Antypolonizm jest w Niemczech zakorzeniony

Antypolonizm jest w Niemczech zakorzeniony

Socjolog, prof. uniwersytetu w Bremie, Zdzisław Krasnodębski, fot. Wprost
Gdy dochodzi do konfliktu interesów między naszymi krajami, w Niemcach aktywizuje się niechęć do tradycyjnego wzoru polskości – mówi Zdzisław Krasnodębski, socjolog, europoseł PiS.

Kilka dni temu Martin Schulz na zjeździe SPD powiedział, że Polska, jak Turcja, jest krajem, w którym codziennie odbiera się ludziom trochę wolności, tłumi dziennikarzy i opozycję, a kulturę tnie. Dlaczego na zjeździe SPD jest mowa o Polsce?

Wypowiedź Martina Schulza to powtarzanie obiegowych opinii, krzywdzących dla naszego kraju. Schulz chciał pokazać, że walczy o wartości europejskie i wymienił kraje, które, jego zdaniem, są w tym kontekście symbolem zła. Jak bardzo trzeba mijać się z rzeczywistością, by widzieć analogię między sytuacją w Turcji, gdzie opozycję i dziennikarzy wsadza się do więzień, a Polską, krajem „opozycji totalnej” i TVN24. Mógłby do tej listy strasznych przywódców dorzucić jeszcze Donalda Trumpa.

Pośrednio dorzucił, bo powiedział, że nie trzeba jechać do Ameryki, żeby zobaczyć, jak odbiera się ludziom wolność.

Na pewno przysporzy mu to zwolenników, bo jego wypowiedź odwołuje się do skrywanego, ale bardzo silnego antyamerykanizmu w społeczeństwie niemieckim.

Czy krytyka Polski oznacza, że w społeczeństwie niemieckim pokutuje także antypolonizm?

Tak. Antypolonizm jest głęboko zakorzeniony w Niemczech. To niechęć do tradycyjnego wzoru polskości – do naszego katolicyzmu, etosu heroiczno-romantycznego, patriotyzmu. Wszystko to jest ciągle jeszcze kanonem polskości, niezależnie od tego, kto akurat w Polsce rządzi, i mimo prób jego dekonstrukcji. Nie zawsze atak na ten kanon jest bezpośredni, bo przykładowo prezydent Bronisław Komorowski też nawiązywał do tych wartości, uczestniczył w ceremoniach religijnych i patriotycznych, a w Niemczech nigdy go nie pokazywano w takim kontekście. Za to prezydenta Andrzeja Dudę nieustannie pokazuje się w takich sytuacjach.

To negatywny kontekst? W Niemczech też są katolicy.

Niemieccy katolicy nie lubią polskiego katolicyzmu. Martin Schulz pochodzi z Nadrenii i jest katolikiem. Chociażby z tego powodu mógłby trochę lepiej rozumieć Polskę. Ale w Niemczech widoczna jest niechęć do konserwatyzmu, do tego, co uznają za nacjonalizm, i w ogóle do prawicy. A niechęć do tych zjawisk w Polsce jest szczególnie mocna. Tak było już za pierwszych rządów PiS w latach 2006-2007. To, co się teraz dzieje, jest powtórką narracji sprzed dekady. Używa się niemal tych samych zarzutów czy argumentów. Wtedy również mówiono o autorytaryzmie czy o totalitaryzmie, o dyktacie większości, która nie szanuje mniejszości. Byli też dyżurni faszyści, którymi epatowano opinię publiczną – Liga Polskich Rodzin Romana Giertycha.

Mówi pan o antypolonizmie, a przecież Helmut Kohl był wielkim przyjacielem Polski i to on zabiegał, żeby Polska weszła do UE.

Gdybyśmy zapytali Martina Schulza, dlaczego nie lubi Polski, to powiedziałby, że jest wielkim przyjacielem naszego kraju i swoją krytykę formułuje powodowany troską. Przyjaciele stają się zaciętymi przeciwnikami, sympatycy wrogami. Po okresie krytyki z lat 2006-2007, kiedy to według niemieckich kręgów opiniotwórczych w Polsce upadała demokracja, nastąpił okres intensywnego chwalenia, wręcz zagłaskiwania naszego kraju pod rządami PO i Donalda Tuska. A więc mamy do czynienia z falowaniem ocen. Gdy dochodzi do konfliktu interesów między naszymi krajami, wtedy aktywizują się tłumione poprzednio odruchy antypatii.

Niemcom nie podoba się PiS, bo jest konserwatywny?

Żadna partia konserwatywno-narodowa nie może liczyć na sympatię w Niemczech. Gdyby rząd PiS zastąpił np. rząd Nowoczesnej, to natychmiast nasze miasta by wypiękniały, kultura by rozkwitła, media stałyby się wolne, choć wiadomo, że w Polsce obowiązuje kultura łupów politycznych i czystki personalne będą towarzyszyły zmianie władzy. Nawet pogoda się poprawi. Ale skoro rządzi PiS, to Polska się putinizuje. Choć to przecież były kanclerz Niemiec z SPD chodził do sauny z Putinem, a teraz pracuje dla Gazpromu. Ale Schulz putinizację dostrzega w Polsce.

Dlaczego takie treści przekładają się na wzrost poparcia dla Schulza?

Dla Niemców najważniejszy jest jego program socjalny. Z tym że jego opinię o Polsce podziela większość Niemców. A myślą tak, bo są bombardowani przez media czarnym obrazem Polski. W latach 2006-2007 było tak samo. Codziennie pojawiały się informacje o strasznych rzeczach, które się w Polsce dzieją. Obecnie negatywny obraz wszedł już do kultury masowej, np. do dialogów w popularnej serii kryminalnej „Tatort”, nadawanej w niedzielę wieczorem. Za chwilę pojawią się książki o autorytarnej Polsce, później doktoraty itd. Ale wystarczy, że w kolejnych wyborach władzę obejmie partia uznawana przez Niemców za przyjazną, wtedy wszystko popadnie w zapomnienie – do następnego razu.

Dlaczego tak się dzieje?

Niemcy i my mamy w niektórych sprawach rozbieżne interesy, np. jeżeli chodzi o politykę energetyczną czy przyszłość UE. I w takich przypadkach tradycyjna niechęć do Polski się przydaje. Łatwiej jest powiedzieć, że w Polsce tłamszona jest opozycja, niż dyskutować o wadach i zaletach Europy dwóch prędkości. Notabene taki spektakl jak „Klątwa”, gdyby naruszał fundamentalne wartości wyznawane przez niemieckie społeczeństwo, szybko zszedłby tam z afisza i nie dostałby grosza z pieniędzy publicznych. W przypadku Polski podniósłby się krzyk na cały świat, że krwawy antyeuropejski reżim prześladuje wybitnych artystów.

Jaki jest cel takich zabiegów?

Chodzi o różnice interesów, o których moglibyśmy poważnie rozmawiać. Wydawało mi się, że jesteśmy na dobrej drodze do poważnych negocjacji, dlatego nie rozumiem bezwzględnego forsowania przez Berlin swego kandydata na szefa Rady Europejskiej. Polska, mimo że negatywnie go oceniała i ostrzegała, że mogą pojawić się zarzuty z czasów, gdy był jeszcze premierem RP, gotowa była do kompromisu, gdyby dało się go także wypracować w sprawach żywotnych dla nas – czy to w polityce energetycznej czy europejskiej. A rzucono na stół kandydata i powiedziano: chcecie, to popierajcie, a nie, to i tak go wybierzemy.

Może to nie była odpowiednia okazja do poruszania takich tematów?

Milczące siedzenie przy stole to była polityka PO. Nasz partner, który reklamuje się jako bardzo proeuropejski, tam, gdzie w grę wchodzą interesy Niemiec, traci chęć do dialogu i kompromisu. Przykładem jest Nord Stream 2. W Parlamencie Europejskim nawet niemieccy koledzy z różnych grup politycznych przyznają, że to zły projekt, ale rząd niemiecki twardo upiera się przy swoim. Wraz z kandydaturą Tuska rzucono na stół Europę dwóch prędkości i wybitni europosłowie z PO, jak np. Janusz Lewandowski, od razu zadeklarowali: Unia dwóch prędkości jest przesądzona. Tacy politycy nigdy nie zawalczą o polski interes. Jest to nierówna walka, bo po jednej stronie mamy zwarte niemieckie społeczeństwo, odpowiednio pobudzone negatywnym przekazem, a z drugiej podzielone polskie, ze środowiskami, które bezwzględnie atakują rząd PiS.

Nie sądzi pan, że rząd PiS sam jest sobie winien? Wystosowanie przez MSZ noty dyplomatycznej z powodu listu szefa wydawnictwa Ringier Axel Springer Polska do pracowników to chyba nadmierna reakcja?

Rzeczywiście są sytuacje, w których reagujemy zbyt emocjonalnie, a w innych zbyt powoli lub w ogóle. Ale akurat ten list ujawnia, że szwajcarsko-niemiecki koncern, który ma u nas wielkie wpływy, ma też ambicję kształtowania polskiej polityki. I pokazuje, że jako państwo nie panujemy nad ważną sferą życia politycznego. W przypadku Niemiec to byłoby nie do pomyślenia.

Ale tam mają pluralizm poglądów.

Umiarkowany – w granicach niemieckiej racji stanu. Niemiecka opinia publiczna nie jest kształtowana przez media należące do zagranicznego kapitału. Czy możemy sobie wyobrazić, że np. turecki inwestor zakupiłby niemiecki tygodnik, a on był potem równie prorządowy jak u nas „Newsweek Polska”? Nawet „Financial Times Deutschland” musiał zrezygnować z tamtego rynku. Gdy zagraniczny kapitał chciał przejąć „Berliner Zeitung”, doszło do wielkich protestów dziennikarzy i polityków. Media to nie jest tylko biznes, ale demokracja i obieg komunikacji.Dlatego list szefa koncernu RASP powinien niepokoić każdego demokratę.

Towarzystwo Dziennikarskie uznało, że krytyka pod adresem szefa RASP jest antyniemiecką histerią i wystosowało list otwarty z przeprosinami do niemieckich dziennikarzy.

Szkoda, że ci wybitni lewicowi dziennikarze nie protestowali, gdy Polska została porównana do Turcji. Szkoda, że Adam Michnik nie napisał wstępniaka w swoim patetycznym stylu: „Drogi Martinie, dziękujemy Ci za troskę, ale przesadzasz, nie jesteśmy i nie będziemy Turcją”. Takie głosy u nas nie padają i to jest niestety przerażające.

Może dlatego, że nasze władze też mają swoje grzeszki – nie potępiłynapaści na profesora, który w tramwaju mówił po niemiecku. Gdy rządzi PiS, nastroje antyniemieckie stają się bardziej wyraźne.

To jakiś incydent, godny ubolewania, ale jednostkowy. Antyniemieckie emocje ciągle jeszcze występują w Polsce. Są silne i w PO. W stresie politycy PO ujawniają stłumione codzienną usłużnością kompleksy – to przecież Jacek Protasiewicz wywołał skandal na lotnisku we Frankfurcie, to Jan Rokita krzyczał: „Niemcy mnie biją”. Ostatnio okazało się, że obywatelstwo niemieckie uznawane jest przez polityków PO – i wspierające PO media – za hańbiące, mimo że ok. 700 tys. Polaków ma podwójne obywatelstwo.

Kpi pan. Może tak samo jest z naszą demokracją – mamy niedostatki, ale zamiast o tym rozmawiać, wolimy odwracać kota ogonem.

Możemy krytykować standardy demokratyczne w Polsce, ale to nie u nas posłowie mogą zatrudniać swoje rodziny i płacić im sowite pensje, jak we Francji. W niemieckiej demokracji, stawianej nam za wzór, szefem rady telewizji ZDF długo był polityk CDU, bliski współpracownik Angeli Merkel, której małżonek zasiada w zarządzie fundacji Friede Springer-Stiftung. A ostatnio wybuchł skandal, bo sędzia niemieckiego Trybunału Konstytucyjnego w stanie spoczynku pracowała dla Volkswagena, gdzie podobno pilnowała standardów etycznych i moralnych. Niezbyt skutecznie, bo koncern oszukiwał klientów. Gdy sędzia odeszła z koncernu, dostała gigantyczną odprawę, co zaszokowało opinię publiczną. Okazało się przy tym, że nie ma kodeksu obowiązującego sędziów Trybunału w stanie spoczynku. Dodam też, że gdyby u nas wybierano prezydenta w taki sposób jak w Niemczech, to Polacy protestowaliby na ulicach.

Co pan ma na myśli?

To, że te wybory są od początku do końca zakulisowymi targami politycznymi. Nawet nie wiadomo, kto był kandydatem, kogo usiłowano przekonać, by objął ten urząd, dlaczego niektórzy nie zostali wysunięci. W końcu prezydentem został Steinmeier z SPD, kiedyś bliski współpracownik Gerharda Schrödera, choć początkowo kanclerz Merkel usiłowała go utrącić. Po tych targach zebrało się demokratyczne Zgromadzenie Narodowe, by uroczyście wybrać tego, którego miało wybrać. Wszystko zostało z góry ustalone. I Niemcy uważają, że to jest bardzo demokratyczne.

Przynajmniej nie mają niszczących konfliktów.

Tak, są zwarci i skonsolidowani. W Niemczech się mówi, że istnieje głosowanie i głosowanie polegające na rywalizacji (Kampfabstimmung). Otóż to drugie głosowanie uważane jest za hańbę dla kandydatów. Niemiecka demokracja jest oparta na obawie przed obywatelami. Nigdy nie było w Niemczech referendum, a niemiecka klasa polityczna truchleje na myśl, że można by prezydenta wybierać w wyborach powszechnych. To jest demokracja kontrolowana – kontrolowane są emocje, obywatele i przekaz medialny. Jeżeli ktoś lubi taką demokrację, może uważać ją za wzór – niestety wzór ten przeniesiono również do Parlamentu Europejskiego. Ale w Polsce, kraju sobiepaństwa, na pewno by się nie sprawdziła. Kiedyś był taki dowcip: dlaczego w Niemczech nigdy nie wybuchła rewolucja? Bo wszędzie jest napisanie nie deptać trawników, a przecież podczas rewolucji trawniki by się poniszczyły. g

© Wszelkie prawa zastrzeżone

Okładka tygodnika WPROST: 13/2017
Więcej możesz przeczytać w 13/2017 wydaniu tygodnika „Wprost”
Zamów w prenumeracie lub w wersji elektronicznej:
 1
  • Niemiec nienawidzi Polaka,tak juz jest,bylo,bedz   IP
    Prawda jest taka, ze Niemcy nienawidza Polakow. Ta nienawisc jest zakorzeniona w Niemcach a kultywuja ja codziennie media niemieckie w telewizji, w szczegolnosci nTV, N24, Arte, ARD, ZDF. Antypolska propaganda Goebelsa zyje nadal w Niemcach i w niemieckich mediach. Niemcy maja zawsze wrazenia, ze sa kims NADzwyczajnym a Polacy niczym. Niemcy, Niemcy ponad wszystko maja w glowach a kieszenie puste, ich kobiety gwalcone przez ubogacajacych, ale jakby sie kto pytal to oni sa NAD... Sila propagandy niemieckiej przebija nawet propagande z Rosji.

    Spis treści tygodnika Wprost nr 13/2017 (1780)

    • Kto ty jesteś? Polak mały 26 mar 2017, 20:00 Nie masz prawa psuć dobrego samopoczucia unijnych liderów, jeśli masz inne zdanie na temat reform w UE. Powinieneś przyjąć narzuconą nam propozycję rozlokowania uchodźców, bo inaczej usłyszysz „Wstyd, Polsko, wstyd” od redaktora... 4
    • Skaner 26 mar 2017, 20:00 Prysły iluzje, pozostała nadzieja Odebrał samochód w Birmingham, przyjechał do Brighton do hotelu. Rano rzucił recepcjonistce, że wyjeżdża do Londynu, by coś załatwić, a potem wsiadł do hyundaia 4x4. Kto mógł przypuszczać, że... 6
    • Niedyskrecje parlamentarne 26 mar 2017, 20:00 SPORE ZAMIESZANIE WYWOŁAŁO W MEDIACH UBIEGŁOTYGODNIOWE POSIEDZENIE NAJWAŻNIEJSZYCH LUDZI PIS NA NOWOGRODZKIEJ W WARSZAWIE. Media pokazywały kolejnych oficjeli, którzy wsiadali do rządowych limuzyn, a żądnym informacji dziennikarzom... 8
    • Obraz tygodnia 26 mar 2017, 20:00 43% Polaków uważa, że istnieje zbyt wiele kanałów telewizyjnych, a 3/4 respondentów chciałoby posiadać taki pakiet, w którym znajdą się programy wybrane przez nich samodzielnie. Wygrane Marynia Gierat i Kinga Dołęga-Lesińska... 10
    • Spięcie tygodnia 26 mar 2017, 20:00 Ryszard Czarnecki wiceprzewodniczący Parlamentu Europejskiego (PiS) Kraje małej Unii to duża siła DEKLARACJA RZYMSKA JEST POCZĄTKIEM DYSKUSJI NA TEMAT PRZYSZŁOŚCI I KIERUNKÓW UNII EUROPEJSKIEJ, a nie jej końcem. Od czasu prezydencji... 12
    • Wojna na Eurowizji 26 mar 2017, 20:00 Muzyka nie zawsze łagodzi obyczaje. Julia Samojłowa, niepełnosprawna reprezentantka Rosji, otrzymała zakaz wjazdu na teren Ukrainy, więc nie wystąpi w finale konkursu Eurowizji, który w tym roku organizowany jest w Kijowie.  W Rosji się... 13
    • Zdarzyło się jutro 26 mar 2017, 20:00 Szyszka toruńska, deklaracja warszawska i dookoła Wojtek… 14
    • Lewo 26 mar 2017, 20:00 Nie ma wolności dla… 15
    • Prawo 26 mar 2017, 20:00 Szukajcie, a znajdziecie 15
    • Brać czy nie brać – oto jest pytanie 26 mar 2017, 20:00 Odszkodowanie, którego domaga się Jan Rokita za okres internowania w czasie prL, wywołało burzliwą dyskusję, czy powinno się oczekiwać pieniędzy za walkę o wolną Polskę. 17
    • Antypolonizm jest w Niemczech zakorzeniony 26 mar 2017, 20:00 Gdy dochodzi do konfliktu interesów między naszymi krajami, w Niemcach aktywizuje się niechęć do tradycyjnego wzoru polskości – mówi Zdzisław Krasnodębski, socjolog, europoseł PiS. 20
    • Polska nie jest najważniejsza 26 mar 2017, 20:00 EWA WANAT Co rusz słyszę o jakiejś nowej przeprowadzce do Berlina. Przeważnie młodzi ludzie, choć nie młodziaki, tak około trzydziestki. Nie kasa ich tu ciągnie, bo w ich zawodach – często to informatycy – mogliby w Warszawie... 23
    • Efekt Dekana 26 mar 2017, 20:00 Właściciel zagranicznego giganta medialnego uruchomił proces, który może wywrócić polski rynek mediów ukształtowany w III RP. 24
    • Twierdze nie do zdobycia 26 mar 2017, 20:00 Europejskie kraje bronią swoich mediów przed zagranicznym kapitałem. Wykorzystują do tego także unijne przepisy. 28
    • Ścigany Donald Tusk 26 mar 2017, 20:00 Im dłużej Donalda Tuska nie ma w polskiej polityce, tym bardziej jest obecny. PO czeka z otwartymi ramionami, PiS z kajdankami. Mówi się o nim nieustannie. 30
    • Za mało straszyliśmy PiS-em 26 mar 2017, 20:00 Nie wykluczam, że będę kandydował na prezydenta Warszawy – mówi Rafał Trzaskowski, minister spraw zagranicznych w gabinecie cieni Platformy Obywatelskiej. 32
    • SRP – Spartaczone Rejestry Państwowe 26 mar 2017, 20:00 Miało być szybciej i taniej, jest wolniej i drożej – taki obraz wyłania się z raportu NIK, która przyjrzała się czołowemu projektowi informatycznemu ekipy PO-PSL. Odpowiedzialni za niego zarządzają teraz publicznym operatorem łączy rządowych. 36
    • Deweloper na zagrodzie równy wojewodzie 26 mar 2017, 20:00 JAN ŚPIEWAK Zbliżające się wybory samorządowe to okazja do tego, żeby podsumować ostatnie 25 lat rozwoju Polski lokalnej. Samorządom udało się bardzo wiele. W dużym stopniu dzięki pomocy unijnej i okresowi długotrwałego wzrostu... 38
    • Myślozbrodnia i oburzenie stadne 26 mar 2017, 20:00 PROF. RYSZARD LEGUTKO Czy uczelnie wyższe muszą być dostępne dla studentów cierpiących na zaburzenia psychiczne, które drastycznie utrudniają profesorowi prowadzenie zajęć dydaktycznych? Czy jedno z kryteriów przyjmowania na studia nie... 40
    • Głupia od aniołów 26 mar 2017, 20:00 W sprawie gwałtu prokuratura przesłuchała już kilkadziesiąt osób, w tym niepełnosprawną intelektualnie ofiarę. Domniemany gwałciciel chodzi wolno i od trzech miesięcy nie trzeźwieje. 42
    • Rodzice mówią: Nie! 26 mar 2017, 20:00 Walcz tak, jak walczyłbyś, gdyby ktoś fizycznie chciał skrzywdzić twoje dziecko – zagrzewa Wojciech Eichelberger rodziców. A oni już od czerwca w całej Polsce protestują przeciwko reformie edukacji. 48
    • Polityka wychowania w biznesie 26 mar 2017, 20:00 Wszyscy są dziećmi znanych polityków. Wszyscy mają na wyciągnięcie ręki dostęp do wpływów, kontaktów i pieniędzy rodziców. I wszystkich zamiast do polityki ciągnie do biznesu. 53
    • Polacy boją się banków 26 mar 2017, 20:00 Daliśmy bankom do myślenia i zaczynają się liczyć z naszym zdaniem – mówi Aleksandra Wiktorow, rzecznik finansowy. 56
    • Nadlatuje superlotnisko 26 mar 2017, 20:00 Zwolennicy budowy wielkiego portu lotniczego twierdzą, że zmieni on pozycję Polski na transportowej mapie Europy. Przeciwnicy powątpiewają. 59
    • Pasażer w centrum uwagi 26 mar 2017, 20:00 RAFAŁ GÓRSKI Słyszeliście państwo o pracach nad ustawą o publicznym transporcie zbiorowym? Jeśli nie, to się nie dziwię. Temat nie istnieje w debacie publicznej. Dlaczego? Bo elity nie mają problemu, czym dojechać do szkoły, pracy czy... 61
    • Samobój z Wojtkiem 26 mar 2017, 20:00 Pół roku temu byłam w Polsce na koncercie zespołu z Nowego Orleanu. Poznałam tam Polaka. W 100 proc. mój typ. Wysoki, seksowny, przystojny. Cały czas rozmawialiśmy, ale zgubiłam go po koncercie. Nie wzięłam od niego numeru. Ma na imię... 62
    • Lokum klasy lux 26 mar 2017, 20:00 Polacy coraz chętniej inwestują w drogie nieruchomości, doceniając wyjątkową architekturę i dobrą lokalizację. 64
    • Mieszkać w luksusie 26 mar 2017, 20:00 „Raport z rynku mieszkań luksusowych w Warszawie” firmy Made Concept to obraz rynku nieruchomości premium w pigułce. Wyniki zestawienia komentuje Michał Borowski, jej prezes. 66
    • Modelowe osiedla 26 mar 2017, 20:00 Coraz częściej nowe osiedla standardem przypominają eleganckie apartamentowce. Przykładem są inwestycje firmy ATAL. 68
    • Przedwojenne standardy 26 mar 2017, 20:00 Odnowione kamienice tworzą nową jakość w segmencie luksusowych nieruchomości. Ich atutem są przedwojenne standardy. 70
    • Planetoidy – kosmiczny biznes? 26 mar 2017, 20:00 15 marca 2017 r. o godzinie 11:44:37 na pokładzie rakiety REXUS 21 dokonano pierwszego odwiertu w przestrzeni kosmicznej przy użyciu polskiej aparatury naukowej. 74
    • Nie posurfujesz w pendolino 26 mar 2017, 20:00 Wi-fi w pendolino dalej opóźnione. Jak podały PKP Intercity, negocjacje z Alstomem, producentem pociągów, są trudne, a wprowadzenie wi-fi się przeciąga i może sięgać nawet 2018 r. Choć PKP Intercity oferuje już (we współpracy z... 76
    • Samorządy w obliczu wyzwań XXI wieku 26 mar 2017, 20:00 Współczesny świat to przestrzeń niezwykle intensywnych przemian społecznych i gospodarczych. Rywalizujące ze sobą idee globalizacji i państwa narodowego, niosą ze sobą wiele nowych problemów i wyzwań. III edycja Europejskiego Kongresu Samorządów jest więc świetną okazją, by... 79
    • Local governments in the face of the challenges of the twenty-first century 26 mar 2017, 20:00 Jacek Majchrowski, prezydent Krakowa Mayor of Kraków The modern world is in the grip of extremely intensive social and economic changes. The competing ideas of globalisation and the nation state bring many new problems and challenges. The third... 79
    • Wyzwania XXI wieku 26 mar 2017, 20:00 Już po raz trzeci, podczas Europejskiego Kongresu Samorządów w Krakowie, spotykają się przedstawiciele władz lokalnych i regionalnych, administracji publicznej, rządów, parlamentów, organizacji pozarządowych oraz biznesu z całej Europy. Podczas dwóch dni obrad, w ponad 80... 80
    • Challenges of the 21 st Century 26 mar 2017, 20:00 This is the third time that representatives of local and regional governments, public administration, governments, parliaments, non-governmental organisations and businesses from all of Europe will meet for the European Congress of Local... 80
    • Lubuska ścieżka postępu 26 mar 2017, 20:00 Rozmowa z Elzbieta Anna Polak, marszałkiem woj. lubuskiego 82
    • The road to development in L 26 mar 2017, 20:00 An interview with ELŻBIETA ANNA POLAK, Marshal of the Lubuskie Region 82
    • Przedsiębiorcze profesjonalistki 26 mar 2017, 20:00 Kobiety doskonale sprawdzają się w roli menedżerów i przedsiębiorców: są świetnie wykształcone, zorganizowane, tworzą zgrane i zmotywowane zespoły. Często jednak nie wykorzystują w pełni swojego potencjału, przedkładając stabilność nad rozwój. Aby rozwinąć własny biznes, warto... 84
    • Entrepreneurial professionals 26 mar 2017, 20:00 Women make excellent managers and entrepreneurs – they are well educated, organised, and can create well-integrated and motivated teams. Often though, they do not fully utilise their potential, preferring stability to growth. However, to develop... 84
    • Rocznica w cieniu brexitu 26 mar 2017, 20:00 Powodów do świętowania 60-lecia traktatów rzymskich, które dały początek UE, nie ma zbyt wielu. Wielka Brytania zaczyna rozwód ze zjednoczoną Europą i nikt nie wie, czym on się dla Unii skończy. 87
    • Początek wyjścia 26 mar 2017, 20:00 Perspektywa opuszczenia Unii Europejskiej stawia przed brytyjskimi politykami zupełnie nowe wyzwania. 90
    • Konserwatywna rewolucja 26 mar 2017, 20:00 Polska jest naturalnym sojusznikiem USA w Europie, często powtarzamy to prezydentowi – mówi Kenneth Blackwell, doradca Donalda Trumpa. 91
    • Dokąd zmierza Erdoğan 26 mar 2017, 20:00 WALDEMAR SKRZYPCZAK, generał broni Moim oparciem jest islam” głosi Recep Erdoğan i konsekwentnie zmienia Turcję. Burzy kraj zbudowany przez Kemala Atatürka i odtwarza imperium ottomańskie XXI w. Jego wpływy sięgają od islamskich... 92
    • Dobry nawyk picia wody 26 mar 2017, 20:00 Pijemy za mało płynów i znacznie częściej niż po zwykłą wodę sięgamy po niezdrowe napoje i tak zwane wody smakowe. 93
    • Cierpienie nie uszlachetnia 26 mar 2017, 20:00 Ból jest chorobą i należy go leczyć. Każdy pacjent ma prawo wymagać od lekarza jego uśmierzenia. 94
    • Ostatnie pożegnanie „Gryfa” 26 mar 2017, 20:00 Pracownicy PWPW oddali hołd bohaterowi walk o Redutę pwpw. 96
    • Piwne przedsiębiorstwo rycerzy w habitach 26 mar 2017, 20:00 W archiwum zakonu Krzyżaków niedawno odkryto dokumenty świadczące o biznesowych talentach walecznych braci. 98
    • Dior jest kobietą 26 mar 2017, 20:00 Włoszka, feministka, a do tego niezła bizneswoman. Stery jednego z najsłynniejszych paryskich domów mody przejmuje kobieta – Maria Grazia Chiuri. 100
    • Z kamerą wśród zwierząt 26 mar 2017, 20:00 Historia warszawskiego zoo w czasie okupacji to gotowy scenariusz na thriller i wyciskacz łez w jednym. „Azyl” Niki Caro, hollywoodzkie widowisko na ten temat, już w kinach. 104
    • Zezwierzęcenie – historia „Azylu” z innej perspektywy 26 mar 2017, 20:00 Stach Szabłowski Po wizycie w kinie na „Azylu” warto zajrzeć do warszawskiej Galerii Monopol, gdzie Rafał Wilk opowiada tę samą historię, co hollywoodzcy producenci, ale robi to z zupełnie innej perspektywy. Film Niki Caro i wystawę... 106
    • Wydarzenie 26 mar 2017, 20:00 MUZYKA Pospieszna moda wbrew trendom Nie jest łatwo być zespołem ze stadejrzliwość i czepialstwo krytyków, z drugiej usypiające kreatywność uwielbienie milionów fanów i komercyjne bezpieczeństwo. Pozwalająca przełamać te... 108
    • Koniecznie! 26 mar 2017, 20:00 KSIĄŻKA Ale wspomnienia mu wyszły TAKIEJ KSIĄŻKI POLSKIEGO AKTORA JESZCZE NIE BYŁO. Po pierwsze napisał ją sam artysta bez niczyjej pomocy (o czym informuje w podtytule), po drugie jest to książka nie tylko bardzo zabawna, ale i pełna... 109
    • Powyżej średniej 26 mar 2017, 20:00 książka Realizm niemagiczny To zaskakujące, ale linię, którą w polskiej literaturze prowadził przez lata Marek Nowakowski, dziś z sukcesem kontynuuje tylko jeden autor – Wojciech Chmielewski. Tak jak autor „Benka Kwiaciarza” wierny... 110
    • Bez entuzjazmu 26 mar 2017, 20:00 opera Graj, Cyganie – tylko lepiej Gdy na świecie triumfy święci musical, operetka wydaje się jego brzydszą, niedzisiejszą siostrą. By ją wystawiać, zdecydowanie trzeba mieć na nią pomysł.  W przeciwnym razie rozbija się o próg... 111
    • Maciej Stuhr: To się państwu spodoba 26 mar 2017, 20:00 ORYGINALNOŚCIĄ UJĄŁ MNIE „POKOT” AGNIESZKI HOLLAND. 112
    • Czas na Luzz 26 mar 2017, 20:00 Wiosną warto znaleźć kilka godzin dla siebie, rodziny i przyjaciół, by spędzić je w otoczeniu rozkwitającej przyrody. Jak co roku, zachęca do tego również Lolek Luzz Fest. 113
    • Wzrok, nasz arcyzmysł 26 mar 2017, 20:00 Dla wzroku kluczowa jest profilaktyka i regularne badanie – mówi KAMIL CHLEBICKI, przewodniczący Polskiego Towarzystwa Optometrii i Optyki. 119
    • Złodziej wzroku 26 mar 2017, 20:00 Jaskra nie boli, ale kradnie wzrok – mówi prof. dr hab. n. med. Iwona GrabsKA-Liberek, prezes Polskiego Towarzystwa Okulistycznego. 120
    • Kiedy oczy cierpią na alergię 26 mar 2017, 20:00 O leczeniu alergicznego zapalenia spojówek mówi prof. dr hab. n. med. EWA MRUKWA-KOMINEK. 122
    • Najwyższa pora zadbać o wzrok 26 mar 2017, 20:00 Mamy tylko jedną parę oczu i powinniśmy o nie zadbać, dopóki nie jest za późno. Pomogą nam w tym odpowiednie soczewki okularowe. 124
    • Wyleczyć zeza 26 mar 2017, 20:00 Okulista zajmujący się leczeniem zeza musi mieć wiedzę interdyscyplinarną – mówi specjalista chorób oczu dr n. med. AGNIESZKA SAMSEL z przychodni OptoMedica w Warszawie. 125
    • Soczewki? To rozwiązanie dla każdego! 26 mar 2017, 20:00 Soczewki kontaktowe można nosić w każdym wieku. Ważne, żeby były dobrane przez specjalistę – mówi mgr inż. Tomasz Tokarzewski, ekspert firmy Alcon, optometrysta z Akademii Wzroku Tokarzewski (AkademiaWzroku.pl). 126
    • Pułapki niedowidzenia 26 mar 2017, 20:00 Jednym z ważnych problemów powodujących poważne konsekwencje dla stanu naszych oczu jest niedowidzenie. Sprawa jest istotna również ze względu na brak świadomości na ten temat wśród pacjentów. 128
    • Oko za oko 26 mar 2017, 20:00 Rozwija się powoli i nieleczona prowadzi nawet do ślepoty. Jednak na szczęście jest to ślepota odwracalna. – Zaćmę możemy leczyć tylko operacyjnie. Zabieg wymiany zmętniałej soczewki najczęściej trwa do pół godziny – mówi prof. Jerzy SzAflik, okulista. 130
    • Wzrok dziecka 26 mar 2017, 20:00 Rozszerzona rzeczywistość wkracza do okulistyki. Dzięki niej będziemy wkrótce korygować zeza i niedowidzenie – mówi dr PIOTR JAWORSKI, okulista, kierownik Centrum Diagnostyki i Mikrochirurgii Oka dla Dzieci i Dorosłych OPTOMED w Chorzowie. 132
    • Kiedy brakuje łez 26 mar 2017, 20:00 Krople nie leczą zespołu suchego oka, jedynie przynoszą chwilową ulgę – mówi prof. Zbigniew Zagórski, założyciel Ośrodków Chirurgii Oka i pierwszej w Polsce poradni leczenia zespołu suchego oka. 134

    ZKDP - Nakład kontrolowany