Syndrom niedzielnego sportowca

Syndrom niedzielnego sportowca

Co drugiemu Polakowi niemal codziennie doskwiera ból kręgosłupa
Ponad 9 mln Polaków cierpi na dolegliwości reumatyczne. Za kilka lat aż 40 proc. z nich nie będzie zdolnych do pracy! W ubiegłym roku 40 proc. orzeczeń o rencie inwalidzkiej wydano z powodu chorób reumatycznych, głównie kręgosłupa. W przyszłości takich orzeczeń będzie jeszcze więcej. Dolegliwości kręgosłupa ma 10 proc. uczniów szkół podstawowych i gimnazjów, a w szkołach średnich - ponad 25 proc. młodzieży. - Znam nawet przypadek młodzieńczego zapalenia stawów o nieznanym pochodzeniu u sześciomiesięcznego dziecka - mówi prof. Anna Romicka z Instytutu Reumatologii w Warszawie.
Choroby narządu ruchu dawno przestały być objawem starzenia się, tak jak zmarszczki i siwe włosy. Na zwyrodnienia stawów kolanowych do niedawna chorowali głównie glazurnicy i parkieciarze, którzy przez wiele godzin muszą przebywać w pozycji klęczącej. Teraz na takie dolegliwości coraz częściej narzekają młodzi ludzie intensywnie uprawiający sport. - Coraz częściej są to tzw. niedzielni sportowcy, którzy prosto zza biurka wyjeżdżają na urlop i po kilku godzinach jazdy samochodem zakładają narty - mówi dr Bogdan Koczy, dyrektor Wojewódzkiego Szpitala Chirurgii Urazowej w Piekarach Śląskich, najlepszego ośrodka ortopedycznego według najnowszego rankingu tygodnika "Wprost" (przygotowanego we współpracy z wydawnictwem Termedia).
Dźwiganie w siłowni choćby niewielkich ciężarów doprowadza do przeciążenia kręgosłupa lędźwiowego. W ubiegłym roku liczba złamań, uszkodzeń łękotek i więzadeł krzyżowych kolana głównie młodych pacjentów Ortopedyczno-Rehabiliacyjnego Szpitala Klinicznego w Poznaniu zwiększyła się aż o 20 proc.

Sztywnienie stawów
Europejska Liga Reumatologiczna prognozuje, że do 2020 r. co najmniej dwukrotnie zwiększy się liczba Europejczyków cierpiących na zwyrodnienie stawów nazywane artretyzmem. Już teraz ponad 56 proc. Polaków niemal codziennie doskwiera ból kręgosłupa, szczególnie odcinka lędźwiowego, co uznano za schorzenie cywilizacyjne. 42 proc. osób odczuwa bóle kości i stawów, a 32 proc. cierpi z powodu bólu mięśni. Powodem może być zarówno nadmiernie aktywne uprawianie sportu, jak też siedzący tryb życia. Te problemy dotyczą szczególnie osób z predyspozycjami do artretyzmu. Prof. Michael Doherty, reumatolog z Nottingham University, uważa, że 50-60 proc. takich schorzeń ma podłoże genetyczne. Prawdopodobnie odpowiada za nie kilkadziesiąt genów, których niekorzystne kombinacje mogą sprawić, że u niektórych osób choroba ujawni się już w młodym wieku.
Pierwsze dolegliwości, takie jak ból stawów i tkanek miękkich wokół stawów występują zwykle jedynie podczas wysiłku i mogą się pojawić w wieku zaledwie dwudziestu, trzydziestu lat. Początkowo powodują jedynie drobne utrudnienia w wykonywaniu codziennych czynności. Później dokuczają coraz bardziej, głównie nocą i po wstaniu z łóżka. Po latach, jeśli nie są leczone, doprowadzają do zesztywnienia stawów. U 4 mln Polaków właśnie na tym etapie jest choroba zwyrodnieniowa, która wkrótce uniemożliwi im wykonywanie pracy i doprowadzi do kalectwa.
Wystarczy codzienne, wielogodzinne posługiwanie się myszką od komputera, by spowodować zmiany zwyrodnieniowe w obrębie nadgarstka i tzw. zespół uciskowy związanych z nim nerwów. Na przeciążenia układu kostno-stawowego, szczególnie przeciążenia kręgosłupa, najbardziej narażone są osoby otyłe i unikające wysiłku fizycznego, ze słabymi mięśniami brzucha i grzbietu. Większość osób ignoruje doleg-liwości i zgłasza się do lekarza, gdy na skuteczne leczenie jest za późno. Wczesna diagnostyka jest podstawą terapii chorób reumatycznych.

Skręt kolana
Niektóre urazy, takie jak zerwanie ścięgna Achillesa lub uszkodzenia stawu kolanowego, wymagają natychmiastowej interwencji. Jak najszybciej powinny też być leczone zmiany zwyrodnieniowe, które dopiero po wielu latach doprowadzają do poważnych zmian chorobowych. - Lepiej wielokrotnie niepotrzebnie zgłosić się do ortopedy, niż zaniechać wizyty, która może uchronić przed kalectwem - mówi dr Marcin Obrębski ze Szpitala Klinicznego im. prof. Adama Grucy w Otwocku.
Przykładem jest uszkodzenie więzadła krzyżowego przedniego kolana, jednego z najczęstszych urazów zarówno u sportowców wyczynowych, jak i u osób amatorsko uprawiających narciarstwo, piłkę nożną, koszykówkę lub siatkówkę. Do takich urazów dochodzi nawet na skutek pozornie niegroźnego i często bagatelizowanego poślizgnięcia się i skręcenia kolana. Gdy uszkodzenie więzadła nie jest leczone, zmiany zwyrodnieniowe stawu kolanowego postępują szybko.
Niepokojące są nawet lekkie bóle kolan, kostek lub palców, a także kończyn i kręgosłupa u dorastającej młodzieży, często błędnie tłumaczone szybkim rośnięciem dziecka. Skutek jest taki, że do lekarza trafiają dzieci z utrwaloną już deformacją, którą trudno wyleczyć. Warto też skonsultować nawet niewielkie uszkodzenie ścięgna, szczególnie gdy dojdzie do zwichnięcia barku. Po roku od takiego urazu szanse na skuteczną terapię są minimalne, szczególnie u osób po 50. roku życia.

Andrzej Górecki, szef Kliniki Ortopedii warszawskiego Szpitala Dzieciątka Jezus: "Jako jedyni w Polsce stosujemy przeszczepy hodowanych w laboratorium komórek chrzęstnych"
Prostowanie kręgosłupa
- Do zabiegów ortopedycznych niepotrzebne są już rozległe operacje. Zwichnięty bark można naprawić mało inwazyjną metodą endoskopową - mówi prof. Andrzej Górecki, szef Kliniki Ortopedii warszawskiego Szpitala Dzieciątka Jezus. Przy użyciu artroskopu, kamery wewnątrzstawowej, można naprawić zerwany pierścień rotatorów. Po operacji kolejne wypadnięcie barku zdarza się jedynie u 10 proc. osób czynnie uprawiających sport (u osób, które nie było operowane, do ponownego zwichnięcia dochodzi w 80 proc. przypadków).
Coraz więcej osób ma szansę na powrót do pełnej sprawności. Ortopedzi są w stanie zoperować pacjentów, u których do niedawna trudno było choćby zdiagnozować schorzenie lub niemożliwe było przeprowadzenie operacji. - Operujemy zmiany degeneracyjno-zwyrodnieniowe kręgosłupa, których do niedawna nie operowano, bo uważano, że nie trzeba tego robić. Takie zmiany powodują jednak zwężenie kanału kręgowego, pacjent nie może chodzić, bo boli go kręgosłup, zwłaszcza w odcinku szyjnym i lędźwiowym - mówi prof. Daniel Zarzycki, szef Kliniki Ortopedii Uniwersyteckiego Szpitala Ortopedyczno-Rehabilitacyjnego w Zakopanem, jeden z najlepszych w Polsce specjalistów w chirurgii kręgosłupa.
W warszawskiej Klinice Ortopedii więzadła krzyżowe przednie do niedawna były rekonstruowane z więzadła rzepki pacjenta lub z grupy mięśni po środkowej stronie kolana. Teraz wykorzystywane są pozyskane ze zwłok i odpowiednio sterylizowane przeszczepy. - Jako jedyni w Polsce stosujemy przeszczepy hodowanych laboratoryjnie komórek chrzęstnych - mówi prof. Górecki.

Ręka i oko chirurga
Gdzie najlepiej wykonać zabieg? O powodzeniu operacji, mimo postępu technik operacyjnych, nadal decydują zręczne ręce chirurga. Największe zaufanie można mieć do tych lekarzy, którzy specjalizują się w konkretnych zabiegach. - Jeśli wykonuje się zabieg raz w tygodniu, to nie jest się w nim mistrzem. Można nim zostać tylko wtedy, gdy określoną operację przeprowadza się przynajmniej raz dziennie - uważa prof. Zarzycki.
Najmniej komplikacji po operacjach wszczepienia endoprotezy mają pacjenci lekarzy wykonujących co najmniej 50 takich operacji rocznie. W innych zabiegach ortopedycznych największą wprawę mają chirurdzy, którzy rocznie wykonują co najmniej 100 operacji tego samego typu. Perfekcjonistami są lekarze, którzy przeprowadzają co roku ponad 500 zabiegów kolana, barku czy kręgosłupa. Tylko u takich mistrzów leczą się najlepsi sportowcy. Operacje są wykonywane w wyspecjalizowanych klinikach umożliwiających doskonałe opanowanie techniki operacji.
- W ortopedii oko i ręka chirurga są pewniejsze nawet niż mikroroboty - twierdzi prof. Górecki. Roboty jedynie rozbudziły nadzieje pacjentów na chirurgów ze stali, którzy są bardziej niż ludzie precyzyjni i nigdy się nie mylą. Kliniki w Niemczech wyposażono w obrotowe ścieraki jamy szpikowej kości udowej, ale na ogół nie są one używane. Na razie bardziej przydatna jest nawigacja komputerowa ułatwiająca doświadczonym chirurgom przeprowadzanie najtrudniejszych etapów zabiegu.

Pełen ranking szpitali ortopedycznych

KRZYŻ KOLANA
Staw kolanowy we właściwym położeniu utrzymują więzadła poboczne strzałkowe i piszczelowe oraz więzadło rzepki, a także położone wewnątrz stawu więzadła krzyżowe przednie i tylne. Urazowi wymagającemu interwencji chirurga najczęściej ulegają więzadła krzyżowe przednie. Do takiej kontuzji dochodzi często u sportowców, ale może ją spowodować nawet pozornie niegroźne i często bagatelizowane poślizgnięcie się i skręcenia kolana.

PIGUŁKI NA ARTRETYZM
Aby uśmierzyć ból, jeśli nie doszło jeszcze do zapalenia stawu, podaje się paracetamol. Jeśli stan zapalny się pojawił, może poskutkować aspiryna lub ibuprofen oraz inne tzw. niesteroidowe leki przeciwzapalne. Tego rodzaju środki zmniejszają powodujący ból stan zapalny, występujący zarówno wtedy, gdy rozwija się choroba zwyrodnieniowa stawów, jak i w razie urazów wywołanych stłuczeniem tkanek miękkich - mięśni lub więzadeł. Mogą jednak powodować skutki uboczne, szczególnie gdy są przyjmowane przez dłuższy okres. Są to najczęściej uszkodzenia przewodu pokarmowego, a nawet krwawienia wewnętrzne. Popularne maści i żele, które można kupić w aptece bez recepty, przynoszą ulgę, ale nie leczą przyczyn choroby.
 

Fot: A. Jagielak, K. Mikuła
Okładka tygodnika WPROST: 5/2007
Więcej możesz przeczytać w 5/2007 wydaniu tygodnika „Wprost”
Zamów w prenumeracie lub w wersji elektronicznej:
 0

Spis treści tygodnika Wprost nr 5/2007 (1258)

  • Wprost od czytelników 29 sty 2007 Wizerunek teściowej Nie zgadzamy się z opinią, że wizerunek naszego kraju za granicą nie jest zbyt ważny ("Wizerunek teściowej", nr 2). Dziś każdy świadomy polityk czy menedżer zdaje sobie sprawę z tego, że od postrzegania... 3
  • Na stronie - Prawo do prawa 29 sty 2007 Krok po kroku, kawałek po kawałku Polacy odzyskują prawo do Polski - do własnego państwa prawa 3
  • Skaner 29 sty 2007 ZIMA Z OGRANICZONĄ OSTROŚCIĄ W Polsce nie zapanował klimat śródziemnomorski, jak mogło się wydawać aż do 23 stycznia. Ale i tak mamy jedną z najłagodniejszych i - jak wiele wskazuje - najkrótszych zim w ostatnich dziesięcioleciach.... 6
  • Sawka czatuje 29 sty 2007 Henryk Sawka (www.przyssawka.pl) 10
  • Playback 29 sty 2007 Donald Tusk, lider Platformy Obywatelskiej © A. JAGIELAK 18
  • Poczta 29 sty 2007 AGENT IGNACY W artykule "Agent Ignacy" (nr 2) Tadeusz Witkowski dzieli się z czytelnikami swoim odkryciem, iż agentem SB w strukturach Kościoła był nieżyjący od 16 lat biskup Jerzy Dąbrowski. Znaliś-my biskupa przez dwie dekady... 18
  • Ryba po polsku - Przywrócić PRL! 29 sty 2007 Polska jest oazą bezmyślności i są wielkie starania, aby taką oazą pozostała 19
  • Z życia koalicji 29 sty 2007 PEWNEGO RAZU SPOTKALIŚMY W SUPERMARKECIE Albert wiceministra Poncyliusza. Już chcieliśmy się z nim witać, gdy nagle polityk PiS sięgnął po telefon i zaraz potem zmienił mu się wyraz twarzy, a z jego ust zaczęły padać takie słowa, jak... 20
  • Z życia opozycji 29 sty 2007 RYŚ ZAWYŁ, ŻE CAŁA WARSZAWA i pół Kampinosu go słyszało. Ryś Kalisz. Zawył z oburzenia w radiowej Trójce, że PiS zastawiło na biedną HGW pułapkę i przez tę łamiącą demokrację "wrzutkę do ustawy" może ona stracić... 21
  • Wprost przeciwnie - Zaczadzeni Marksem 29 sty 2007 Zbrodnie FSB nie wstrząsną sumieniem Europy 22
  • Fotoplastykon 29 sty 2007 Henryk Sawka (www.przyssawka.pl) 23
  • Ministerstwo finansów Stokłosy 29 sty 2007 Były senator kupował przychylność urzędników Ministerstwa Finansów, Naczelnego Sądu Administracyjnego oraz resortu rolnictwa 24
  • Waltzowanie prawa 29 sty 2007 Platforma Obywatelska wykorzysta syndrom męczennicy 30
  • Pani minister gotuje 29 sty 2007 11 tysięcy złotych z publicznych pieniędzy zapłaciła minister Anna Kalata za makijaż, manikiur i dobranie garderoby 32
  • Europejczyk Rydzyk 29 sty 2007 Radio Maryja straciło zęby, bo weszło do politycznego mainstreamu 34
  • Ojciec protestant 29 sty 2007 Tadeusz Rydzyk jest antykomunistą, ale udostępnia antenę ludziom PRL 36
  • Giełda 29 sty 2007 ŚWIAT Światowy salon w Davos Światowy salon w bajkowym, alpejskim krajobrazie - mówi się o Światowym Forum Gospodarczym w Davos. I jak to w salonie, chodzi o to, żeby sobie pogadać z głowami państw i miliarderami o pomysłach na... 38
  • Nie przepłacaj 29 sty 2007 Każdy z nas płaci dodatkowo kilkaset złotych miesięcznie, bo nie potrafi wybrać tańszych usług i towarów 40
  • Kontynent amero 29 sty 2007 Czy dolary wymienimy na nową amerykańską walutę? 46
  • Rozpędzony byk 29 sty 2007 Lamborghini dogania Ferrari 48
  • 2x2=4 - Hus na stosie 29 sty 2007 Ludzie hierarchii - zarówno świeckiej, jak i duchownej - nie lubią przepraszać 50
  • Supersam 29 sty 2007    52
  • Moda kontra wojna 29 sty 2007 Mniej niż 500 nabywców rocznie mają na świecie kreacje haute couture. "Wysokie krawiectwo" tradycyjnie przynosi straty, ale domy mody nie rezygnują z niego ze względu na prestiż. Podczas Paryskiego Tygodnia Mody można było... 52
  • Narty na dwa skręty 29 sty 2007 Kupić deski, które będą lepsze do ostrych skrętów (slalom specjalny), czy raczej te, które sprawdzą się podczas skrętów o dłuższym promieniu (gigant) - zastanawiają się amatorzy narciarstwa przy zakupie sprzętu. Jeśli szukamy... 52
  • Przyjęcia Bożeny Dykiel 29 sty 2007 W filmie "Titanic" bohater grany przez Leonarda DiCaprio przeżywa męki przy stole, bo nie wie, do czego służą poszczególne sztućce. Dziś ze sztućcami, kieliszkami i całą zastawą stołową będziemy za pan brat po lekturze... 52
  • Bezmięsna młodzież 29 sty 2007 Rośnie liczba wegetarian. Bezmięsna dieta jest coraz bardziej popularna, zwłaszcza wśród młodzieży. Z badań Akademii Rolniczej w Poznaniu wynika, że niechęć do jedzenia mięsa wzrosła w ostatnich latach z powodu powtarzających się... 52
  • Twarz od Armaniego 29 sty 2007 Facedesignerzy, czyli projektanci twarzy, od Armaniego będą malować kobiety podczas otwarcia warszawskich Złotych Tarasów (7 lutego). "Filozofią Armaniego jest dopełnianie kobiety za pomocą stroju, a nie jej przytłaczanie. To coś... 52
  • Prawo Lipca 29 sty 2007 Sportowe federacje rozpięły ochronny parasol nad skorumpowanymi działaczami 54
  • Królowe oceanu 29 sty 2007 "Wdowa z Windsoru" nieprzypadkowo została patronką najnowszego statku pasażerskiego MS "Queen Victoria". Za panowania Wiktorii Wielka Brytania niepodzielnie rządziła na morzach po pokonaniu hiszpańsko-francuskiej armady w... 58
  • Narciarstwo winne 29 sty 2007 Szusując w Dolomitach, najlepiej pić lagreina, schiavę bądź teroldego 60
  • Dziurawa tarcza 29 sty 2007 Broń ofensywna zawsze rozwijała się szybciej niż systemy obrony 60
  • Pazurem - Życie w GS-ie 29 sty 2007 Na czele parafialnego koła sobowtórów Jana Pawła II stoi sobowtór, który nijak nie jest do papieża podobny 63
  • Krótko po Wolsku - Pechowcy potrzebni od zaraz 29 sty 2007 Nie ma to jak być pechowcem. W Ameryce! Być pechowcem i znaleźć się w odpowiednim czasie w odpowiednim miejscu to lepiej, niż urodzić się w rodzinie milionera. Kobieta, która oblała się kawą w McDonaldzie, bo nie wiedziała, że... 63
  • Know-how 29 sty 2007 Samiec w ciąży Konik morski to jedyny samiec, który łamie żelazną zasadę obowiązującą w naturze i zachodzi w ciążę. Potomstwo rośnie w kieszeni na jego brzuchu i opuszcza ją, gdy jest gotowe do samodzielnego życia. Do tej pory... 68
  • Syndrom niedzielnego sportowca 29 sty 2007 Co drugiemu Polakowi niemal codziennie doskwiera ból kręgosłupa 68
  • Hormony sukcesu 29 sty 2007 Im więcej testosteronu, tym większe szanse na dobre stanowisko 76
  • Zwierzęta postępu 29 sty 2007 Pingwiny Humboldta to najsłynniejsi geje wśród ptaków 78
  • Bez granic 29 sty 2007 Łukaszenka wyrusza na Zachód Aleksander Łukaszenka "skieruje się na Zachód". Prezydent oświadczył, że nadszedł sprzyjający moment, by poprawić relacje Mińska z Zachodem. Wezwał do "otwartego i uczciwego dialogu",... 80
  • Bush, prezydent demokratów 29 sty 2007 Zmiana politycznej warty w Ameryce nie musi oznaczać odejścia od konserwatywnych wartości 82
  • Parasol Angeli 29 sty 2007 Na spotkaniu z Putinem w Soczi Merkel robiła dobrą minę do złego psa 86
  • Moskiewski sen 29 sty 2007 W stolicy Rosji pogoda sprzyja bogaczom 88
  • Recenzor 29 sty 2007 FILMY DVD SKOK DO SEDESU Autodestrukcja jest bardzo filmowa, a jeśli za kamerą stanie reżyser tak utalentowany jak Danny Boyle, może się stać niebezpiecznie atrakcyjna. To właśnie przypadek "Trainspotting". Na próżno jeden z... 92
  • Snob Oscar 29 sty 2007 Hollywood śpi na wielkich pieniądzach, a śni o jeszcze większym prestiżu 96
  • Zawód: reporter 29 sty 2007 Ryszard Kapuściński był tak dobrym pisarzem, że nie zasługuje na chwalenie go za wszystko 100
  • Wencel gordyjski - Malinowy król 29 sty 2007 Strach pomyśleć, co Rocky zrobiłby naszemu Andrzejowi Gołocie 104
  • Ueorgan Ludu 29 sty 2007 Nr 5 (222) Rok wyd. 6 WARSZAWA, poniedziałek 29 stycznia 2007 r. Cena + VAT + ZUS + akcyza Cała prawda związana z brakiem oświadczenia HANIU, WYSTARCZY - mówi p. Waltz "UeoL" wdrożył śledztwo dziennikarskie (konkretnie dostał... 105
  • Skibą w mur - Polskie smaki 29 sty 2007 W kategorii "narzędzie roku" zwyciężyła Renata Beger - "najbardziej wypasiona nagrywarka IV RP" 106

ZKDP - Nakład kontrolowany