Jak Gabriela stała się Polą

Jak Gabriela stała się Polą

Średnio co 70 lat następuje powrót do dawnych, zapomnianych imion – mówi psycholog dr Krystyna Doroszewicz.

Magdalena Gryn, "Wprost": Czym kierujemy się przy nadawaniu imion?

dr Krystyna Doroszewicz: Do niedawna o imieniu dziecka decydowała tradycja. Na przykład zwyczaj nadawania imienia po przodkach służył przekazywaniu informacji o przynależności nowo narodzonego do rodziny i pokazywał miejsce dziecka w łańcuchu genealogicznym. W rezultacie pula imion nadawanych w kolejnych pokoleniach była niezmienna. Aż do pojawienia się mody imienniczej, czyli okresowego upodobania do pewnych imion.

Co się stało, że pojawiła się moda?

Według szacunków amerykańskiego socjologa Stanleya Liebersona możemy o niej mówić od ok. 100 lat. Zadecydowały o tym zmiany w dostępie do edukacji, urbanizacja, migracje itp. Cały splot czynników, który rozluźnił więzi rodzinne, osłabił presję na nadawanie imion po przodkach. Zaczęto się kierować aspektem estetycznym, na co wpływ miało poznawanie imion z innych kultur.

Jak to się dzieje, że tak popularne imiona jak Mariola czy Bożena w tym roku nadawano tak rzadko?

Moda imiennicza charakteryzuje się dużą popularnością pewnego zasobu imion w określonym czasie. Oprócz imion modnych – w Polsce przez ostatnie kilkanaście lat były to Julia i Jakub – można wyróżnić imiona ponadczasowe, klasyczne, nadawane w różnych okresach z podobną częstością, jak Piotr, Anna. Funkcjonują też imiona staromodne, nadawane dawniej, a współcześnie zanikające – Teresa, Bogusław itp. Moda imiennicza podlega też cykliczności. Średnio co 70 lat obserwujemy powrót do starych, zapomnianych imion. W Polsce ostatnio możemy zauważyć powrót imion często nadawanych w latach 20. XX w. takich jak: Jan, Stanisław, Franciszek, Antoni itd. Niemniej jednak są wciąż rodziny, które podtrzymują tradycje rodzinne w nadawaniu imion, np. drugiego imienia po dziadku lub babci czy każdej dziewczynce w rodzinie takiego samego drugiego imienia.

Jakie mechanizmy widać w modzie imienniczej?

Obserwując zmiany frekwencyjności nadawanych imion, można zauważyć m.in. efekt czystej ekspozycji. Polega on na tym, że bardziej podobają nam się imiona, z którymi często się stykamy. Tym właśnie można wyjaśnić, dlaczego pewne imiona podobają się wielu rodzicom w tym samym czasie i w rezultacie w jednej klasie jest pięć Julek czy Jasiów. Co ciekawe, rodzice nie są świadomi tej prawidłowości. Wybór imienia tłumaczą na ogół tym, że im się spodobało. Popularność pewnych imion zawdzięczamy mass mediom, które prezentując bohaterów cieszących się sympatią widzów, powodują, że rodzice marzący o lepszym życiu dla swoich dzieci wybierają imiona z tego źródła. Najbardziej interesujące, a przy tym mało znane, są mechanizmy wewnętrzne opisane przez niemieckiego socjologa Gerhardsa. Badacz ten zwrócił uwagę, że kolejne imiona, które zastępują modne wcześniej, są pod pewnymi względami do nich podobne. „Stare” niejako wprowadzają nowe imiona na listę najbardziej popularnych. Mówiąc inaczej: stare i nowe zazębiają się. Podobieństwo może dotyczyć brzmienia, końcówki, pierwszej sylaby. Gabriela prawdopodobnie wprowadziła imiona Pola i Nikola.

Co decyduje, że jedno imię pozostaje popularne, a inne spadają w niebyt po jednym sezonie?

Nawet modne i bardzo popularne imiona po pewnym czasie tracą na atrakcyjności, bo następuje przesyt. Zmiana jest istotą mody. I wśród tych modnych bywają gwiazdy jednego sezonu. Tak się dzieje z imionami bohaterów seriali pochodzącymi z innych kultur, np. Izaurą, Sebastianem, Amelią, Kewinem. Podobna sytuacja występuje, gdy imię staje się modne, bo nosi je jakiś celebryta, sportowiec, gwiazda pop. Spadek popularności takiej postaci przyczynia się do zaniku nadawania danego imienia. Popularność imion może wiązać się także z popularnością postaci literackich lub z ważnymi wydarzeniami, np. wzrost popularności imienia Karol po wyborze Karola Wojtyły na papieża.

Czy imię może wpływać na osobę, która je nosi?

Na to pytanie trudno jednoznacznie odpowiedzieć. John Steinbeck, autor książki „Na wschód od Edenu”, pisze w niej: „Imiona to wielka tajemnica. Nigdy nie mogłem dojść, czy imię jest kształtowane przez dziecko, czy też dziecko przeobraża się tak, żeby pasować do imienia”. O tym, że imię jest dla każdego z nas ważne, świadczy chociażby nasza szczególna wrażliwość na to, jak na nie reagujemy. Począwszy od tzw. efektu cocktail party – gdy w głośnym pomieszczeniu ktoś wymówi nasze imię, automatycznie kierujemy naszą uwagę w stronę tej osoby. Inny przykład: jeśli ktoś zapamięta nasze imię bez szczególnego powodu, jesteśmy skłonni spełnić jego prośbę częściej, niż wtedy, gdyby go nie pamiętał. Co więcej – litery naszego imienia podobają nam się bardziej niż pozostałe litery alfabetu. Imiona, podobnie jak wygląd, mogą być podstawą tworzenia się pierwszego wrażenia. Mogą przyciągać innych lub odpychać. Ważne są cechy imion: ich brzmienie, oryginalność, długość itp.

Z czego wynika wrażliwość na własne imię?

Imię jest elementem naszej tożsamości, wokół niego gromadzimy wiedzę na temat tego, kim jesteśmy. Można powiedzieć, że imię symbolicznie oznacza osobę, która je nosi. Ważny jest stosunek jednostki do własnego imienia. Akceptacja wiąże się z pozytywną samooceną, poczuciem własnej wartości. Często rozważanym problemem są konsekwencje imion niezwykłych, które, szczególnie dla dzieci, mogą być kłopotliwe. Bo rówieśnicy przekręcają je, śmieją się, dziecko czuje się inne niż koledzy. Wówczas negatywne doświadczenia mogą być źródłem nieśmiałości, problemów z przystosowaniem. Czasami rzadkie imię może rodzić problemy w sytuacjach zawodowych, gdy nie pasuje np. do wykonywanego stanowiska. Ale osoby dorosłe są na ogół zadowolone z oryginalnych imion.

Co na to amerykańscy naukowcy

Amerykańscy badacze Savage i Wells, porównując w 1948 r. studentów Harvardu noszących imiona popularne ze studentami, których imię pojawiało się raz lub góra dwa razy, stwierdzili, że wśród tych drugich częściej występują problemy z nauką oraz objawy psychonerwic. Wyniki o podobnej wymowie uzyskali także badacze Ellis i Beechley w 1954 r. Analizując przypadki zaburzeń psychiatrycznych u chłopców, wykryli, że mają one poważniejszy charakter u pacjentów noszących rzadko nadawane imiona. Badania przeprowadzone w latach 90. XX w., obejmujące pacjentów małego szpitala w Pensylwanii, potwierdziły, że w grupach pacjentów z rozpoznaniem: zaburzenia emocjonalne, schizofrenia, inne zaburzenia psychotyczne i lżejsze zaburzenia częściej występują niezwykłe imiona niż w grupie kontrolnej, którą stanowili pacjenci z chorobami niepsychiatrycznymi (Anderson i Schmitt 1990). Prawidłowość tę ustalono tylko w grupie mężczyzn, między kobietami nie było różnic. Rezultat ten jest zgodny z wynikami innych badań. Unikalność ma inne znaczenie dla kobiet niż dla mężczyzn. W przypadku kobiet jest oceniana pozytywnie, natomiast w odniesieniu do mężczyzn może wydawać się dziwactwem i jest oceniana negatywnie.


Źródło: „Psychologiczne aspekty imion ludzkich”, Krystyna Doroszewicz

dr Krystyna Doroszewicz jest pracownikiem Katedry Psychologii Społecznej Uniwersytetu SWPS i autorką książki „Psychologiczne aspekty imion ludzkich”.

Imienne przeboje 2017

W I połowie roku najczęściej Polacy nadawali dziewczynkom imiona: JULIA (4677 razy), ZUZANNA (4587), MAJA (4108), ZOFIA (4081) oraz LENA (3989). Inne, prawie tak samo popularne, to: Hanna, Amelia, Alicja, Aleksandra, Oliwia, Maria, Natalia, Wiktoria, Emilia i Antonina. Natomiast najrzadziej (nie więcej niż pięć razy w skali kraju): Regina, Celestyna, Mariola, Bożena czy Kasandra.

W przypadku imion męskich najpopularniejszy był ANTONI (5015 razy), zaraz po nim JAKUB (5405 razy), JAN (4165), SZYMON (4089) oraz FRAN- CISZEK (3447). Niewiele mniej popularne to: Filip, Aleksander, Wojciech, Kacper i Mikołaj. Z kolei do najmniej chętnie nadawanych zaliczymy: Syriusza, Alka, Dobromira, Anatola i Augustyna. Źródło: Ministerstwo Cyfryzacji.

Okładka tygodnika WPROST: 44/2017
Więcej możesz przeczytać w 44/2017 wydaniu tygodnika „Wprost”
Zamów w prenumeracie lub w wersji elektronicznej:
 0

Spis treści tygodnika Wprost nr 44/2017 (1809)

  • Cena nadziei 29 paź 2017, 20:00 Jako zwolennik nieupolityczniania spraw codziennych ostatnio przeżywam trudne dni. Zauważyłem bowiem pewną prawidłowość, co nie oznacza, że regułę bez wyjątku: sytuację w służbie zdrowia chwalą zwolennicy PiS, a narzekają, przynajmniej publicznie, przeciwnicy. Co u licha,... 3
  • Kraina tysiąca pomysłów 29 paź 2017, 20:00 Na Warmii i Mazurach dominują średnie i małe firmy, którym niełatwo zaistnieć na krajowym rynku. Chyba że mogą się pochwalić certyfikatem „Żagle Warmii i Mazur”, przyznawanym wysokiej jakości produktom z tego regionu. 5
  • Niedyskrecje parlamentarne 29 paź 2017, 20:00 Politycy PiS kręcą nosem na działania wicepremiera, ministra kultury Piotra Glińskiego, który zabiegał o podwyższenie 50-procentowej ulgi podatkowej dla twórców i dziennikarzy. Tą ulgą będą objęte dochody z honorariów autorskich do... 8
  • Obraz tygodnia 29 paź 2017, 20:00 980 mln zł dostały TVP i Polskie Radio jako rekompensatę za zwolnienia emerytów z abonamentu w latach 2010-2017. 10
  • Hiszpania się rozpada 29 paź 2017, 20:00 To już nie są przelewki. Kataloński parlament przegłosował niepodległość od Hiszpanii, a w rewanżu hiszpański zawiesił autonomię regionu, po czym odwołał kataloński rząd. To zapowiedź faktycznej pacyfikacji Katalonii. 12
  • Honor sędziego 29 paź 2017, 20:00 Stacja benzynowa w Wężykach koło Sochaczewa, początek marca. Klientka położyła na ladzie 50 zł za paliwo i się odwróciła. W tym momencie pieniądze zniknęły. Kobieta podniosła alarm. Zapamiętała, że stojący za nią mężczyzna kupował tonik. Zażądała przejrzenia nagrań z... 13
  • Zmiany w CEPiK 29 paź 2017, 20:00 Nowy system Centralnej Ewidencji Pojazdów (CEP), który ma zostać wdrożony 13 listopada, jest daleki od ideału, o czym pisaliśmy w ubiegłym tygodniu. To może oznaczać paraliż wydziałów komunikacji, które każdego dnia obsługują kilkanaście tysięcy kierowców, a także problemy w... 13
  • Info radar 29 paź 2017, 20:00 Orzeł Wprost poszybował wysoko Krzysztof Zapart, który pod koniec września na gali we Wrocławiu odbierał statuetkę „Wprost”, w październiku zajął drugie miejsce w zawodach balonowych America’s Challenge, pokonując w linii prostej... 14
  • Zdarzyło się jutro 29 paź 2017, 20:00 Kalumnie wokół kolumny. Kolumny Antoniego. 16
  • O nieuczciwości 29 paź 2017, 20:00 Nieuczciwość ma dziś wiele nowych form. Na przykład naukowcy coraz częściej drążą tematy, o których wiedzą, że spodobają się władzy. Jeśli ktoś poweźmie nagłe zainteresowanie sprawą bohaterstwa żołnierzy wyklętych, twórczością intelektualną jakiegoś zapomnianego księdza bądź... 17
  • Rekonstrukcja całej Polski 29 paź 2017, 20:00 W PRL liczna warstwa najemników starała się sprywatyzować korzyści wynikające ze stanu podległości, zarazem kalkulując, jak tu się nie wychylić za bardzo, by nie dała po łapach Moskwa. Nasze peerelowskie upodlenie, prawdziwe i nieprzepracowane, jest faktem. 17
  • I straszno, i smieszno 29 paź 2017, 20:00 Przełomowy rok 1990 to wielki egzamin dla Polski i dla „Wprost”. Wałęsa w Belwederze, religia w szkołach, Giełda Papierów Wartościowych w gmachu PZPR! A w tygodniku nowe rubryki i aż 100 stron! 18
  • Kiedy można śmiać się z władzy 29 paź 2017, 20:00 Gwiazdy próbowały odnaleźć się w nowych warunkach. Z większym lub mniejszym wdziękiem. 19
  • Ukryte terapie, ukryte zyski 29 paź 2017, 20:00 Zbigniew Wodecki, Grzegorz Miecugow, Tomasz Kalita – naczelny uzdrowiciel Polski Jerzy Zięba wykorzystał ich śmierć do rozwoju pseudomedycznego biznesu. Rodziny zmarłych są oburzone, ale i bezradne. Podobnie jak przerażeni całym procederem lekarze. 20
  • Babiš i polska kiełbasa 29 paź 2017, 20:00 Niemal z każdej polskiej gazety i portalu można się teraz dowiedzieć, że Andrej Babiš – wielki zwycięzca czeskich wyborów, to ten sam, który odmówił skosztowania polskiej kiełbasy, komentując to słynnym: „Já nejím ty vaše sračky”. Trudno się zresztą dziwić medialnej... 27
  • Rządowe trzęsienie ziemi 29 paź 2017, 20:00 Na czele rządu Beata Szydło czy Jarosław Kaczyński? To pytanie zepchnęło na dalszy plan dywagacje, kto zostanie w rządzie, kto z niego odejdzie, a kto może liczyć na awans. 28
  • Streżyńska kontra Streżyńska 29 paź 2017, 20:00 Przy okazji rekonstrukcji rządu może zniknąć Ministerstwo Cyfryzacji. 32
  • Tajemnice układu trójmiejskiego 29 paź 2017, 20:00 Mała Sycylia – mówił o trójmiejskich powiązaniach biznesu, polityki i organów ścigania Sylwester Latkowski. Były naczelny „Wprost” zeznawał przed komisją śledczą w sprawie Amber Gold. 34
  • Inny świat Małgorzaty Gersdorf 29 paź 2017, 20:00 I prezes Sądu Najwyższego jest dla PiS wrogiem publicznym nr 1. Partia chciałaby usunąć ją ze stanowiska. 36
  • Bernard i Dieter ślubowali sobie miłość i wierność 29 paź 2017, 20:00 1 października przypadł w tym roku w niedzielę. Mimo tego wiele urzędów stanu cywilnego w Niemczech pracowało. O godz. 9.15 w ratuszu we Frechen koło Kolonii stawili się 61-letni Bernard Göttling i 66-letni Dieter Schmitz. Zawarli ślub jako pierwsza para homoseksualna w... 39
  • Drugie życie umarłych 29 paź 2017, 20:00 Zmarli są żywym potrzebni do gry zwłokami, która sprawia, że śmierć coraz mniej nas przeraża, a martwe ciało coraz bardziej fascynuje. 41
  • Seks jest dla ludzi. Wszystkich ludzi 29 paź 2017, 20:00 Edukacji seksualnej dla osób niepełnosprawnych intelektualnie nikt nie finansuje. Na słowo „seks” kończą się publiczne pieniądze – mówi dr Izabela Fornalik. 44
  • Krew na jezdni 29 paź 2017, 20:00 Trzej młodzi mężczyźni popychali rowerzystę na jezdni, aż w końcu wepchnęli go pod autobus. Teraz Sąd Najwyższy zakończył sprawę. 48
  • Świat stawia na elektromobilność 29 paź 2017, 20:00 Instytut Ochrony Środowiska jeszcze w tym roku przygotuje zalecenia dotyczące elektromobilności w Polsce. 51
  • Jak Gabriela stała się Polą 29 paź 2017, 20:00 Średnio co 70 lat następuje powrót do dawnych, zapomnianych imion – mówi psycholog dr Krystyna Doroszewicz. 52
  • Tak się zarabia na Polakach 29 paź 2017, 20:00 Jeżeli wyjeżdżasz do pracy do Holandii, możesz być pewny, że najwięcej zarobi na tobie agencja pośrednictwa pracy. 55
  • Co bank, to akcelerator 29 paź 2017, 20:00 Polskie banki szukają okazji, jak się przebić w branży FinTech. Na początek dodają energii start-upom. 58
  • Hossa Bessa 29 paź 2017, 20:00 Frankowa wygrana Takiego wyroku w sprawie kredytów frankowych jeszcze w Polsce nie było. 2,1 mln zł zwrotu plus 700 tys. zł odsetek dla jednego z klientów Getin Noble Banku – taką decyzję w zeszłym tygodniu podjął warszawski sąd... 60
  • Know-how 29 paź 2017, 20:00 Loca Bikes i jest jazda Jeśli uważasz, że późna jesień to dobry czas na znalezienie rowerowych okazji, to warto przyjrzeć się polskiej manufakturze Loca Bikes. Założył ją Aleksander Zemke, wcześniej projektant gier komputerowych.... 62
  • Kolej się rozpędza 29 paź 2017, 20:00 Szybsza i bardziej komfortowa podróż, sprawniejszy transport towarów, zrównoważony rozwój całego kraju to efekty wielomiliardowych inwestycji w polską kolej. 63
  • To idzie młodość 29 paź 2017, 20:00 Młodzi i coraz młodsi ludzie u steru mają być powiewem świeżości w skostniałym świecie polityki. Wyborcy kupują takich kandydatów chętnie, często nie zdając sobie sprawy, że młodzieńczy wigor to tylko chwyt wymyślony przez stary partyjny establishment. 66
  • Czeska lekcja pragmatyzmu 29 paź 2017, 20:00 Nasi południowi sąsiedzi potrafią dbać o własne interesy i nikogo do siebie nie zrażać. Polacy o takiej umiejętności mogą tylko pomarzyć. 70
  • Rosja za cienką czerwoną linią 29 paź 2017, 20:00 Siła propagandy rosyjskiej jest tak porażająca, że wielu politykom europejskim zakłóciła realną ocenę rozdmuchanego celowo przez Rosjan zagrożenia. O to Putinowi chodzi. Choć społeczność międzynarodowa zareagowała na rosyjską agresję na Ukrainie, to niezależnie od sankcji i... 73
  • Matura za granicą 29 paź 2017, 20:00 Szkoła średnia poza Polską? Te najlepsze dają coś więcej niż tylko dobre wykształcenie. Wzięliśmy pod lupę zagraniczne szkoły, w których uczą się Polacy. 74
  • Witamina zdrowia 29 paź 2017, 20:00 Podawanie dzieciom witaminy D3 wzmacnia ich odporność, a nawet pomaga zapobiegać nowotworom. 78
  • Witamina zdrowia 30 paź 2017, 14:42 Podawanie dzieciom witaminy D3 wzmacnia ich odporność, a nawet pomaga zapobiegać nowotworom. 78
  • Z widokiem na niebo 29 paź 2017, 20:00 Poddasze można atrakcyjnie zaaranżować, pod warunkiem że mądrze je rozplanujemy i zapewnimy dopływ naturalnego światła. 80
  • Jak Polak zdemaskował niemieckiego agenta Lenina 29 paź 2017, 20:00 Ferdynand Ossendowski był agentem kilku wywiadów i pisarzem. To on obalił mit o niepokalanym poczęciu bolszewickiej rewolucji. 82
  • Nie interesują mnie role aniołków 29 paź 2017, 20:00 Seriale zbliżają się do form kinowych i zaczynają poruszać ważne sprawy społeczne – mówi Bartłomiej Topa, grający główną rolę w polsko-amerykańskim serialu „Ultraviolet”. Już w AXN. 84
  • Zapalna muzyka z zapalnego regionu 29 paź 2017, 20:00 Kiedyś moje koncerty były jak wiece. Dziś staram się wyrażać muzyką – mówi Kamil Haidar, który wydał nową płytę „Heat”. 88
  • Światy Magdaleny Tulli 29 paź 2017, 20:00 Poważna pisarka debiutuje jako autorka opowieści dla dzieci. Ale żartów nie ma w nich wiele – nadal jest poważną pisarką. 90
  • Magic Box Bodo Koxa 29 paź 2017, 20:00 To film pisany przerażeniem. Zawodem rzeczywistością, która staje się coraz bardziej trudna do zniesienia, opresyjna. Ale pisany też poczuciem bezradności. 92
  • Koniecznie! 29 paź 2017, 20:00 Jezus i porno To już chyba ostatnia książka przygotowana przez Umberto Eco. Włoski intelektualista miał zwyczaj co kilka lat wydawać zbiory swoich felietonów prasowych, ale tego już nie zdążył dokończyć. W swoich tekstach z ostatnich... 93
  • Powyżej średniej 29 paź 2017, 20:00 Dom kobiet Pepę porzuca jej wieloletni chłopak Ivan. Jakby mało jej było kłopotów, ściga ją żona Ivana, a jej przyjaciółka Candela wiąże się z terrorystą. Tę szaloną intrygę wymyślił oczywiście Pedro Almodóvar, ale nawet... 94
  • Bez entuzjazmu 29 paź 2017, 20:00 Zemsta na widzach Reżyserka chciała, by jej "Zemsta" nagrała aktualności. I wydawało się, że tekst o murze brzmi wyjątkowo współcześnie. Okazuje się jednak, że nie wystarczy kazać bohaterom zdjąć kontusze. Czarne spodnie i T-shirty... 95
  • Izabela Kopeć: To się państwu spodoba 29 paź 2017, 20:00 Pamiętam magnetofon szpulowy Grundig i tatę, który nagrywał każdą piosenkę, którą przynosiłam z przedszkola. W wieku siedmiu lat wygrałam konkurs piosenki zuchowej, potem była szkoła muzyczna i przede wszystkim klasyka, ale czasami słucham też klasyki rocka: The Doors, Led... 96
  • Cztery tysiące flaszek Donalda Tuska 29 paź 2017, 20:00 Nie wiem, jakie licho napadło Donalda Tuska, żeby ogłosił przetarg na zakup... 4000 butelek szampana. Słowem: cztery tysiące. Podejrzewam, gdzie to licho go napadło: w jednym z brukselskich parków, po których biega przewodniczący Tusk, aby utrzymać dobrą formę. 98
  • Kolejki po wzrok 29 paź 2017, 20:00 Prof. dr hab. n. med. Iwona Grabska-Liberek, prezes Polskiego Towarzystwa Okulistycznego, o sytuacji w okulistyce i dostępności leczenia. 103
  • CMO Laser - Centrum Dobrego Widzenia 29 paź 2017, 20:00 O laserach, postępie w okulistyce i nowoczesnych metodach leczenia schorzeń oka w Centrum Mikrochirurgii Oka Laser mówi prof. Jerzy Szaflik, założyciel Centrum. 106
  • Powstrzymać jaskrę 29 paź 2017, 20:00 Czy można zapobiegać jaskrze pierwotnej otwartego kąta? Okazuje się, że tak. Nowatorskie podejście do chorób oczu to misja dr. n. med. Roberta Wasilewicz z [W]-EyeClinic w Poznaniu. 108
  • Suma kilku elementów 29 paź 2017, 20:00 Okulistyka, optyk, a może optometrysta? O tym, czym się kierować, wybierając specjalistę od problemów z oczami, mówi Szymon Grygierczyk, zastępca dyrektora generalnego w Hoya Lens Poland. 110
  • Po czterdziestce bez okularów do czytania! 29 paź 2017, 20:00 Czytanie bez okularów po czterdziestce? Tak, to możliwe. O korzyściach wynikających z multifokalnych soczewek kontaktowych mówią optometryści z firmy Johnson&Johnson Vision. 112
  • Zobaczyć świat 29 paź 2017, 20:00 Zaćma jest chorobą uleczalną, usuwa się ją podczas bezpiecznego, krótkiego zabiegu chirurgicznego. Sprawnemu chirurgowi wystarczy 15 minut - mówi dr Andrzej Dmitriew ze Szpitala św. Wojciecha w Poznaniu. 114
  • Zadbaj o wzrok dziecka 29 paź 2017, 20:00 Ruszyła akcja Towarzystwa Ochrony Wzroku - przesiewowe badanie wzroku u dzieci i młodzieży 2017/2018. 116
  • Nasze oczy, nasze decyzje 29 paź 2017, 20:00 Pamiętajmy o regularnym badaniu wzroku, naszego i naszych dzieci - przypomina mgr inż. Justyna Nater, optometrysta, sekretarz Polskiego Towarzystwa Optometrii i Optyki. 117

ZKDP - Nakład kontrolowany