Rodzice mówią: Nie!

Rodzice mówią: Nie!

Rodzice mówią: Nie!
Rodzice mówią: Nie!
Walcz tak, jak walczyłbyś, gdyby ktoś fizycznie chciał skrzywdzić twoje dziecko – zagrzewa Wojciech Eichelberger rodziców. A oni już od czerwca w całej Polsce protestują przeciwko reformie edukacji.

W pierwszy dzień wiosny przynieśli do Ministerstwa Edukacji marzannę. Dorota Łoboda z ruchu „Rodzice przeciwko reformie edukacji” i Iga Kazimierczyk z „Obywatele dla edukacji” złożyły w biurze podawczym pismo do minister Anny Zalewskiej: „My nie topimy marzanny, niech pani nie topi polskiej szkoły. Niech fatalna w skutkach, nieprzygotowana reforma odejdzie w przeszłość razem z zimą”. W ostatnią sobotę na demonstrację przez MEN przytoczyli opony, żeby zaoponować. Nie palili ich, bo to nieekologiczne, ale chcieli przypomnieć protesty górników, którzy takich obiekcji nie mają. Ogólnopolska mobilizacja rodziców to pierwszy widoczny efekt reformy edukacji, która wejdzie w życie we wrześniu 2017 r. – Dla mnie to oczywiste, że trzeba reagować, kiedy nasze dzieci są zagrożone, same się nie obronią. A teraz zagrożeniem jest reforma – mówi Daria Bielenin-Palęcka z Warszawy, autorka bloga rodzicielskiego, matka czwartoklasisty i gimnazjalistki z drugiej klasy. – Reformę śledzę od początku, a z narastającym niepokojem od czerwca, kiedy pani minister przedstawiła założenia do niej – tłumaczy Dorota Łoboda z Warszawy, właścicielka klubu dziecięcego i szkoły językowej, matka szóstoklasistki i gimnazjalistki. – Od dawna działam społecznie, startowałam jako bezpartyjna z listy PO do rady dzielnicy, ale bez sukcesu. Jestem przewodniczącą rady rodziców w szkole mojej córki. Agnieszka Leończuk z Warszawy, matka piątoklasistki i gimnazjalistki z pierwszej klasy: 

– Wcześniej nie angażowałam się społecznie, zmobilizowała mnie reforma. Polska edukacja nie była do tej pory idealna, ale teraz będzie zrujnowana. Mam oddać przyszłość moich dzieci walkowerem? Anna Kozłowska z Krakowa, matka dwójki dzieci, z których jedno jest w wieku szkolnym: – Zawsze byłam zajęta zawodowo, na więcej nie miałam czasu. A teraz stałam się aktywistką. Nie myślałam, że mnie to spotka. Dorota Łoboda uczestniczy w ruchu „Rodzice przeciw reformie edukacji”, Daria Bielenin-Palęcka w ruchu „NIE dla chaosu w szkole”, Agnieszka Leończuk w „Ręce precz od edukacji”, a Anna Kozłowska w „Szkoła to nie eksperyment”. To zaledwie część nieformalnych grup, w których organizują się w całej Polsce rodzice przerażeni zmianami w szkolnictwie. Nawiązują współpracę z samorządami, Związkiem Nauczycielstwa Polskiego albo działają na własną rękę. Przestraszyli się, widząc, co czeka w szkołach ich dzieci. Chcą zatrzymać planowane zmiany, a jeśli im się nie uda, to przynajmniej wyrazić swój sprzeciw.

Nie ma dialogu

Ruszyli, kiedy w czerwcu zeszłego roku okazało się, że mgliste zapowiedzi o likwidacji gimnazjów zostaną jednak wprowadzone z życie i to już od września 2017 r. – Zanosiło się na to, ale nikt nie wierzył, że już teraz – wspomina Dorota Łoboda. – A co z dziećmi, które zdążyły wybrać sobie szkołę? Nie pomyślano o nich? Dla rodziców najgorsze jest to, że rocznik obecnych szóstoklasistów spotka się z rocznikiem obecnych gimnazjalnych pierwszoklasistów (oba powiększone o dzieci, które poszły do szkoły podstawowej w wieku sześciu lat) podczas rekrutacji do liceów. Ministerstwo zapewnia, że absolwenci gimnazjów i podstawówek będą się uczyć w oddzielnych klasach, jedni według starego systemu, drudzy według nowego, jednak rodzice odpowiadają: – Licea nie są z gumy. I tak trzeba będzie wszystkich gdzieś pomieścić. Razem 720 tys. młodych kandydatów, z których wielu odpadnie do techników albo do szkół branżowych nie dlatego, że są zbyt słabi na liceum, tylko dlatego, że w tym jednym roku będzie ich za dużo, a miejsc za mało. A po technikum i branżówce według nowych zasad nie będzie można iść na studia magisterskie, chyba że zrobi się maturę w liceum dla dorosłych. Reforma i idąca za nią kumulacja roczników będzie więc miała wpływ na całe życie tych, którzy przez nią nie dostaną się do wybranej szkoły średniej. – Staną się ofiarami reformy – mówi Dorota Łoboda. – Dla pani minister to koszt „dobrych zmian”, dla nas to życie naszych dzieci. Nic dziwnego, że planowana szkolna rewolucja najbardziej poruszyła rodziców szóstoklasistów i uczniów pierwszych klas gimnazjalnych. Jednak nie tylko. Dzieci Darii Bielenin-Palęckiej nie obejmie kumulacja roczników, ale dotkną je inne zmiany, które Darii się nie podobają. – Z Arturem Sierawskim, nauczycielem historii, stworzyliśmy koalicję organizacji działających w obszarze edukacji. Założyliśmy stronę, a na Face­booku profil „NIE dla chaosu w szkole” i za ich pomocą kontaktujemy się z rodzicami, publikujemy informacje o reformie, badania na jej temat, opinie ekspertów. Spotykamy się, naradzamy, przekazujemy pisma do rządzących, chodzimy na spotkania do rzecznika praw dziecka i innych urzędników państwowych. Jeżeli ktoś zechce się z nami spotkać.

Nauczyciele też protestują

ZNP zapowiada ogólnopolski strajk szkolny na piątek 31 marca. Strajkujący mają tego dnia przyjść do szkół, ale nie będą prowadzić lekcji ani zajęć opiekuńczych. Formalnie ogólnopolski strajk nauczycieli jest sumą strajków w poszczególnych szkołach, bo zgodnie z prawem pracownik może strajkować przeciwko pracodawcy, a pracodawcą nauczycieli jest dyrektor ich placówki. Związkowcy żądają podniesienia płac o 10 proc. oraz deklaracji dyrektora, że do 2022 r. w ich szkole nie będzie zwolnień ani pogorszenia warunków pracy. Ten drugi postulat wynika z obaw przed skutkami reformy edukacji. Według ZNP po jej wprowadzeniu ok. 30 tys. nauczycieli straci pracę w ciągu najbliższych pięciu lat.

Dorota Łoboda: – Znajoma założyła na Facebooku profil „Rodzice przeciwko reformie edukacji”. Dołączyłam. Rok szkolny trwał, a wszystko, co było wiadomo na temat likwidacji gimnazjów i wydłużenia podstawówki, pochodziło jedynie z wystąpień pani minister. W ciągu kilku tygodni nasz profil zyskał kilka tysięcy uczestników i obserwatorów. Ludzie z całej Polski pisali: „Zróbcie coś!”. Zaczęłam chodzić do Sejmu na posiedzenia komisji edukacji. Dlatego wiedziałam, że tu nie ma dialogu. Z powodu udziału w komisjach trzeba było odstąpić od zasady „zero polityków”, bo prywatny rodzic nie może przedstawić na komisji żadnego wniosku, ale w jego imieniu może to zrobić polityk. – Jestem wściekła na tę reformę – mówi Agnieszka Leończuk, twórczyni profilu „Ręce precz od edukacji”. – Reforma powinna podnosić jakość nauczania, a nie psuć jeszcze bardziej. Protest 100 bębnów, który Leończuk współorganizowała przed pałacem prezydenckim, gdy Andrzej Duda podpisał ustawę o zmianach w oświacie, udał się między innymi dzięki temu, że można było skrzyknąć się na Facebooku. Rodzice zebrali się na ten protest rozgniewani, bo Duda dał im wcześniej nadzieję, że nie podpisze ustawy. Zrobił to w ostatniej chwili. Anna Kozłowska już we wrześniu zeszłego roku ustawiła się ze znajomymi rodzicami pod krakowskimi szkołami i rozdawała rodzicom ulotki o rządowych zapowiedziach. – Rodzice dzieci z młodszych klas byli pewni, że ich ta reforma nie dotyczy, a starsze dzieci do szkół przychodziły same – opowiada. Później założyła na Facebooku grupę „Szkoła to nie eksperyment”. Teraz rozproszone grupy próbują współpracować, razem szykowali demonstrację rodziców przed MEN w sobotę 25 marca. Podejmowanie decyzji w gronie kilkudziesięciu osób, w którym nie ma struktur ani lidera, jest jednak trudne. Tym trudniejsze jest połączenie sił między miastami. – Już sam przyjazd na wspólne narady może być problemem, przecież nie mamy funduszy na służbowe wyjazdy, jesteśmy po prostu rodzicami, którzy mają wspólny cel – mówi Anna Kozłowska. Żeby łatwiej było działać, aktywiści krakowscy założyli stowarzyszenie Funkcja Miasto. Ma się ono zajmować nie tylko reformą edukacji. Dzięki niemu rodzice stają się partnerem do rozmowy dla urzędników, bo ich stowarzyszenie jest osobą prawną. Jako rodzice nie mogą też zrealizować swojego planu złożenia wniosku do Trybunału Konstytucyjnego o zbadanie ustawy o zmianach w oświacie. Wynajęli prawnika konstytucjonalistę, który pomoże im napisać wniosek, jednak o jego złożenie będą musieli poprosić grupę posłów.

Po co ten pośpiech

Opór rodził się powoli, w miarę napływu nowych informacji. Najpierw rodzice długo czekali na decyzję o gimnazjach. Później na zapowiadane nowe podstawy programowe. Eksperci, którym ufają, twierdzą, że na przygotowanie solidnych podstaw i dobrych podręczników jest za mało czasu. Będzie chaos. Podają przykład: na fizyce wprowadza się pojęcia, do których powinna wcześniej przygotować matematyka. Ale na matematyce pojęcia te przeniesiono do późniejszych klas. I fizyka staje się dla uczniów niezrozumiała. Historia za dużo uczy o wojnach, a za mało o tym, skąd się biorą. Nowe podstawy są archaiczne i groźne wychowawczo. To nie koniec. Nawet bez kumulacji roczników egzamin na koniec ósmej klasy, który przesądzi o przyszłości ucznia, budzi grozę. Dzieci będą go zdawać, będąc w wieku obecnych drugoklasistów z gimnazjów. Gimnazjaliści też zdawali egzamin, ale rok później i nie przekreślał on szans na dalszą naukę w liceum, co najwyżej na naukę w dobrym liceum. A to można nadrobić. – Nasze dzieci stają się testerami reformy – mówi Anna Kozłowska. – Jako pierwsze będą zdawać do liceum, dopiero ich wyniki pokażą, czy egzaminy zostały dobrze przygotowane. Wciąż nie wiadomo, jak będą wyglądać licea, matura, czy wrócą egzaminy na studia. – Po co ten pośpiech? Zastanawiam się, jaka była intencja takiego postępowania, przecież można było przeprowadzić tę reformę w przemyślany sposób – mówi Anna Kozłowska. Rodzice martwią się o dzieci, które przez trzy lata będą najstarsze w szkole, najpierw jako szósta klasa (teraz), potem jako siódma i ósma. Uważają, że to zaburzy ich rozwój. Martwią się o przenoszenie uczniów ze szkoły do szkoły w związku z nową siecią placówek. Żałują niszczenia gimnazjów. – One dobrze działają, potwierdzają to badania. A jeśli zostaną zlikwidowane, już nigdy nie wrócą, bo nikt nie będzie przecież znowu wywracał systemu do góry nogami – mówi Daria Bielenin-Palęcka. – Trudno jednak wywołać emocje potrzebne do obrony gimnazjalistów. Przez lata dorabiano im gębę, że piją, palą i ćpają, i teraz ludziom ich nie żal. O wiele łatwiej było uruchomić emocje do ratowania maluchów, co udało się małżeństwu Elbanowskich. Oni mieli jedno łatwe hasło, ratowanie dzieciństwa sześciolatków. A jak w jednym zgrabnym haśle zawrzeć wszystkie powyższe obawy? Kto się przejmie czymś tak odległym, jak podstawa programowa czy odroczone w czasie kłopoty z dostępem do szkół ponadgimnazjalnych?

Nie przestaniemy

Z pomocą rodzicom przyszedł psycholog Wojciech Eichelberger. Na ich prośbę napisał apel przed sobotnią demonstracją. A w nim m.in.: „Jeśli uważasz, że przeforsowana przez rządzących reforma edukacji jest niemądra, chaotyczna i kosztowna, jeśli podejrzewasz, że ta reforma ma charakter ideologiczny i polityczny – nie merytoryczny, twoim obowiązkiem jest przeciwko takiej reformie zaprotestować. Wiesz przecież, że za los Twojego dziecka nie odpowiadają ani państwowe, ani religijne instytucje. Tylko Ty odpowiadasz za jego przyszłość. Bo Ty wybierasz, decydujesz, zgadzasz się – a jak trzeba, protestujesz i walczysz”. Facebookowe grupy rodziców opublikowały apel. I zachęcają do kolejnych akcji. Jedna z nich to kontynuacja strajku uczniów z 10 marca. Rodzice apelują, by dzieci strajkowały co miesiąc przez dwie pierwsze godziny lekcyjne. Na ten pomysł wpadło Zielonogórskie Forum Rodziców, a inne ruchy to podchwyciły. – Dzieci mają prawo brać udział w proteście, przecież to nie są maluchy, tylko myśląca, mądra młodzież – uważa Daria Bielenin-Palęcka. Dorota Łoboda: – Nastolatki czytają gazety i wiedzą, co się dzieje w państwie. Dlaczego miałyby nie wyrażać swoich poglądów? Angażowanie dzieci w tego rodzaju działalność sprawia, że wyrosną na świadomych obywateli. Później będą chodzić na wybory. Wciąż trwa wspólna z ZNP akcja zbierania podpisów pod wnioskiem o referendum w sprawie zmian w edukacji. Jest już wymagana liczba 500 tys., ale rodzice cieszyliby się, gdyby mieli milion, jak Elbanowscy w sprawie sześciolatków. Może wtedy PiS się zatrzyma? A jeśli nie, to wejście reformy w życie nie zatrzyma rodziców. Będą nagłaśniać to, co źle działa. Już mają co. Gminy kończą pracę nad nową siecią szkół. W podstawówkach zostanie przecież więcej klas, gimnazja będą wygaszane, trzeba na nowo wypełnić budynki. Wiadomo, że w niektórych miejscowościach klasy będą rozdzielane według nowych rejonów. Dzieci nie rozumieją dlaczego. Albo jest tak, jak w jednej ze szkół na warszawskim Bemowie. Szóstoklasiści w przyszłym roku mają zacząć naukę jako uczniowie siódmej klasy, jednak będą to robić w rejonowym gimnazjum. Podstawówka jest dobra, klasa ambitna, a gimnazjum słynie ze złej opinii. W klasie zaczął się więc wyścig, rodzice przenoszą dzieci do podstawówek w innych dzielnicach albo do prywatnych placówek, żeby uciec przed narzuconą szkołą. – Był wybór, dzieci miały plany, a teraz ten wybór im odebrano – mówi jedna z matek. – W zgranej klasie atmosfera zaczęła się psuć. Wszyscy patrzą na siebie bykiem i myślą, jak się ratować. g

© Wszelkie prawa zastrzeżone

Okładka tygodnika WPROST: 13/2017
Więcej możesz przeczytać w 13/2017 wydaniu tygodnika „Wprost”
Zamów w prenumeracie lub w wersji elektronicznej:
 0

Spis treści tygodnika Wprost nr 13/2017 (1780)

  • Kto ty jesteś? Polak mały 26 mar 2017, 20:00 Nie masz prawa psuć dobrego samopoczucia unijnych liderów, jeśli masz inne zdanie na temat reform w UE. Powinieneś przyjąć narzuconą nam propozycję rozlokowania uchodźców, bo inaczej usłyszysz „Wstyd, Polsko, wstyd” od redaktora... 4
  • Skaner 26 mar 2017, 20:00 Prysły iluzje, pozostała nadzieja Odebrał samochód w Birmingham, przyjechał do Brighton do hotelu. Rano rzucił recepcjonistce, że wyjeżdża do Londynu, by coś załatwić, a potem wsiadł do hyundaia 4x4. Kto mógł przypuszczać, że... 6
  • Niedyskrecje parlamentarne 26 mar 2017, 20:00 SPORE ZAMIESZANIE WYWOŁAŁO W MEDIACH UBIEGŁOTYGODNIOWE POSIEDZENIE NAJWAŻNIEJSZYCH LUDZI PIS NA NOWOGRODZKIEJ W WARSZAWIE. Media pokazywały kolejnych oficjeli, którzy wsiadali do rządowych limuzyn, a żądnym informacji dziennikarzom... 8
  • Obraz tygodnia 26 mar 2017, 20:00 43% Polaków uważa, że istnieje zbyt wiele kanałów telewizyjnych, a 3/4 respondentów chciałoby posiadać taki pakiet, w którym znajdą się programy wybrane przez nich samodzielnie. Wygrane Marynia Gierat i Kinga Dołęga-Lesińska... 10
  • Spięcie tygodnia 26 mar 2017, 20:00 Ryszard Czarnecki wiceprzewodniczący Parlamentu Europejskiego (PiS) Kraje małej Unii to duża siła DEKLARACJA RZYMSKA JEST POCZĄTKIEM DYSKUSJI NA TEMAT PRZYSZŁOŚCI I KIERUNKÓW UNII EUROPEJSKIEJ, a nie jej końcem. Od czasu prezydencji... 12
  • Wojna na Eurowizji 26 mar 2017, 20:00 Muzyka nie zawsze łagodzi obyczaje. Julia Samojłowa, niepełnosprawna reprezentantka Rosji, otrzymała zakaz wjazdu na teren Ukrainy, więc nie wystąpi w finale konkursu Eurowizji, który w tym roku organizowany jest w Kijowie.  W Rosji się... 13
  • Zdarzyło się jutro 26 mar 2017, 20:00 Szyszka toruńska, deklaracja warszawska i dookoła Wojtek… 14
  • Lewo 26 mar 2017, 20:00 Nie ma wolności dla… 15
  • Prawo 26 mar 2017, 20:00 Szukajcie, a znajdziecie 15
  • Brać czy nie brać – oto jest pytanie 26 mar 2017, 20:00 Odszkodowanie, którego domaga się Jan Rokita za okres internowania w czasie prL, wywołało burzliwą dyskusję, czy powinno się oczekiwać pieniędzy za walkę o wolną Polskę. 17
  • Antypolonizm jest w Niemczech zakorzeniony 26 mar 2017, 20:00 Gdy dochodzi do konfliktu interesów między naszymi krajami, w Niemcach aktywizuje się niechęć do tradycyjnego wzoru polskości – mówi Zdzisław Krasnodębski, socjolog, europoseł PiS. 20
  • Polska nie jest najważniejsza 26 mar 2017, 20:00 EWA WANAT Co rusz słyszę o jakiejś nowej przeprowadzce do Berlina. Przeważnie młodzi ludzie, choć nie młodziaki, tak około trzydziestki. Nie kasa ich tu ciągnie, bo w ich zawodach – często to informatycy – mogliby w Warszawie... 23
  • Efekt Dekana 26 mar 2017, 20:00 Właściciel zagranicznego giganta medialnego uruchomił proces, który może wywrócić polski rynek mediów ukształtowany w III RP. 24
  • Twierdze nie do zdobycia 26 mar 2017, 20:00 Europejskie kraje bronią swoich mediów przed zagranicznym kapitałem. Wykorzystują do tego także unijne przepisy. 28
  • Ścigany Donald Tusk 26 mar 2017, 20:00 Im dłużej Donalda Tuska nie ma w polskiej polityce, tym bardziej jest obecny. PO czeka z otwartymi ramionami, PiS z kajdankami. Mówi się o nim nieustannie. 30
  • Za mało straszyliśmy PiS-em 26 mar 2017, 20:00 Nie wykluczam, że będę kandydował na prezydenta Warszawy – mówi Rafał Trzaskowski, minister spraw zagranicznych w gabinecie cieni Platformy Obywatelskiej. 32
  • SRP – Spartaczone Rejestry Państwowe 26 mar 2017, 20:00 Miało być szybciej i taniej, jest wolniej i drożej – taki obraz wyłania się z raportu NIK, która przyjrzała się czołowemu projektowi informatycznemu ekipy PO-PSL. Odpowiedzialni za niego zarządzają teraz publicznym operatorem łączy rządowych. 36
  • Deweloper na zagrodzie równy wojewodzie 26 mar 2017, 20:00 JAN ŚPIEWAK Zbliżające się wybory samorządowe to okazja do tego, żeby podsumować ostatnie 25 lat rozwoju Polski lokalnej. Samorządom udało się bardzo wiele. W dużym stopniu dzięki pomocy unijnej i okresowi długotrwałego wzrostu... 38
  • Myślozbrodnia i oburzenie stadne 26 mar 2017, 20:00 PROF. RYSZARD LEGUTKO Czy uczelnie wyższe muszą być dostępne dla studentów cierpiących na zaburzenia psychiczne, które drastycznie utrudniają profesorowi prowadzenie zajęć dydaktycznych? Czy jedno z kryteriów przyjmowania na studia nie... 40
  • Głupia od aniołów 26 mar 2017, 20:00 W sprawie gwałtu prokuratura przesłuchała już kilkadziesiąt osób, w tym niepełnosprawną intelektualnie ofiarę. Domniemany gwałciciel chodzi wolno i od trzech miesięcy nie trzeźwieje. 42
  • Rodzice mówią: Nie! 26 mar 2017, 20:00 Walcz tak, jak walczyłbyś, gdyby ktoś fizycznie chciał skrzywdzić twoje dziecko – zagrzewa Wojciech Eichelberger rodziców. A oni już od czerwca w całej Polsce protestują przeciwko reformie edukacji. 48
  • Polityka wychowania w biznesie 26 mar 2017, 20:00 Wszyscy są dziećmi znanych polityków. Wszyscy mają na wyciągnięcie ręki dostęp do wpływów, kontaktów i pieniędzy rodziców. I wszystkich zamiast do polityki ciągnie do biznesu. 53
  • Polacy boją się banków 26 mar 2017, 20:00 Daliśmy bankom do myślenia i zaczynają się liczyć z naszym zdaniem – mówi Aleksandra Wiktorow, rzecznik finansowy. 56
  • Nadlatuje superlotnisko 26 mar 2017, 20:00 Zwolennicy budowy wielkiego portu lotniczego twierdzą, że zmieni on pozycję Polski na transportowej mapie Europy. Przeciwnicy powątpiewają. 59
  • Pasażer w centrum uwagi 26 mar 2017, 20:00 RAFAŁ GÓRSKI Słyszeliście państwo o pracach nad ustawą o publicznym transporcie zbiorowym? Jeśli nie, to się nie dziwię. Temat nie istnieje w debacie publicznej. Dlaczego? Bo elity nie mają problemu, czym dojechać do szkoły, pracy czy... 61
  • Samobój z Wojtkiem 26 mar 2017, 20:00 Pół roku temu byłam w Polsce na koncercie zespołu z Nowego Orleanu. Poznałam tam Polaka. W 100 proc. mój typ. Wysoki, seksowny, przystojny. Cały czas rozmawialiśmy, ale zgubiłam go po koncercie. Nie wzięłam od niego numeru. Ma na imię... 62
  • Lokum klasy lux 26 mar 2017, 20:00 Polacy coraz chętniej inwestują w drogie nieruchomości, doceniając wyjątkową architekturę i dobrą lokalizację. 64
  • Mieszkać w luksusie 26 mar 2017, 20:00 „Raport z rynku mieszkań luksusowych w Warszawie” firmy Made Concept to obraz rynku nieruchomości premium w pigułce. Wyniki zestawienia komentuje Michał Borowski, jej prezes. 66
  • Modelowe osiedla 26 mar 2017, 20:00 Coraz częściej nowe osiedla standardem przypominają eleganckie apartamentowce. Przykładem są inwestycje firmy ATAL. 68
  • Przedwojenne standardy 26 mar 2017, 20:00 Odnowione kamienice tworzą nową jakość w segmencie luksusowych nieruchomości. Ich atutem są przedwojenne standardy. 70
  • Planetoidy – kosmiczny biznes? 26 mar 2017, 20:00 15 marca 2017 r. o godzinie 11:44:37 na pokładzie rakiety REXUS 21 dokonano pierwszego odwiertu w przestrzeni kosmicznej przy użyciu polskiej aparatury naukowej. 74
  • Nie posurfujesz w pendolino 26 mar 2017, 20:00 Wi-fi w pendolino dalej opóźnione. Jak podały PKP Intercity, negocjacje z Alstomem, producentem pociągów, są trudne, a wprowadzenie wi-fi się przeciąga i może sięgać nawet 2018 r. Choć PKP Intercity oferuje już (we współpracy z... 76
  • Samorządy w obliczu wyzwań XXI wieku 26 mar 2017, 20:00 Współczesny świat to przestrzeń niezwykle intensywnych przemian społecznych i gospodarczych. Rywalizujące ze sobą idee globalizacji i państwa narodowego, niosą ze sobą wiele nowych problemów i wyzwań. III edycja Europejskiego Kongresu Samorządów jest więc świetną okazją, by... 79
  • Local governments in the face of the challenges of the twenty-first century 26 mar 2017, 20:00 Jacek Majchrowski, prezydent Krakowa Mayor of Kraków The modern world is in the grip of extremely intensive social and economic changes. The competing ideas of globalisation and the nation state bring many new problems and challenges. The third... 79
  • Wyzwania XXI wieku 26 mar 2017, 20:00 Już po raz trzeci, podczas Europejskiego Kongresu Samorządów w Krakowie, spotykają się przedstawiciele władz lokalnych i regionalnych, administracji publicznej, rządów, parlamentów, organizacji pozarządowych oraz biznesu z całej Europy. Podczas dwóch dni obrad, w ponad 80... 80
  • Challenges of the 21 st Century 26 mar 2017, 20:00 This is the third time that representatives of local and regional governments, public administration, governments, parliaments, non-governmental organisations and businesses from all of Europe will meet for the European Congress of Local... 80
  • Lubuska ścieżka postępu 26 mar 2017, 20:00 Rozmowa z Elzbieta Anna Polak, marszałkiem woj. lubuskiego 82
  • The road to development in L 26 mar 2017, 20:00 An interview with ELŻBIETA ANNA POLAK, Marshal of the Lubuskie Region 82
  • Przedsiębiorcze profesjonalistki 26 mar 2017, 20:00 Kobiety doskonale sprawdzają się w roli menedżerów i przedsiębiorców: są świetnie wykształcone, zorganizowane, tworzą zgrane i zmotywowane zespoły. Często jednak nie wykorzystują w pełni swojego potencjału, przedkładając stabilność nad rozwój. Aby rozwinąć własny biznes, warto... 84
  • Entrepreneurial professionals 26 mar 2017, 20:00 Women make excellent managers and entrepreneurs – they are well educated, organised, and can create well-integrated and motivated teams. Often though, they do not fully utilise their potential, preferring stability to growth. However, to develop... 84
  • Rocznica w cieniu brexitu 26 mar 2017, 20:00 Powodów do świętowania 60-lecia traktatów rzymskich, które dały początek UE, nie ma zbyt wielu. Wielka Brytania zaczyna rozwód ze zjednoczoną Europą i nikt nie wie, czym on się dla Unii skończy. 87
  • Początek wyjścia 26 mar 2017, 20:00 Perspektywa opuszczenia Unii Europejskiej stawia przed brytyjskimi politykami zupełnie nowe wyzwania. 90
  • Konserwatywna rewolucja 26 mar 2017, 20:00 Polska jest naturalnym sojusznikiem USA w Europie, często powtarzamy to prezydentowi – mówi Kenneth Blackwell, doradca Donalda Trumpa. 91
  • Dokąd zmierza Erdoğan 26 mar 2017, 20:00 WALDEMAR SKRZYPCZAK, generał broni Moim oparciem jest islam” głosi Recep Erdoğan i konsekwentnie zmienia Turcję. Burzy kraj zbudowany przez Kemala Atatürka i odtwarza imperium ottomańskie XXI w. Jego wpływy sięgają od islamskich... 92
  • Dobry nawyk picia wody 26 mar 2017, 20:00 Pijemy za mało płynów i znacznie częściej niż po zwykłą wodę sięgamy po niezdrowe napoje i tak zwane wody smakowe. 93
  • Cierpienie nie uszlachetnia 26 mar 2017, 20:00 Ból jest chorobą i należy go leczyć. Każdy pacjent ma prawo wymagać od lekarza jego uśmierzenia. 94
  • Ostatnie pożegnanie „Gryfa” 26 mar 2017, 20:00 Pracownicy PWPW oddali hołd bohaterowi walk o Redutę pwpw. 96
  • Piwne przedsiębiorstwo rycerzy w habitach 26 mar 2017, 20:00 W archiwum zakonu Krzyżaków niedawno odkryto dokumenty świadczące o biznesowych talentach walecznych braci. 98
  • Dior jest kobietą 26 mar 2017, 20:00 Włoszka, feministka, a do tego niezła bizneswoman. Stery jednego z najsłynniejszych paryskich domów mody przejmuje kobieta – Maria Grazia Chiuri. 100
  • Z kamerą wśród zwierząt 26 mar 2017, 20:00 Historia warszawskiego zoo w czasie okupacji to gotowy scenariusz na thriller i wyciskacz łez w jednym. „Azyl” Niki Caro, hollywoodzkie widowisko na ten temat, już w kinach. 104
  • Zezwierzęcenie – historia „Azylu” z innej perspektywy 26 mar 2017, 20:00 Stach Szabłowski Po wizycie w kinie na „Azylu” warto zajrzeć do warszawskiej Galerii Monopol, gdzie Rafał Wilk opowiada tę samą historię, co hollywoodzcy producenci, ale robi to z zupełnie innej perspektywy. Film Niki Caro i wystawę... 106
  • Wydarzenie 26 mar 2017, 20:00 MUZYKA Pospieszna moda wbrew trendom Nie jest łatwo być zespołem ze stadejrzliwość i czepialstwo krytyków, z drugiej usypiające kreatywność uwielbienie milionów fanów i komercyjne bezpieczeństwo. Pozwalająca przełamać te... 108
  • Koniecznie! 26 mar 2017, 20:00 KSIĄŻKA Ale wspomnienia mu wyszły TAKIEJ KSIĄŻKI POLSKIEGO AKTORA JESZCZE NIE BYŁO. Po pierwsze napisał ją sam artysta bez niczyjej pomocy (o czym informuje w podtytule), po drugie jest to książka nie tylko bardzo zabawna, ale i pełna... 109
  • Powyżej średniej 26 mar 2017, 20:00 książka Realizm niemagiczny To zaskakujące, ale linię, którą w polskiej literaturze prowadził przez lata Marek Nowakowski, dziś z sukcesem kontynuuje tylko jeden autor – Wojciech Chmielewski. Tak jak autor „Benka Kwiaciarza” wierny... 110
  • Bez entuzjazmu 26 mar 2017, 20:00 opera Graj, Cyganie – tylko lepiej Gdy na świecie triumfy święci musical, operetka wydaje się jego brzydszą, niedzisiejszą siostrą. By ją wystawiać, zdecydowanie trzeba mieć na nią pomysł.  W przeciwnym razie rozbija się o próg... 111
  • Maciej Stuhr: To się państwu spodoba 26 mar 2017, 20:00 ORYGINALNOŚCIĄ UJĄŁ MNIE „POKOT” AGNIESZKI HOLLAND. 112
  • Czas na Luzz 26 mar 2017, 20:00 Wiosną warto znaleźć kilka godzin dla siebie, rodziny i przyjaciół, by spędzić je w otoczeniu rozkwitającej przyrody. Jak co roku, zachęca do tego również Lolek Luzz Fest. 113
  • Wzrok, nasz arcyzmysł 26 mar 2017, 20:00 Dla wzroku kluczowa jest profilaktyka i regularne badanie – mówi KAMIL CHLEBICKI, przewodniczący Polskiego Towarzystwa Optometrii i Optyki. 119
  • Złodziej wzroku 26 mar 2017, 20:00 Jaskra nie boli, ale kradnie wzrok – mówi prof. dr hab. n. med. Iwona GrabsKA-Liberek, prezes Polskiego Towarzystwa Okulistycznego. 120
  • Kiedy oczy cierpią na alergię 26 mar 2017, 20:00 O leczeniu alergicznego zapalenia spojówek mówi prof. dr hab. n. med. EWA MRUKWA-KOMINEK. 122
  • Najwyższa pora zadbać o wzrok 26 mar 2017, 20:00 Mamy tylko jedną parę oczu i powinniśmy o nie zadbać, dopóki nie jest za późno. Pomogą nam w tym odpowiednie soczewki okularowe. 124
  • Wyleczyć zeza 26 mar 2017, 20:00 Okulista zajmujący się leczeniem zeza musi mieć wiedzę interdyscyplinarną – mówi specjalista chorób oczu dr n. med. AGNIESZKA SAMSEL z przychodni OptoMedica w Warszawie. 125
  • Soczewki? To rozwiązanie dla każdego! 26 mar 2017, 20:00 Soczewki kontaktowe można nosić w każdym wieku. Ważne, żeby były dobrane przez specjalistę – mówi mgr inż. Tomasz Tokarzewski, ekspert firmy Alcon, optometrysta z Akademii Wzroku Tokarzewski (AkademiaWzroku.pl). 126
  • Pułapki niedowidzenia 26 mar 2017, 20:00 Jednym z ważnych problemów powodujących poważne konsekwencje dla stanu naszych oczu jest niedowidzenie. Sprawa jest istotna również ze względu na brak świadomości na ten temat wśród pacjentów. 128
  • Oko za oko 26 mar 2017, 20:00 Rozwija się powoli i nieleczona prowadzi nawet do ślepoty. Jednak na szczęście jest to ślepota odwracalna. – Zaćmę możemy leczyć tylko operacyjnie. Zabieg wymiany zmętniałej soczewki najczęściej trwa do pół godziny – mówi prof. Jerzy SzAflik, okulista. 130
  • Wzrok dziecka 26 mar 2017, 20:00 Rozszerzona rzeczywistość wkracza do okulistyki. Dzięki niej będziemy wkrótce korygować zeza i niedowidzenie – mówi dr PIOTR JAWORSKI, okulista, kierownik Centrum Diagnostyki i Mikrochirurgii Oka dla Dzieci i Dorosłych OPTOMED w Chorzowie. 132
  • Kiedy brakuje łez 26 mar 2017, 20:00 Krople nie leczą zespołu suchego oka, jedynie przynoszą chwilową ulgę – mówi prof. Zbigniew Zagórski, założyciel Ośrodków Chirurgii Oka i pierwszej w Polsce poradni leczenia zespołu suchego oka. 134

ZKDP - Nakład kontrolowany