Polacy boją się banków

Polacy boją się banków

Polacy boją się banków
Polacy boją się banków / Źródło: Getty Images
Daliśmy bankom do myślenia i zaczynają się liczyć z naszym zdaniem – mówi Aleksandra Wiktorow, rzecznik finansowy.

Na co najczęściej skarżą się Polacy w przypadku instytucji finansowych? W ubiegłym roku poprosiło panią o interwencję 19,5 tys. osób.

Najwięcej – bo ponad 13 tys. wniosków o pomoc – dotyczyło rynku ubezpieczeniowo-emerytalnego. Z czego 38 proc. – ubezpieczeń komunikacyjnych, zazwyczaj zaniżania wypłacanych odszkodowań, a 34 proc. – ubezpieczeń na życie, przede wszystkim polisolokat. W przypadku rynku bankowo-finansowego skarg było mniej, bo niecałe 4 tys., co wynikało z krótkiego okresu działania naszej instytucji w tym obszarze [urząd Rzecznika Finansowego powstał w 2015 r. jako rozszerzenie kompetencji Rzecznika Ubezpieczonych działającego od 1995 r. – red.]. Tutaj skargi najczęściej wiązały się z kredytami konsumenckimi (34 proc.) i hipotecznymi (26 proc.). Reszta to skargi na fundusze inwestycyjne i rachunki bankowe, najczęściej na rosnące koszty. 2,5 tys. wniosków dotyczyło przeprowadzenia postępowania polubownego.

Taka liczba skarg jest czymś naturalnym czy powodem do niepokoju?

Pracownicy sektora bankowego i ubezpieczeniowego uważają, że skarg jest mało i nie ma o czym mówić. Ja widzę to inaczej – po pierwsze, nie wszyscy przesyłają skargi, a po drugie, nie wszyscy wiedzą, że powinni to zrobić. Na przykład niedawno pobrano mi z konta 40 zł za obsługę karty kredytowej, mimo że przekroczyłam limit, powyżej którego się nie płaci. Powinnam to reklamować, ale nie mam kiedy. Zrobię to przy okazji wizyty w banku. I tak myśli wielu Polaków. Gdy w grę wchodzą niewielkie kwoty, machają ręką. Bo to czasochłonne zajęcie, trzeba napisać pismo, pójść do oddziału, korespondować, dzwonić. Dopiero gdy chodzi o większe kwoty, tak od kilkuset złotych w górę, wchodzą w spory z instytucjami finansowymi. Gdy dodatkowo ich problem nabierze medialnego znaczenia, pojawiają się kolejni poszkodowani. Tak było na przykład z UFK, czyli polisolokatami. Z różnych szacunków pojawiających się w mediach wynika, że takie umowy zawarło do tej pory ok. 5 mln Polaków, z których część już zrezygnowała, ponosząc straty.

Co jest nie tak z polisolokatami, czego dotyczą skargi?

W uproszczeniu – bo jest wiele rodzajów takich produktów – to lokata inwestycyjn a opakowana w ubezpieczenie na życie. Umowy były zawierane nawet na 10-20 lat z regularną składką, wynoszącą od kilkuset do kilku tysięcy złotych. Nieregulowanie wpłat lub próba wycofania się z umowy skutkowały potrąceniem wysokiej opłaty likwidacyjnej i tym samym utratą większości oszczędności. Przykład: zgadza się pani wpłacać 10 tys. zł rocznie, ale gwarantowana wypłata w razie śmierci wyniesie np. 100 zł, bo na takim symbolicznym poziomie była część ochronna ubezpieczenia, plus to, co jest zgromadzone z inwestycji. Problem w tym, że prowizja pośrednika była wypłacana z góry i wynosiła co najmniej jednokrotną roczną składkę, czasem nawet więcej. Stąd towarzystwa wprowadziły wysokie opłaty likwidacyjne, żeby zablokować możliwość wyjścia przed upływem 10 czy 15 lat. I co się okazywało? Że ludzie odbierali znacznie mniej, niż wpłacili.

Jak pomagacie w takiej sytuacji?

W tym konkretnym przypadku zaczęliśmy analizować skargi i stwierdziliśmy, że to większy problem, o charakterze systemowym.Dlatego napisaliśmy raport o UFK [ubezpieczeniowe fundusze kapitałowe – red.], gdzie opisaliśmy te praktyki, zorganizowaliśmy debatę „Czy możliwe jest ubezpieczenie bez ubezpieczenia?”. Przedstawiciele zakładów ubezpieczeniowych, które miały najgorsze produkty, zaczęli nam zarzucać, że straszymy klientów itd. Ale po tej publikacji ruszyła lawina działań Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów czy Komisji Nadzoru Finansowego, które potwierdziły nasze zastrzeżenia nie tylko co do konstrukcji produktu, lecz także sposobów, w jaki był sprzedawany.

Czyli jak?

Jako produkt oszczędnościowy w bankach lub przez innych pośredników. I tak szedł 70-letni człowiek do banku, gdzie miał lokatę, dobrze znaną panią w okienku i wciskano mu ten produkt. Co więcej, klienci nie czytali nawet umowy, bo polisolokaty były sprzedawane jako ubezpieczenia grupowe, gdzie nie ma wymogu zapoznawania klienta z ogólnymi warunkami ubezpieczenia – tylko na żądanie. Część ludzi wiedziała, co kupuje, zawsze znajdą się osoby, które lubią ryzyko. Ale wiele polisolokat sprzedano ludziom starszym. Nie informowano też o wszystkich prawach i obowiązkach stron umowy. Dlatego UOKiK nałożył wtedy ponad 50 mln zł kar na cztery firmy: Aegon, Idea Bank, Open Finance i Raiffeisen Bank, które najgorzej informowały klientów o produkcie. To był przełom, firmy zaczęły się wycofywać ze sprzedaży toksycznych polisolokat. W zeszłym roku UOKiK podpisał ugody ze wszystkimi zakładami, że zwrócą klientom część środków – na ogół 70 proc., nie więcej. Przy czym dotyczy to wszystkich umów czynnych. Kto się wcześniej wycofał lub skończył mu się okres umowy, musi dochodzić swoich roszczeń na drodze negocjacji lub w sądzie.

Te osoby również mogą się do was zwrócić o pomoc?

Tak. Kiedy ktoś chce iść do sądu walczyć z instytucją finansową, bardzo pomaga nasz istotny pogląd w sprawie. Finansowe produkty rynku kapitałowego są trudne i nie tylko klient często się nie zna, ale i jego pełnomocnicy, np. adwokaci. My analizujemy sytuację i w istotnym poglądzie opisujemy, jak naszym zdaniem sprawa wygląda od strony prawnej i finansowej.

Podejście banków jest takie: klient podpisał umowę, to co nas to obchodzi, ma się wywiązywać i już

A sądy na ogół przychylają się do naszego punktu widzenia. Same też czasami występują do nas o taki pogląd. W 2016 r. wydaliśmy łącznie 344 istotne poglądy, z czego prawie 200 dotyczyło właśnie polis z UFK, a 85 – frankowych kredytów hipotecznych. Tych ostatnich jest mniej, bo częścią bankową zajmujemy się dopiero drugi rok.

Skoro już jesteśmy przy kredytach hipotecznych – jeśli mam z nim problem, mogę się do was zwrócić?

Pod warunkiem, że złożyła pani wcześniej reklamację w swoim banku i jest niezadowolona z efektu jej rozpatrzenia. Wtedy z reklamacją zgłasza się pani do nas i wnioskuje o interwencję. Bo możemy interweniować dopiero po odrzuceniu reklamacji przez podmiot rynku finansowego. Niestety, na naszym objeździe po Polsce w ramach akcji z Rzecznikiem Praw Obywatelskich w trakcie rozmów z ludźmi okazało się, że ludzie bardzo się obawiają reakcji banków na reklamację. Tego, że bank wypowie umowę, bo może np. sprawdzić zdolność kredytową, a oni mają taką sytuację, że jedno właśnie nie pracuje, choć kredyt spłacają terminowo. Więc jeśli człowiek ma w perspektywie spłatę całego kredytu, na wszelki wypadek się nie wychyla.

Jak banki reagują, gdy w spór z klientem włącza się Rzecznik Finansowy?

Po naszym raporcie o kredytach we frankach banki wypowiadały się ostro, że nie mamy prawa i nie powinniśmy się wtrącać. Ale daliśmy im do myślenia i stopniowo zaczynają się liczyć z naszym zdaniem. Spotykamy się ze Związkiem Banków Polskich i dyskutujemy. Cele mamy rozbieżne, bo podejście banków jest takie: „Klient podpisał umowę, to co was to obchodzi, ma się wywiązywać i już”. Część banków kwestionuje nasze stanowisko, że niektóre stosowane przez nie klauzule są abuzywne, czyli są to postanowienia niedozwolone w umowie.

Jeśli już to przyznają, to z kolei twierdzą, że mogą one być zniesione w umowach tylko naprzód, a nie wstecznie. A my upieramy się, że mają działać również w tył, ponieważ są szkodliwe i – jak sama nazwa mówi – niedozwolone. Na tę chwilę banki nie są chętne, aby zawierać ugody z klientami, którym pozostaje droga sądowa lub postępowanie polubowne.

Na czym polega takie postępowanie?

Tradycyjna mediacja polega na tym, że obie strony muszą wyrazić na nią zgodę. W ustawie, na mocy której działamy, jest zapis, że gdy klient się zgłasza, instytucja finansowa nie może odmówić. Działa to tak: klient składa wniosek, mówi, czego by chciał, a druga strona nam odpowiada. Nie muszą siedzieć naprzeciwko siebie, nasz mediator jest z nimi w kontakcie – można to załatwić e-mailowo lub telefonicznie. Nasz ekspert patrzy, czego chcą strony, i jeśli widać, że są dalekie od ugody, w ramach koncyliacji proponuje rozwiązanie. Spodziewamy się, że docelowo ok. 30 proc. takich postępowań będzie kończyło się ugodą. To całkiem sporo, co najważniejsze o tyle spraw mniej musi potem rozstrzygać sąd. Warte podkreślenia: strony nie mogą ujawniać, co zostało podpisane – ten warunek zdecydowanie zwiększa skłonność instytucji finansowych do ugody. Ale jeśli nie dojdą do porozumienia, my musimy przedstawić naszą opinię. To z kolei może przydać się konsumentowi w sądzie. Choć, jeśli ktoś nie ma woli osiągnięcia ugody, a więc nie jest przygotowany na ustępstwa, to powinien raczej od razu iść do sądu. Wtedy możemy wesprzeć go tzw. istotnym poglądem. Z naszych analiz spraw dotyczących polis z UFK wynika, że osoby, które otrzymały od nas ten istotny pogląd, w ok. 90 proc. przypadków wygrywają lub dostają to, czego chcą w drodze ugody sądowej. Ubezpieczyciele już o tym wiedzą, a banki powoli się oswajają.

Dużo prowadzicie takich postępowań?

W ostatnim czasie dostajemy tygodniowo ok. 100 wniosków o przeprowadzenie postępowania polubownego. Ich liczba stale rośnie. Rozwiązanie będzie coraz popularniejsze, bo kosztuje tylko 50 zł. Przy czym korzystający z tej drogi konsumenci muszą mieć świadomość, że nie uzyskają np. tak wysokich odszkodowań, jakie mogliby dostać na drodze sądowej. Plusem jest jednak krótszy czas i niższe koszty niż przy postępowaniu sądowym. Liczymy też, że instytucje finansowe w końcu dojdą do wniosku, że bardziej im się opłaca od razu dać trochę więcej niż być pozywanym do sądu.

Możecie też zwrócić się do Sądu Najwyższego z zapytaniem. Jakie skutki to przynosi?

To bardzo ważne narzędzie, które ujednolica kierunki orzecznictwa sądów powszechnych. Od 2003 r. na 17 podjętych przez SN uchwał z naszego wniosku aż w 16 wypadkach sąd podzielił nasze zapatrywanie na daną kwestię. Na razie nie ma jeszcze żadnej uchwały dotyczącej banków, bo trzeba pamiętać, że możemy wystąpić do SN, gdy istnieje rozbieżność w orzeczeniach sądów innych instancji. Najpierw musimy zebrać wyroki, przeanalizować. Gdy zobaczymy, że są różne rozstrzygnięcia, przedstawiamy pełną analizę orzeczeń, doktrynę i na koniec formułujemy wniosek. Jeśli po naszym wniosku jest orzeczenie SN, instytucje finansowe nie mogą już inaczej interpretować sprawy.

Macie na koncie sukcesy w walce z nadużyciami w sektorze ubezpieczeniowym. A co z sektorem bankowym?

Na to potrzeba więcej czasu. Mamy za to sukces na rynku Forex. Chodzi o „czarny czwartek” 15 stycznia 2015 r., gdy kurs franka wzrósł i ludzie nie tylko stracili, ale weszli w długi. Przedstawiciele firm forexowych domagali się spłaty debetów. Po naszej interwencji jeden z głównych pozywających wycofał się. Powiedział, że generalnie się z nami nie zgadzają, ale wycofują się z roszczeń wobec klientów. Życzylibyśmy sobie, aby inni też tak podchodzili – prywatnie się nie zgadzali, ale oficjalnie postępowali zgodnie z naszymi wytycznymi. g

© Wszelkie prawa zastrzeżone

Okładka tygodnika WPROST: 13/2017
Więcej możesz przeczytać w 13/2017 wydaniu tygodnika „Wprost”
Zamów w prenumeracie lub w wersji elektronicznej:
 0

Spis treści tygodnika Wprost nr 13/2017 (1780)

  • Kto ty jesteś? Polak mały 26 mar 2017, 20:00 Nie masz prawa psuć dobrego samopoczucia unijnych liderów, jeśli masz inne zdanie na temat reform w UE. Powinieneś przyjąć narzuconą nam propozycję rozlokowania uchodźców, bo inaczej usłyszysz „Wstyd, Polsko, wstyd” od redaktora... 4
  • Skaner 26 mar 2017, 20:00 Prysły iluzje, pozostała nadzieja Odebrał samochód w Birmingham, przyjechał do Brighton do hotelu. Rano rzucił recepcjonistce, że wyjeżdża do Londynu, by coś załatwić, a potem wsiadł do hyundaia 4x4. Kto mógł przypuszczać, że... 6
  • Niedyskrecje parlamentarne 26 mar 2017, 20:00 SPORE ZAMIESZANIE WYWOŁAŁO W MEDIACH UBIEGŁOTYGODNIOWE POSIEDZENIE NAJWAŻNIEJSZYCH LUDZI PIS NA NOWOGRODZKIEJ W WARSZAWIE. Media pokazywały kolejnych oficjeli, którzy wsiadali do rządowych limuzyn, a żądnym informacji dziennikarzom... 8
  • Obraz tygodnia 26 mar 2017, 20:00 43% Polaków uważa, że istnieje zbyt wiele kanałów telewizyjnych, a 3/4 respondentów chciałoby posiadać taki pakiet, w którym znajdą się programy wybrane przez nich samodzielnie. Wygrane Marynia Gierat i Kinga Dołęga-Lesińska... 10
  • Spięcie tygodnia 26 mar 2017, 20:00 Ryszard Czarnecki wiceprzewodniczący Parlamentu Europejskiego (PiS) Kraje małej Unii to duża siła DEKLARACJA RZYMSKA JEST POCZĄTKIEM DYSKUSJI NA TEMAT PRZYSZŁOŚCI I KIERUNKÓW UNII EUROPEJSKIEJ, a nie jej końcem. Od czasu prezydencji... 12
  • Wojna na Eurowizji 26 mar 2017, 20:00 Muzyka nie zawsze łagodzi obyczaje. Julia Samojłowa, niepełnosprawna reprezentantka Rosji, otrzymała zakaz wjazdu na teren Ukrainy, więc nie wystąpi w finale konkursu Eurowizji, który w tym roku organizowany jest w Kijowie.  W Rosji się... 13
  • Zdarzyło się jutro 26 mar 2017, 20:00 Szyszka toruńska, deklaracja warszawska i dookoła Wojtek… 14
  • Lewo 26 mar 2017, 20:00 Nie ma wolności dla… 15
  • Prawo 26 mar 2017, 20:00 Szukajcie, a znajdziecie 15
  • Brać czy nie brać – oto jest pytanie 26 mar 2017, 20:00 Odszkodowanie, którego domaga się Jan Rokita za okres internowania w czasie prL, wywołało burzliwą dyskusję, czy powinno się oczekiwać pieniędzy za walkę o wolną Polskę. 17
  • Antypolonizm jest w Niemczech zakorzeniony 26 mar 2017, 20:00 Gdy dochodzi do konfliktu interesów między naszymi krajami, w Niemcach aktywizuje się niechęć do tradycyjnego wzoru polskości – mówi Zdzisław Krasnodębski, socjolog, europoseł PiS. 20
  • Polska nie jest najważniejsza 26 mar 2017, 20:00 EWA WANAT Co rusz słyszę o jakiejś nowej przeprowadzce do Berlina. Przeważnie młodzi ludzie, choć nie młodziaki, tak około trzydziestki. Nie kasa ich tu ciągnie, bo w ich zawodach – często to informatycy – mogliby w Warszawie... 23
  • Efekt Dekana 26 mar 2017, 20:00 Właściciel zagranicznego giganta medialnego uruchomił proces, który może wywrócić polski rynek mediów ukształtowany w III RP. 24
  • Twierdze nie do zdobycia 26 mar 2017, 20:00 Europejskie kraje bronią swoich mediów przed zagranicznym kapitałem. Wykorzystują do tego także unijne przepisy. 28
  • Ścigany Donald Tusk 26 mar 2017, 20:00 Im dłużej Donalda Tuska nie ma w polskiej polityce, tym bardziej jest obecny. PO czeka z otwartymi ramionami, PiS z kajdankami. Mówi się o nim nieustannie. 30
  • Za mało straszyliśmy PiS-em 26 mar 2017, 20:00 Nie wykluczam, że będę kandydował na prezydenta Warszawy – mówi Rafał Trzaskowski, minister spraw zagranicznych w gabinecie cieni Platformy Obywatelskiej. 32
  • SRP – Spartaczone Rejestry Państwowe 26 mar 2017, 20:00 Miało być szybciej i taniej, jest wolniej i drożej – taki obraz wyłania się z raportu NIK, która przyjrzała się czołowemu projektowi informatycznemu ekipy PO-PSL. Odpowiedzialni za niego zarządzają teraz publicznym operatorem łączy rządowych. 36
  • Deweloper na zagrodzie równy wojewodzie 26 mar 2017, 20:00 JAN ŚPIEWAK Zbliżające się wybory samorządowe to okazja do tego, żeby podsumować ostatnie 25 lat rozwoju Polski lokalnej. Samorządom udało się bardzo wiele. W dużym stopniu dzięki pomocy unijnej i okresowi długotrwałego wzrostu... 38
  • Myślozbrodnia i oburzenie stadne 26 mar 2017, 20:00 PROF. RYSZARD LEGUTKO Czy uczelnie wyższe muszą być dostępne dla studentów cierpiących na zaburzenia psychiczne, które drastycznie utrudniają profesorowi prowadzenie zajęć dydaktycznych? Czy jedno z kryteriów przyjmowania na studia nie... 40
  • Głupia od aniołów 26 mar 2017, 20:00 W sprawie gwałtu prokuratura przesłuchała już kilkadziesiąt osób, w tym niepełnosprawną intelektualnie ofiarę. Domniemany gwałciciel chodzi wolno i od trzech miesięcy nie trzeźwieje. 42
  • Rodzice mówią: Nie! 26 mar 2017, 20:00 Walcz tak, jak walczyłbyś, gdyby ktoś fizycznie chciał skrzywdzić twoje dziecko – zagrzewa Wojciech Eichelberger rodziców. A oni już od czerwca w całej Polsce protestują przeciwko reformie edukacji. 48
  • Polityka wychowania w biznesie 26 mar 2017, 20:00 Wszyscy są dziećmi znanych polityków. Wszyscy mają na wyciągnięcie ręki dostęp do wpływów, kontaktów i pieniędzy rodziców. I wszystkich zamiast do polityki ciągnie do biznesu. 53
  • Polacy boją się banków 26 mar 2017, 20:00 Daliśmy bankom do myślenia i zaczynają się liczyć z naszym zdaniem – mówi Aleksandra Wiktorow, rzecznik finansowy. 56
  • Nadlatuje superlotnisko 26 mar 2017, 20:00 Zwolennicy budowy wielkiego portu lotniczego twierdzą, że zmieni on pozycję Polski na transportowej mapie Europy. Przeciwnicy powątpiewają. 59
  • Pasażer w centrum uwagi 26 mar 2017, 20:00 RAFAŁ GÓRSKI Słyszeliście państwo o pracach nad ustawą o publicznym transporcie zbiorowym? Jeśli nie, to się nie dziwię. Temat nie istnieje w debacie publicznej. Dlaczego? Bo elity nie mają problemu, czym dojechać do szkoły, pracy czy... 61
  • Samobój z Wojtkiem 26 mar 2017, 20:00 Pół roku temu byłam w Polsce na koncercie zespołu z Nowego Orleanu. Poznałam tam Polaka. W 100 proc. mój typ. Wysoki, seksowny, przystojny. Cały czas rozmawialiśmy, ale zgubiłam go po koncercie. Nie wzięłam od niego numeru. Ma na imię... 62
  • Lokum klasy lux 26 mar 2017, 20:00 Polacy coraz chętniej inwestują w drogie nieruchomości, doceniając wyjątkową architekturę i dobrą lokalizację. 64
  • Mieszkać w luksusie 26 mar 2017, 20:00 „Raport z rynku mieszkań luksusowych w Warszawie” firmy Made Concept to obraz rynku nieruchomości premium w pigułce. Wyniki zestawienia komentuje Michał Borowski, jej prezes. 66
  • Modelowe osiedla 26 mar 2017, 20:00 Coraz częściej nowe osiedla standardem przypominają eleganckie apartamentowce. Przykładem są inwestycje firmy ATAL. 68
  • Przedwojenne standardy 26 mar 2017, 20:00 Odnowione kamienice tworzą nową jakość w segmencie luksusowych nieruchomości. Ich atutem są przedwojenne standardy. 70
  • Planetoidy – kosmiczny biznes? 26 mar 2017, 20:00 15 marca 2017 r. o godzinie 11:44:37 na pokładzie rakiety REXUS 21 dokonano pierwszego odwiertu w przestrzeni kosmicznej przy użyciu polskiej aparatury naukowej. 74
  • Nie posurfujesz w pendolino 26 mar 2017, 20:00 Wi-fi w pendolino dalej opóźnione. Jak podały PKP Intercity, negocjacje z Alstomem, producentem pociągów, są trudne, a wprowadzenie wi-fi się przeciąga i może sięgać nawet 2018 r. Choć PKP Intercity oferuje już (we współpracy z... 76
  • Samorządy w obliczu wyzwań XXI wieku 26 mar 2017, 20:00 Współczesny świat to przestrzeń niezwykle intensywnych przemian społecznych i gospodarczych. Rywalizujące ze sobą idee globalizacji i państwa narodowego, niosą ze sobą wiele nowych problemów i wyzwań. III edycja Europejskiego Kongresu Samorządów jest więc świetną okazją, by... 79
  • Local governments in the face of the challenges of the twenty-first century 26 mar 2017, 20:00 Jacek Majchrowski, prezydent Krakowa Mayor of Kraków The modern world is in the grip of extremely intensive social and economic changes. The competing ideas of globalisation and the nation state bring many new problems and challenges. The third... 79
  • Wyzwania XXI wieku 26 mar 2017, 20:00 Już po raz trzeci, podczas Europejskiego Kongresu Samorządów w Krakowie, spotykają się przedstawiciele władz lokalnych i regionalnych, administracji publicznej, rządów, parlamentów, organizacji pozarządowych oraz biznesu z całej Europy. Podczas dwóch dni obrad, w ponad 80... 80
  • Challenges of the 21 st Century 26 mar 2017, 20:00 This is the third time that representatives of local and regional governments, public administration, governments, parliaments, non-governmental organisations and businesses from all of Europe will meet for the European Congress of Local... 80
  • Lubuska ścieżka postępu 26 mar 2017, 20:00 Rozmowa z Elzbieta Anna Polak, marszałkiem woj. lubuskiego 82
  • The road to development in L 26 mar 2017, 20:00 An interview with ELŻBIETA ANNA POLAK, Marshal of the Lubuskie Region 82
  • Przedsiębiorcze profesjonalistki 26 mar 2017, 20:00 Kobiety doskonale sprawdzają się w roli menedżerów i przedsiębiorców: są świetnie wykształcone, zorganizowane, tworzą zgrane i zmotywowane zespoły. Często jednak nie wykorzystują w pełni swojego potencjału, przedkładając stabilność nad rozwój. Aby rozwinąć własny biznes, warto... 84
  • Entrepreneurial professionals 26 mar 2017, 20:00 Women make excellent managers and entrepreneurs – they are well educated, organised, and can create well-integrated and motivated teams. Often though, they do not fully utilise their potential, preferring stability to growth. However, to develop... 84
  • Rocznica w cieniu brexitu 26 mar 2017, 20:00 Powodów do świętowania 60-lecia traktatów rzymskich, które dały początek UE, nie ma zbyt wielu. Wielka Brytania zaczyna rozwód ze zjednoczoną Europą i nikt nie wie, czym on się dla Unii skończy. 87
  • Początek wyjścia 26 mar 2017, 20:00 Perspektywa opuszczenia Unii Europejskiej stawia przed brytyjskimi politykami zupełnie nowe wyzwania. 90
  • Konserwatywna rewolucja 26 mar 2017, 20:00 Polska jest naturalnym sojusznikiem USA w Europie, często powtarzamy to prezydentowi – mówi Kenneth Blackwell, doradca Donalda Trumpa. 91
  • Dokąd zmierza Erdoğan 26 mar 2017, 20:00 WALDEMAR SKRZYPCZAK, generał broni Moim oparciem jest islam” głosi Recep Erdoğan i konsekwentnie zmienia Turcję. Burzy kraj zbudowany przez Kemala Atatürka i odtwarza imperium ottomańskie XXI w. Jego wpływy sięgają od islamskich... 92
  • Dobry nawyk picia wody 26 mar 2017, 20:00 Pijemy za mało płynów i znacznie częściej niż po zwykłą wodę sięgamy po niezdrowe napoje i tak zwane wody smakowe. 93
  • Cierpienie nie uszlachetnia 26 mar 2017, 20:00 Ból jest chorobą i należy go leczyć. Każdy pacjent ma prawo wymagać od lekarza jego uśmierzenia. 94
  • Ostatnie pożegnanie „Gryfa” 26 mar 2017, 20:00 Pracownicy PWPW oddali hołd bohaterowi walk o Redutę pwpw. 96
  • Piwne przedsiębiorstwo rycerzy w habitach 26 mar 2017, 20:00 W archiwum zakonu Krzyżaków niedawno odkryto dokumenty świadczące o biznesowych talentach walecznych braci. 98
  • Dior jest kobietą 26 mar 2017, 20:00 Włoszka, feministka, a do tego niezła bizneswoman. Stery jednego z najsłynniejszych paryskich domów mody przejmuje kobieta – Maria Grazia Chiuri. 100
  • Z kamerą wśród zwierząt 26 mar 2017, 20:00 Historia warszawskiego zoo w czasie okupacji to gotowy scenariusz na thriller i wyciskacz łez w jednym. „Azyl” Niki Caro, hollywoodzkie widowisko na ten temat, już w kinach. 104
  • Zezwierzęcenie – historia „Azylu” z innej perspektywy 26 mar 2017, 20:00 Stach Szabłowski Po wizycie w kinie na „Azylu” warto zajrzeć do warszawskiej Galerii Monopol, gdzie Rafał Wilk opowiada tę samą historię, co hollywoodzcy producenci, ale robi to z zupełnie innej perspektywy. Film Niki Caro i wystawę... 106
  • Wydarzenie 26 mar 2017, 20:00 MUZYKA Pospieszna moda wbrew trendom Nie jest łatwo być zespołem ze stadejrzliwość i czepialstwo krytyków, z drugiej usypiające kreatywność uwielbienie milionów fanów i komercyjne bezpieczeństwo. Pozwalająca przełamać te... 108
  • Koniecznie! 26 mar 2017, 20:00 KSIĄŻKA Ale wspomnienia mu wyszły TAKIEJ KSIĄŻKI POLSKIEGO AKTORA JESZCZE NIE BYŁO. Po pierwsze napisał ją sam artysta bez niczyjej pomocy (o czym informuje w podtytule), po drugie jest to książka nie tylko bardzo zabawna, ale i pełna... 109
  • Powyżej średniej 26 mar 2017, 20:00 książka Realizm niemagiczny To zaskakujące, ale linię, którą w polskiej literaturze prowadził przez lata Marek Nowakowski, dziś z sukcesem kontynuuje tylko jeden autor – Wojciech Chmielewski. Tak jak autor „Benka Kwiaciarza” wierny... 110
  • Bez entuzjazmu 26 mar 2017, 20:00 opera Graj, Cyganie – tylko lepiej Gdy na świecie triumfy święci musical, operetka wydaje się jego brzydszą, niedzisiejszą siostrą. By ją wystawiać, zdecydowanie trzeba mieć na nią pomysł.  W przeciwnym razie rozbija się o próg... 111
  • Maciej Stuhr: To się państwu spodoba 26 mar 2017, 20:00 ORYGINALNOŚCIĄ UJĄŁ MNIE „POKOT” AGNIESZKI HOLLAND. 112
  • Czas na Luzz 26 mar 2017, 20:00 Wiosną warto znaleźć kilka godzin dla siebie, rodziny i przyjaciół, by spędzić je w otoczeniu rozkwitającej przyrody. Jak co roku, zachęca do tego również Lolek Luzz Fest. 113
  • Wzrok, nasz arcyzmysł 26 mar 2017, 20:00 Dla wzroku kluczowa jest profilaktyka i regularne badanie – mówi KAMIL CHLEBICKI, przewodniczący Polskiego Towarzystwa Optometrii i Optyki. 119
  • Złodziej wzroku 26 mar 2017, 20:00 Jaskra nie boli, ale kradnie wzrok – mówi prof. dr hab. n. med. Iwona GrabsKA-Liberek, prezes Polskiego Towarzystwa Okulistycznego. 120
  • Kiedy oczy cierpią na alergię 26 mar 2017, 20:00 O leczeniu alergicznego zapalenia spojówek mówi prof. dr hab. n. med. EWA MRUKWA-KOMINEK. 122
  • Najwyższa pora zadbać o wzrok 26 mar 2017, 20:00 Mamy tylko jedną parę oczu i powinniśmy o nie zadbać, dopóki nie jest za późno. Pomogą nam w tym odpowiednie soczewki okularowe. 124
  • Wyleczyć zeza 26 mar 2017, 20:00 Okulista zajmujący się leczeniem zeza musi mieć wiedzę interdyscyplinarną – mówi specjalista chorób oczu dr n. med. AGNIESZKA SAMSEL z przychodni OptoMedica w Warszawie. 125
  • Soczewki? To rozwiązanie dla każdego! 26 mar 2017, 20:00 Soczewki kontaktowe można nosić w każdym wieku. Ważne, żeby były dobrane przez specjalistę – mówi mgr inż. Tomasz Tokarzewski, ekspert firmy Alcon, optometrysta z Akademii Wzroku Tokarzewski (AkademiaWzroku.pl). 126
  • Pułapki niedowidzenia 26 mar 2017, 20:00 Jednym z ważnych problemów powodujących poważne konsekwencje dla stanu naszych oczu jest niedowidzenie. Sprawa jest istotna również ze względu na brak świadomości na ten temat wśród pacjentów. 128
  • Oko za oko 26 mar 2017, 20:00 Rozwija się powoli i nieleczona prowadzi nawet do ślepoty. Jednak na szczęście jest to ślepota odwracalna. – Zaćmę możemy leczyć tylko operacyjnie. Zabieg wymiany zmętniałej soczewki najczęściej trwa do pół godziny – mówi prof. Jerzy SzAflik, okulista. 130
  • Wzrok dziecka 26 mar 2017, 20:00 Rozszerzona rzeczywistość wkracza do okulistyki. Dzięki niej będziemy wkrótce korygować zeza i niedowidzenie – mówi dr PIOTR JAWORSKI, okulista, kierownik Centrum Diagnostyki i Mikrochirurgii Oka dla Dzieci i Dorosłych OPTOMED w Chorzowie. 132
  • Kiedy brakuje łez 26 mar 2017, 20:00 Krople nie leczą zespołu suchego oka, jedynie przynoszą chwilową ulgę – mówi prof. Zbigniew Zagórski, założyciel Ośrodków Chirurgii Oka i pierwszej w Polsce poradni leczenia zespołu suchego oka. 134

ZKDP - Nakład kontrolowany