Przyprawili plakatowi gębę

Przyprawili plakatowi gębę

Plakat reklamujący tegoroczną edycję Europejskich Spotkań Teatralnych "Bliscy Nieznajomi" (źródło: www.teatr-polski.pl)
Polski plakat dawno nie był w tak dobrej formie, ale jego kondycji nie zobaczymy na bitych na sztancy plakatach filmowych. Dlaczego jest tak źle, skoro jest tak dobrze?

Artur Zaborski

Plakatom sprzyja nasza obrazkowa kultura. Coraz częściej komunikujemy się za pomocą emotikonów i GIF-ów, nasze kanały komunikacji zalewamy zdjęciami. – Media społecznościowe mają to do siebie, że nie pokazują nam ludzi, tylko obrazki. Dopiero kiedy coś jest udostępniane tysiąc razy, zaczynamy zauważać czyjąś kreskę czy styl. Kiedyś takim artystom jak Waldemar Świerzy czy Andrzej Pągowski płacono wielkie pieniądze, to z ich pomocą budowano rozpoznawalność. Dziś walutą są lajki, które decydują o jakości artysty – mówi Barbara Żelazko, szefowa popkultury w Wirtualnej Polsce, a jednocześnie Iga z Kresek, rysowniczka realizująca się w internecie.

Hollywood nie pozwala

Żelazko zwraca uwagę, że dziś plakat żyje w dwóch przestrzeniach: realnej i wirtualnej, w których próbuje dotrzeć do zupełnie innych grup odbiorców. Dzieli je przepaść. W internecie można natrafić na prawdziwe cuda, których poza siecią nie uświadczymy. Powód? Przeznaczenie plakatu. Jeśli w internecie ma zachwycać estetyką, to na ulicy ma zachęcić do pójścia do kina. Dystrybutorzy i producenci nie robią nic, żeby te sfery się przenikały, choć przy promocji danego tytułu od lat najważniejsze są dla nich zwiastun i plakat właśnie. Według nich potencjalny odbiorca komercyjnego filmu nie jest zainteresowany artystycznym plakatem. Wręcz przeciwnie: panuje przekonanie, że takie dzieło mogłoby jedynie odstraszyć. Jak więc powstają plakaty do dystrybuowanych w Polsce filmów? W przypadku krajowych tytułów koncepcja jest wypadkową rozmów i ustaleń dystrybutora i producenta. Przy filmie hollywoodzkim najczęściej nie ma miejsca na inicjatywę.

– Mamy związane ręce do tego stopnia, że nie możemy zmienić wielkości czcionek, którymi napisane są nazwiska aktorów – mówi mi osoba z firmy dystrybucyjnej, pragnąca zachować anonimowość. – Nawet jeśli którąś z gwiazd Polacy lepiej znają, nie możemy jej dać przed inną, każde nazwisko ma swoje miejsce. Problemy pojawiają się także przy samych tytułach, które w wersji polskiej powinny mieć tyle samo słów i podobną wielkość co tytuły oryginalne, by nie zaburzyć koncepcji graficznej. Stwarza to dodatkowe wyzwania, bo w języku polskim nie ma np. odpowiedników „the”. Przepis na plakat komercyjny jest prosty: zdjęcie znanych i lubianych aktorów opatrzone chwytliwym sloganem.

Choć badacze zwracają uwagę na pewną ewolucję. – Gołym okiem widać, że nawet plakaty obliczone na potrzeby kin, internetu i marketingu niewiele przypominają graficzne potworki z lat 90., zrobione byle jak, oparte wyłącznie na twarzach, niechlujnie wykończone. Inna rzecz, że rozwój technologii także sprzyja profesjonalizacji plakatu komercyjnego – mówi dr hab. Anna Wróblewska, rzeczniczka festiwalu w Gdyni. Mniej optymistycznie na sprawę patrzy Żelazko, według której meritum dyskusji nie są kwestie techniczne, tylko estetyka, a ta od lat 90. niewiele się zmieniła. Także artyści zwracają uwagę na to, że film jest dziś ostatnim bastionem, gdzie tamtą dekadę wciąż można poczuć. Ilustracje do książek, zwłaszcza dla dzieci, okładki płyt czy plakaty akcji społecznych, imprez i sztuk teatralnych przynoszą naszym artystom nagrody na międzynarodowych festiwalach, a ich prace coraz częściej goszczą w naszych domach. – Plakat przechodzi swój renesans, jednak trochę w innej postaci niż w czasach Polskiej Szkoły Plakatu – mówi graficzka Anita Wasik. – Głównymi zleceniodawcami ciekawych plakatów są instytucje kultury, kluby; powstają świetne plakaty do festiwali, imprez czy spektakli. Często jednak plakaty te funkcjonują jedynie w formie cyfrowej, a nie papierowej.

Zauważyłam, że powstała też moda na dekorowanie wnętrz plakatami; zaczęły powstawać plakaty czysto dekoracyjne, które nie są przeznaczone dla jakiegoś konkretnego wydarzenia – dodaje. Taki trend zauważa także Żelazko, która uważa, że obecność plakatów w naszych mieszkaniach ma związek z dwoma kwestiami. – Po pierwsze plakat umożliwia ludziom, którzy mają jakiekolwiek poczucie estetyki, za przystępną cenę mieć coś ładnego na ścianie. Tak jak kiedyś trzeba było mieć – kultowego dziś – jelenia na rykowisku, tak dzisiaj wypada być w posiadaniu plakatu, najlepiej ze znanej serii, jak choćby „Seria polska” Ryszarda Kai. Sama mam na ścianie jego plakat Gdańska, w którym mieszkam. Druga sprawa to komunikat, który za pomocą ściany z plakatami wysyłamy. Mapa ma powiedzieć, że jesteśmy podróżnikami, nasi idole mają zdradzić, jakie wartości reprezentujemy, a koty i psy dać wyraz naszej miłości do zwierząt – tłumaczy.

Giganci nadają ton

Ciekawie prezentują się ściany miłośników filmu, na których próżno szukać plakatów filmowych oferowanych przez dystrybutorów pracujących na krótkoterminową sławę danego tytułu. W ich interesie leży sprzedanie biletu, a nie rezonowanie filmu w kolejnych latach. A artystyczny plakat zwraca na film uwagę wiele lat po jego premierze. Żelazko: – O istnieniu wybitnego „The Moon” Duncana Jonesa dowiedziałam się nie z kampanii promocyjnej dystrybutora, tylko z genialnego plakatu Mirka Gurzyńskiego, na który trafiłam w internecie. Plakacista oddał w ten sposób hołd filmowi. Artystyczny plakat jest w stanie zmusić odbiorcę do zainteresowania tytułem. Jednak dystrybutorzy nie wierzą, że chodzi o na tyle dużą grupę, by warto dodatkowo reklamować film plakatem niekomercyjnym. Argumentem przeciwko takiemu myśleniu są sukcesy Polskiej Szkoły Plakatu. – Mam wrażenie, że większość osób czule wspominających PSP trochę zapomina, że sukcesy odnosiła ona w czasie, gdy nikogo nie interesowała ich skuteczność. Amerykanie z kolei tę skuteczność przez dekady przetrenowali i wiedzą, co i jak przyciąga widza. Strasznie się to niestety ustandardowiło, ale tak właśnie wygląda rynek. I pewnie dlatego czasem wygrać można, właśnie idąc pod prąd.

Ale rzadko ktoś ma odwagę. Tym bardziej należy nagradzać takie próby. Acz nie do końca rozumiem, czemu w dzisiejszych czasach nie robić kilku plakatów filmów, zarówno takich hollywoodzkich, jak i artystycznych, by trafiać do innych grup potencjalnej widowni – mówi Kamil Śmiałkowski, jeden z pomysłodawców Węży, antynagród filmowych, trafiających także do dystrybutora, który w danym roku przygotował najgorszy plakat. Najczęściej kapituła piętnuje żenujące zrzynki z konkretnych plakatów amerykańskich lub porażające błędy w używaniu programów graficznych, co zdarza się nawet przy niezłych filmach – chodzi np. o „Być jak Kazimierz Deyna” (2012) Anny Wieczur-Bluszcz czy „Hiszpanki” Łukasza Barczyka.

Żelazko dziwi się z kolei, że w oryginalne plakaty nie inwestują dystrybutorzy kina artystycznego. – Ich oferta zupełnie odcina ich od tego, co mają w katalogu Kino Świat, UIP czy Next Film. Fakt, że mali dystrybutorzy korzystają z takiej samej strategii, co giganty, nie jest dobrym rozwiązaniem, bo próbują przecież dotrzeć do zupełnie innej grupy odbiorców charakteryzującej się innym gustem. Uważam, że mali gracze powinni grubą kreską odcinać się od dużych kolegów, iść pod prąd ich taktyce, a nie z jej nurtem. Na naśladowaniu mogą jedynie stracić – mówi. Za przykład dobrego podejścia do sprawy podaje „Pokot” (2017) Agnieszki Holland. Film przyciągnął do kin ponad 200 tys. widzów. Mocne przesłanie płynęło nie tylko z samego obrazu, lecz także z plakatu, na którym zamiast twarzy Wiktora Zborowskiego znalazła się niepokojąca fotografia wilka z jednym okiem ludzkim.

Jego autorka, Patrycja Kühn, stworzyła projekty afiszy do jeszcze dwóch filmów: „Obce niebo” Dariusza Gajewskiego oraz „Szkoła uwodzenia Czesława M”. Aleksandra Dembskiego – obydwa są dowodem, że polski plakat kinowy nie jest skazany na sztancę. Przypadek „Pokotu” jest zresztą znamienny, bo to film dofinansowany z Polskiego Instytutu Sztuki Filmowej, który zachęca producentów do tworzenia do filmów plakatów artystycznych.

– Złożenie w PISF projektu plakatu nie jest jednak wymogiem obligatoryjnym – mówi Marta Sikorska z PISF. – Koszty wykonania projektu plakatu artystycznego są w Programie Operacyjnym „Produkcja filmowa” kosztem kwalifikowanym, czyli mogą być pokryte z dotacji PISF. Taki plakat jest zdefiniowany jako „stworzony przez grafika zajmującego się zawodowo projektowaniem plakatu, mającego artystyczny dorobek. Plakat artystyczny powinien być metaforą graficzną filmu. Powinien być oparty na pomyśle, a nie na fotosie i oddawać charakter filmu w sposób autorski”. Plakat filmowy jest również jedną z kategorii nagród PISF. Pierwsza została przyznana w 2012 r.; spośród wszystkich plakatów artystycznych do polskich filmów dystrybuowanych w Polsce w 2011 r. nagrodzono ten do „Matki Teresy od kotów” Pawła Sali, za który odpowiadali Tomasz Olbiński i Szymon Zaremba – dodaje Sikorska.

Nikt nie kradnie

Nagrody te jednak nie są przez kapitułę przyznawane regularnie. Wróblewska: – Problem jest, ale nie wiadomo, czy wynika stąd, że jest za mało dobrych plakatów, czy za mało jest zgłoszonych do nagród? Trudno wyczuć, na ile twórcy i producenci przejmują się tą kategorią – mówi. Trzeba jednak przyznać, że wyróżnione do tej pory plakaty (do „Argentyńskiej lekcji” Wojciecha Staronia autorstwa Agaty Wacławiak-Pączkowskiej, „Świtezi” Kamila Polaka autorstwa Agaty Wacławiak-Pączkowskiej i „11 minut” Jerzego Skolimowskiego autorstwa Wilhelma Sasnala) zdobyły uznanie na festiwalach filmowych za granicą. W Polsce jednak nie oglądaliśmy ich na ulicy. Każdy z tych filmów, który wszedł do kin, reklamowany był komercyjnym plakatem. PISF stara się stymulować rozwój plakatu artystycznego, ale nie jest w stanie wpłynąć na dystrybutora czy producenta, aby reklamował film niekomercyjnym plakatem, zwłaszcza jeśli to większa produkcja. – Zdarzają się natomiast piękne plakaty do małych produkcji – mówi Wasik.

– Parę świetnych realizacji do takich filmów ma na swoim koncie Agata Królak, albo plakaty zaprojektowane na zagraniczne festiwale, jak choćby plakat z obrazem Aleksandry Waliszewskiej do zagranicznej promocji „Córek dancingu” (2015) Agnieszki Smoczyńskiej, które w Polsce musiały oczywiście reklamować twarze aktorów. Zdarzyła mi się zresztą sytuacja, w której zgłosił się do mnie producent, żebym przygotowała plakat. Miało być ambitnie, ja się już zapaliłam do projektu, a potem się okazało, że ma to być kolejny plakat „z gębą”. Odmówiłam – podsumowuje Wasik. Twórców chętnych do współpracy z filmowcami jest wielu. Dowód? Częste stosowanie plakatów artystycznych przez organizatorów imprez filmowych.

– Tu absolutnym liderem jest Tarnowska Nagroda Filmowa, festiwal, który może pochwalić się plakatami (i całą plastyczno-promocyjną linią) takich mistrzów jak: Piotr Dumała, Rafał Olbiński, Piotr Młodożeniec, Andrzej Pągowski, Edward Dwurnik, Wiesław Wałkuski, Lech Majewski, Wilhelm Sasnal – mówi Anna Wróblewska. – Jednym z najciekawszych ostatnich plakatów filmowych jest ten do dokumentu „Młynarski. Piosenka finałowa”, który moim zdaniem znakomicie przyłożył się do wyniku kinowego filmu. To, co dziś jest rzadkością w kinie, staje się normą wśród nadawców telewizyjnych i takich platform jak Netflix, które do tego stopnia dbają o jakość swoich materiałów promocyjnych, że o plakaty do serialu HBO „Winyl” toczyła się walka wśród dziennikarzy filmowych obdarowanych nimi przez stację. Gdyby tylko producenci i dystrybutorzy filmów kinowych chcieli, podobnie sprawa mogłaby wyglądać z ich plakatami. Wystarczy wspomnieć sytuację sprzed 20 lat, kiedy na festiwalu w Mar del Plata wyświetlano film Jacka Bromskiego „To ja, złodziej”. Wybitny plakat Wiesława Wałkuskiego regularnie znikał ze ścian, a polska ekipa na bieżąco je dokładała. Dziś widzowie proszący obsługę kina o plakat zdarzają się od wielkiego dzwonu. g

© Wszelkie prawa zastrzeżone

Okładka tygodnika WPROST: 11/2018
Więcej możesz przeczytać w 11/2018 wydaniu tygodnika „Wprost”
Zamów w prenumeracie lub w wersji elektronicznej:
 0

Spis treści tygodnika Wprost nr 11/2018 (1827)

  • I zakazujmy wam, aż do śmierci 11 mar 2018, 20:00 Wygląda na to, że bezgraniczna wiara w magiczną moc zakazów, dzięki którym można uczynić świat lepszym, a ludzi szczęśliwszymi (bogatszymi?), dotknęła nie tylko polskich prawodawców. Prezydent Trump wprowadził w ubiegłym tygodniu... 6
  • Niedyskrecje parlamentarne 11 mar 2018, 20:00 ŹLE SIĘ DZIEJE W OBOZIE RZĄDZĄCYM. Według naszego informatora w rządzie narasta konflikt między premierem Mateuszem Morawieckim a ministrem Mariuszem Kamińskim, koordynatorem służb specjalnych. Premier miał w ubiegłym tygodniu... 10
  • Obraz tygodnia 11 mar 2018, 20:00 126 373 804 złotych zebrała Wielka Orkiestra Świątecznej Pomocy. O 20 mln więcej niż przed rokiem. Wygrana Martyna Wojciechowska została uznana za wzór dla dziewczynek i użyczyła swojego wizerunku limitowanej serii lalek Barbie Shero.... 14
  • Info radar 11 mar 2018, 20:00 Trump złamał Kima Ostre podejście prezydenta USA do wybryków północnokoreańskiego reżimu zaczyna przynosić skutki. Kim Dzong Un ogłosił właśnie, że spotka się w maju z Donaldem Trumpem i jest gotowy do rozmów o likwidacji... 16
  • Piękni i bogaci 11 mar 2018, 20:00 2009 r. tylko pozornie był spokojny. Politycy szykowali się do wyborów, próbowali ukryć to, co mają koncie i z kim się tak naprawdę przyjaźnią. A „Wprost” nie dawał im taryfy ulgowej 18
  • W Polsce połowa premierów była z czapki 11 mar 2018, 20:00 Bracia Kaczyńscy z zasady nie udzielali wspólnych wywiadów. Dla „Wprost” zrobili wyjątek. W grudniu 2009 r. pochwalili Zbigniewa Ziobrę i – co tu kryć – wyśmiali Kazimierza Marcinkiewicza, który tylko „umie lepić bałwana”. Z... 19
  • Gradacja 11 mar 2018, 20:00 PRZYSTOSOWANIE I OPÓR. EMOCJE PONIEKĄD SPRZECZNE, A ZESTAWIONE PRZED LATY PRZEZ EWĘ JABŁOŃSKĄ-DEPTUŁĘ, notabene w książce na temat Kościoła polskiego lat 1815–1831. Opisują doskonale postawę żyjącego w warunkach narodowej niewoli... 20
  • Jak pozyskiwać kobiety 11 mar 2018, 20:00 W DNIU KOBIET DAWNO NIEWIDZIANY MINISTER DS. RÓWNEGO TRAKTOWANIA ADAM LIPIŃSKI UDZIELIŁ WYWIADU („Gazeta Prawna” 8.03). Pan minister jest bardzo zajęty budowaniem Narodowego Instytutu Wolności, toteż dla spraw równościowych nie ma ani... 20
  • Miziołek o najbardziej wpływowych kobietach w Polsce 12 mar 2018, 12:29 Kogo Polacy uważają za najbardziej wpływową kobietę w kraju? Odpowiedź na ten temat w bieżącym numerze „Wprost”. Rąbka tajemnicy uchyla Joanna Miziołek. 22
  • Najbardziej wpływowe Polki 2018 11 mar 2018, 20:00 Beata Szydło, Monika Olejnik i Elżbieta Jaworowicz to zdaniem Polaków najbardziej wpływowe i opiniotwórcze kobiety w naszym kraju. Wynika to z badania „Detektor Wprost” przeprowadzonego na nasze zlecenie na panelu Ariadna. 23
  • Nasza Beata 11 mar 2018, 20:00 Gdy Mateusz Morawiecki zaognił spór z Izraelem o udział Polaków w Holokauście, w PiS mówiono: za czasów Beaty byłoby to niemożliwe. Zbyłaby dziennikarza kilkoma ogólnymi zdaniami, do których nie można by się było przyczepić. Była... 30
  • Biżuteria z przesłaniem 11 mar 2018, 20:00 Zamykamy w przepięknej, biżuteryjnej formie wyjątkowe marzenia nawet najbardziej wymagających klientów – mówi Jakub Lasocki, prezes sieci salonów jubilerskich Red Rubin i Minty dot. 33
  • Tajemnice śmierci posła 11 mar 2018, 20:00 Prokuratura nie jest w stanie wykluczyć udziału osób trzecich w spowodowaniu wypadku posła Kukiz’15 Rafała Wójcikowskiego – ustalił „Wprost”. W sprawie jego śmierci został przesłuchany jeden z najbogatszych Polaków. 35
  • Jak Urban stworzył mit Jaruzelskiego 11 mar 2018, 20:00 Politycznym skutkiem degradacji Jaruzelskiego może być wzrost poparcia dla SLD – mówi dr Paweł Kowal, były wiceszef MSZ, historyk, biograf generała. 38
  • Strategiczne tuszowanie 11 mar 2018, 20:00 Kiedy w ubiegłym miesiącu Amerykanie zmasakrowali nad Eufratem oddział rosyjskich najemników, zarówno rzecznik Kremla Dmitrij Pieskow, jak i szef Pentagonu James Mattis udawali, że niczego na ten temat nie wiedzą. Tydzień po owej masakrze... 41
  • Zagubiony uczeń czarnoksiężnika 11 mar 2018, 20:00 Jarosław Kaczyński w coraz większym stopniu tańczy, jak mu zagrają radykalne środowiska narodowe – mówi Ludwik Dorn, były wicepremier. 42
  • Pan Facebook 11 mar 2018, 20:00 Siedzi Paweł na fejsie, walczy o demokrację: wrzuca memy ze smoleńskim Antkiem, selfie z manify, podpisuje petycje, miażdży i orze, kogo może. W tym czasie Gaweł lajkuje żołnierzy wyklętych, wysyła zgłoszenia, żeby zablokować... 45
  • W niewoli małżeństwa 11 mar 2018, 20:00 Rząd chce, aby rodziny były pełne, więc szuka sposobów, jak utrudnić rozwody. Chociaż w Polsce rozstać się w świetle prawa i tak nie jest łatwo. 47
  • Kto zabija człowieka 11 mar 2018, 20:00 – Nigdy nie jest tak, że ktoś wstaje rano i postanawia zabić. Przemoc jest procesem – mówi dr Joanna Stojer-Polańska, specjalistka w dziedzinie kryminalistyki i zwalczania przestępczości. 52
  • Cła, nowa broń Trumpa 11 mar 2018, 20:00 Wojna handlowa, którą może rozpętać Donald Trump, najpierw uderzy w Europę, również w Polskę. 56
  • Konstytucja biznesu to drogowskaz dla urzędników 11 mar 2018, 20:00 Wkrótce przedstawimy projekt małego ZUS. Chcę, by zaczął on obowiązywać od 2019 r. – mówi Jadwiga Emilewicz, minister przedsiębiorczości i technologii. 61
  • Hossa Bessa 11 mar 2018, 20:00 Wiatraki z nową mocą Kontrolowana przez rodzinę Kulczyków spółka Polenergia chce razem ze Statoil budować farmy wiatrowe na Bałtyku. W zeszłym tygodniu spółki podpisały w tej sprawie umowę. Przewiduje, że Polenergia pozbędzie się... 64
  • Lubuskie Orły nagrodzone 11 mar 2018, 20:00 Gala w Zielonej Górze rozpoczęła tegoroczną edycję Orłów Wprost – nagrody dla liderów regionów. 66
  • Nowa era pracy 11 mar 2018, 20:00 Niebawem połowa czynności zawodowych zostanie zautomatyzowana. Rewolucja nadejdzie z Chin – przekonuje Kai-Fu Lee, ekspert MIT. Ale krajowi specjaliści studzą te emocje. 68
  • Chmura innowacji 11 mar 2018, 20:00 W świecie skonstruowanym z danych wyzwaniem jest opracowanie innowacyjnych sposobów ich przechowywania, udostępniania i analizowania – mówi Michał Grzybkowski, prezes Beyond.pl. 70
  • Proces i metodyczna praca 11 mar 2018, 20:00 Dziś każdy biznes to biznes cyfrowy, ale dodatkowo każdy biznes chce być także innowacyjny. Czym są naprawdę innowacje – mówi Bartosz Łopiński, założyciel i prezes firmy Billennium. 71
  • Energia z tekstyliów 11 mar 2018, 20:00 Paliwa alternatywne z używanych ubrań? Tak, to możliwe – mówi Ewelina Rozpara z Grupy VIVE. 72
  • Optymalizacja matką wynalazków 11 mar 2018, 20:00 Branża TSL ze względu na koszty transportu, brak rąk do pracy i wymagania rynku jest skazana na szukanie nowych rozwiązań. 74
  • Nadchodzi epoka smart workplace 11 mar 2018, 20:00 Specyfika środowiska pracy wpływa na zdrowie i produktywność pracowników. Liczą się jakość powietrza oraz komfort akustyczny w biurowcach i zakładach. 76
  • O krok od carskiego tronu 11 mar 2018, 20:00 Wokół niedzielnych wyborów prezydenckich w Rosji toczy się ostra gra o zapewnienie obecnemu prezydentowi jak najwyższego zwycięstwa. Bo Putin traci poparcie wyborców. 78
  • Chrześcijańscy syjoniści 11 mar 2018, 20:00 Wbrew temu, co się sądzi, politykę Trumpa w sprawie ustawy o IPN bardziej kształtują konserwatywni protestanci niż lobby żydowskie. 82
  • Z najlepszej e-strony 11 mar 2018, 20:00 Jak sprawić, żeby firma była widoczna w internecie – mówi Konrad Spoczyński, ekspert marketingu internetowego z agencji Result Media. 84
  • Jak Europa pokochała Wrocław 11 mar 2018, 20:00 Zwyciężył w międzynarodowym konkursie European Best Destination 2018. Pokonał takie turystyczne potęgi jak hiszpańskie Bilbao, chorwacki Hvar, a nawet Ateny czy Paryż. 86
  • Miasto na biegunach 11 mar 2018, 20:00 Stary, ale młody duchem. Kulturalny, lecz lubiący absurdalne psikusy. Uduchowiony, choć lubiący dobrze zjeść. Wrocław ma wiele twarzy. I to sprawia, że odkrywanie go może dostarczać ekstremalnych przyjemności. 88
  • Wirus grypy – przebiegły mistrz metamorfozy 11 mar 2018, 20:00 Pod mikroskopem prezentuje się ładnie – przypomina kasztana w kolczastej łupinie. To pozory – wirus grypy potrafi być groźny. I sprytny, bo łatwo podlega mutacji. 90
  • Życie na orbicie 11 mar 2018, 20:00 Międzynarodowa Stacja Kosmiczna (ISS) jest najbardziej zaawansowaną konstrukcją stworzoną przez człowieka – pisze brytyjski astronauta. A inżynier NASA porównał jej budowę do składania elementów kontenerowca pływających po Pacyfiku. 93
  • Idę na wyczyn! 11 mar 2018, 20:00 Do swojej aktywności muzycznej Doda dodaje kino. W najnowszym „Pitbullu” debiutuje na dużym ekranie nie tylko jako aktorka, ale też producentka. 96
  • Białe łzy, czarny ból 11 mar 2018, 20:00 Mało kto pamięta, że korzenie rock’n’rolla sięgają bluesa i amerykańskiego niewolnictwa. Między innymi o tym w swojej nowej powieści przypomina Hari Kunzru. 102
  • Przyprawili plakatowi gębę 11 mar 2018, 20:00 Polski plakat dawno nie był w tak dobrej formie, ale jego kondycji nie zobaczymy na bitych na sztancy plakatach filmowych. Dlaczego jest tak źle, skoro jest tak dobrze? 104
  • Wydarzenie 11 mar 2018, 20:00 Po białej wstążce – biała flaga Happy End” to film człowieka, który stracił wiarę w Europę. Michael Haneke, jeden z największych mistrzów współczesnego kina, zawsze z chirurgiczną precyzją wskazywał miejsca, które bolą.... 107
  • Film 11 mar 2018, 20:00 DRAMAT Cztery kąty i strach piąty Może tak widziana wojna boli jeszcze bardziej niż obrazy wybuchających bomb? W tym filmie strzały słychać jedynie z oddali. Bohaterowie po każdym huku sięgają po komputer, żeby sprawdzić, co się... 108
  • Muzyka 11 mar 2018, 20:00 Ostrzejsza tęsknota ZANIM PRZYJADĄ DO POLSKI (4-5.04), do sklepów trafi ich album „Violence”. Na pewno publiczność dołączy do śpiewania refrenów, bo choć pierwszy singiel pt. „Magazine” mógł wprowadzić fanów w zakłopotanie i... 109
  • Książka 11 mar 2018, 20:00 Guru EDWARD ŻEBROWSKI ZREALIZOWAŁ ZALEDWIE TRZY PEŁNOMETRAŻOWE FILMY, bo na więcej nie pozwoliła mu choroba, ale dzięki nim oraz licznym scenariuszom i pracy pedagogicznej zaznaczył się bardzo wyraźnie w historii polskiego kina. Był... 110
  • Kalejdoskop 11 mar 2018, 20:00 Matka nie-Polka Monodram to chyba najtrudniejsza ze scenicznych form – dla aktora pozbawionego „pomocy” kolegów i zmuszonego do zapamiętania długich partii tekstu, ale i dla widzów. Ci, przyzwyczajeni zwykle przez teatr do parady... 111
  • Międzynarodowy Dzień Kobiet w PRL 11 mar 2018, 20:00 MICHAŁ WITKOWSKI Rajstopy „nie lecące oczka” i goździki do odbioru za pokwitowaniem w pokoju nr 10. Te zbyt słodkie ciastka, te ciepłe lody, te tanie kwiatki. „Dla Ewy”. Od razu zdechłe. Pończochy, w których natychmiast polecą... 112
  • Słowacja w cieniu mordu 11 mar 2018, 20:00 Piszę te słowa w Bratysławie. Jestem tu drugi dzień na specjalnej misji Parlamentu Europejskiego, która przyjechała do Słowacji w związku z zabójstwem dziennikarza śledczego śp. Jana Kuciaka i jego narzeczonej. Szef policji Tibor Gaspar... 114

ZKDP - Nakład kontrolowany