Jak fundacje fundują sobie życie

Jak fundacje fundują sobie życie

"Dama z gronostajem", obraz zakupiony od Fundacji Czartoryskich
"Dama z gronostajem", obraz zakupiony od Fundacji Czartoryskich / Źródło: Newspix.pl / Sebastian Jankowski
Ponad połowa fundacji nie składa sprawozdań. Niektóre większość środków wydają na swoje utrzymanie. Zanim przekażesz swój 1 proc. podatku, sprawdź, jak pieniądze zostaną wydane.

Prezeska ekologicznej fundacji WWF zarabiała na swoim stanowisku więcej niż premier Mateusz Morawiecki. Fundacja Elbanowskich przeznacza na swoje wynagrodzenia ponad 85 proc. rocznego budżetu. Fundacja Czartoryskich wytransferowała prawie pół miliarda złotych do Liechtensteinu. A Polska Fundacja Narodowa powołana przez państwowe spółki nie chce ujawnić, na co wydaje pieniądze, twierdząc, że nie musi, bo jest podmiotem… prywatnym. Dawno już wokół polskich fundacji nie było tyle kontrowersji. Ale to jeszcze nie koniec. Jak udało się nam ustalić, ponad połowa polskich fundacji, pomimo takiego obowiązku, nie składa swoich sprawozdań rocznych. Tylko w Ministerstwie Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej, pod którego auspicjami znajduje się najwięcej polskich organizacji, nie zrobiło tego aż 57 proc. podległych NGO-sów. – Minister rodziny, pracy i polityki społecznej nadzoruje działalność 5234 fundacji. Sprawozdania, które należało złożyć do końca 2017 r., przekazało nam tylko 2265 fundacji, czyli 43,3 proc. zobligowanych – mówi Malwina Stobiecka z MRPiPS. I jest to stała przypadłość polskiego sektora pozarządowego. Już w 2013 r. portal Ngo.pl alarmował, że są ministerstwa, gdzie raporty składa jedynie 13 proc. podmiotów! Średnia dla wszystkich ministerstw oscyluje w granicach 50 proc. Jedną z przyczyn zapewne jest to, że kary na fundacje, które nie składają sprawozdań, są nakładane rzadko. I są one symboliczne.

Nie oznacza to, że środki, którymi dysponują organizacje pożytku publicznego, są wydawane źle lub defraudowane. Brak sprawozdania a działania zgodne z celami statutowymi to dwie różne sprawy. Jednak fundacje powinny działać maksymalnie transparentnie, bo utrzymują się z naszych darowizn, grantów rządowych czy odpisu 1 proc. podatku. To są środki publiczne. Tylko z 1 proc. odpisu od podatku przekazaliśmy w 2016 r. organizacjom pożytku publicznego 660 mln zł – średnio 49 zł. Dlatego powinniśmy wiedzieć, czy nasze pieniądze są wydawane uczciwie.

Głuchy telefon

Sprawdziliśmy, jak wygląda wykorzystywanie pieniędzy w samych fundacjach. Są takie podmioty, które na pensje i wynagrodzenia wydają niemal cały swój budżet. Aż 85 proc. pochłonęły wynagrodzenia w Fundacji Rzecznika Praw Rodziców, bardziej znanej jako Fundacja Elbanowskich. To małżeństwo, które włączyło się w ratowanie sześciolatków przed wysyłaniem ich do szkół. Przychody FRPR wyniosły w 2016 r. 404 tys. zł, w tym niemal 77 tys. zł pochodziło z publicznych dotacji. Koszty wynagrodzeń w tym czasie wyniosły 341 tys. zł. I tak jest co roku. Oznacza to, że fundacja w głównej mierze utrzymuje swoich pracowników. – Struktura finansowania działalności Fundacji Rzecznik Praw Rodziców nie różni się od struktury wydatków innych organizacji pozarządowych tego samego typu – tłumaczy w rozmowie z nami Marzena Kąkała z FRPR. – Fundacja jako organizacja non profit udziela bezpłatnie wszystkim potrzebującym pomocy w postaci pracy swoich pracowników i ekspertów, którym płaci wynagrodzenia. Tyle że do fundacji można dodzwonić się przez jedynie dwie godziny w ciągu dnia. Telefon czynny jest od godz. 10 do 12. „Telefon dla mam” działa tylko w poniedziałki, środy i piątki od 16 do 18, a „telefon szkolny” ma własny harmonogram dyżurów.

Kąkała uważa, że mówienie o wydatkowaniu ich budżetu jest manipulacją. – Ewentualne porównywanie struktury wydatków organizacji rzeczniczych takich jak Fundacja Rzecznik Praw Rodziców z organizacjami charytatywnymi, które świadczą pomoc materialną i mogą wykazać wysoki procent wydatków na tego rodzaju pomoc, jest nieporozumieniem lub manipulacją. Takie stanowisko przedstawiły organizacje pozarządowe występujące przeciw fałszywym oskarżeniom formułowanym pod adresem naszej fundacji. Formułowanie nieprawdziwych zarzutów pod adresem organizacji świadczących pomoc poprzez pracę swoich ekspertów szkodzi całemu środowisku NGO, wykonującemu bardzo wiele potrzebnych zadań, których nie podejmuje państwo – mówi Kąkała. Fundacja chwali się 12 kampaniami, które przeprowadziła w ubiegłym roku. Ale wśród nich jest np. złożenie skargi do wojewody czy „udział w debacie społecznej dotyczącej tematów ważnych dla rodziców”.

Doświadczony menedżer

Są też takie podmioty, które nie oszczędzają na pensjach swojego zarządu. I tak Magdalena Dul-Komosińska, była już prezes WWF Polska, zarobiła w 2017 r. brutto 289 483,56 zł. To więcej, niż zarabia prezydent Andrzej Duda czy premier Mateusz Morawiecki. I to więcej niż organizacja ta przeznacza na ochronę rysia nizinnego na Mazurach. A to właśnie do wpłat na konto WWF na ten projekt zachęcał w spotach telewizyjnych znany aktor Marcin Dorociński. – Pensja jednoosobowego zarządu wynosi 16 360 zł miesięcznie netto – tłumaczy w rozmowie z „Wprost” Katarzyna Karpa-Świderek z WWF Polska. – Pani prezes jest doświadczonym menedżerem. Zarządzała ponad 40-osobowym zespołem specjalistów i ekspertów.

To jej kompetencje i zaangażowanie sprawiły, że WWF zbudowało możliwość skutecznego działania i osiągania sukcesów w ochronie przyrody w Polsce i za granicą. Z jej stanowiskiem wiąże się odpowiedzialność karnoskarbowa za poprawne działanie fundacji. Magdalena Dul-Komosińska w latach 2012-2015 była także członkiem NET – ciała zarządzającego pracą operacyjną międzynarodowej organizacji WWF działającej w ponad 100 krajach na świecie – tłumaczy. Co ciekawe, mimo że Magdalena Dul-Komosińska w lutym zrezygnowała z szefowania WWF, nadal pełni obowiązki prezesa fundacji. Jednocześnie objęła funkcję dyrektor na Europę Środkową i Wschodnią ds. klimatu w organizacji Climate-KIC, powołanej „dla wsparcia innowacji w zakresie ochrony klimatu”. Z kolei ponad jedną czwartą przychodów na pensje przeznacza inna ekologiczna instytucja – Otwarte Klatki.

Znana m.in. z bezpardonowej walki o zlikwidowanie w Polsce branży futrzarskiej. Ostatnio otrzymała olbrzymi, jak na polskie warunki, grant z Doliny Krzemowej – niemal pół miliona dolarów. – Problemem są fundacje finansowane z zagranicy. Działają one często wbrew polskim interesom. Weźmy takie Otwarte Klatki, które wprost przyznają się do olbrzymich funduszy płynących z USA, generowanych przez znudzonych życiem entuzjastów ekologii, w najlepszym wypadku niemających pojęcia o realiach życia w krajach takich jak Polska – mówi Rafał Otoka-Frąckiewicz, dziennikarz i publicysta, który na co dzień pracuje też w sektorze NGO.

– Wysyłają ogromne pieniądze wykorzystywane nad Wisłą na lobbing i zapewniające właścicielom NGO dostatnie życie. Ci ostatni, w przeciwieństwie do zatrudnianych przez nich naiwnych wolontariuszy, zarabiają krocie i dla utrzymania tego stanu gotowi są pójść na wojnę z rządem, skrywając jednocześnie prawdziwe intencje pod płaszczykiem górnolotnych haseł, na które nabiera się opina publiczna. Tak jest w przypadku likwidacji przemysłu futrzarskiego, konfliktu w Białowieży czy w przypadku awantury o Rospudę. Przyznać jednak trzeba, że w Otwartych Klatkach pensje zarządu, w porównaniu z pensją Dul-Komosińskiej, są znacznie niższe i nie przekraczają 4 tys. zł netto. Zarząd jest jednak sześcioosobowy. – Nie wyobrażam sobie, żeby ktoś w fundacji miał zarabiać więcej niż prezydent Polski – deklaruje Jakub Stencel, koordynator rozwoju stowarzyszenia Otwarte Klatki.

Stabilny raj podatkowy

Nikt jednak nie zrobił w ostatnim czasie tyle złego dla wizerunku polskiego sektora NGO, ile Fundacja Książąt Czartoryskich. Po tym, jak fundacja wynegocjowała z wicepremierem Glińskim sprzedaż swojej kolekcji dzieł sztuki Skarbowi Państwa, fundacja wytransferowała pieniądze – ponad 100 mln euro – do Liechtensteinu. A polską fundację, która za te pieniądze miała wspierać sztukę w kraju, Czartoryscy zdecydowali się zamknąć. Sąd co prawda oddalił wniosek o likwidację NGO, ale po pieniądzach nie został już ślad. Zarząd tłumaczył swoją decyzję „stabilnym otoczeniem prawnym [raju podatkowego – przyp. autor] ułatwiającym zarządzanie majątkiem”. Czartoryscy narzekali też na mankamenty prawa w Polsce, istniejące jeszcze od czasu PRL.

Inny przykład to Polska Fundacja Narodowa, która zebrała pieniądze z największych spółek Skarbu Państwa. Fundacja ma na koncie wiele kontrowersyjnych projektów, teraz jednak poszła do sądu w sprawie wniosku dziennikarza Polsat News, który chciał dokładnie sprawdzić, na co idą jej pieniądze. Fundacja przekonywała, że choć ufundowana jest przez państwowe spółki, to jest podmiotem prywatnym i żadnych informacji udzielać nie musi. Wojewódzki sąd administracyjny miał jednak na ten temat inne zdanie i zdecydował w ubiegłym tygodniu, że PFN musi ujawnić, z kim podpisywała umowy i na jakie kwoty. Poza tym płace w PFN też nie są niskie, a wręcz takie same jak te w WWF. Te przypadki pokazują jedynie fragment działalności polskich fundacji. Jeśli chodzi o pieniądze, to statystyki zarobków dla całego sektora są skromniejsze. Według badań Stowarzyszenia Klon/Jawor aż 45 proc. organizacji opiera się wyłącznie na pracy społecznej, 20 proc. nie ma stałych pracowników, a organizacja zleca sporadycznie płatną pracę i jedynie 35 proc. organizacji posiada stałych, regularnych pracowników.

Średnie zarobki w organizacji to 2,8 tys. brutto, a zarządy 65 proc. organizacji składają się wyłącznie z osób, które działają społecznie, bez wynagrodzenia. Co nie zmienia tego, że o transparentność w NGO trzeba walczyć jak o niepodległość. – Trzeci sektor jest niezbędnym elementem demokracji, bo uzupełnia, krytykuje, podnosi alarm, często jest na kursie kolizyjnym z różnymi grupami interesu podczas działań ochronnych, a może to robić jedynie wtedy, kiedy ma niezależne źródło finansowania, tak jak my dzięki naszym darczyńcom – dodaje na koniec Katarzyna Karpa-Świderek. g

© Wszelkie prawa zastrzeżone

Okładka tygodnika WPROST: 16/2018
Więcej możesz przeczytać w 16/2018 wydaniu tygodnika „Wprost”
Zamów w prenumeracie lub w wersji elektronicznej:
 0

Spis treści tygodnika Wprost nr 16/2018 (1832)

  • Nie wszystko złoto, co w kieszeni 15 kwi 2018, 20:00 Wyobraźcie sobie edycję Milionerów 2030. Stanisława Ryster, to jest chciałem powiedzieć: Hubert Urbański (ale serdecznie pozdrawiam prowadzącą Wielką Grę!), unosząc brew w kolorze włosów (te natomiast bez zmian), czyta pytanie.... 3
  • Niedyskrecje parlamentarne 15 kwi 2018, 20:00 „O CZYM ROZMAWIAJĄ DWAJ MINISTROWIE PIS, gdy spotkają się na korytarzu sejmowym? – Kiedy bierzesz kredyt na zwrot premii?” – w redakcji zgadzamy się, że to suchar. Poza tym lepiej nie obnosić się ze swoim bólem, skoro PiS ciągle... 6
  • Obraz tygodnia 15 kwi 2018, 20:00 7dni spędzą w kwietniu i maju ciężko pracujący posłowie na debatach Wygrani Paweł Pawlikowski Jego film „Zimna wojna” został zakwalifikowany do konkursu głównego festiwalu w Cannes. Przegrani Jan Dobrzyński Senator PiS został za 3... 10
  • Info Radar 15 kwi 2018, 20:00 PiS oddaje Wrocław Po tym, jak PO ogłosiła, że jej kandydatem na prezydenta Wrocławia będzie Michał Ujazdowski, PiS rezygnuje z wystawienia tam swojego kandydata. Jak dowiedział się „Wprost”, kandydatem Zjednoczonej Prawicy we... 12
  • Estetyka „dobrej zmiany” 15 kwi 2018, 20:00 TRUDNO DZIŚ POWIEDZIEĆ, CZYM SĄ UROCZYSTOŚCI SMOLEŃSKIE: ODNAWIALNYM OD OŚMIU LAT AKTEM ZBIOROWEJ ŻAŁOBY, świętem religijnym, żmudnym procesem samoupewniania się władzy, że jest władzą, czy wreszcie ulicznym misterium polskości,... 14
  • Bitwa o prawdę 15 kwi 2018, 20:00 ZMIANA WIZERUNKU POLAKA Z CZASÓW II WOJNY ŚWIATOWEJ – Z BOHATERSKIEGO NA UWIKŁANEGO – jest dla wielu współczesnych publicystów i historyków niemal misją. Niektórzy z nich, co lepiej powiedzieć bez ogródek, po prostu uważają naród... 14
  • Bliżej ludzi 15 kwi 2018, 20:00 W 2014 r. „Wprost” z taką samą uwagą przyglądał się gwiazdom (także gwiazdom służby zdrowia), jak i zwykłym ludziom. Zwłaszcza tym, nad losem których mało kto się pochylał. 16
  • Afera podsłuchowa 15 kwi 2018, 20:00 Najgłośniejsza afera polityczna ostatnich lat doprowadziła nie tylko do kryzysu ówczesnej partii władzy, ale też wywołała dyskusję o granicach ingerencji organów ścigania w wolność słowa. 17
  • Nie można ukrywać prawdy 15 kwi 2018, 20:00 – Niestety, liczba Polaków, którzy podczas wojny brali udział w mordowaniu Żydów, była większa, niż Polacy chcą o tym myśleć. Tego nie da się ignorować – mówi Jonny Daniels. 18
  • Wdzięczność sędziom 15 kwi 2018, 20:00 Na szczęście są jeszcze takie kraje i tacy ludzie, którzy na serio traktują stare i dobre „wartości europejskie”. Takimi są bez wątpienia niemieccy sędziowie z sądu krajowego w Szlezwiku, którzy 5 kwietnia orzekli, że:... 23
  • Porozumienie z grantami 15 kwi 2018, 20:00 Fundacja InnWarmia, która z resortu nauki dostała 247 tys. zł, powstała na tydzień przed ogłoszeniem konkursu. W zespole oceniającym projekty były cztery osoby związane z wicepremierem Jarosławem Gowinem – ustalił „Wprost”. 24
  • Rodzinna zrzuta na Nowoczesną 15 kwi 2018, 20:00 Członkowie rodziny Kamili Gasiuk-Pihowicz wpłacili na konto Nowoczesnej kilkadziesiąt tysięcy złotych – ustalił „Wprost”. – Chcą pomóc partii finansowo – tłumaczy skarbnik ugrupowania. 28
  • Petru zabrał już swoje meble 15 kwi 2018, 20:00 Musimy zaproponować Polakom mądrą zmianę i zatrzymać PiS – mówi przewodnicząca Nowoczesnej Katarzyna Lubnauer. 30
  • Zdobyć Kilimandżaro 15 kwi 2018, 20:00 W PiS trwają poszukiwania najlepszego kandydata do walki o prezydenturę Warszawy. Jeszcze w miniony piątek nic nie było przesądzone. 33
  • Dziwi mnie taki populizm 15 kwi 2018, 20:00 Przedstawiciel polskiego premiera musi bywać – komentuje Anna Maria Anders dyskusję o kosztach jej podróży. 36
  • Nie walczę dla ojca 15 kwi 2018, 20:00 Nie wykluczam, że będę kandydować do Sejmu – mówi Monika Jaruzelska, córka byłego prezydenta. 38
  • NIK miażdży projekt CEPiK 2.0 15 kwi 2018, 20:00 Datę wdrożenia jednego z kluczowych projektów informatycznych państwa – systemu CEPiK 2 – znów przesunięto. Bezterminowo. Dotarliśmy do wyników kontroli, które opisują kulisy porażki. 42
  • Wakacje z najlepszym #BluView nad Bałtykiem 15 kwi 2018, 20:00 Radisson Blu Resort, Świnoujście zapewnia wszystko to, co potrzebne dla relaksu, zabawy i rodzinnego wypoczynku – nie tylko wakacyjnego, ale również weekendowego. 45
  • Jestem udomowioną feministką 15 kwi 2018, 20:00 Feminizm oznacza wybór. Uwielbiam rolę kury domowej, ale trzymam kciuki za manifę i Kongres Kobiet. Zwłaszcza teraz, gdy ktoś podnosi rękę na nasze prawa – mówi Małgorzata Rozenek-Majdan, dziennikarka. 47
  • Dzieci w pornoświecie 15 kwi 2018, 20:00 W świat pornografii wchodzi coraz więcej dzieci i nastolatków. Może to się przełożyć na ich rozwój psychiczny, społeczny i emocjonalny – ostrzega Izabela Karska, psycholog ze Stowarzyszenia Twoja Sprawa. 52
  • Straumatyzowani masochiści opanowujący pozycję dystansu 15 kwi 2018, 20:00 Kolejne martyrologiczne rozdzieranie szat za nami. Odsłonięto kolejny pomnik kolejnej polskiej klęski. Po czarnych stopniach absurdu kroczy pyszałkowatość, tromtadractwo i głupota, które zabiły 96 osób. Kochamy nasze katastrofy,... 55
  • Człowiek, który stworzył własną rzeczpospolitą 15 kwi 2018, 20:00 Na Podlasiu, kilka kilometrów od Tykocina, powstało nowe państwo. Kusi turystów własną historią, kuchnią, tradycjami, a nawet walutą. 56
  • Jak fundacje fundują sobie życie 15 kwi 2018, 20:00 Ponad połowa fundacji nie składa sprawozdań. Niektóre większość środków wydają na swoje utrzymanie. Zanim przekażesz swój 1 proc. podatku, sprawdź, jak pieniądze zostaną wydane. 59
  • Poskromić potwora 15 kwi 2018, 20:00 Najpierw reforma Vat, a potem – jak dowiedział się „Wprost” – zmiany w cit i Pit. Czy czeka nas rewolucja podatkowa? 62
  • Rosyjska gorączka 15 kwi 2018, 20:00 Ostatnie tygodnie to wybuchające w różnych częściach świata minikryzysy finansowe. Tym razem zadyszka dotarła do Rosji i Turcji. 64
  • Hossa Bessa 15 kwi 2018, 20:00 Spanie na bagażach Nowy poziom luksusu według Airbusa. Już niedługo pasażerowie lecący w długi rejs nie będą musieli gnieździć się w ciasnych fotelach, lecz będą mogli wygodnie przespać się na pokładzie. I to bez wykładania... 66
  • Podlaskie Orły nagrodzone 15 kwi 2018, 20:00 Najlepsi przedsiębiorcy regionu, laureaci konkursu „Wprost”, odebrali nagrody podczas gali w Suwałkach. 68
  • O co boksują się Trump z Putinem 15 kwi 2018, 20:00 Świat stanął na krawędzi wojny Rosji z USA. Wszystko dlatego, że przywódcom USA i Rosji jest na rękę eskalowanie napięcia, bo to odwraca uwagę od ich wewnętrznych problemów. 70
  • Kuba bez braci Castro 15 kwi 2018, 20:00 W Hawanie szykuje się zmiana prezydenta – nadchodzi początek rządów polityków niepamiętających czasów kubańskiej rewolucji. 74
  • Know-How 15 kwi 2018, 20:00 Wirtualne i realne Audi Rzadko kiedy produkt pochodzący ze świata wirtualnego staje się realny. Jeśli już, to raczej w formie gadżetu dla fanów. Jednak Audi przeciera nowe szlaki. Kilka dni temu w siedzibie marki w Ingolstadt w Niemczech... 77
  • Powrót do przeszłości 15 kwi 2018, 20:00 Lara Croft, Tyranozaurus rex, MacGyver czy Carringtonowie – po powrocie do lat 60., 70. i 80. w kinie i telewizji musiał przyjść czas na fascynację ostatnią dekadą XX w. Problemem okazało się to, że lata 90. były na bakier z poprawnością polityczną. 79
  • Punk’s not dead 15 kwi 2018, 20:00 W tej muzyce i subkulturze chodziło o to, żeby zrobić wszystko, co tylko dorośli mogą uznać za obrazę. I żeby wywołać jak największe zgorszenie. 83
  • Mały Książę, który urósł 15 kwi 2018, 20:00 Do kin wchodzi „Wyspa psów”. Jej autor Wes Anderson nie tylko wpłynął na popkulturę, lecz także sam stał się jej ikoną. 86
  • Wydarzenie 15 kwi 2018, 20:00 Pomiędzy orkiestrą a Orientem O tym, że do sklepów trafia nowa płyta z muzyką laureata Oscara, Jana A.P. Kaczmarka, łatwiej przeczytać w muzycznych serwisach zachodnich niż polskich. Warto zauważyć, że rozchwytywany polski kompozytor... 88
  • Film 15 kwi 2018, 20:00 DRAMAT Bez świadomości FREDERIK TO SKANDYNAWSKI TYP CZŁOWIE- KA. Wykształcony, otwarty na innych dyrektor szkoły. Człowiek cywilizowany, spokojny i zadbany. Nagle jednak traci kontrolę nad sobą i staje się zimnym emocjonalnie ryzykantem.... 89
  • Muzyka 15 kwi 2018, 20:00 KLASYKA Marimba relaksacyjna Polecając państwu płyty, staram się przedstawić ciekawy repertuar, wschodzące talenty wykonawcze albo wybitne interpretacje. Na początku wiosny skupię się na relaksie. Przy okazji opisywany tu album spełnia... 90
  • Książka 15 kwi 2018, 20:00 WSPOMNIENIE Młynarski superstar Pisał „tylko” teksty piosenek, niekiedy sam je wykonywał i był… jednym z najsłynniejszych Polaków. Czujnie przyglądał się Polsce i swoim ziomkom, uważnie ich słuchał i swoje obserwacje, często... 92
  • Kalejdoskop 15 kwi 2018, 20:00 Latynoskie Nikifory TĘ WYSTAWĘ POWINNI ZOBACZYĆ MIŁOŚNICY FRIDY KAHLO, BY WIEDZIEĆ, skąd w twórczości najsławniejszej malarki świata wzięły się żywe kolory, motywy kwiatowe, owoce i serca wypełniające jej obrazy niemal od ramy do... 94
  • Kulturalna trzynastka 15 kwi 2018, 20:00 Sławomir Uniatowski PO 13 LATACH OCZEKIWAŃ 20 KWIETNIA UKAZUJE SIĘ DEBIUTANCKA PŁYTA WOKALISTY „METAMORPHOSIS” 1. Najbardziej znienawidzona lektura? Nie mam aż tak dramatycznych wspomnień z czytaniem. Dawno temu traumatycznym... 96
  • Pogoda ładna, wyżywienie dobre 15 kwi 2018, 20:00 MICHAŁ WITKOWSKI Spośród zapomnianych gatunków literackich największą moją nostalgię budzi gatunek „pocztówka z wakacji”. Też wam się kręci łezka w oku? Zrobiło się nagle letnio i wakacyjnie, aż chce się wybrać nad morze.... 97
  • Czernyszow, aut i... „Mazurek” 15 kwi 2018, 20:00 Miałem wtedy 13 lat. To było w Gdańsku. Tam spędzałem część wakacji. Sam koniec lipca. Chyba środek nocy. A na pewno za oknem było już ciemno. W pobliskich domach wszędzie w oknach telewizyjna poświata. Rodacy skupili się przy... 98

ZKDP - Nakład kontrolowany