu chodzi głodna. - Problemem jest też brak witamin. Dotychczas świeże owoce pojawiły się tylko raz, na deser żołnierze dostali po pomarańczy - mówi mjr Majchrzak. W ubiegłym tygodniu część żołnierzy się ważyła. - Większość w ciągu mniej więcej trzech tygodni od przyjazdu schudła 5-9 kg - twierdzi mjr Kukiełko.
Żołnierze narzekają na limity rozmów telefonicznych z krajem, skarżą się, że niski w porównaniu z innymi uczestnikami misji żołd dostają w dolarach, a w kantynie można płacić tylko w euro, że dokuczają im komary. - Lepiej, że narzekamy na to, niż mieliby do nas strzelać - twierdzi chorąży Krzysztof Paris, jeden z niewielu polskich żandarmów w Kongu, którzy mają doświadczenie w misjach wojskowych. Jego zdaniem, Kongijczycy są dobrze nastawieni do zachodnich żołnierzy. - Tylko kilka razy poleciały w naszą stronę kamienie, parę osób na nasz widok przeciągnęło palcem po szyi, ale zwykle ludzie są życzliwi. - Trzeba jednak pamiętać, że to Afryka, sytuacja może się zmienić w ciągu kilku godzin, a ktoś, kto będzie chciał podjudzić tłum, za tysiąc dolarów zdoła zorganizować rebelię - mówi francuski dyplomata od kilkunastu lat pracujący w Kinszasie.

Przynajmniej nie zmarzniemy
Kongo, choć znajdowało się dotychczas na jednym z pierwszych miejsc na listach zachodnich donatorów, zwykle nie otrzymywało zbyt hojnej pomocy. Pozostało - jak napisał w 1899 r. Joseph Conrad - jądrem ciemności. Kolejni dyktatorzy rządzący w Kinszasie pozwalali, by kraj się wykrwawiał. Rozpoczęta w 2000 r. misja ONZ nie zmieniła stanu rzeczy. Choć jest największą z prowadzonych przez ONZ (bierze w niej udział 18,5 tys. osób), wciąż jest zaledwie kroplą w morzu potrzeb. Nie tylko dlatego, że część pieniędzy pożera sama ONZ. W lutym, gdy organizacja prosiła o dodatkowe 682 mln USD na pomoc humanitarną, dostała niecałe 94 mln, 9,4 USD na każdego potrzebującego. Brytyjska agencja Oxfam, działająca na rzecz zlikwidowania biedy, wyliczyła, że ONZ na każdą z ofiar tsunami w ubiegłym roku dostała po 550 USD.
Dlaczego UE zdecydowała się wysłać wojska właśnie tutaj? - Możliwe, że świat zrozumiał, że aby uzdrowić Afrykę, musi zacząć od największego kraju w jej sercu - mówi Anneke Van Woudenberg z Human Rights Watch. Intencje nie są jednak chyba aż tak szlachetne, nie tylko dlatego, że oddziały wysłane do Kinszasy są skromne. W wypadku Niemiec chodzi o budowanie pozycji lidera w Europie. Francja ma związane z Czarnym Lądem kolonialne sentymenty, ale przede wszystkim spokojne Kongo to zyski z dostępu do niezbadanych złóż naturalnych, od kobaltu i miedzi po diamenty. A co ma z tego Polska? Podczas gdy zachodnie firmy coraz bardziej interesują się robieniem interesów w Kinszasie, KGHM Polska Miedź, jedyny nasz koncern zaangażowany w tym regionie, zapowiedział, że będzie się stąd wycofywał. Będziemy więc mieli tylko satysfakcję. Polskie wojsko w tym tygodniu ma przekazać kontener darów od Caritasu polskiemu misjonarzowi Zbigniewowi Orlikowskiemu, który zajmuje się pomocą dzieciom ulicy. - Cóż, może nie wychodzi ta misja najlepiej, ale przynajmniej tu nie zmarzniemy - kwituje sierżant Wojciech Jedlecki.
Afryka staje się kolejnym po Bliskim Wschodzie polem gry między mocarstwami. Wobec kłopotów z dostępem do strategicznych surowców i przewidywanym ich wyczerpywaniem się na Bliskim Wschodzie i w Rosji trzeba zapewnić sobie dostęp do złóż na najsłabiej eksplorowanym kontynencie - w Afryce. Polskie wojska w Kongu mają piekielnie trudne zadanie. Pilnowanie bezpieczeństwa obozu w razie ruchawki stanie się najtrudniejszą wojskowo częścią europejskiej misji. Dlatego tak ważne jest, by politycy określili cele gospodarcze i polityczne misji. Błędu popełnionego w Iraku powtarzać nie wolno. Nasi żołnierze pojechali do jądra ciemności pilnować naszych interesów. Byłoby świetnie, gdyby wiedzieli, jakie one są.
Okładka tygodnika WPROST: 30/2006
Więcej możesz przeczytać w 30/2006 wydaniu tygodnika „Wprost”
Zamów w prenumeracie lub w wersji elektronicznej:
 0

Spis treści tygodnika Wprost nr 30/2006 (1233)

  • Na stronie - Polski syndrom 30 lip 2006 Najlepszym sposobem walki z syndromami X w życiu publicznym jest uruchomienie mechanizmów samoregulacyjnych 3
  • Skaner 30 lip 2006 INTERNET Polska Partia Pedofilów Zwolenników zalegalizowania w Polsce pedofilii odkryli dziennikarze "Wprost". Działają oni całkiem bezkarnie i reklamują się w Internecie. Niczym zalegalizowana w ubiegłym tygodniu w Holandii... 8
  • Sawka czatuje 30 lip 2006 Henryk Sawka (www.przyssawka.pl) 10
  • Poczta 30 lip 2006 MOCNI W GĘBIE Bardzo uważnie czytałem opinie o piłkarskich mistrzostwach. Także we "Wprost". Nikt - ani "Wprost", ani pozostałe media - nie postawił na fachowość innych ludzi niż tych, którzy "żyją z... 14
  • Playback 30 lip 2006 Premier Jarosław Kaczyński i Jolanta Szczypińska, posłanka PiS © A. JAGIELAK 16
  • Ryba po polsku - Gdy Rokita szedł na wojnę 30 lip 2006 Tusk ogłosił już, że rządy PiS są gorsze od rządów SLD. Niedługo okaże się, że nawet Bierut był lepszy 17
  • Z życia koalicji 30 lip 2006 Nowy likwidator WSI Antoni Macierewicz to postać barwna. Do grona wytartych anegdot chcielibyśmy dorzucić mniej znaną, taką bardziej romantyczną, z lat 70. Otóż Antoni kochał się wtedy w pewnej pannie, dziś dość znanej, pokazującej... 18
  • Z życia opozycji 30 lip 2006 W czwartek, pierwszy dzień kolejnej fali upałów, Donald Tusk wykrył w ordynacji samorządowej zamach stanu. Wykrywacza zabrano w cień i podano napoje chłodzące. O dalszym losie pensjonariusza i jego zamachu będziemy informować.... 19
  • Nałęcz - Dwaj Kazimierze 30 lip 2006 Kazimierz Marcinkiewicz powiela losy przedwojennego premiera Kazimierza Bartla 20
  • Fotoplastykon 30 lip 2006 Henryk Sawka (www.przyssawka.pl) 21
  • Wojskowe Służby Hakowe 30 lip 2006 W archiwach WSI znajdują się tajemnice wielkich afer i fortun III RP 22
  • Konwent "Wprost" 30 lip 2006 Premiera premiera: exposé Jarosława Kaczyńskiego 26
  • Exposé z głowy 30 lip 2006 Hanna Suchocka część swego exposé poznała w chwili odczytywania 30
  • Sezon na kaczki 30 lip 2006 Kaczyńscy stali się dyżurnymi europejskimi chłopcami do bicia 32
  • Stereotyp na resentymencie 30 lip 2006 Przydałby się niezależny polski doradca przy rządzie niemieckim i nie-miecki doradca przy rządzie polskim 36
  • Giełda 30 lip 2006 Hossa Świat Plastikowy Boeing Już niedługo samoloty typu Boeing 737 będą wykonywane z materiałów kompozytowych. Prezes Boeinga Alan Mulally zapowiedział wycofanie metali z produkcji popularnych modeli. Ta decyzja ma wyeliminować problem... 38
  • Wielka emigracja podatkowa 30 lip 2006 Pieniądze polskich przedsiębiorców wyjeżdżają na Cypr, Maltę, Karaiby, do Beneluksu 40
  • Pociąg do nieszczęścia 30 lip 2006 Za półdarmo weźmiemy sto miliardów euro kłopotów 46
  • Państwo bez ziemi 30 lip 2006 Wirtualne miliardy w prawdziwym portfelu 50
  • Załatwione odmownie - PiStandardy 30 lip 2006 Kroi nam się IV Rzeczpospolita z lichego materiału 52
  • Supersam 30 lip 2006 54
  • Audi z temperamentem 30 lip 2006 Rozmiar szóstka, zachwycające kształty, sylwetka muskularna, ale z zachowaniem wszelkich powabów, no i temperament - maksymalny moment obrotowy osiąga już w 6 s. To pociągające stworzenie to audi 6 o wdzięcznej nazwie allroad quattro. W... 54
  • Buty na jubileusz 30 lip 2006 Równo 150 lat temu powstał we Francji pierwszy na kontynencie europejskim klub golfowy. Duńska firma Ecco uczciła ten jubileusz zaawansowaną technologicznie kolekcją butów golfowych. Podeszwa i śródpodeszwa zostały wykonane z... 54
  • Dystyngowany cabernet 30 lip 2006 Cabernet Franc, domniemany ojciec najbardziej dziś znanej w świecie odmiany czerwonych winogron cabernet sauvignon, pozostaje w cieniu swojego dziecka. Nie ma jego przebojowości, jak przystało na członka starszego pokolenia jest skromniejszy... 54
  • Jabłko vintage 30 lip 2006 Styl vintage, który w ostatnich latach zdominował świat mody, teraz podbija rynek perfum. Flakon najnowszego zapachu Nina domu mody Niny Ricci jest współczesną interpretacją legendarnego flakonu Fille d'Eve zaprojektowanego przez Lalique'a... 54
  • Raport nurka 30 lip 2006 Nie trzeba już specjalistycznej aparatury, by kontrolować warunki nurkowania. Nowy zegarek Sea Pathfinder firmy Casio został zaopatrzony w głębokościomierz i jest wodoszczelny do 10 atmosfer. Po wyjściu na powierzchnię można na nim... 54
  • GADŻETOWE HITY 30 lip 2006 W USA rozdano IDSA, nagrody Stowarzyszenia Projektantów Wzornictwa Przemysłowego dla najlepiej zaprojektowanych gadżetów. Łącznie przyznano 108 wyróżnień. Nagrodzone zostały m.in.: Camcopter S-100 - bezzałogowy helikopter zaprojektowany... 54
  • Mall Polska 30 lip 2006 Nasze centra handlowe to ścisła europejska czołówka 56
  • Wiocha na Wiejskiej 30 lip 2006 Niedbałe stroje mogą latem nosić przeciętni ludzie, ale nie elity 62
  • Wakacje poliglotów 30 lip 2006 John F. Kennedy, John Lennon i Meryl Streep uczyli się języków obcych na wakacyjnych kursach 66
  • Strażnik olbrzyma 30 lip 2006 Jest jednym z najbardziej tajemniczych świadków najbardziej tajemniczych wydarzeń II wojny światowej. Uczestniczył w drążeniu kompleksu Riese (Olbrzym) w Górach Sowich. Anthon Dalmus, niemiecki inżynier, główny energetyk podczas budowy... 68
  • Know-how 30 lip 2006 Domowe mutanty I owczarek niemiecki, i maleńki chihuahua mogą się wywodzić od udomowionego 15 tys. lat temu wilka szarego. Na świecie jest ponad 350 ras psów, z których większość powstała w ciągu ostatnich kilkuset lat. Karol Darwin... 71
  • Syndrom x - cichy zabójca 30 lip 2006 Co drugą osobę atakuje choroba groźniejsza niż AIDS! 72
  • Czarna flaga czerwonych 30 lip 2006 Piraci na Karaibach sto lat przed rewolucją francuską głosili hasło: "wolność, równość, braterstwo" 78
  • Bez granic 30 lip 2006 Wakacje z lawą Od kilku dni z sycylijskiego wulkanu Etna wylewają się strumienie lawy. Eksperci z Włoskiego Narodowego Instytutu Geofizyki i Wulkanologii zanotowali dwa duże wybuchy Etny, które spowodowały powstanie nowych, mniejszych... 82
  • Nasze jądro ciemności 30 lip 2006 Wojana domowa w Kongu pochłonęła prawie 4 mln ludzi. To najkrwawszy konflikt od czasu II wojny światowej 84
  • Jajecznica w Bejrucie 30 lip 2006 Wieloletnie wojny uczyniły Liban chorym dzieckiem Lewantu. Dziś stolica tego kraju przeżywa kolejne oblężenie 88
  • Wiktorów dwóch 30 lip 2006 W Kijowie wzięła górę opcja prorosyjska i antyeuropejska 90
  • Grzeszna niewinność 30 lip 2006 Do Francji i Belgii wracają upiory nie rozliczonej przeszłości 92
  • Menu 30 lip 2006 KRÓTKO PO WOLSKU Pamiątki z wakacji Kraj obiegła informacja o nowej, interesującej aferze na Podhalu. Jacyś cwaniacy sprzedawali pod Tatrami żywe anakondy i kajmany jako pamiątki z Zakopanego. Sprawców procederu zatrzymano, problem jednak... 94
  • Recenzje 30 lip 2006 96
  • Kod Marcelego Nowotki 30 lip 2006 Wiele lat temu znany satyryk Jan Pietrzak zwabił młodego i obiecującego historyka Marcina Wolskiego do kabaretu Pod Egidą i tym sposobem unicestwił jego ambicje naukowe. W ostatnich latach Wolski coraz częściej wraca jednak do tematyki... 96
  • Przypowieść o eterze 30 lip 2006 "Wieki światła" to nawiązująca do "Wielkich nadziei" Karola Dickensa ponura wykładnia skutków zniewolenia człowieka przez postęp. Osadzona w stylistyce science fiction powieść jest jednak głęboko humanistyczna. Ian... 96
  • Jak James Bond kilerem został 30 lip 2006 Wielka, może najlepsza w karierze Pierce'a Brosnana rola, nie mniej znakomita kreacja jego ekranowego partnera Grega Kinneara i błyskotliwy debiut reżysera Richarda Shepparda. Oto najkrótsza recenzja jednego z najbardziej inteligentnych i... 96
  • Hiphopjazzpsychodelia 30 lip 2006 Jeden z niewielu polskich artystów konsekwentnie realizujący swój pomysł na twórczość. Niekomercyjną, niełatwą, niebanalną. L.U.C to połówka wrocławskiego zespołu Kanał Audytywny, znanego z oryginalnego podejścia do hip-hopu.... 96
  • Kura na baseni 30 lip 2006 Połączenie histeryczki z kurą domową to specjalność Krystyny Jandy. Najlepiej, jak histeryczka jest na dodatek wariatką z fobiami w okresie menopauzy, a sztuka monodramem. Wszystkie te pewniaki znalazły się w "Skoku z... 96
  • Wojna na ekranie 30 lip 2006 Wildstein kontra Walter, Murdoch i Solorz 98
  • Tchórze i półkowniki 30 lip 2006 Wizja historii najnowszej w polskim filmie jest głęboko zafałszowana 101
  • Słowiki z teledysków 30 lip 2006 Diwa operowa musi być piękna jak modelka, a czasem musi też śpiewać przeboje 102
  • Pazurem - Trendowaci 30 lip 2006 W Polsce duże szanse na popularność ma uryning bądź toad licking, czyli lizanie ropuchy 104
  • Ueorgan Ludu 30 lip 2006 Nr 30 (197) Rok wyd. 5 WARSZAWA, poniedziałek 24 lipca 2006 r. Cena + VAT + ZUS + akcyza KORZYSTNA UMOWA Rząd podpisał z Wielką Brytanią umowę o unikaniu podwójnego opodatkowania. Oznacza to, że Polacy pracujący na wyspach tylko tam... 105
  • Skibą w mur - Nowe pojęcia 30 lip 2006 Niedługo karty pływackie będą przyznawane pośmiertnie - tym, którzy już zdążyli się utopić 106

ZKDP - Nakład kontrolowany