Ludzie chcą w coś wierzyć

Ludzie chcą w coś wierzyć

Ludzie chcą w coś wierzyć
Ludzie chcą w coś wierzyć
O wprowadzaniu Natalie Portman w trans oraz o swoich polskich korzeniach mówi Rebecca Zlotowski, reżyserka „Planetarium”.

ROZMAWIAŁ Artur Zaborski, PARYŻ

W pani filmie pojawia się polski wątek – naukowcy są Polakami.

Cieszę się, że jest on widoczny. Mój ojciec pochodzi z Gdańska, przybył nad Sekwanę, gdy miał bodajże cztery lata. Świetnie zresztą mówi po polsku, ale w moim filmie pojawia się jako postać posługująca się jidysz. Jednak nie dostał ode mnie szansy, by się wykazać – poznałam aktora, który mówi po polsku, i to jego zaangażowałam do roli naukowca.

Była pani w Polsce?

Nie, nigdy nie miałam okazji, ale z chęcią kiedyś odwiedzę ten kraj, aby poznać swoje korzenie. Bardzo trudne jest zmierzenie się z miejscem, o którym tyle się słyszało. W mojej głowie Polska funkcjonuje jako mityczna kraina. Ten mit jednak może rozbić się o rzeczywistość, dlatego chcę być gotowa na konfrontację z faktyczną Polską. Czuję, że ten czas się zbliża.

Zabawne, byłem przekonany, że musi się pani dobrze orientować w naszej rzeczywistości. Pani film jest przecież wiwisekcją populizmu i jego konsekwencji…

Dziennikarze w USA mówią mi natomiast, że to film, który metaforyzuje sytuację w Stanach. Wydaje mi się, że dziś mamy na całym świecie nawrót szarlatanów, kłamców. A skoro ich przybywa, to oznacza, że jest na nich popyt. Istnieje dla nich miejsce, tak samo jak dla populizmu – ludzie chcą w coś wierzyć. Z drugiej strony dziś nie chcemy w ogóle myśleć o śmierci, dlatego uciekamy od wiary w życie pozagrobowe, laicyzujemy się, skupiamy się na tym, co tu i teraz, a nie na tym, co stanie się z nami po śmierci. Dawniej ludzie byli znacznie bliżej zmarłych przodków – najlepszym dowodem jest fakt, że siostry Fox, których historia stała się podstawą scenariusza „Planetarium”, inspirowały również wiele osób w Europie, choćby Wiktora Hugo i Arthura Conana Doyle’a. Ci wielcy literaci bardzo je wspierali. Takie osoby jak one przypominały, że ważne jest to, co czeka nas potem. Były populistkami, ale walczyły o lepszy świat. Natomiast dzisiejsi populiści chcą, żebyśmy uwierzyli, że dzięki nim nasza doczesność będzie lepsza, a my chętnie za tymi obietnicami podążamy.

Bohaterka grana przez Portman mówi na początku filmu:,,Nasz świat składa się z większej liczby martwych ludzi niż żywych”. Co miała pani na myśli, pisząc tę wypowiedź?

Uważam, że żyjemy w bardzo ciekawym momencie, kiedy śmierć zaczyna o sobie coraz częściej przypominać. Dzięki mediom społecznościowym staliśmy się królami życia, pokazujemy innym, jak doskonale wykorzystujemy dany nam na Ziemi czas, jak czerpiemy z niego pełnymi garściami. Jednak coraz więcej jest kont osób, które umarły, i nikt nie wie, co z nimi robić. Czy zostawiać je w wirtualnej przestrzeni, czy kasować. Ani Facebook, ani Instagram nie uregulował tej kwestii. Wyobrażałam sobie, co musiałaby czuć osoba, której przyszłoby skasować takie konto. To niby tylko symboliczny gest, ale wciśnięcie przycisku delete jest przerażające. Także z tego powodu, że przypomina nam o tym, że nasze życie jest ograniczone. Historie, w które się zagłębiałam podczas przygotowań do filmu, pokazują, że o śmierci najczęściej myślą ludzie, którzy osiągnęli już wszystko – pieniądze, sukces, sławę. Weźmy Thomasa Edisona, który przez ostatnie dziesięć lat życia próbował skonstruować już jedynie telefon do rozmów z umarłymi.

Teoria fotografii mówi, że zdjęcie jest zapisem śmierci.

Zgadzam się z tym w pełni. Kiedy kogoś nagramy, to na ekranie oglądamy ducha tej osoby. Uważam, że związki fotografii i kina, czyli ruchomych zdjęć, ze śmiercią są nierozłączne. Zaangażowałam się w ich analizę tak bardzo, że do tego stopnia zainteresowałam się hipnozą, psychozą i wprowadzaniem ludzi w trans, że na planie chciałam wprowadzić w hipnozę siebie i moich aktorów. Oczywiście nigdy nie doszło to do skutku. Nie poddałam się jednak i zgłębiałam związane ze spirytualizmem kierunki i sposoby pracy z aktorami. Zarówno Lily-Rose, jak i Natalie bardzo mnie w tych poszukiwaniach wspierały. Natalie interesuje się tą kwestią ze względu na kabałę, którą wyznaje.

To dlatego ją pani zatrudniła?

Głównie dlatego, że Natalie sama interesowała się czasami wiktoriańskimi ze względu na Victorię Woodhull – pierwszą kandydatkę na prezydenta w historii USA. Ona również odwoływała się do spirytualizmu – mówiła, że jej poczynaniami kierują duchy. Natalie jest zafascynowana praktykującymi magiczne sztuczki kobietami, które uważają, że mają kontakt ze światem duchów. Znała siostry Fox, których historię chciałam pokazać na ekranie. Współcześni im ludzie uważali, że one miały nadprzyrodzone moce. Sama odrzuciłam tę hipotezę. Skupiłam się na ich hipnotyzmie, umiejętności kontroli tłumu – ten aspekt był dla mnie najważniejszy, obok oczywiście kwestii politycznych i feministycznych.

Wątek feministyczny wydaje mi się szczególnie istotny, bo przecież do dziś wróżki, media, osoby przepowiadające przyszłość to kobiety. Dlaczego?

Po pierwsze dlatego, że kobiety postrzegane są poprzez tajemnicę menstruacji i ciąży. Obie te kwestie nierozerwalnie wiążą się z cyklem Księżyca, a więc w jakiś sposób łączą kobietę ze wszechświatem. Mężczyźni zawsze byli tej tajemnicy ciekawi, próbowali ją zbadać. Dlatego w kulturze mężczyźni to czarodzieje i magicy, którzy potrafią oszukiwać. Nie mają paranormalnych zdolności, ale dzięki swojemu sprytowi wiedzą, jak sprawić, żeby ludzie myśleli, że jest inaczej. Natomiast kobiety, które mężczyźni potrafią łatwo obnażyć przy próbie oszustwa, mają w sobie coś niezrozumiałego, co powoduje strach. Klątwa rzucana przez wiedźmę miała o wiele większą moc oddziaływania niż klątwa rzucana choćby przez kapłana. W przeszłości kobietom ciężarnym i tym, które miały okres, zabraniano przecież zbliżać się do ludzi – z obawy, że ich tajemnicza siła może wyrządzić innym krzywdę.

W pani filmie nawet utytułowany, racjonalny mężczyzna przed podjęciem decyzji konsultuje się z kobietą.

Jedna z sióstr Fox w rzeczywistości miała zostać zatrudniona przez nowojorskiego bankiera, który chciał skontaktować się ze swoją zmarłą żoną. Był bardzo wstydliwy i przed jej śmiercią zawsze, ilekroć miał podjąć jakąś decyzję, pytał ją o zdanie. Siostra miała mu pomóc – dzięki hipnozie brał ją za swoją żonę. Zaczęłam fantazjować nad tym wątkiem. Zastanawiałam się, czy on faktycznie ulegał hipnozie, czy może zakochał się w niej albo ona w nim? Taki był punkt wyjścia, który wraz z biegiem pracy nad scenariuszem zaczęłam coraz bardziej komplikować.

„Planetarium” jest też częścią dyskusji o dyskryminacji kobiet w przemyśle filmowym.

We Francji około 25 proc. reżyserów to kobiety. W skali świata to bardzo dużo; dla przykładu w USA kobiety stanowią jedynie około 2 proc. twórców. Ale 25 proc. to nadal bardzo daleko od równości. Badania mówią, że kobiety dostają budżet średnio o trzy miliony mniejszy niż mężczyźni – to nie jest normalne. Zaskakuje mnie też to, że z powodu mojej płci, gdy kręcę film z Portman, z dużym budżetem, wciąż oczekuje się ode mnie prostej, ckliwej historii, a nie czegoś ambitnego. Może nagrody zdobywane przez kobiety w Cannes, jak i Oscary, coś zmienią w ogólnej świadomości. g

© Wszelkie prawa zastrzeżone

Okładka tygodnika WPROST: 10/2017
Więcej możesz przeczytać w 10/2017 wydaniu tygodnika „Wprost”
Zamów w prenumeracie lub w wersji elektronicznej:
 0

Spis treści tygodnika Wprost nr 10/2017 (1777)

  • Złapał prawnik prawnika, a ten za łeb trzyma 5 mar 2017, 20:00 To niemal lustrzane odbicie: sędziowie wątpią, czy prezes Trybunału Konstytucyjnego Julię Przyłębską wybrano zgodnie z prawem (do Sądu Najwyższego trafiło zapytanie prawne), a w ubiegłym tygodniu posłowie PiS na czele z adwokatem... 4
  • Gorsze wypiera lepsze 5 mar 2017, 20:00 Jacek Saryusz-Wolski, europoseł PO, raczej nie zostanie przewodniczącym Rady Europejskiej. Jej szefem powinna być była głowa państwa, czemu zresztą trudno się dziwić. RE jest klubem przywódców i ktoś, kto ma im przewodzić, powinien... 7
  • Niedyskrecje parlamentarne 5 mar 2017, 20:00 OPOS, KOS I ROPS TO NIE NA- ZWY ZNANYCH LUB TAJEMNI- CZYCH ZWIERZĄT, tylko organizacji broniących samorządów, które ostatnio powstają jak grzyby po deszczu. OPOS to Ogólnopolskie Porozumienie Organizacji Samorządowych Wadima Tyszkiewicza,... 8
  • Obraz tygodnia 5 mar 2017, 20:00 35 $ miesięcznie będą musieli zapłacić użytkownicy YouTube TV, w której znajdzie się oferta kilkudziesięciu amerykańskich kanałów TV Jesteście słabsze, mniejsze i mniej inteligentne, więc musicie zarabiać mniej – przekonywał... 10
  • Info radar 5 mar 2017, 20:00 KOMENTARZ RAFAŁ GÓRSKI, prezes Instytutu Spraw Obywatelskich Polka bez emerytury Jak się siedzi w domu, nie ma się żadnych dochodów, nie ma się tej emerytury, tego co mają wszyscy, co pracują – opłaconej składki. Nie mamy nic. My... 12
  • Uczelnie do zmiany 5 mar 2017, 20:00 NOWY PODZIAŁ UCZELNI. ZMIANY W SYSTEMIE FINANSOWANIA KIERUNKÓW STUDIÓW. Ograniczenie roli uczelnianych senatów i wprowadzenie rynkowych mechanizmów zarządzania szkołami wyższymi – to tylko kilka najistotniejszych propozycji zmian w... 13
  • Spięcie tygodnia 5 mar 2017, 20:00 Michał Kamiński (Europejscy Demokraci) Polityczna zemsta na Tusku ma słabe szanse na powodzenie UWAŻAM, ŻE W DEMOKRATYCZNYM KRAJU KAŻDY MA PRAWO DO ZMIANY PARTII. Każdy ma też prawo do ewolucji ideowej. Ale to nie jest przypadek Jacka... 14
  • Lewo 5 mar 2017, 20:00 prof. Magdalena Środa filozofka, feministka Pawka Morozow wraca! PRZYPOMNĘ: PAWKA MOROZOW ZE WSI GIERASIMOWKA był założycielem oddziału pionierskiego, który walczył z kułactwem. Pawka stał się ikoną komunistycznej propagandy, ponieważ... 16
  • Prawo 5 mar 2017, 20:00 ZE SMUTKIEM DOWIADUJĘ SIĘ O KOLEJNYM POLSKIM „O NIE, JAK Z TYM PANEM, TO JUŻ NIE JA”. 16
  • Zdarzyło się jutro 5 mar 2017, 20:00 Mistrz Ryszard kontra mistrz Żyła. He, he, he. 18
  • 50 najbardziej wpływowych Polek 5 mar 2017, 20:00 DZIEŃ KOBIET TO JUŻ TROCHĘ ARCHAIZM. Bo tak naprawdę nadchodzi nie tylko dzień, ale po prostu czas kobiet. Obie płcie zrównują się coraz bardziej pod względem wpływów w polityce, gospodarce czy kulturze. Na czele polskiego rządu po... 20
  • Mam duszę sportowca 5 mar 2017, 20:00 Gdy spędzam czas w rodzinnych stronach, moje życie wygląda tak jak życie tysięcy Polek: chodzę na zakupy, do fryzjera, spotykam się z przyjaciółmi – mówi „Wprost” Beata Szydło. 22
  • Oskarżony oskarża 5 mar 2017, 20:00 Marcin Dubieniecki, były mąż Marty Kaczyńskiej, podejrzany o nadużycia, zapewnia w rozmowie z „Wprost”, że w dotyczącym jego sprawy piśmie Jarosława Kaczyńskiego nie chodziło o osobiste korzyści. I oskarża prokuratorów. 35
  • Atomowa Polska 5 mar 2017, 20:00 WALDEMAR SKRZYPCZAK generał broni Mieć czy nie mieć. Oto jest pytanie. Od roku trwa polityczna dyskusja o polskich ambicjach atomowych. Rządzący politycy z determinacją godną większej sprawy wyrażają wolę posiadania jeżeli nie swojej... 38
  • RODO: co warto wiedzieć, żeby spać spokojnie 5 mar 2017, 20:00 Obowiązujące od 25 maja 2018 r. ogólnounijne rozporządzenie o ochronie danych osobowych RODO wpłynie na możliwości stosowania marketingu bezpośredniego. 39
  • Biedroń wkracza do gry 5 mar 2017, 20:00 Jeżeli wystartuje w wyborach na prezydenta Polski, zapewne nie wygra. Ale jeśli uzyska dobry wynik, stanie się naturalnym liderem lewicy. 40
  • Problem z polskimi Europejczykami 5 mar 2017, 20:00 PROF. RYSZARD LEGUTKO Wpadło mi w ręce opracowanie Fundacji Batorego o Unii Europejskiej i miejscu w nim Polski. Autora nie wymieniam, bo nie chodzi o osobę. Poglądy tam wyrażane są charakterystyczne dla niemałej części Polaków. Z... 44
  • Last man in Aleppo, czyli porządek miłości 5 mar 2017, 20:00 EWA WANAT Chłopiec ciągnie za rękaw młodego mężczyznę – opowiedz, jak mnie stamtąd wyciągnąłeś, proszę! Mężczyzna się śmieje i szczypie malca w policzek – daj spokój, musisz teraz rosnąć, iść do szkoły, uczyć się.... 45
  • Kogo bardziej kochasz 5 mar 2017, 20:00 W wojnach o dzieci poszkodowani bywają i ojcowie, i matki. A zawsze – najmłodsi. Gdy cierpi niewinna osoba, to jest zwykła przemoc – oceniają obrońcy praw dziecka. 46
  • Ratunek dla frankowiczów tylko w sądach? 5 mar 2017, 20:00 Politycy radzą frankowiczom walczyć w sądach. Pewności wygranej nigdy nie ma, ale wielu kredytobiorców ma już korzystne wyroki w swoich sprawach. 49
  • Czego oczy nie widzą… 5 mar 2017, 20:00 Akceptujesz przemoc? Jeżeli masz ochotę odruchowo powiedzieć „nie”, przeczytaj ten artykuł. 50
  • Firmy, które zrodziły się w bólu 5 mar 2017, 20:00 Jednego wyleczyła owcza wełna, drugiego owcze sery. Najbogatszych Polaków połączył ból. I postanowili na nim zarobić. 52
  • Ziemia obiecana nad Wełtawą 5 mar 2017, 20:00 Polacy są znaczącą mniejszością w Wielkiej Brytanii, Niemczech, Holandii czy Skandynawii. Kolejnym krajem, do którego kieruje się polska emigracja zarobkowa, są Czechy. 56
  • Hossa Bessa 5 mar 2017, 20:00 Sobieski na handel Przedsiębiorczość Polaków nie zna granic. W internecie krąży handel nowym 500-złotowym banknotem NBP z podobizną Jana III Sobieskiego. Może nie byłoby w tym nic dziwnego, gdyby nie fakt, że banknot 500 zł sprzedawcy... 59
  • Krucjata Trumpa 5 mar 2017, 20:00 W otwartej wojnie Białego Domu z liberalnymi mediami prezydent nie znalazł się wcale na straconej pozycji. Może bowiem liczyć na pomoc konserwatywnego miliardera Roberta Mercera. 60
  • Eryk Mistewicz: Twitter zamiast dyplomacji i mediów 10 mar 2017, 21:54 Dlaczego właściwie Twitter nie mógłby być pierwszą władzą? Mamy czasy, kiedy czwarta władza (media) schodzi na manowce postprawdy i okazuje się, że w przypadku trzeciej władzy prawo może działać wstecz, a pierwsza i druga też radzą dziś sobie średnio – pisze na łamach „Wprost”... 63
  • Kapitan Perhydrol 5 mar 2017, 20:00 Z prezydentem USA łączy go nie tylko fryzura, lecz także chęć oczyszczenia kraju z muzułmańskich imigrantów. Geert Wilders jest na najlepszej drodze do zdobycia władzy w Holandii. 64
  • Bez granic 5 mar 2017, 20:00 Obama na prezydenta Jak pisze „Foreign Policy”, w Paryżu pojawiły się plakaty z dobrze znanym na świecie hasłem „Oui, on peut” (po ang. Yes, we can), które w USA przyniosło zwycięstwo wyborcze Barackowi Obamie. Coś, co było... 66
  • Wielki smutek 5 mar 2017, 20:00 Depresję może wyzwolić utrata czegoś ważnego dla danej osoby – relacji, męża lub żony, pracy, pieniędzy – mówi dr Sławomir Murawiec, psychiatra i psychoterapeuta. 68
  • Know How 5 mar 2017, 20:00 W świecie apokalipsy Bez dwóch zdań. „Horizon Zero Dawn” jest grą piękną i trudno ją skrytykować. Wcielamy się tu w postać młodziutkiej Aloy z plemienia Nora, która musi odkryć swoją przeszłość. Scenerią jej wędrówki są... 71
  • Targowisko mobilnej próżności 5 mar 2017, 20:00 Producenci sprzętu mobilnego dwoją się i troją, by przyciągnąć do siebie konsumentów. Oto przegląd nowości. 72
  • Dziewiąta planeta 5 mar 2017, 20:00 Wiele wskazuje na to, że wokół Słońca krąży jeszcze jedna planeta. Jest dziesięć razy większa od Ziemi, a okrążenie naszej gwiazdy może zajmować jej nawet 20 tys. lat. NASA szuka chętnych, którzy pomogą ją znaleźć. 74
  • Jadłospis ostatniej wieczerzy 5 mar 2017, 20:00 Ostatnia wieczerza od wieków jest obiektem zainteresowania teologów i historyków. Jakie było menu najważniejszej kolacji w historii świata? Co tak naprawdę przedstawia dzieło? 78
  • Facet w czerni 5 mar 2017, 20:00 Kocham jego pasję, jego smutek oraz zmaganie z cierpieniem – Keanu Reeves mówi nam o granym przez siebie bohaterze „Johna Wicka 2”, ale zaraz dodaje: Jest naprawdę sukinsynem, a wszyscy, którzy niszczą jego spokój ducha, dużo ryzykują. 82
  • Awangarda sięga do źródła 5 mar 2017, 20:00 7 marca ukazuje się nowa płyta Voo Voo – „7”. Nam Wojciech Waglewski opowiada o tym, czemu nie słucha radia i dlaczego nastał czas na bunt estetyczny. 87
  • Ludzie chcą w coś wierzyć 5 mar 2017, 20:00 O wprowadzaniu Natalie Portman w trans oraz o swoich polskich korzeniach mówi Rebecca Zlotowski, reżyserka „Planetarium”. 90
  • Wydarzenie 5 mar 2017, 20:00 FILM Pragnienie przeżywania Dwadzieścia lat minęło jak jeden dzień i Danny Boyle wrócił do swojego kultowego „Trainspotting”. Bohaterowie jego nowego filmu nie są już młodymi, sprawnymi fizycznie heroinistami, tylko starymi ćpunami.... 92
  • Powyżej średniej 5 mar 2017, 20:00 KSIĄŻKA Parada oszustów Patryk Pleskot do tej pory znany był jako obiecujący historyk z IPN, tymczasem w nowej książce ujawnia naturę gawędziarza. Nie byłoby wcale zaskakujące, gdyby następnym krokiem w jego karierze był jakiś... 94
  • Mikołaj Roznerski: To się państwu spodoba 5 mar 2017, 20:00 POLECAJĄC CZYTELNIKOM TO, CO LUBIĘ CZYTAĆ, SŁUCHAĆ CZY OGLĄDAĆ, nie mogę nie wspomnieć o Danucie Szaflarskiej czy Krystynie Sienkiewicz – mojej pani profesor ze szkoły teatralnej. Żałuję, że zawodowe ścieżki nigdy nie... 96
  • Przewodnik po IPO 5 mar 2017, 20:00 Wypełniając swoją rolę przestrzeni dla biznesu, warszawska giełda pomaga w wymianie informacji pomiędzy inwestorami, emitentami oraz firmami inwestycyjnymi i doradczymi. Dba przy tym o zachowanie wysokich standardów oraz promocję trwałego rozwoju, zasad ładu korporacyjnego i... 102
  • Jak się komunikować z inwestorami? 5 mar 2017, 20:00 Paradoksem relacji inwestorskich jest fakt, że choć powinny być jednym z najważniejszych działań każdej firmy obecnej na giełdzie, często są traktowane po macoszemu – jako przykry obowiązek, niedoceniana przez Zarząd konieczność lub dodatek do działań PR. A przecież relacje... 104
  • Szanse i zagrożenia dla polskiej gospodarki 5 mar 2017, 20:00 Jakich trendów rynkowych możemy się spodziewać? 105
  • Budowa więzień przy braku przestępców jest zbędna 5 mar 2017, 20:00 Rozmowa z dr. Andre Helin, prezesem BDO 106
  • Jak inwestują Polacy? 5 mar 2017, 20:00 Rozmowa z Moniką Szlosek, Dyrektor Bankowości Detalicznej i Inwestycyjnej Deutsche Bank 108
  • Potraktujmy III filar jak konto oszczędnościowe 5 mar 2017, 20:00 Powiedzenie „umiesz liczyć, licz na siebie” nigdy nie było bardziej aktualne. Coraz więcej osób zdaje sobie sprawę, że przyszłe emerytury mogą spaść nawet do 1/3 pensji. Tymczasem tylko 5% pracujących ma Indywidualne Konto Emerytalne (IKE), a niecałe 4% założyło Indywidualne... 109
  • Inwestycje pod lupą 5 mar 2017, 20:00 Polscy przedsiębiorcy są umiarkowanymi optymistami w swoich długoterminowych prognozach. Połowa z nich uważa, że w ciągu najbliższych 3 lat sytuacja w ich branży nie zmieni się, a 27% oczekuje poprawy. Tylko 4% jest zdania, że będzie gorzej – wynika z raportu EFL „Inwestycje w... 110

ZKDP - Nakład kontrolowany