Poskromić potwora

Poskromić potwora

Podatki
Podatki
Najpierw reforma Vat, a potem – jak dowiedział się „Wprost” – zmiany w cit i Pit. Czy czeka nas rewolucja podatkowa?

Ustawa o podatku od towarów i usług, potocznie zwanym VAT, jest jedną z najczęściej zmienianych ustaw w Polsce. To prawdziwy legislacyjny potwór, bardzo nieprzyjazny przedsiębiorcom i sprawiający trudności (ale i też dający okazje do wykazania się) najlepszym doradcom podatkowym. W dodatku interpretacje tych samych przepisów ustawy o VAT są różne w zależności od izby skarbowej. Dlatego to właśnie ta ustawa budzi najwięcej pytań. Tylko w 2016 r. urzędnicy skarbowi otrzymali niemal 1200 zapytań o to, jaki VAT trzeba naliczyć na dany towar lub usługę. Skoro sami przedsiębiorcy nie wiedzą, jak zgodnie z prawem rozliczyć się ze sprzedanych towarów, to kto ma to wiedzieć?

– Stawki VAT to od lat zmora całej branży spożywczej w Polsce – mówi Małgorzata Samborska, doradca podatkowy w firmie Grant Thornton. – System podatkowy w Polsce to obecnie ok. 6 tys. stron ustawy i dodatkowych rozporządzeń. Co więcej, z roku na rok przepisy te w dużej mierze się zmieniają, a w wielu miejscach są sprzeczne albo nieprecyzyjne. Trudno się więc dziwić, że podatnicy uważają system podatkowy w Polsce za nieprzyjazny i niezrozumiały. Ale podatek od towarów i usług jest tym, który przynosi do Skarbu Państwa olbrzymie wpływy. Tylko w 2017 r. było to aż 157 mld zł. W Polsce dominującą stawką VAT jest 23 proc. Ale oprócz niej funkcjonują także 5i 8-procentowa. Bardzo często, do niemal identycznych produktów, stosuje się zupełnie inne rozliczenie. Bo czym się różni woda z kranu od wody z butelki? Ano tym, że jedna jest opodatkowana na poziomie 8 proc., a druga 23 proc. A takich absurdów mamy w naszym kraju mnóstwo. To utrudnia życie przedsiębiorcom, a ułatwia oszustom i złodziejom podatkowym. A wojna z oszustwami na VAT to dziś priorytet Ministerstwa Finansów. I to na tym zadaniu skupił się na początku resort. Najpierw ma być uszczelnienie, a potem ujednolicenie. Jednak ci, którzy liczyli, że stawka zostanie ujednolicona i obniżona do np. 17 proc., będą zawiedzeni. Podstawowa stawka VAT pozostanie na poziomie 23 proc., jednak ustalenie innych stawek ma być znacznie łatwiejsze.

Wszystko jawne

Idąc do wyborów, PiS obiecywał, że w ramach walki z wyłudzeniami podatku ustawę o VAT napisze od nowa. Powstał nawet projekt sygnowany przez prof. Witolda Modzelewskiego, jednak nie zyskał on poklasku w rządzie. Ale czy nie lepiej napisać ustawę od nowa, zamiast po raz kolejny ją nowelizować? Pytamy o to wiceministra finansów Pawła Gruzę. – Takie pomysły rzeczywiście były, także w naszym resorcie. Ale zobaczyliśmy, że to niewiele zmieni. Bo w walce z wyłudzeniami VAT-owskimi nie chodzi wyłącznie o przepisy. Raczej chodzi o znalezienie w samym rządzie determinacji do zwalczania patologii – mówi Gruza. Pierwszym punktem uszczelniania luk VAT-owskich było wprowadzenie comiesięcznego raportowania w postaci elektronicznych jednolitych plików kontrolnych. Od początku tego roku obowiązują one wszystkich przedsiębiorców, nawet prowadzących jednoosobową działalność gospodarczą. Dzięki temu ministerstwo wzięło pod lupę aż 650 mln faktur jednocześnie.

Co ciekawe, tylko 0,01 proc. z nich wzbudziło podejrzenia. Choć nowy sposób raportowania irytował niektórych przedsiębiorców, to rząd postanowił, że pójdzie jeszcze dalej. – Planujemy z początkiem przyszłego roku odejść od deklaracji VAT-owskich. Jednolity plik kontrolny VAT powinien to całkowicie zastąpić – mówi Paweł Gruza. Sami przedsiębiorcy po dwóch miesiącach przyzwyczaili się do JPK. Drugim elementem reformy jest ustawa o STIR. To nowa broń w rękach skarbówki. Od połowy stycznia Krajowa Administracja Skarbowa ma możliwość prześwietlania rachunków bankowych i tych utrzymywanych w SKOK-ach. I system informatyczny Izby na bieżąco analizuje transfery pieniężne (skrót STIR oznacza system teleinformatyczny izby rozliczeniowej). – System ma za zadanie wyłapywanie przepływów charakterystycznych dla nielegalnych transakcji karuzelowych. Analiza ryzyka szefa KAS za pomocą nowoczesnych narzędzi informatycznych umożliwi szybką reakcję organów – mówi Gruza. I gdy nieprawidłowości zostaną wykryte, skarbówka może zablokować rachunek bankowy na 72 godziny. Gdyby i to nie wystarczyło, istnieje możliwość przedłużenia blokady aż do trzech miesięcy. Ale STIR daje oręż do ręki nie tylko administracji państwowej. Każdy przedsiębiorca ma możliwość sprawdzenia swojego kontrahenta. Powstał specjalny wykaz podmiotów, które są niezarejestrowane, wykreślone lub przywrócone do rejestru VAT. Dzięki temu można sprawdzić, czy nasz partner biznesowy jest płatnikiem VAT.

Podzielona płatność

Wkrótce jednak w ogóle zmieni się sposób płacenia VAT. Na początku przyszłego roku ma zacząć funkcjonować tzw. split payment, czyli mechanizm, który rozdzieli podstawę podatkową (czyli kwotę netto) oraz podatek. Na jeden rachunek dostaniemy kwotę netto, na drugi VAT. – Mechanizm podzielonej płatności ma dodatkowo ograniczyć wyłudzenia – tłumaczy Gruza. – Podobne rozwiązania działają we Włoszech i w Czechach, ale nasz jest nieco inaczej skonstruowany. Ma być o wiele bardziej przyjazny dla przedsiębiorcy. U nas na razie będzie dobrowolny. Obowiązkowo obejmiemy jedynie branże, w których już działa odwrotne obciążenie – mówi. Dla przedsiębiorców może to jednak być szok. Zwłaszcza dla tych, którzy pieniędzmi z VAT „kredytowali” swoją bieżącą działalność. Teraz nie będą mogli tego robić. Co prawda będzie istnieć możliwość skorzystania z pieniędzy z VAT-owskiego subkonta, ale zgodę na to będzie musiał wydać naczelnik urzędu skarbowego. I maksymalny czas na wydanie decyzji to aż 60 dni.

Stawki 5 i 8 do zmian?

I dopiero ostatnim elementem mają być zmiany upraszczające stawki VAT. Prace nad ustawą trwają, jak mówi Gruza, a ich efekt poznamy za dwa miesiące. – Mamy pełną świadomość, że nasz system podatkowy jest skomplikowany, dlatego wkładamy dużo wysiłku w jego uproszczenie, aby był bardziej przyjazny dla podatników, dla przedsiębiorców, dla księgowych – deklaruje Gruza. Jak mówi, stawki VAT przejdą swoisty „tunning”. I tak sama matryca VAT nie będzie się już opierać na klasyfikacjach statystycznych PKWiU (Polska Klasyfikacja Wyrobów i Usług). Teraz mają zostać ustalone stawki w odniesieniu do klasyfikacji CN, czyli Nomenklatury Scalonej (klasyfikuje ona towary w obrocie międzynarodowym). Większość ekspertów podatkowych liczyło po cichu, że przy okazji obniżony zostanie sam podatek VAT. Minister Gruza w rozmowie z nami studzi jednak ten entuzjazm. – Podniesienie stawek VAT przez naszych poprzedników służyło im do maskowania nieudolności w walce z wyłudzeniami.

Przerzucili ciężar zapełnienia luki VAT-owskiej na zwykłego Kowalskiego. Dzisiaj ta wyższa stawka służy Kowalskiemu. Bo dzięki temu jesteśmy w stanie finansować programy społeczne, m.in. 500+. Oczywiście ostateczna decyzja odnośnie do wysokości samej stawki nie należy do mnie, ale wydaje mi się, że na razie jest jeszcze za wcześnie do powrotu 22 proc. – mówi Gruza Ci, którzy liczyli, że stawka zostanie ujednolicona, np. do 17 proc., również mogą być zawiedzeni. – Nigdy nie byłem zwolennikiem jednej stawki VAT – dodaje Gruza. – Z prostej przyczyny: mniej zarabiający tracą zdecydowanie więcej i ponoszą o wiele większy ciężar społeczny związany z takim rozwiązaniem. Musi być odpowiednio niska stawka na produkty pierwszej potrzeby. Chleb, lekarstwa, mieszkania – to musi być uprzywilejowane. Uważa też, że jednolita stawka wcale nie pomogłaby w walce z karuzelami VAT-owskimi. Chociażby dlatego, że wyłudzenia nie powstają ze względu na różnorodność stawek. One powstają poprzez produkcję lewych dokumentów. Minister dodaje jednak, że stawki 5 i 8 proc. są rzeczywiście zbyt blisko siebie pod względem „matematycznym” i można zastanowić się nad innym ich ukształtowaniem. Tym bardziej że dla Skarbu Państwa strata na takim rozwiązaniu byłaby niewielka. Według wyliczeń analityków z Grant Thornton, gdyby zamienić stawkę 8 proc. na 5 proc., to uszczerbek przychodów wyniósłby w skali roku zaledwie pół miliarda złotych.

To nie koniec zmian

Reforma podatku od towarów i usług nie jest jedyną, nad którą pracuje resort finansów. Minister Gruza przyznał, że do zmiany są też podatek dochodowy od osób fizycznych i podatek dochodowy od osób prawnych, czyli popularne PIT i CIT. – Intensywnie pracujemy nad reformą tych dwóch danin – tłumaczy Gruza. – Tak jak nie widziałem potrzeby pisania od zera ustawy dla podatku VAT, tak dla PIT i CIT trzeba rzeczywiście usiąść i ustawy te napisać od zera. Minister nie chce jednak powiedzieć, w jakim kierunku pójdą zmiany. – Jest jeszcze za wcześnie, żeby o tym mówić – kończy Gruza. Czy proponowane zmiany poskromią choć trochę VAT-owskiego potwora, zobaczymy już w wakacje. Gdyby rządowi PiS udało się znacząco uprościć tę ustawę, miałby w kieszeni historyczny sukces. g

© Wszelkie prawa zastrzeżone

Okładka tygodnika WPROST: 16/2018
Więcej możesz przeczytać w 16/2018 wydaniu tygodnika „Wprost”
Zamów w prenumeracie lub w wersji elektronicznej:
 0

Spis treści tygodnika Wprost nr 16/2018 (1832)

  • Nie wszystko złoto, co w kieszeni 15 kwi 2018, 20:00 Wyobraźcie sobie edycję Milionerów 2030. Stanisława Ryster, to jest chciałem powiedzieć: Hubert Urbański (ale serdecznie pozdrawiam prowadzącą Wielką Grę!), unosząc brew w kolorze włosów (te natomiast bez zmian), czyta pytanie.... 3
  • Niedyskrecje parlamentarne 15 kwi 2018, 20:00 „O CZYM ROZMAWIAJĄ DWAJ MINISTROWIE PIS, gdy spotkają się na korytarzu sejmowym? – Kiedy bierzesz kredyt na zwrot premii?” – w redakcji zgadzamy się, że to suchar. Poza tym lepiej nie obnosić się ze swoim bólem, skoro PiS ciągle... 6
  • Obraz tygodnia 15 kwi 2018, 20:00 7dni spędzą w kwietniu i maju ciężko pracujący posłowie na debatach Wygrani Paweł Pawlikowski Jego film „Zimna wojna” został zakwalifikowany do konkursu głównego festiwalu w Cannes. Przegrani Jan Dobrzyński Senator PiS został za 3... 10
  • Info Radar 15 kwi 2018, 20:00 PiS oddaje Wrocław Po tym, jak PO ogłosiła, że jej kandydatem na prezydenta Wrocławia będzie Michał Ujazdowski, PiS rezygnuje z wystawienia tam swojego kandydata. Jak dowiedział się „Wprost”, kandydatem Zjednoczonej Prawicy we... 12
  • Estetyka „dobrej zmiany” 15 kwi 2018, 20:00 TRUDNO DZIŚ POWIEDZIEĆ, CZYM SĄ UROCZYSTOŚCI SMOLEŃSKIE: ODNAWIALNYM OD OŚMIU LAT AKTEM ZBIOROWEJ ŻAŁOBY, świętem religijnym, żmudnym procesem samoupewniania się władzy, że jest władzą, czy wreszcie ulicznym misterium polskości,... 14
  • Bitwa o prawdę 15 kwi 2018, 20:00 ZMIANA WIZERUNKU POLAKA Z CZASÓW II WOJNY ŚWIATOWEJ – Z BOHATERSKIEGO NA UWIKŁANEGO – jest dla wielu współczesnych publicystów i historyków niemal misją. Niektórzy z nich, co lepiej powiedzieć bez ogródek, po prostu uważają naród... 14
  • Bliżej ludzi 15 kwi 2018, 20:00 W 2014 r. „Wprost” z taką samą uwagą przyglądał się gwiazdom (także gwiazdom służby zdrowia), jak i zwykłym ludziom. Zwłaszcza tym, nad losem których mało kto się pochylał. 16
  • Afera podsłuchowa 15 kwi 2018, 20:00 Najgłośniejsza afera polityczna ostatnich lat doprowadziła nie tylko do kryzysu ówczesnej partii władzy, ale też wywołała dyskusję o granicach ingerencji organów ścigania w wolność słowa. 17
  • Nie można ukrywać prawdy 15 kwi 2018, 20:00 – Niestety, liczba Polaków, którzy podczas wojny brali udział w mordowaniu Żydów, była większa, niż Polacy chcą o tym myśleć. Tego nie da się ignorować – mówi Jonny Daniels. 18
  • Wdzięczność sędziom 15 kwi 2018, 20:00 Na szczęście są jeszcze takie kraje i tacy ludzie, którzy na serio traktują stare i dobre „wartości europejskie”. Takimi są bez wątpienia niemieccy sędziowie z sądu krajowego w Szlezwiku, którzy 5 kwietnia orzekli, że:... 23
  • Porozumienie z grantami 15 kwi 2018, 20:00 Fundacja InnWarmia, która z resortu nauki dostała 247 tys. zł, powstała na tydzień przed ogłoszeniem konkursu. W zespole oceniającym projekty były cztery osoby związane z wicepremierem Jarosławem Gowinem – ustalił „Wprost”. 24
  • Rodzinna zrzuta na Nowoczesną 15 kwi 2018, 20:00 Członkowie rodziny Kamili Gasiuk-Pihowicz wpłacili na konto Nowoczesnej kilkadziesiąt tysięcy złotych – ustalił „Wprost”. – Chcą pomóc partii finansowo – tłumaczy skarbnik ugrupowania. 28
  • Petru zabrał już swoje meble 15 kwi 2018, 20:00 Musimy zaproponować Polakom mądrą zmianę i zatrzymać PiS – mówi przewodnicząca Nowoczesnej Katarzyna Lubnauer. 30
  • Zdobyć Kilimandżaro 15 kwi 2018, 20:00 W PiS trwają poszukiwania najlepszego kandydata do walki o prezydenturę Warszawy. Jeszcze w miniony piątek nic nie było przesądzone. 33
  • Dziwi mnie taki populizm 15 kwi 2018, 20:00 Przedstawiciel polskiego premiera musi bywać – komentuje Anna Maria Anders dyskusję o kosztach jej podróży. 36
  • Nie walczę dla ojca 15 kwi 2018, 20:00 Nie wykluczam, że będę kandydować do Sejmu – mówi Monika Jaruzelska, córka byłego prezydenta. 38
  • NIK miażdży projekt CEPiK 2.0 15 kwi 2018, 20:00 Datę wdrożenia jednego z kluczowych projektów informatycznych państwa – systemu CEPiK 2 – znów przesunięto. Bezterminowo. Dotarliśmy do wyników kontroli, które opisują kulisy porażki. 42
  • Wakacje z najlepszym #BluView nad Bałtykiem 15 kwi 2018, 20:00 Radisson Blu Resort, Świnoujście zapewnia wszystko to, co potrzebne dla relaksu, zabawy i rodzinnego wypoczynku – nie tylko wakacyjnego, ale również weekendowego. 45
  • Jestem udomowioną feministką 15 kwi 2018, 20:00 Feminizm oznacza wybór. Uwielbiam rolę kury domowej, ale trzymam kciuki za manifę i Kongres Kobiet. Zwłaszcza teraz, gdy ktoś podnosi rękę na nasze prawa – mówi Małgorzata Rozenek-Majdan, dziennikarka. 47
  • Dzieci w pornoświecie 15 kwi 2018, 20:00 W świat pornografii wchodzi coraz więcej dzieci i nastolatków. Może to się przełożyć na ich rozwój psychiczny, społeczny i emocjonalny – ostrzega Izabela Karska, psycholog ze Stowarzyszenia Twoja Sprawa. 52
  • Straumatyzowani masochiści opanowujący pozycję dystansu 15 kwi 2018, 20:00 Kolejne martyrologiczne rozdzieranie szat za nami. Odsłonięto kolejny pomnik kolejnej polskiej klęski. Po czarnych stopniach absurdu kroczy pyszałkowatość, tromtadractwo i głupota, które zabiły 96 osób. Kochamy nasze katastrofy,... 55
  • Człowiek, który stworzył własną rzeczpospolitą 15 kwi 2018, 20:00 Na Podlasiu, kilka kilometrów od Tykocina, powstało nowe państwo. Kusi turystów własną historią, kuchnią, tradycjami, a nawet walutą. 56
  • Jak fundacje fundują sobie życie 15 kwi 2018, 20:00 Ponad połowa fundacji nie składa sprawozdań. Niektóre większość środków wydają na swoje utrzymanie. Zanim przekażesz swój 1 proc. podatku, sprawdź, jak pieniądze zostaną wydane. 59
  • Poskromić potwora 15 kwi 2018, 20:00 Najpierw reforma Vat, a potem – jak dowiedział się „Wprost” – zmiany w cit i Pit. Czy czeka nas rewolucja podatkowa? 62
  • Rosyjska gorączka 15 kwi 2018, 20:00 Ostatnie tygodnie to wybuchające w różnych częściach świata minikryzysy finansowe. Tym razem zadyszka dotarła do Rosji i Turcji. 64
  • Hossa Bessa 15 kwi 2018, 20:00 Spanie na bagażach Nowy poziom luksusu według Airbusa. Już niedługo pasażerowie lecący w długi rejs nie będą musieli gnieździć się w ciasnych fotelach, lecz będą mogli wygodnie przespać się na pokładzie. I to bez wykładania... 66
  • Podlaskie Orły nagrodzone 15 kwi 2018, 20:00 Najlepsi przedsiębiorcy regionu, laureaci konkursu „Wprost”, odebrali nagrody podczas gali w Suwałkach. 68
  • O co boksują się Trump z Putinem 15 kwi 2018, 20:00 Świat stanął na krawędzi wojny Rosji z USA. Wszystko dlatego, że przywódcom USA i Rosji jest na rękę eskalowanie napięcia, bo to odwraca uwagę od ich wewnętrznych problemów. 70
  • Kuba bez braci Castro 15 kwi 2018, 20:00 W Hawanie szykuje się zmiana prezydenta – nadchodzi początek rządów polityków niepamiętających czasów kubańskiej rewolucji. 74
  • Know-How 15 kwi 2018, 20:00 Wirtualne i realne Audi Rzadko kiedy produkt pochodzący ze świata wirtualnego staje się realny. Jeśli już, to raczej w formie gadżetu dla fanów. Jednak Audi przeciera nowe szlaki. Kilka dni temu w siedzibie marki w Ingolstadt w Niemczech... 77
  • Powrót do przeszłości 15 kwi 2018, 20:00 Lara Croft, Tyranozaurus rex, MacGyver czy Carringtonowie – po powrocie do lat 60., 70. i 80. w kinie i telewizji musiał przyjść czas na fascynację ostatnią dekadą XX w. Problemem okazało się to, że lata 90. były na bakier z poprawnością polityczną. 79
  • Punk’s not dead 15 kwi 2018, 20:00 W tej muzyce i subkulturze chodziło o to, żeby zrobić wszystko, co tylko dorośli mogą uznać za obrazę. I żeby wywołać jak największe zgorszenie. 83
  • Mały Książę, który urósł 15 kwi 2018, 20:00 Do kin wchodzi „Wyspa psów”. Jej autor Wes Anderson nie tylko wpłynął na popkulturę, lecz także sam stał się jej ikoną. 86
  • Wydarzenie 15 kwi 2018, 20:00 Pomiędzy orkiestrą a Orientem O tym, że do sklepów trafia nowa płyta z muzyką laureata Oscara, Jana A.P. Kaczmarka, łatwiej przeczytać w muzycznych serwisach zachodnich niż polskich. Warto zauważyć, że rozchwytywany polski kompozytor... 88
  • Film 15 kwi 2018, 20:00 DRAMAT Bez świadomości FREDERIK TO SKANDYNAWSKI TYP CZŁOWIE- KA. Wykształcony, otwarty na innych dyrektor szkoły. Człowiek cywilizowany, spokojny i zadbany. Nagle jednak traci kontrolę nad sobą i staje się zimnym emocjonalnie ryzykantem.... 89
  • Muzyka 15 kwi 2018, 20:00 KLASYKA Marimba relaksacyjna Polecając państwu płyty, staram się przedstawić ciekawy repertuar, wschodzące talenty wykonawcze albo wybitne interpretacje. Na początku wiosny skupię się na relaksie. Przy okazji opisywany tu album spełnia... 90
  • Książka 15 kwi 2018, 20:00 WSPOMNIENIE Młynarski superstar Pisał „tylko” teksty piosenek, niekiedy sam je wykonywał i był… jednym z najsłynniejszych Polaków. Czujnie przyglądał się Polsce i swoim ziomkom, uważnie ich słuchał i swoje obserwacje, często... 92
  • Kalejdoskop 15 kwi 2018, 20:00 Latynoskie Nikifory TĘ WYSTAWĘ POWINNI ZOBACZYĆ MIŁOŚNICY FRIDY KAHLO, BY WIEDZIEĆ, skąd w twórczości najsławniejszej malarki świata wzięły się żywe kolory, motywy kwiatowe, owoce i serca wypełniające jej obrazy niemal od ramy do... 94
  • Kulturalna trzynastka 15 kwi 2018, 20:00 Sławomir Uniatowski PO 13 LATACH OCZEKIWAŃ 20 KWIETNIA UKAZUJE SIĘ DEBIUTANCKA PŁYTA WOKALISTY „METAMORPHOSIS” 1. Najbardziej znienawidzona lektura? Nie mam aż tak dramatycznych wspomnień z czytaniem. Dawno temu traumatycznym... 96
  • Pogoda ładna, wyżywienie dobre 15 kwi 2018, 20:00 MICHAŁ WITKOWSKI Spośród zapomnianych gatunków literackich największą moją nostalgię budzi gatunek „pocztówka z wakacji”. Też wam się kręci łezka w oku? Zrobiło się nagle letnio i wakacyjnie, aż chce się wybrać nad morze.... 97
  • Czernyszow, aut i... „Mazurek” 15 kwi 2018, 20:00 Miałem wtedy 13 lat. To było w Gdańsku. Tam spędzałem część wakacji. Sam koniec lipca. Chyba środek nocy. A na pewno za oknem było już ciemno. W pobliskich domach wszędzie w oknach telewizyjna poświata. Rodacy skupili się przy... 98

ZKDP - Nakład kontrolowany