Dziewiąta planeta

Dziewiąta planeta

Gwiazda, niebo
Gwiazda, niebo / Źródło: Fotolia / mozZz
Wiele wskazuje na to, że wokół Słońca krąży jeszcze jedna planeta. Jest dziesięć razy większa od Ziemi, a okrążenie naszej gwiazdy może zajmować jej nawet 20 tys. lat. NASA szuka chętnych, którzy pomogą ją znaleźć.

Ostatni odkrywca planety, Clyde Tombaugh, nie był ani wybitnym astronomem, ani wielkim fizykiem. Urodził się na początku XX w. gdzieś na farmie w stanie Kansas. Był samoukiem i pod koniec lat 20. dostał pracę jako technik fotograf w obserwatorium Lowella we Flagstaff w Arizonie. Przeglądał tysiące zdjęć nieba, by 18 lutego 1930 r. na kilku z nich odkryć przesuwającą się małą jasną plamkę – pierwszą nową planetę, na jaką natrafiono od lat. Astronomowie przewidywali, że za Neptunem coś jeszcze jest. I to było to – nowa, dziewiąta planeta, która dostała imię Pluton. Fakt, że odkrył ją Amerykanin, sprawił, że w USA wybuchła prawdziwa plutonomania – drukowano erraty do szkolnych podręczników, Walt Disney ochrzcił imieniem Pluto psa Myszki Miki, a poczta wydawała serie znaczków z planetami.

I Pluton planetą był do 2006 r., kiedy to decyzją Międzynarodowej Unii Astronomicznej planetą przestał być. Wpisano go na listę asteroid, z dość przypadkowym numerem 134340. Na osłodę zaliczono go też do naprędce stworzonej kategorii planet karłowatych. Plutona świat zobaczył dopiero w 2015 r., kiedy to obok niego, w odległości zaledwie 12,5 tys. km, przeleciała sonda New Horizons. Na zdjęciach ukazały się piękne lodowe góry o wysokości ok. 3 tys. metrów, mgła i złożona z azotu atmosfera. I dziś, blisko sto lat po odkryciu Plutona, astronomowie przekonali się, że gdzieś tam daleko coś jeszcze jest. Dwóch naukowców: Mike Brown i Konstantin Batygin z California Institute of Technology (Caltech) twierdzi, że w naszym Układzie Słonecznym znajduje się jeszcze jedna planeta. Ma być duża, bo dziesięć razy większa od Ziemi, i ma poruszać się po ogromnej, liczącej kilkaset jednostek astronomicznych orbicie (jedna jednostka to odległość Ziemi od Słońca). Trzeba ją znaleźć, ale przy takich odległościach nie jest to łatwe. NASA chce, by szukać mógł jej każdy, więc umieszcza w sieci zdjęcia wykonane przez sondę Wide-field Infrared Survey Explorer (WISE). Gdzieś na nich może znajdować się tajemnicza Planeta Numer Dziewięć.

Bardzo, bardzo daleko

Poza znanymi ośmioma planetami i Plutonem jako planetą karłowatą wokół Słońca krąży jeszcze mnóstwo tzw. obiektów transneptunowych. Są to planetoidy obiegające Słońce poza trajektorią Netpuna. Z zasady takie obiekty powinny spełniać kryterium odległości (ok. 150 jednostek astronomicznych) i powinny obiegać słońce po orbitach, które leżą w płaszczyznach bardzo zbliżonych do orbitalnych płaszczyzn planet Układu Słonecznego, oraz być rozrzucone losowo. Takich obiektów znaleziono kilka tysięcy, 334 nadano nazwy. Największe to właśnie Pluton, Eris, Haumea czy Makemake. Ale poza Pasem Kuipera, który do tej pory był pograniczem Układu Słonecznego, znaleziono kolejne planetoidy i tzw. brązowe karły, czyli planety, które mają zbyt małą masę, by mogły się zamienić w gwiazdy. Największą planetoidą znalezioną na rubieżach naszego układu była Sedna, która porusza się po wydłużonej eliptycznej orbicie, nachylonej pod kątem 12 stopni do ekliptyki. Matygin i Brown zaczęli analizować orbity odległych planetoid. Okazało się, że ich ułożenie wskazuje, że gdzieś tam daleko znajduje się jeszcze jedna masywna planeta. 

To ona sprawia, że np. Sedna krąży po tak odległej orbicie – po prostu dziewiąta planeta wypycha na zewnątrz mniejsze planetoidy oraz zmienia ich kąt nachylenia w stosunku do ekliptyki Słońca. Naukowcy uważają, że dziewiąta planeta ma masę pomiędzy 5 a 20 mas Ziemi, peryhelium w odległości 150-350 jednostek astronomicznych i średnią odległość w zakresie 380-980 jednostek astronomicznych. Jedno okrążenie Słońca może jej więc zająć nawet 20 tys. lat. Naukowcy zaczęli baczniej przyglądać się tej koncepcji. Agnes Fienga z Obserwatorium na Lazurowym Wybrzeżu wskazała, że również drobne perturbacje orbity Saturna, zaobserwowane dzięki sondzie Cassini, można najlepiej wyjaśnić istnieniem nieznanej planety. Z kolei Matthew J. Holman i Matthew Payne na podstawie danych z sondy Cassini szukali orbit, po których może poruszać się planeta. I stwierdzili, że można jej szukać w gwiazdozbiorze Wieloryba. Zresztą koncepcja jeszcze jednej dużej planety nie jest nowa: w latach 70. Joseph Brady, badając sławną kometę Halleya, doszedł do wniosku, iż na jej ruch wpływa jakieś duże ciało leżące co najmniej dwa razy dalej od Słońca niż Pluton.

Mały gazowy potwór

Jednak obliczenia Browna i Batygina trudno podważyć. Co ciekawe, Mike Brown (na Twitterze występuje pod nickiem @plutokiller) jest jednym z tych astronomów, którzy znacznie przyczynili się do uznania Plutona za planetę karłowatą. Zresztą napisał o tym książkę: „How I Killed Pluto and Why It Had It Coming” („Dlaczego zabiłem Plutona i dlaczego musiało to nastąpić”). Pierwotnie chciał udowodnić, że poza pasem Kuipera nie ma żadnych „dodatkowych” planet. Tymczasem jego wyliczenia wykazywały coś zupełnie innego. – Córka powiedziała mi, że jak znajdę kolejną planetę, to wybaczy mi tę aferę z Plutonem. Być może podświadomie jej szukałem – tłumaczył Brown. Po publikacjach Browna inni uczeni zaczęli badać możliwość istnienia kolejnej planety. Christoph Mordasini i Esther Linder z uniwersytetu w Bernie stworzyli modele komputerowe, które pozwalają na określenie struktury wewnętrznej dziewiątej planety. Wyliczenia sugerują, że jest ona małym gazowym gigantem, taką mniejszą wersją Urana albo Neptuna. Górne warstwy atmosfery składają się w większości z mieszaniny wodoru i helu. Głębiej prawdopodobnie znajdzie się warstwa wody w postaci lodu utrzymującego się w wysokiej temperaturze i pod wysokim ciśnieniem. Jeszcze głębiej może być płaszcz złożony ze skał krzemianowych. W samym środku planety powinno mieścić się żelazowe jądro.

Tylko ludzkie oko

Jednak wielkość orbity, po jakiej może się poruszać dziewiąta planeta, sprawia, że nie dociera do niej prawie wcale światło słoneczne. Planeta ta jest więc niemalże niewidoczna. Najnowsze wyliczenia wskazują, że jej orbita może przechodzić przez gwiazdozbiór Wieloryba, który sąsiaduje z gwiazdozbiorami Barana i Ryb. Ten wycinek nieba jest akurat pod stałą obserwacją w związku z programem poszukiwania ciemnej energii i badaniem prędkości rozszerzania się Wszechświata. W dodatku dysponujemy zdjęciami podczerwieni prawie całego nieba. NASA więc chce, by w jej poszukiwaniach mógł wziąć udział każdy. Agencja uruchomiła stronę internetową „Backyard Worlds: Planet 9” (Światy z naszego podwórka: Planeta 9), która umożliwia każdemu chętnemu wzięcie udziału w poszukiwaniach. Na czym to polega? WISE sfotografowało całe niebo w latach 2010-2011, tworząc w ten sposób najpełniejszy przegląd nieba w średniej podczerwieni. 

Obserwatorium WISE zostało wyłączone po zakończeniu głównej misji w 2011 r. Dwa lata później jego praca została wznowiona w ramach projektu poszukiwania potencjalnie niebezpiecznych obiektów zbliżających się do Ziemi (NEO) – misja została przemianowana na Near -Earth Object Wide-field Infrared Survey Explorer (NEOWISE). Teraz należy ten zbiór fotograficzny po prostu przejrzeć. Nie może zrobić tego komputer, bo zdjęcia zawierają zbyt dużo szumu, którego żaden program nie potrafi oddzielić. Tylko ludzkie oko jest w stanie na dwóch obrazkach tego samego kawałka nieba znaleźć jedną maleńką kropkę, która poruszyła się po linii ciągłej. Dokładnie, jak to zrobił Tombaugh.

Czy to nibiru?

Na razie poszukiwania kończą się na odkrywaniu jeszcze dalszych obiektów, takich jak chociażby brązowe karły i inne nieudane gwiazdy, znajdujące się w przestrzeni międzygwiezdnej. Ale, jak było w przypadku plutomanii na początku XX w., tak teraz poszukiwania dziewiątej planety obudziły przeróżne teorie spiskowe. Dziewiąta planeta została np. przywołana jako dowód na istnienie złowieszczej planety Nibiru. Jej legendę zawdzięczamy dziennikarzowi Zechariemu Sitchinowi, który jak każdy szanujący się pseudonaukowiec uwielbiał starożytne mity i opowiadania, których treść stawiał ponad współczesną naukę. W wydanej tuż przed śmiercią książce „The End of Days” przekonywał o istnieniu masywnej i zamieszkanej planety obiegającej Słońce po wydłużonej orbicie, co 3600 lat. Według jego wyliczeń Nibiru ostatnim razem znalazła się blisko Ziemi w 506 r p.n.e., aby powrócić w roku 2900 – co wynika z zapisów sumeryjskich. Jej kolejne nadejście ma spowodować zniszczenie naszego układu planetarnego, bo Nibru będzie na kursie kolizyjnym. W tej sprawie oddzielny komunikat wydała NASA. „Jeśli coś wielkości planety będzie na kursie kolizyjnym z Ziemią, będzie to najjaśniejszy obiekt na niebie. Każdy będzie mógł go zobaczyć. Nie trzeba będzie apelować do rządu o ujawnienie tajemnicy, wystarczy wyjść na zewnątrz i spojrzeć w niebo” – napisała agencja. Na razie jednak na niebie nic nie widać, a dziewiąta planeta pozostaje tajemnicą. g

© Wszelkie prawa zastrzeżone

Okładka tygodnika WPROST: 10/2017
Więcej możesz przeczytać w 10/2017 wydaniu tygodnika „Wprost”
Zamów w prenumeracie lub w wersji elektronicznej:
 0

Spis treści tygodnika Wprost nr 10/2017 (1777)

  • Złapał prawnik prawnika, a ten za łeb trzyma 5 mar 2017, 20:00 To niemal lustrzane odbicie: sędziowie wątpią, czy prezes Trybunału Konstytucyjnego Julię Przyłębską wybrano zgodnie z prawem (do Sądu Najwyższego trafiło zapytanie prawne), a w ubiegłym tygodniu posłowie PiS na czele z adwokatem... 4
  • Gorsze wypiera lepsze 5 mar 2017, 20:00 Jacek Saryusz-Wolski, europoseł PO, raczej nie zostanie przewodniczącym Rady Europejskiej. Jej szefem powinna być była głowa państwa, czemu zresztą trudno się dziwić. RE jest klubem przywódców i ktoś, kto ma im przewodzić, powinien... 7
  • Niedyskrecje parlamentarne 5 mar 2017, 20:00 OPOS, KOS I ROPS TO NIE NA- ZWY ZNANYCH LUB TAJEMNI- CZYCH ZWIERZĄT, tylko organizacji broniących samorządów, które ostatnio powstają jak grzyby po deszczu. OPOS to Ogólnopolskie Porozumienie Organizacji Samorządowych Wadima Tyszkiewicza,... 8
  • Obraz tygodnia 5 mar 2017, 20:00 35 $ miesięcznie będą musieli zapłacić użytkownicy YouTube TV, w której znajdzie się oferta kilkudziesięciu amerykańskich kanałów TV Jesteście słabsze, mniejsze i mniej inteligentne, więc musicie zarabiać mniej – przekonywał... 10
  • Info radar 5 mar 2017, 20:00 KOMENTARZ RAFAŁ GÓRSKI, prezes Instytutu Spraw Obywatelskich Polka bez emerytury Jak się siedzi w domu, nie ma się żadnych dochodów, nie ma się tej emerytury, tego co mają wszyscy, co pracują – opłaconej składki. Nie mamy nic. My... 12
  • Uczelnie do zmiany 5 mar 2017, 20:00 NOWY PODZIAŁ UCZELNI. ZMIANY W SYSTEMIE FINANSOWANIA KIERUNKÓW STUDIÓW. Ograniczenie roli uczelnianych senatów i wprowadzenie rynkowych mechanizmów zarządzania szkołami wyższymi – to tylko kilka najistotniejszych propozycji zmian w... 13
  • Spięcie tygodnia 5 mar 2017, 20:00 Michał Kamiński (Europejscy Demokraci) Polityczna zemsta na Tusku ma słabe szanse na powodzenie UWAŻAM, ŻE W DEMOKRATYCZNYM KRAJU KAŻDY MA PRAWO DO ZMIANY PARTII. Każdy ma też prawo do ewolucji ideowej. Ale to nie jest przypadek Jacka... 14
  • Lewo 5 mar 2017, 20:00 prof. Magdalena Środa filozofka, feministka Pawka Morozow wraca! PRZYPOMNĘ: PAWKA MOROZOW ZE WSI GIERASIMOWKA był założycielem oddziału pionierskiego, który walczył z kułactwem. Pawka stał się ikoną komunistycznej propagandy, ponieważ... 16
  • Prawo 5 mar 2017, 20:00 ZE SMUTKIEM DOWIADUJĘ SIĘ O KOLEJNYM POLSKIM „O NIE, JAK Z TYM PANEM, TO JUŻ NIE JA”. 16
  • Zdarzyło się jutro 5 mar 2017, 20:00 Mistrz Ryszard kontra mistrz Żyła. He, he, he. 18
  • 50 najbardziej wpływowych Polek 5 mar 2017, 20:00 DZIEŃ KOBIET TO JUŻ TROCHĘ ARCHAIZM. Bo tak naprawdę nadchodzi nie tylko dzień, ale po prostu czas kobiet. Obie płcie zrównują się coraz bardziej pod względem wpływów w polityce, gospodarce czy kulturze. Na czele polskiego rządu po... 20
  • Mam duszę sportowca 5 mar 2017, 20:00 Gdy spędzam czas w rodzinnych stronach, moje życie wygląda tak jak życie tysięcy Polek: chodzę na zakupy, do fryzjera, spotykam się z przyjaciółmi – mówi „Wprost” Beata Szydło. 22
  • Oskarżony oskarża 5 mar 2017, 20:00 Marcin Dubieniecki, były mąż Marty Kaczyńskiej, podejrzany o nadużycia, zapewnia w rozmowie z „Wprost”, że w dotyczącym jego sprawy piśmie Jarosława Kaczyńskiego nie chodziło o osobiste korzyści. I oskarża prokuratorów. 35
  • Atomowa Polska 5 mar 2017, 20:00 WALDEMAR SKRZYPCZAK generał broni Mieć czy nie mieć. Oto jest pytanie. Od roku trwa polityczna dyskusja o polskich ambicjach atomowych. Rządzący politycy z determinacją godną większej sprawy wyrażają wolę posiadania jeżeli nie swojej... 38
  • RODO: co warto wiedzieć, żeby spać spokojnie 5 mar 2017, 20:00 Obowiązujące od 25 maja 2018 r. ogólnounijne rozporządzenie o ochronie danych osobowych RODO wpłynie na możliwości stosowania marketingu bezpośredniego. 39
  • Biedroń wkracza do gry 5 mar 2017, 20:00 Jeżeli wystartuje w wyborach na prezydenta Polski, zapewne nie wygra. Ale jeśli uzyska dobry wynik, stanie się naturalnym liderem lewicy. 40
  • Problem z polskimi Europejczykami 5 mar 2017, 20:00 PROF. RYSZARD LEGUTKO Wpadło mi w ręce opracowanie Fundacji Batorego o Unii Europejskiej i miejscu w nim Polski. Autora nie wymieniam, bo nie chodzi o osobę. Poglądy tam wyrażane są charakterystyczne dla niemałej części Polaków. Z... 44
  • Last man in Aleppo, czyli porządek miłości 5 mar 2017, 20:00 EWA WANAT Chłopiec ciągnie za rękaw młodego mężczyznę – opowiedz, jak mnie stamtąd wyciągnąłeś, proszę! Mężczyzna się śmieje i szczypie malca w policzek – daj spokój, musisz teraz rosnąć, iść do szkoły, uczyć się.... 45
  • Kogo bardziej kochasz 5 mar 2017, 20:00 W wojnach o dzieci poszkodowani bywają i ojcowie, i matki. A zawsze – najmłodsi. Gdy cierpi niewinna osoba, to jest zwykła przemoc – oceniają obrońcy praw dziecka. 46
  • Ratunek dla frankowiczów tylko w sądach? 5 mar 2017, 20:00 Politycy radzą frankowiczom walczyć w sądach. Pewności wygranej nigdy nie ma, ale wielu kredytobiorców ma już korzystne wyroki w swoich sprawach. 49
  • Czego oczy nie widzą… 5 mar 2017, 20:00 Akceptujesz przemoc? Jeżeli masz ochotę odruchowo powiedzieć „nie”, przeczytaj ten artykuł. 50
  • Firmy, które zrodziły się w bólu 5 mar 2017, 20:00 Jednego wyleczyła owcza wełna, drugiego owcze sery. Najbogatszych Polaków połączył ból. I postanowili na nim zarobić. 52
  • Ziemia obiecana nad Wełtawą 5 mar 2017, 20:00 Polacy są znaczącą mniejszością w Wielkiej Brytanii, Niemczech, Holandii czy Skandynawii. Kolejnym krajem, do którego kieruje się polska emigracja zarobkowa, są Czechy. 56
  • Hossa Bessa 5 mar 2017, 20:00 Sobieski na handel Przedsiębiorczość Polaków nie zna granic. W internecie krąży handel nowym 500-złotowym banknotem NBP z podobizną Jana III Sobieskiego. Może nie byłoby w tym nic dziwnego, gdyby nie fakt, że banknot 500 zł sprzedawcy... 59
  • Krucjata Trumpa 5 mar 2017, 20:00 W otwartej wojnie Białego Domu z liberalnymi mediami prezydent nie znalazł się wcale na straconej pozycji. Może bowiem liczyć na pomoc konserwatywnego miliardera Roberta Mercera. 60
  • Eryk Mistewicz: Twitter zamiast dyplomacji i mediów 10 mar 2017, 21:54 Dlaczego właściwie Twitter nie mógłby być pierwszą władzą? Mamy czasy, kiedy czwarta władza (media) schodzi na manowce postprawdy i okazuje się, że w przypadku trzeciej władzy prawo może działać wstecz, a pierwsza i druga też radzą dziś sobie średnio – pisze na łamach „Wprost”... 63
  • Kapitan Perhydrol 5 mar 2017, 20:00 Z prezydentem USA łączy go nie tylko fryzura, lecz także chęć oczyszczenia kraju z muzułmańskich imigrantów. Geert Wilders jest na najlepszej drodze do zdobycia władzy w Holandii. 64
  • Bez granic 5 mar 2017, 20:00 Obama na prezydenta Jak pisze „Foreign Policy”, w Paryżu pojawiły się plakaty z dobrze znanym na świecie hasłem „Oui, on peut” (po ang. Yes, we can), które w USA przyniosło zwycięstwo wyborcze Barackowi Obamie. Coś, co było... 66
  • Wielki smutek 5 mar 2017, 20:00 Depresję może wyzwolić utrata czegoś ważnego dla danej osoby – relacji, męża lub żony, pracy, pieniędzy – mówi dr Sławomir Murawiec, psychiatra i psychoterapeuta. 68
  • Know How 5 mar 2017, 20:00 W świecie apokalipsy Bez dwóch zdań. „Horizon Zero Dawn” jest grą piękną i trudno ją skrytykować. Wcielamy się tu w postać młodziutkiej Aloy z plemienia Nora, która musi odkryć swoją przeszłość. Scenerią jej wędrówki są... 71
  • Targowisko mobilnej próżności 5 mar 2017, 20:00 Producenci sprzętu mobilnego dwoją się i troją, by przyciągnąć do siebie konsumentów. Oto przegląd nowości. 72
  • Dziewiąta planeta 5 mar 2017, 20:00 Wiele wskazuje na to, że wokół Słońca krąży jeszcze jedna planeta. Jest dziesięć razy większa od Ziemi, a okrążenie naszej gwiazdy może zajmować jej nawet 20 tys. lat. NASA szuka chętnych, którzy pomogą ją znaleźć. 74
  • Jadłospis ostatniej wieczerzy 5 mar 2017, 20:00 Ostatnia wieczerza od wieków jest obiektem zainteresowania teologów i historyków. Jakie było menu najważniejszej kolacji w historii świata? Co tak naprawdę przedstawia dzieło? 78
  • Facet w czerni 5 mar 2017, 20:00 Kocham jego pasję, jego smutek oraz zmaganie z cierpieniem – Keanu Reeves mówi nam o granym przez siebie bohaterze „Johna Wicka 2”, ale zaraz dodaje: Jest naprawdę sukinsynem, a wszyscy, którzy niszczą jego spokój ducha, dużo ryzykują. 82
  • Awangarda sięga do źródła 5 mar 2017, 20:00 7 marca ukazuje się nowa płyta Voo Voo – „7”. Nam Wojciech Waglewski opowiada o tym, czemu nie słucha radia i dlaczego nastał czas na bunt estetyczny. 87
  • Ludzie chcą w coś wierzyć 5 mar 2017, 20:00 O wprowadzaniu Natalie Portman w trans oraz o swoich polskich korzeniach mówi Rebecca Zlotowski, reżyserka „Planetarium”. 90
  • Wydarzenie 5 mar 2017, 20:00 FILM Pragnienie przeżywania Dwadzieścia lat minęło jak jeden dzień i Danny Boyle wrócił do swojego kultowego „Trainspotting”. Bohaterowie jego nowego filmu nie są już młodymi, sprawnymi fizycznie heroinistami, tylko starymi ćpunami.... 92
  • Powyżej średniej 5 mar 2017, 20:00 KSIĄŻKA Parada oszustów Patryk Pleskot do tej pory znany był jako obiecujący historyk z IPN, tymczasem w nowej książce ujawnia naturę gawędziarza. Nie byłoby wcale zaskakujące, gdyby następnym krokiem w jego karierze był jakiś... 94
  • Mikołaj Roznerski: To się państwu spodoba 5 mar 2017, 20:00 POLECAJĄC CZYTELNIKOM TO, CO LUBIĘ CZYTAĆ, SŁUCHAĆ CZY OGLĄDAĆ, nie mogę nie wspomnieć o Danucie Szaflarskiej czy Krystynie Sienkiewicz – mojej pani profesor ze szkoły teatralnej. Żałuję, że zawodowe ścieżki nigdy nie... 96
  • Przewodnik po IPO 5 mar 2017, 20:00 Wypełniając swoją rolę przestrzeni dla biznesu, warszawska giełda pomaga w wymianie informacji pomiędzy inwestorami, emitentami oraz firmami inwestycyjnymi i doradczymi. Dba przy tym o zachowanie wysokich standardów oraz promocję trwałego rozwoju, zasad ładu korporacyjnego i... 102
  • Jak się komunikować z inwestorami? 5 mar 2017, 20:00 Paradoksem relacji inwestorskich jest fakt, że choć powinny być jednym z najważniejszych działań każdej firmy obecnej na giełdzie, często są traktowane po macoszemu – jako przykry obowiązek, niedoceniana przez Zarząd konieczność lub dodatek do działań PR. A przecież relacje... 104
  • Szanse i zagrożenia dla polskiej gospodarki 5 mar 2017, 20:00 Jakich trendów rynkowych możemy się spodziewać? 105
  • Budowa więzień przy braku przestępców jest zbędna 5 mar 2017, 20:00 Rozmowa z dr. Andre Helin, prezesem BDO 106
  • Jak inwestują Polacy? 5 mar 2017, 20:00 Rozmowa z Moniką Szlosek, Dyrektor Bankowości Detalicznej i Inwestycyjnej Deutsche Bank 108
  • Potraktujmy III filar jak konto oszczędnościowe 5 mar 2017, 20:00 Powiedzenie „umiesz liczyć, licz na siebie” nigdy nie było bardziej aktualne. Coraz więcej osób zdaje sobie sprawę, że przyszłe emerytury mogą spaść nawet do 1/3 pensji. Tymczasem tylko 5% pracujących ma Indywidualne Konto Emerytalne (IKE), a niecałe 4% założyło Indywidualne... 109
  • Inwestycje pod lupą 5 mar 2017, 20:00 Polscy przedsiębiorcy są umiarkowanymi optymistami w swoich długoterminowych prognozach. Połowa z nich uważa, że w ciągu najbliższych 3 lat sytuacja w ich branży nie zmieni się, a 27% oczekuje poprawy. Tylko 4% jest zdania, że będzie gorzej – wynika z raportu EFL „Inwestycje w... 110

ZKDP - Nakład kontrolowany