Matura za granicą

Matura za granicą

Szkoła średnia poza Polską? Te najlepsze dają coś więcej niż tylko dobre wykształcenie. Wzięliśmy pod lupę zagraniczne szkoły, w których uczą się Polacy.

Zagraniczne licea przygotowują do studiów w najlepszych uczelniach, pozwalają pogłębić znajomość języków obcych oraz zdobyć międzynarodowe kontakty. Poza tym oferują z reguły naukę w małych grupach, indywidualne podejście, trening samodzielności i szeroki wachlarz zajęć dodatkowych. Najczęściej takie szkoły nastawione są na międzynarodową maturę w ramach International Baccalaureate. To dwuletni program nauczania na poziomie liceum ogólnokształcącego, realizowany w całości w języku angielskim, francuskim bądź hiszpańskim, zakończony egzaminem maturalnym. Dyplom IB jest honorowany i uznawany za prestiżowy przez najlepsze szkoły wyższe na całym świecie. W programie uczestniczy 2795 szkół ze 143 krajów (również z Polski).

Do zagranicznych szkół średnich można aplikować samodzielnie, proces rekrutacji jest spersonalizowany. Kandydat powinien skontaktować się z wybraną szkołą, ta wyznacza zazwyczaj nauczycieli mających pomóc przy przejściu przez rekrutację. Można też zwiedzać wybrane placówki. Uczniowie zainteresowani rozpoczęciem nauki we wrześniu powinni zacząć starania co najmniej jesienią poprzedzającego roku, choćby po to, aby mieć czas na zdanie egzaminu językowego. Informacji o oczekiwanych certyfikatach udzielają poszczególne szkoły. Najlepiej podejść do IELTS (International English Language Testing System), który honorują wszystkie instytucje edukacyjne w Europie. Egzaminy odbywają się co miesiąc w różnych miastach Polski. Prócz tego najczęściej należy się wykazać wysoką średnią ocen oraz zaprezentować szeroki wachlarz zainteresowań dodatkowych. To ostatnie jest szczególnie istotne, szkoły szukają uczniów podejmujących własne inicjatywy, wykonujących prace w ramach wolontariatu i rozwijających indywidualne pasje.

Nauka w zagranicznym liceum jest kosztownym przedsięwzięciem. Roczne koszty edukacji w niezłej placówce przekraczają 80 tys. zł.

Domy jak w Hogwarcie

Placówki w Wielkiej Brytanii, choć przyjmują w swoje mury zróżnicowane międzynarodowe towarzystwo, głównie przygotowują do brytyjskiej matury (A-levels), która ułatwia dostanie się na uniwersytety w tym kraju i podobnie jak matura IB jest honorowana przez uczelnie na całym świecie. Przygotowanie trwa najczęściej dwa lata, do brytyjskiego liceum idzie się w wieku 17 lat (wcześniej jest pięcioletnie gimnazjum). Uczeń z Polski po prostu wcześniej niż w kraju kończy szkołę albo może aplikować do brytyjskiego liceum po dwóch pierwszych klasach w polskiej placówce (po reformie edukacji). Wybór przedmiotów jest szeroki, w pierwszym roku nauki uczeń decyduje się zwykle na cztery lub pięć, w drugim wybiera kontynuację trzy lub cztery, które zdaje na maturze. To pozwala na specjalizację i dobre przygotowanie pod wybrany kierunek studiów. Licea, do których wyjeżdżają Polacy, to z reguły szkoły z internatem. Uczniowie są przyporządkowani do domów. Najczęściej są one podzielone na żeńskie i męskie, zajęcia odbywają się wspólnie.

Jedną z takich szkół jest Clifton College w Bristolu. Szkoła ma szeroką ofertę edukacyjną od ekonomii i biznesu przez matematykę czy filozofię po sztuki plastyczne i teatr. Grupy zajęciowe liczą najczęściej 8-10 uczniów. Clifton College to ogromna placówka z ponad tysiącem uczniów (część w klasach poniżej liceum).

– Nauka w college’u różniła się diametralnie od tej w polskiej szkole. Przede wszystkim była nastawiona na rozumienie, a nie suche zapamiętywanie faktów. Poza tym dziedziny takie jak muzyka czy sport były traktowane bardzo poważnie – opowiada Aleksandra Wittchen, absolwentka. – Szkoła stwarzała duże możliwości chętnym do podjęcia dodatkowych zajęć. Do wyboru były m.in. chór, sporty na najwyższym poziomie, aktorstwo czy musical w profesjonalnym teatrze, zajęcia z publicznych wystąpień etc. Prawie każdy udzielał się w jakiejś dziedzinie. A system domów pozwalał sprawdzać się w rolach, które wymagały cech przywódczych i odpowiedzialności – tłumaczy Aleksandra. Jak dodaje, wielu uczyło się muzyki jako przedmiotu szkolnego na wysokim poziomie. Aleksandra zdała brytyjską maturę i dostała się na studia do Cambridge. Tę samą szkołę kilka lat wcześniej ukończył Marcin Szala.

– Założyłem klub filozoficzny. W akademiku przygotowaliśmy wiele projektów, nasz dom konkurował z innymi – opowiada Marcin. Podkreśla indywidualny stosunek nauczycieli do wychowanków. Traktowali ich jak partnerów, motywując do nauki i ucząc pracy nad własną przyszłością. Na każdym przedmiocie pracował z inną grupą osób, co pozwalało poznać więcej uczniów. Podobnie o swojej Fyling Hall School w Robin Hoods Bay opowiada Dominika Kampa. To mniejsza placówka, z ok. 180 uczniami. Jak na prywatne brytyjskie licea, które najczęściej mogą się pochwalić kilkusetletnią tradycją, została założona stosunkowo niedawno, bo w 1923 r. Domy i zajęcia są koedukacyjne.

– Liceum realizuje program matury brytyjskiej. Uczyłam się czterech przedmiotów przez dwa lata [norma to trzy-pięć – red.], po sześć godzin w tygodniu. Zajęcia odbywały się w małych grupach, na matematyce czy chemii było nas czworo – mówi Dominika. Podkreśla, że dla niej, podobnie jak dla Marcina, najważniejszy był kontakt z nauczycielami, którzy chętnie odpowiadali na pytania, spędzając z uczniami tyle czasu, ile ci potrzebowali. Większość z nich mieszkała w kampusie, można było do nich dzwonić i prosić o krótkie spotkania nawet późnym wieczorem, co okazało się szczególnie przydatne w trakcie sesji egzaminacyjnych. Dominika podkreśla, że nauka opierała się w istotnym stopniu na praktycznym przyswajaniu wiedzy – podczas codziennych zajęć w laboratoriach czy analizie wybranego dzieła literackiego przez kilka tygodni. Podobała się jej równowaga między programem nauki a zajęciami sportowymi, artystycznymi i wycieczkami.

– Gama zajęć pozalekcyjnych była ogromna: w przypadku sportu od golfa po rugby, na zajęciach artystycznych od chóru przez malowanie po klub miłośników teatru, wreszcie kluby naukowe, łącznie z dyskusyjnym – opowiada Dominika.

Każdy uczeń musiał brać udział w zajęciach przynajmniej dwa razy w tygodniu. Szkoła ma swoją stadninę koni, a co weekend organizowała różne aktywności (paintball, basen, teatr). Dominika pytana o negatywy przyznaje, że męczyło ją podtrzymywanie szkolnych tradycji: noszenie mundurka, codzienne msze, obowiązkowe zajęcia z hokeja lub rugby nawet w deszczu. Podczas jej pobytu w Fyling Hall School uczyło się tam czterech innych Polaków.

Nagroda z rąk księcia

– Nauka w Anglii zdecydowanie odbiegała od tego, do czego przyzwyczaiłem się w Polsce. Nie jest się uczniem danej klasy. Byliśmy podzieleni na grupy, każda z nich miała swojego wychowawcę – opowiada Bartek Szyszka, absolwent The Royal School, prywatnej szkoły w Wolverhampton. Każdego poranka po śniadaniu odbywała się tzw. rejestracja, czyli spotkanie z wychowawcą.

– Następnie, w zależności od dnia tygodnia, mieliśmy apel w szkolnej kaplicy, godzinę wychowawczą lub zebranie domu, prawie jak w „Harrym Potterze” – dodaje Bartek. Jego szkoła szczególnie podkreśla swoją otwartość na wszystkie kultury, religie i przynależności etniczne, jest również koedukacyjna. Uczy się w niej ponad tysiąc uczniów, w tym 580 w liceum. Słynie z wybitnej reprezentacji pływackiej. Bartek uczył się czterech przedmiotów na poziomie rozszerzonym.

– Największą korzyścią z nauki za granicą była nowa perspektywa, wcześniej mi jej brakowało. Życie wśród ludzi z każdego zakątka globu pozwoliło mi skonfrontować swoje wyobrażenie o wielu krajach i kulturach z rzeczywistością. Znajomości pozostaną na całe życie – kwituje. W nadzwyczajne przedsięwzięcie podczas nauki w Abbotsholme School w Uttoxeter niedaleko Derby zaangażował się Łukasz Zientek. Wziął udział w programie Duke of Edinburgh. Składają się na niego przedsięwzięcia związane ze sprawnością fizyczną (zawody sportowe, ekspedycje górskie) oraz prace charytatywne. – Pracowałem w domach pomocy społecznej przy Centrum Dialogu w sprawie konfliktów w Irlandii Północnej. Przejście całego programu było zwieńczone wręczeniem dyplomu przez Księcia Filipa w pałacu Kensington w Londynie – opowiada Łukasz.

Szeroka pomoc

Poza Wielką Brytanią młodzi Polacy przygotowują się do międzynarodowej matury. Na taką nastawiona jest Danube International School (DISV) w Wiedniu. Przedmioty są wykładane w języku angielskim, szkoła oferuje dodatkowe zajęcia wyrównawcze z tego języka. Profilowane grupy zajęciowe liczą od 5 do 24 uczniów. Szkoła znana jest z wykładania na wysokim poziomie przedmiotów ścisłych. Nie ma internatu jak w modelu brytyjskim. Uczniowie mieszkają we własnych domach, w akademikach lub przy rodzinach (host families).

– Standardowo uczyliśmy się sześciu przedmiotów, z których potem zdaje się maturę, i dodatkowo Theory of Knowledge, zakończonej prezentacją i esejem. IB kładzie duży nacisk na praktyczną stronę przedmiotu – tłumaczy Wojciech Kowalski, absolwent DISV. – Matematyka nie odbiegała zbytnio od polskiego systemu, poza tym, że zrobiliśmy trochę więcej materiału, przykładowo

całkowanie i rozszerzoną statystykę oraz pisaliśmy jedną pracę (Internal Assessment) na zaliczenie do matury – dodaje. Również austriacka placówka oferowała wiele zajęć dodatkowych: wycieczki na początku każdego roku szkolnego (na Węgry, do Monachium czy Mediolanu), zajęcia sportowe oraz wolontariat. Wojtek był członkiem Athletics Club, Student Council oraz szkolnego kółka Model United Nations. – Wyjazd do liceum w Wiedniu to były najbardziej budujące dwa lata, jakie mogłem sobie wymarzyć – mówi Wojciech. Równie unikalne doświadczenia zdobyła Ania Gruszczyńska w szwajcarskiej Leysin American School (LAS). Placówka przygotowuje do matury międzynarodowej lub do szwajcarskiej. Prócz angielskiego oferowane są zajęcia z francuskiego oraz hiszpańskiego na różnych poziomach. W najwyższych klasach przygotowujących do matury IB prócz tradycyjnych przedmiotów wykłada się również: ekonomię, sztuki wizualne oraz naukę o środowisku i systemach społecznych. – W sezonie zimowym co wtorek i czwartek lekcje kończyły się o godz. 12 i po lunchu wszyscy uczniowie udawali się na stok narciarski, żeby jeździć na nartach lub na snowboardzie – opowiada Ania (przewidziano lekcje dla początkujących).

Uczniowie dostawali książki, które mogli trzymać w swoim pokoju, dodatkowo podręczniki znajdowały się w salach, więc nie trzeba było ich nosić. Każdy uczeń otrzymywał MacBooka na czas swojej nauki w szkole, komputery były wykorzystywane w klasach i przy odrabianiu prac domowych. Dla Ani szczególnie ważny był zapewniany przez szkołę świetny zespół college counselors. Doradcy pomagali w wyborze kierunku studiów oraz wspierali podczas aplikacji. – Dzięki nauce w LAS lepiej zrozumiałam, na czym polega różnorodność kulturowa, tolerancja i jak ważne jest branie ich pod uwagę, kiedy rozmawia się o problemach politycznych, społecznych czy ekonomicznych. Ta wiedza pomogła mi w aplikacji na geografię na Cambridge – dodaje Ania.

Pracownika ONZ, księżniczkę z Jordanii czy dziennikarzy BBC miał okazję poznać Dominik Skotarczak, absolwent United World College Robert Bosch z Freiburga na południu Niemiec. Szkoła jest znana ze szczególnie wysokiego poziomu przedmiotów ścisłych, w tym przekazywania wiedzy o łączeniu technologii z ekologią. Stąd obok biologii, chemii, fizyki jest również taki przedmiot jak environmental system. Oferta humanistyczna jest jednak również szeroka, bo obok historii i języków naucza się antropologii, ekonomii czy myśli politycznej. Z wyjątkowych przedmiotów – język arabski. – Szkoła nauczyła mnie wrażliwości na świat. Trudno mi przeklinać wszystkich uchodźców, bo mieszkałem przez rok z Palestyńczykiem, a moim sąsiadem był uchodźca z Syrii. Nauczyłem się też, że każdy konflikt jak kij ma dwa końce i że nie jest tak łatwo żadną ze stron osądzać. Miałem przyjemność poznania niemieckiej rodziny, bo szkoła organizowała rodzinne weekendy, podczas których uczyliśmy się zwyczajów i kultury – opowiada Dominik.

Lista atutów zagranicznych szkół jest długa. Każdy z pytanych podkreślał jednak, że takie wyjazdy wiążą się z dużą tęsknotą za domem, rozluźnieniem kontaktów z polskimi znajomymi oraz świadomością tego, że trzeba będzie się pożegnać z licealnymi przyjaźniami, pozostanie tylko kontakt na odległość.

– Nauka za granicą nie jest dla każdego. Trzeba mieć silny charakter i nie wolno wątpić we własne możliwości. Jednak dla odpowiednio zdeterminowanej osoby, wyjazd może się okazać spełnieniem marzeń i drogą na wybraną uczelnię – podsumowuje Bartek Szyszka.

Stypendium dla zdolnych

W spełnieniu marzeń o nauce za granicą pomagają programy stypendialne. Jeden z nich prowadzi Towarzystwo Szkół Zjednoczonego Świata im. prof. Pawła Czartoryskiego, afiliowane przy organizacji United World Colleges (UWC), które wysłało ponad 450 polskich uczniów do liceów w całej Europie. Pierwszy etap rekrutacji polega na wysłaniu elektronicznego formularza. Wymagana jest średnia ocen powyżej 4,5 na świadectwie gimnazjalnym, wynik powyżej 80 proc. z egzaminu gimnazjalnego (bez części językowej), znajomość języka angielskiego oraz jak najszersze osiągnięcia i zainteresowania. Co roku spośród kilkuset aplikujących ok. 60 osób przechodzi do drugiego etapu. Polega on na półgodzinnej rozmowie po polsku i angielsku z komisją złożoną z członków towarzystwa. Ważna jest umiejętność obrony swojego zdania. Do trzeciego etapu dostaje się ok. 30 osób. W skład komisji wchodzą zaproszeni dyrektorzy szkół współpracujących z organizacją oraz przedstawiciele towarzystwa. Rozmowa odbywa się po angielsku. Stypendium otrzymuje co roku ok. 10-15 Polaków. Podobnym programem, oferującym stypendia do brytyjskich szkół, jest BAS (British Alumni Society). Stypendium stanowi inicjatywę Stowarzyszenia Absolwentów Uniwersytetów Brytyjskich (British Alumni Society) we współpracy ze Szkołą Nauk Społecznych przy IFiS PAN, pod patronatem Oxford and Cambridge Society of Poland oraz Oxford University Press.

Okładka tygodnika WPROST: 44/2017
Więcej możesz przeczytać w 44/2017 wydaniu tygodnika „Wprost”
 0

Spis treści tygodnika Wprost nr 44/2017 (1809)

  • Cena nadziei 29 paź 2017, 20:00 Jako zwolennik nieupolityczniania spraw codziennych ostatnio przeżywam trudne dni. Zauważyłem bowiem pewną prawidłowość, co nie oznacza, że regułę bez wyjątku: sytuację w służbie zdrowia chwalą zwolennicy PiS, a narzekają, przynajmniej publicznie, przeciwnicy. Co u licha,... 3
  • Kraina tysiąca pomysłów 29 paź 2017, 20:00 Na Warmii i Mazurach dominują średnie i małe firmy, którym niełatwo zaistnieć na krajowym rynku. Chyba że mogą się pochwalić certyfikatem „Żagle Warmii i Mazur”, przyznawanym wysokiej jakości produktom z tego regionu. 5
  • Niedyskrecje parlamentarne 29 paź 2017, 20:00 Politycy PiS kręcą nosem na działania wicepremiera, ministra kultury Piotra Glińskiego, który zabiegał o podwyższenie 50-procentowej ulgi podatkowej dla twórców i dziennikarzy. Tą ulgą będą objęte dochody z honorariów autorskich do... 8
  • Obraz tygodnia 29 paź 2017, 20:00 980 mln zł dostały TVP i Polskie Radio jako rekompensatę za zwolnienia emerytów z abonamentu w latach 2010-2017. 10
  • Hiszpania się rozpada 29 paź 2017, 20:00 To już nie są przelewki. Kataloński parlament przegłosował niepodległość od Hiszpanii, a w rewanżu hiszpański zawiesił autonomię regionu, po czym odwołał kataloński rząd. To zapowiedź faktycznej pacyfikacji Katalonii. 12
  • Honor sędziego 29 paź 2017, 20:00 Stacja benzynowa w Wężykach koło Sochaczewa, początek marca. Klientka położyła na ladzie 50 zł za paliwo i się odwróciła. W tym momencie pieniądze zniknęły. Kobieta podniosła alarm. Zapamiętała, że stojący za nią mężczyzna kupował tonik. Zażądała przejrzenia nagrań z... 13
  • Zmiany w CEPiK 29 paź 2017, 20:00 Nowy system Centralnej Ewidencji Pojazdów (CEP), który ma zostać wdrożony 13 listopada, jest daleki od ideału, o czym pisaliśmy w ubiegłym tygodniu. To może oznaczać paraliż wydziałów komunikacji, które każdego dnia obsługują kilkanaście tysięcy kierowców, a także problemy w... 13
  • Info radar 29 paź 2017, 20:00 Orzeł Wprost poszybował wysoko Krzysztof Zapart, który pod koniec września na gali we Wrocławiu odbierał statuetkę „Wprost”, w październiku zajął drugie miejsce w zawodach balonowych America’s Challenge, pokonując w linii prostej... 14
  • Zdarzyło się jutro 29 paź 2017, 20:00 Kalumnie wokół kolumny. Kolumny Antoniego. 16
  • O nieuczciwości 29 paź 2017, 20:00 Nieuczciwość ma dziś wiele nowych form. Na przykład naukowcy coraz częściej drążą tematy, o których wiedzą, że spodobają się władzy. Jeśli ktoś poweźmie nagłe zainteresowanie sprawą bohaterstwa żołnierzy wyklętych, twórczością intelektualną jakiegoś zapomnianego księdza bądź... 17
  • Rekonstrukcja całej Polski 29 paź 2017, 20:00 W PRL liczna warstwa najemników starała się sprywatyzować korzyści wynikające ze stanu podległości, zarazem kalkulując, jak tu się nie wychylić za bardzo, by nie dała po łapach Moskwa. Nasze peerelowskie upodlenie, prawdziwe i nieprzepracowane, jest faktem. 17
  • I straszno, i smieszno 29 paź 2017, 20:00 Przełomowy rok 1990 to wielki egzamin dla Polski i dla „Wprost”. Wałęsa w Belwederze, religia w szkołach, Giełda Papierów Wartościowych w gmachu PZPR! A w tygodniku nowe rubryki i aż 100 stron! 18
  • Kiedy można śmiać się z władzy 29 paź 2017, 20:00 Gwiazdy próbowały odnaleźć się w nowych warunkach. Z większym lub mniejszym wdziękiem. 19
  • Ukryte terapie, ukryte zyski 29 paź 2017, 20:00 Zbigniew Wodecki, Grzegorz Miecugow, Tomasz Kalita – naczelny uzdrowiciel Polski Jerzy Zięba wykorzystał ich śmierć do rozwoju pseudomedycznego biznesu. Rodziny zmarłych są oburzone, ale i bezradne. Podobnie jak przerażeni całym procederem lekarze. 20
  • Babiš i polska kiełbasa 29 paź 2017, 20:00 Niemal z każdej polskiej gazety i portalu można się teraz dowiedzieć, że Andrej Babiš – wielki zwycięzca czeskich wyborów, to ten sam, który odmówił skosztowania polskiej kiełbasy, komentując to słynnym: „Já nejím ty vaše sračky”. Trudno się zresztą dziwić medialnej... 27
  • Rządowe trzęsienie ziemi 29 paź 2017, 20:00 Na czele rządu Beata Szydło czy Jarosław Kaczyński? To pytanie zepchnęło na dalszy plan dywagacje, kto zostanie w rządzie, kto z niego odejdzie, a kto może liczyć na awans. 28
  • Streżyńska kontra Streżyńska 29 paź 2017, 20:00 Przy okazji rekonstrukcji rządu może zniknąć Ministerstwo Cyfryzacji. 32
  • Tajemnice układu trójmiejskiego 29 paź 2017, 20:00 Mała Sycylia – mówił o trójmiejskich powiązaniach biznesu, polityki i organów ścigania Sylwester Latkowski. Były naczelny „Wprost” zeznawał przed komisją śledczą w sprawie Amber Gold. 34
  • Inny świat Małgorzaty Gersdorf 29 paź 2017, 20:00 I prezes Sądu Najwyższego jest dla PiS wrogiem publicznym nr 1. Partia chciałaby usunąć ją ze stanowiska. 36
  • Bernard i Dieter ślubowali sobie miłość i wierność 29 paź 2017, 20:00 1 października przypadł w tym roku w niedzielę. Mimo tego wiele urzędów stanu cywilnego w Niemczech pracowało. O godz. 9.15 w ratuszu we Frechen koło Kolonii stawili się 61-letni Bernard Göttling i 66-letni Dieter Schmitz. Zawarli ślub jako pierwsza para homoseksualna w... 39
  • Drugie życie umarłych 29 paź 2017, 20:00 Zmarli są żywym potrzebni do gry zwłokami, która sprawia, że śmierć coraz mniej nas przeraża, a martwe ciało coraz bardziej fascynuje. 41
  • Seks jest dla ludzi. Wszystkich ludzi 29 paź 2017, 20:00 Edukacji seksualnej dla osób niepełnosprawnych intelektualnie nikt nie finansuje. Na słowo „seks” kończą się publiczne pieniądze – mówi dr Izabela Fornalik. 44
  • Krew na jezdni 29 paź 2017, 20:00 Trzej młodzi mężczyźni popychali rowerzystę na jezdni, aż w końcu wepchnęli go pod autobus. Teraz Sąd Najwyższy zakończył sprawę. 48
  • Świat stawia na elektromobilność 29 paź 2017, 20:00 Instytut Ochrony Środowiska jeszcze w tym roku przygotuje zalecenia dotyczące elektromobilności w Polsce. 51
  • Jak Gabriela stała się Polą 29 paź 2017, 20:00 Średnio co 70 lat następuje powrót do dawnych, zapomnianych imion – mówi psycholog dr Krystyna Doroszewicz. 52
  • Tak się zarabia na Polakach 29 paź 2017, 20:00 Jeżeli wyjeżdżasz do pracy do Holandii, możesz być pewny, że najwięcej zarobi na tobie agencja pośrednictwa pracy. 55
  • Co bank, to akcelerator 29 paź 2017, 20:00 Polskie banki szukają okazji, jak się przebić w branży FinTech. Na początek dodają energii start-upom. 58
  • Hossa Bessa 29 paź 2017, 20:00 Frankowa wygrana Takiego wyroku w sprawie kredytów frankowych jeszcze w Polsce nie było. 2,1 mln zł zwrotu plus 700 tys. zł odsetek dla jednego z klientów Getin Noble Banku – taką decyzję w zeszłym tygodniu podjął warszawski sąd... 60
  • Know-how 29 paź 2017, 20:00 Loca Bikes i jest jazda Jeśli uważasz, że późna jesień to dobry czas na znalezienie rowerowych okazji, to warto przyjrzeć się polskiej manufakturze Loca Bikes. Założył ją Aleksander Zemke, wcześniej projektant gier komputerowych.... 62
  • Kolej się rozpędza 29 paź 2017, 20:00 Szybsza i bardziej komfortowa podróż, sprawniejszy transport towarów, zrównoważony rozwój całego kraju to efekty wielomiliardowych inwestycji w polską kolej. 63
  • To idzie młodość 29 paź 2017, 20:00 Młodzi i coraz młodsi ludzie u steru mają być powiewem świeżości w skostniałym świecie polityki. Wyborcy kupują takich kandydatów chętnie, często nie zdając sobie sprawy, że młodzieńczy wigor to tylko chwyt wymyślony przez stary partyjny establishment. 66
  • Czeska lekcja pragmatyzmu 29 paź 2017, 20:00 Nasi południowi sąsiedzi potrafią dbać o własne interesy i nikogo do siebie nie zrażać. Polacy o takiej umiejętności mogą tylko pomarzyć. 70
  • Rosja za cienką czerwoną linią 29 paź 2017, 20:00 Siła propagandy rosyjskiej jest tak porażająca, że wielu politykom europejskim zakłóciła realną ocenę rozdmuchanego celowo przez Rosjan zagrożenia. O to Putinowi chodzi. Choć społeczność międzynarodowa zareagowała na rosyjską agresję na Ukrainie, to niezależnie od sankcji i... 73
  • Matura za granicą 29 paź 2017, 20:00 Szkoła średnia poza Polską? Te najlepsze dają coś więcej niż tylko dobre wykształcenie. Wzięliśmy pod lupę zagraniczne szkoły, w których uczą się Polacy. 74
  • Witamina zdrowia 29 paź 2017, 20:00 Podawanie dzieciom witaminy D3 wzmacnia ich odporność, a nawet pomaga zapobiegać nowotworom. 78
  • Witamina zdrowia 30 paź 2017, 14:42 Podawanie dzieciom witaminy D3 wzmacnia ich odporność, a nawet pomaga zapobiegać nowotworom. 78
  • Z widokiem na niebo 29 paź 2017, 20:00 Poddasze można atrakcyjnie zaaranżować, pod warunkiem że mądrze je rozplanujemy i zapewnimy dopływ naturalnego światła. 80
  • Jak Polak zdemaskował niemieckiego agenta Lenina 29 paź 2017, 20:00 Ferdynand Ossendowski był agentem kilku wywiadów i pisarzem. To on obalił mit o niepokalanym poczęciu bolszewickiej rewolucji. 82
  • Nie interesują mnie role aniołków 29 paź 2017, 20:00 Seriale zbliżają się do form kinowych i zaczynają poruszać ważne sprawy społeczne – mówi Bartłomiej Topa, grający główną rolę w polsko-amerykańskim serialu „Ultraviolet”. Już w AXN. 84
  • Zapalna muzyka z zapalnego regionu 29 paź 2017, 20:00 Kiedyś moje koncerty były jak wiece. Dziś staram się wyrażać muzyką – mówi Kamil Haidar, który wydał nową płytę „Heat”. 88
  • Światy Magdaleny Tulli 29 paź 2017, 20:00 Poważna pisarka debiutuje jako autorka opowieści dla dzieci. Ale żartów nie ma w nich wiele – nadal jest poważną pisarką. 90
  • Magic Box Bodo Koxa 29 paź 2017, 20:00 To film pisany przerażeniem. Zawodem rzeczywistością, która staje się coraz bardziej trudna do zniesienia, opresyjna. Ale pisany też poczuciem bezradności. 92
  • Koniecznie! 29 paź 2017, 20:00 Jezus i porno To już chyba ostatnia książka przygotowana przez Umberto Eco. Włoski intelektualista miał zwyczaj co kilka lat wydawać zbiory swoich felietonów prasowych, ale tego już nie zdążył dokończyć. W swoich tekstach z ostatnich... 93
  • Powyżej średniej 29 paź 2017, 20:00 Dom kobiet Pepę porzuca jej wieloletni chłopak Ivan. Jakby mało jej było kłopotów, ściga ją żona Ivana, a jej przyjaciółka Candela wiąże się z terrorystą. Tę szaloną intrygę wymyślił oczywiście Pedro Almodóvar, ale nawet... 94
  • Bez entuzjazmu 29 paź 2017, 20:00 Zemsta na widzach Reżyserka chciała, by jej "Zemsta" nagrała aktualności. I wydawało się, że tekst o murze brzmi wyjątkowo współcześnie. Okazuje się jednak, że nie wystarczy kazać bohaterom zdjąć kontusze. Czarne spodnie i T-shirty... 95
  • Izabela Kopeć: To się państwu spodoba 29 paź 2017, 20:00 Pamiętam magnetofon szpulowy Grundig i tatę, który nagrywał każdą piosenkę, którą przynosiłam z przedszkola. W wieku siedmiu lat wygrałam konkurs piosenki zuchowej, potem była szkoła muzyczna i przede wszystkim klasyka, ale czasami słucham też klasyki rocka: The Doors, Led... 96
  • Cztery tysiące flaszek Donalda Tuska 29 paź 2017, 20:00 Nie wiem, jakie licho napadło Donalda Tuska, żeby ogłosił przetarg na zakup... 4000 butelek szampana. Słowem: cztery tysiące. Podejrzewam, gdzie to licho go napadło: w jednym z brukselskich parków, po których biega przewodniczący Tusk, aby utrzymać dobrą formę. 98
  • Kolejki po wzrok 29 paź 2017, 20:00 Prof. dr hab. n. med. Iwona Grabska-Liberek, prezes Polskiego Towarzystwa Okulistycznego, o sytuacji w okulistyce i dostępności leczenia. 103
  • CMO Laser - Centrum Dobrego Widzenia 29 paź 2017, 20:00 O laserach, postępie w okulistyce i nowoczesnych metodach leczenia schorzeń oka w Centrum Mikrochirurgii Oka Laser mówi prof. Jerzy Szaflik, założyciel Centrum. 106
  • Powstrzymać jaskrę 29 paź 2017, 20:00 Czy można zapobiegać jaskrze pierwotnej otwartego kąta? Okazuje się, że tak. Nowatorskie podejście do chorób oczu to misja dr. n. med. Roberta Wasilewicz z [W]-EyeClinic w Poznaniu. 108
  • Suma kilku elementów 29 paź 2017, 20:00 Okulistyka, optyk, a może optometrysta? O tym, czym się kierować, wybierając specjalistę od problemów z oczami, mówi Szymon Grygierczyk, zastępca dyrektora generalnego w Hoya Lens Poland. 110
  • Po czterdziestce bez okularów do czytania! 29 paź 2017, 20:00 Czytanie bez okularów po czterdziestce? Tak, to możliwe. O korzyściach wynikających z multifokalnych soczewek kontaktowych mówią optometryści z firmy Johnson&Johnson Vision. 112
  • Zobaczyć świat 29 paź 2017, 20:00 Zaćma jest chorobą uleczalną, usuwa się ją podczas bezpiecznego, krótkiego zabiegu chirurgicznego. Sprawnemu chirurgowi wystarczy 15 minut - mówi dr Andrzej Dmitriew ze Szpitala św. Wojciecha w Poznaniu. 114
  • Zadbaj o wzrok dziecka 29 paź 2017, 20:00 Ruszyła akcja Towarzystwa Ochrony Wzroku - przesiewowe badanie wzroku u dzieci i młodzieży 2017/2018. 116
  • Nasze oczy, nasze decyzje 29 paź 2017, 20:00 Pamiętajmy o regularnym badaniu wzroku, naszego i naszych dzieci - przypomina mgr inż. Justyna Nater, optometrysta, sekretarz Polskiego Towarzystwa Optometrii i Optyki. 117

ZKDP - Nakład kontrolowany