Rodzice w niebycie

Rodzice w niebycie

Matka z dzieckiem, zdjęcie ilustracyjne
Matka z dzieckiem, zdjęcie ilustracyjne / Źródło: Fotolia / sborisov
Muszą walczyć o alimenty, nie dostają 500 plus, dla ich dzieci brakuje miejsc w publicznych żłobkach. Potrzeb rodziców, którzy w pojedynkę wychowują dzieci, nie dostrzega ani państwo, ani społeczeństwo.

Dopóki Martyna, samotnie wychowująca dziewięcioletniego syna, była na rencie, należało jej się wszystko oprócz 500 plus: alimenty na dziecko z funduszu alimentacyjnego, świadczenia rodzinne. Pół roku temu poszła do pracy i nie należy jej się już nic, bo zarabia 1600 zł na rękę. W sumie ma miesięcznie niewiele więcej pieniędzy, niż miała, nie pracując, na rencie. – Zostałam przez państwo ukarana za to, że nie siedzę na tyłku – mówi. Paulina, 33-letnia matka rocznej dziewczynki, nigdy nie dostawała alimentów ani 500 plus. Przerosły ją formalności.

Choćby konieczność podania adresu byłego partnera, który zamieszkał za granicą. Na 500 plus jest za mało biedna. Godzi się z tym. Nie może jednak zrozumieć, dlaczego jej córka nie dostała się do państwowego żłobka. – Mogłabym zostać z nią w domu i żyć z zasiłków, państwo mi to umożliwia – mówi. – Tylko że ja nie chcę tak żyć. Zapisałam ją więc do żłobka prywatnego i muszę teraz na niego zarobić. Dla państwa, jako samotna matka, nie istnieję. Niedawna zapowiedź podniesienia płacy minimalnej bez znaczącego podniesienia progów świadczeń dla rodziców wychowujących dzieci bez partnerów wywołała dyskusję o tym, jak państwo traktuje obywateli, którzy nie tworzą pełnych rodzin.

Gorsi i lepsi

Kiedy Ministerstwo Rodziny ogłosiło, że od przyszłego roku płaca minimalna wzrośnie i będzie wynosić 2250 zł brutto, środowiska samodzielnych rodziców podniosły alarm: bez podwyższenia progów uprawniających do świadczeń z funduszu alimentacyjnego samotni rodzice z jednym dzieckiem stracą te uprawnienia. Podobnie będzie z 500 plus. Wyliczyli, że nowa płaca minimalna netto będzie wynosić 1634 zł. Jeśli podzielimy ją na dwa, to okaże się, że w dwuosobowej rodzinie na każdego będzie przypadać 817 zł. Próg uprawniający do wypłat z funduszu to obecnie 725 zł. Wprawdzie Ministerstwo Rodziny zapowiedziało, że próg wzrośnie do 800 zł, jednak organizacje znowu podliczyły i wyszło im, że w 2020 r., kiedy przy wyliczaniu dochodów będą brane te z roku 2019 z podniesioną pensją minimalną, samotni rodzice z jednym dzieckiem i tak zostaną pozbawieni możliwości korzystania z funduszu alimentacyjnego i 500 plus.

Organizacje zrzeszające samotnych rodziców uważają, że próg powinien być znacznie wyższy albo w ogóle nie powinno go być. – Podniesienie progu do 800 zł to kpina, działanie pozorne, niewiele zmieni – mówi Katarzyna Stadnik, prezeska Stowarzyszenia Poprawy Spraw Alimentacyjnych dla Naszych Dzieci. Niski próg sprawia, że z roku na rok coraz mniej osób korzysta z pomocy z funduszu alimentacyjnego. – W roku 2016 było to 295 tys. osób, w poprzednich latach ponad 300 tys. Wystarczyło na przykład otrzymać zwrot z podatku, żeby nie dostać alimentów z funduszu, bo dolicza się to do dochodu – mówi Katarzyna Stadnik. – Dane za rok 2017 są na stronach ministerstwa niedostępne. Należnych alimentów nie dostaje milion dzieci. Minister sprawiedliwości Zbigniew Ziobro ogłosił, że dzięki zmianie art. 209 k.k., która utrudnia uchylanie się od płacenia, ściągalność tych świadczeń wzrosła o 100 proc. Ale oznacza to tyle, że wcześniej na swoje dzieci płaciło 13 proc. rodziców, a dziś – 26 proc. A więc 74 proc. dłużników nadal uchyla się od tego obowiązku. – Państwo nie rozwiązuje problemów samotnych rodziców, tak było za poprzednich rządów i nadal tak jest – mówi Katarzyna Stadnik.

– Stosując progi, państwo dzieli obywateli na gorszych i lepszych – mówi Martyna. – Pokazuje, że jednym należy się pomoc, a innym nie. Mojemu dziecku się nie należy. Martyna, zarabiając 1600 zł, nie dostaje alimentów od ojca dziecka, nie dostaje też z funduszu, bo ma za duże dochody. – Liczone jest dosłownie wszystko – mówi. – Wczasy pod gruszą, trzynasta pensja, ekwiwalent pieniężny za zakup ubrania do pracy, nagrody, premie. Wyszło mi 811 zł na osobę. Za dużo, by skorzystać z funduszu. Choruje na cukrzycę, 200 zł miesięcznie wydaje na leki. Mieszka u rodziców, ale dokłada się do czynszu. Z tego, co zostanie, utrzymuje siebie i syna. Na 500 plus się nie kwalifikuje, za duże dochody. Ojca swojego dziecka nie widziała od pięciu lat, tak jak i alimentów od niego. Komornik mógłby ściągnąć od niego pieniądze, bo doskonale wie, gdzie przebywa – w więzieniu, jego adres jest więc znany, nie ma zagrożenia, że nieoczekiwanie się zmieni. Jednak były partner Martyny nie ma dochodów, więc komornik jest bezradny. Mógłby w więzieniu pracować, ale nie można go do tego zmusić. – Często więźniowie zgłaszają się do pracy, ale kiedy widzą, że komornik potrąca im z pensji pieniądze na alimenty, rezygnują – mówi Katarzyna Stadnik. Martyna przestała więc liczyć na państwo, na wyroki sądowe i na to, co jej się formalnie należy. – Nie czuję się jak obywatelka tego państwa, nie czuję w nim wsparcia – mówi. – Czuję wręcz, jakby państwo nie lubiło samotnych rodziców.

Kluczowy żłobek

Paulina nawet nie próbowała ściągać alimentów od ojca swojego dziecka. Musiałaby wcześniej zrobić badania genetyczne, żeby udowodnić, że jest ojcem, potem wytoczyć mu sprawę o alimenty, a później o pozbawienie praw rodzicielskich, bo nie utrzymuje z nim kontaktów. – Wolę zakasać rękawy niż toczyć teraz z nim wojny przed sądem – mówi. 500 plus też nie dostaje, bo dziecko jest jedno, a ona zarabia więcej, niż wynosi próg. – Myślałam, że jako samotna matka bez problemu dostanę się do żłobka publicznego, ale nie – mówi. – Musiałam więc zrezygnować z pracy freelancerskiej, którą do tej pory miałam, żeby lepiej zarabiać i opłacić żłobek prywatny. Dostałam etat, to jednak oznacza, że pracuję w biurze, a nie w domu, jak dotychczas. Musiałam więc jeszcze zatrudnić nianię, która odbiera córkę ze żłobka i zostanie z nią trochę, jeśli ja będę musiała popracować w biurze dłużej. I tak uzbierało nam się 2 tys. zł z powodu braku miejsca w publicznym żłobku. Paulina, żeby utrzymać siebie i córkę, musi więc dużo zarabiać. – Cztery tysiące nie wystarczą – mówi, bo spłaca jeszcze kredyt mieszkaniowy, rachunki i w sumie stałe wydatki wynoszą 5 tys. zł. A żeby utrzymać dobrze płatną pracę, musi pokazać się w niej z najlepszej strony.

prawa się komplikuje, kiedy dziecko po tygodniu w żłobku dostaje zapalenia płuc. – Nie mogę namówić partnera, żeby to on wziął zwolnienie lekarskie. Zawsze, kiedy dziecko jest chore, muszę zostać w domu – mówi. Zwraca uwagę, że samotne rodzicielstwo to nie tylko kwestia rozwiązań prawnych i opieki ze strony państwa, ale i tego, jak do samotnych rodziców podchodzą pracodawcy. Czy zgadzają się na pracę zadaniową i elastyczną, czy rozumieją, że samotna matka nie jest roszczeniowa, tylko czasami musi zostać w domu. I czy wierzą, że da z siebie w pracy wszystko i nie będzie zrzucać obowiązków na innych. – Wiem, że kobiety, które wychowują dzieci z partnerami, mają ten sam problem – mówi. – Ale ja naprawdę nie mam innej możliwości, muszę wyjść z pracy, kiedy z dzieckiem coś się dzieje. I ja naprawdę nie mogę stracić pracy. Ta świadomość jest bardzo obciążająca psychicznie.

Najgorsza najemczyni

Samotna matka, psychoterapeutka i autorka bloga „Melisa obowiązkowo. Z notatnika samotnego rodzica”, w swojej książce „Życie nie jest czarno-białe. Historie samotnych rodziców” spisała rozmowy z ludźmi samodzielnie wychowującymi dzieci. „Jesteś rozwodnikiem, samotnym ojcem. Jesteś rozwódką, samotną matką. Jakieś skojarzenia? Prawdopodobnie negatywne. Jesteśmy w społecznym odbiorze tymi, którym się nie udało” – pisze we wstępie. Jej rozmówcy opowiadają o stereotypach, z którymi się zderzają. Samodzielny ojciec wciąż musi udowadniać, że poradzi sobie z gotowaniem obiadu i sprzątaniem. Atrakcyjna kobieta słyszy, że nie wygląda na samotną matkę, bo nie jest uciśniona i spracowana. Paulina ma podobne doświadczenia: – Spotykam się ze zdziwieniem, że jak to, samotna matka i chce mieć jakieś przyjemności? Inna sprawa, że na te przyjemności nie mam czasu. Córka ostatnio zasypia dopiero przed północą.

Według Pauliny dla samotnych rodziców raczej nie ma miejsca w społeczeństwie. – Przeczytałam niedawno post pewnej matki z dzieckiem, która szuka mieszkania. Nikt nie chce jej go wynająć, bo na pewno nie będzie płacić i nie zechce się wyprowadzić. Ktoś jej nawet powiedział, że z dzieckiem jest więcej problemów niż z psem – opowiada Paulina. – Zapytałam znajomych, czy wynajęliby mieszkanie samotnej matce. W życiu! Ich zdaniem to najgorszy najemca. Ludzie na ogół zakładają, że kobieta ma partnera. W przychodni pytają, czy ojciec nie może donieść dokumentów. Nie może. Fryzjerka pyta, czy fryzura podobała się mężowi. Obca kobieta na placu zabaw wzdycha, że tatuś musi być dumny z takiej córeczki. – Boję się jasełek w przedszkolu, wtedy przychodzą całe rodziny – mówi Paulina. – A jeszcze bardziej Dnia Matki i Dnia Ojca. Czy ja mogę przyjść też na Dzień Ojca? I co mam zrobić, kiedy moja córeczka zaczepia obcych mężczyzn na placu zabaw? Tłumaczyć im, że to dlatego, że wychowuje się bez taty? Samotnych rodziców przybywa, wychowują już 1,1 mln spośród 7 mln mieszkających w Polsce dzieci. Wielu z nich postuluje, by nie nazywać ich samotnymi, bo mają przecież dzieci. Wolą określenie „samodzielni” albo mówią, że wychowują dzieci „w pojedynkę”. Uważają, że stereotypowe traktowanie odbiera im godność. Przede wszystkim powinni jednak zostać zauważeni, zarówno przez państwo, jak i przez jego obywateli. g

© Wszelkie prawa zastrzeżone

Okładka tygodnika WPROST: 40/2018
Więcej możesz przeczytać w 40/2018 wydaniu tygodnika „Wprost”
Zamów w prenumeracie lub w wersji elektronicznej:
 0

Spis treści tygodnika Wprost nr 40/2018 (1855)

  • Skóra pod parasolem 30 wrz 2018, 20:00 Co roku w Polsce u ok. 17 tys. osób są wykrywane nowotwory złośliwe skóry, w tym u 3,5 tys. osób czerniak. Można zmniejszyć ryzyko zachorowania, ograniczając ekspozycję na słońce. Konieczne jest też uważne przyglądanie się skórze, a jeśli pojawią się niepokojące zmiany –... 5
  • My, społeczeństwo i oni 30 wrz 2018, 20:00 Pani nie wie, kim ja jestem! – awanturował się w czasach PRL jegomość na przystanku. – Ja jestem kierownikiem sklepu mięsnego! – Niech się pani nie przejmuje – doradza ktoś z boku. – On ma manię wielkości. Jest tylko profesorem.... 6
  • Niedyskrecje parlamentarne 30 wrz 2018, 20:00 NASTĘPUJĄCY ŻARCIK KRĄŻY PO WARSZAWIE: w tym roku jest dwóch głównych kandydatów na prezydenta stolicy – Jaki i nijaki. Ale my uważamy, że ten hejt na Trzaskowskiego jest już naprawdę nudny. Skoro już jesteśmy przy kampanii, to... 8
  • Obraz tygodnia 30 wrz 2018, 20:00 5zł – o tyle droższy niż inne będzie w kinie w Kraśniku bilet na „Kler”. Decyzję podjęto po rozterkach duchowych i dojrzałym namyśle zakończonym puentą: „Chcemy po prostu zarobić” Wygrany Krzysztof Piątek Były piłkarz... 10
  • Info radar 30 wrz 2018, 20:00 Pomysł na sukces? Weź nie pytaj! JESZCZE NIE TAK DAWNO ZNANO GO TYLKO JAKO AKTORA Z KOMEDIOWYM ZACIĘCIEM. Paweł Domagała gra na deskach warszawskich teatrów, jest też świetnie rozpoznawalny dzięki rolom w takich filmach jak „Gotowi na... 11
  • Grzeczność po przejściach 30 wrz 2018, 20:00 lewo TO, ŻE ETYKIETALNA WYMIANA ZDAŃ, UŚMIECHÓW I PRZYJAZNYCH GESTÓW DWÓCH PANÓW Z PRZECIWNYCH OPCJI POLITYCZNYCH wywołała medialną wrzawę i lawinę komentarzy – jest straszne, choć i bardzo symptomatyczne dla dzisiejszej polityki.... 15
  • Czekam na spotkanie z synem 30 wrz 2018, 20:00 Po śmierci Leszka nie wiem, jakim będę człowiekiem i co będę robił. Kiedy umiera ktoś bliski, umiera też cząstka nas – mówi Leszek Miller, były premier. 16
  • Leszek Miller dla „Wprost”: Do śmierci syna wiedziałem, kim jestem. Teraz nie wiem, co będę robił 30 wrz 2018, 20:02 – Do śmierci syna wiedziałem, kim jestem i co jest w życiu ważne. Teraz nie wiem, jakim będę człowiekiem i co będę robił. (...) Słowa, że kiedy umiera ktoś bliski, umiera też cząstka nas, brzmią może banalnie, ale są prawdziwe – mówi w rozmowie z Olgą Wasilewską w nowym... 16
  • Platforma bez Tuska 30 wrz 2018, 20:00 Grzegorz Schetyna walczy o wszystko. Jeśli kierowana przez niego Platforma Obywatelska przegra wybory samorządowe, do polskiej polityki ma wrócić Donald Tusk. 22
  • PiS długo nie porządzi 30 wrz 2018, 20:00 Grzegorz Schetyna walczy o wszystko. Jeśli kierowana przez niego Platforma Obywatelska przegra wybory samorządowe, do polskiej polityki ma wrócić Donald Tusk. 27
  • Obraźliwe żądanie 30 wrz 2018, 20:00 Szczyt w Salzburgu wprowadził atmosferę wrogości pomiędzy kontynentem i Wielką Brytanią. W londyńskiej „The Sun” można zobaczyć na czołówce wielkie zdjęcie Macrona i Tuska, wystylizowanych na bandytów, a redakcyjny komentarz... 30
  • Paczka w kryzysie 30 wrz 2018, 20:00 Stowarzyszenie Wiosna walczy, by skandal wokół ks. Jacka Stryczka nie zaszkodził podopiecznym Szlachetnej Paczki. 33
  • Rodzice w niebycie 30 wrz 2018, 20:00 Muszą walczyć o alimenty, nie dostają 500 plus, dla ich dzieci brakuje miejsc w publicznych żłobkach. Potrzeb rodziców, którzy w pojedynkę wychowują dzieci, nie dostrzega ani państwo, ani społeczeństwo. 36
  • Siwy dym 30 wrz 2018, 20:00 Obserwuję dziś w Polsce chaos, lęk, zagubienie wśród ludzi przywiązanych do demokracji i do państwa prawa. Sojusznicy postponują się nawzajem. Ludzie, którzy się lubili i szanowali, zaczynają na siebie warczeć. Strach i wściekłość... 39
  • Ciężarki i tłuczek do mięsa 30 wrz 2018, 20:00 Maciej M. nie przyznał się do zabicia ojca. Owszem, pobił się z nim o ukochanego kota, ale zbrodni dokonał kolega. 40
  • Cydr na piątkę 30 wrz 2018, 20:00 Piąta edycja Lubelskiego Święta Młodego Cydru zapisze się na kartach jako rekordowa pod względem liczby atrakcji i frekwencji. 44
  • Musimy mieć bramę na świat 30 wrz 2018, 20:00 Przestrzeń polskiego państwa daje nam znacznie większy potencjał niż to, co z niej obecnie uzyskujemy – uważa Jacek Bartosiak, który stanie na czele spółki mającej zbudować Centralny Port Komunikacyjny. 46
  • Polska ma potencjał 30 wrz 2018, 20:00 Już ponad 7 tys. polskich przedsiębiorców sprzedaje swoje produkty przez strony Amazon – mówi Steven Harman, wiceprezes Amazon ds. operacyjnych w Europie. 51
  • Panowie na prowizji 30 wrz 2018, 20:00 „Wprost” dotarł do dokumentów, które wskazują na korupcję w należącej do Orlenu Rafinerii Trzebinia. W tej sprawie w Niemczech zapadły już wyroki skazujące. W Polsce sąd nie dopatrzył się winy. 53
  • Jesteśmy innowacyjną firmą 30 wrz 2018, 20:00 Chcemy być partnerem logistycznym, nie tylko kolejowym, i oferować usługę door to door – mówi Czesław Warsewicz, prezes zarządu PKP Cargo. 56
  • Know How 30 wrz 2018, 20:00 Auto do podróży kosmicznych Nissan zaprezentował na Targach Motoryzacyjnych w Hannowerze „kosmiczny” koncept modelu Navara Dark Sky. Powstały we współpracy z Europejską Agencją Kosmiczną (ESA) pojazd pełni funkcję mobilnego... 57
  • To już rozwód czy na razie tylko separacja? 30 wrz 2018, 20:00 UE sprzymierzyła się z Moskwą i Pekinem, żeby storpedować amerykańskie sankcje przeciw Iranowi. Ten sam mechanizm może zostać wykorzystany do omijania sankcji wobec Rosji. 59
  • Brazylijski Mesjasz 30 wrz 2018, 20:00 Trzykrotnie żonaty antykomunista i homofob Jair Bolsonaro ma szansę zostać prezydentem Brazylii. Nieudany zamach na niego przysporzył mu poparcia. 62
  • Głodni sukcesów 30 wrz 2018, 20:00 Zależy nam, żeby kibice przychodzili na mecze do hal całymi rodzinami, by rosła frekwencja – mówi Radosław Piesiewicz, prezes Energa Basket Ligi. 68
  • Oswoić depresję 30 wrz 2018, 20:00 Depresja wymaga leczenia – nie tylko duszy, ale też ciała. Zaniedbując organizm, wyrządzamy krzywdę naszej psychice. 70
  • Terror i zorganizowany gwałt 30 wrz 2018, 20:00 W podbitym kraju okupant zawsze brał wszystko – a skoro żołnierze marzyli o seksie, to władze organizowały burdele. Kobiety były zmuszane do pracy szantażem, strachem i głodem. Nie inaczej było w Generalnym Gubernatorstwie. 73
  • „Kler” to opowieść sprawiedliwa 30 wrz 2018, 20:00 Smarzowski pokazuje losy księży z ich słabościami. Pozwala zajrzeć za kurtynę środowiska, które znamy z jednej tylko strony – mówi Janusz Gajos, odtwórca głównych ról w filmach „Kler” i „Kamerdyner”. 76
  • Ta produkcja zmieliła mnie doszczętnie 30 wrz 2018, 20:00 Ten film powinni obejrzeć właśnie księża. Zwłaszcza ci mający powołanie i robiący dla ludzi mnóstwo dobrych rzeczy – mówi Arkadiusz Jakubik grający filmie „Kler” ks. Kukułę. 79
  • Tajemnice „Kleru” i kleru 30 wrz 2018, 20:00 Kto jest bez grzechu, niech pierwszy rzuci biletem. 81
  • Podążam własną drogą 30 wrz 2018, 20:00 Granie rocka jest dziś łatwiejsze, bo nie robi tego tak wiele osób, jak kiedyś – twierdzi Slash. Właśnie wydał płytę „Living The Dream”. 84
  • Małe, a cieszy 30 wrz 2018, 20:00 Znaczna część tortu z kinowego boomu dostała się multipleksom. Co nie znaczy, że mniejsze kina są bez szans. Znalazły swoją niszę. 86
  • Wydarzenie 30 wrz 2018, 20:00 Niezbędność fikcji Dariusz Bitner, „Fikcja”, Państwowy Instytut Wydawniczy Dariusz Bitner to pisarz wybitny, ale powszechnie niedoceniany, co jest zdumiewające, bo tak znowu wielu pisarzy wybitnych nie mamy. Ale Bitner żyje na uboczu... 89
  • Film 30 wrz 2018, 20:00 Wszystkie nerwice Adasia CHYBA TYLKO MAREK KOTERSKI MOŻE SOBIE NA COŚ TAKIEGO POZWOLIĆ. Na planie zebrał panteon gwiazd. W obsadzie jego filmu znaleźli się: Katarzyna Figura, Maja Ostaszewska, Magdalena Cielecka, Joanna Kulig, Marcin... 90
  • Muzyka 30 wrz 2018, 20:00 Naruszenie strefy intymnej WEJŚCIE W ŚWIAT, W KTÓRYM PRINCE – W WARUNKACH NIEZWYKLE PRYWATNYCH, NIEMALŻE INTYMNYCH – pokazuje swój kunszt, dla wielu jest doświadczeniem niezwykle kosztownym emocjonalnie. To pierwszy materiał wydany po... 91
  • Książki 30 wrz 2018, 20:00 Żyleta i kryształ AKTORZY PAMIĘTAJĄ GO JAKO POTWORA, KTÓRY ZMUSZAŁ ICH DO CAŁKOWITEGO PO SŁUSZEŃSTWA. Nie uznawał improwizacji, bo wcześniej wszystko miał dokładnie przemyślane i zaplanowane. Jego legendarna pracowitość... 92
  • Kalejdoskop 30 wrz 2018, 20:00 Pomóż ładnie SZTUKA, NAWET ZAANGAŻOWANA, WCIĄŻ KOJARZY SIĘ Z GRUPAMI UPRZYWILEJOWANY MI. Tak, przejmujemy się, oglądając zdjęcia w ramach World Press Photo, ale robimy to w ciepłej galerii, a po wystawie idziemy na latte. A gdyby tak... 93
  • Kulturalna trzynastka 30 wrz 2018, 20:00 Daniel Józek Qczaj TRENER, PERFORMER, GÓRAL 1. Kulturalnie potrafię… Odpowiedzieć na hejty kierowane do mnie w internecie. 2. Którym bohaterem z literatury chciałbyś być i dlaczego? Małym Księciem. Podobnie jak on jestem pełen... 94
  • Ten poczciwy Griszka Rasputin... 30 wrz 2018, 20:00 Kiedy zobaczyłem w empiku nową biografię Rasputina pióra Douglasa Smitha, od razu pojawiły się trzy problemy: po pierwsze – co ktoś, kto się nazywa „Smith”, może wiedzieć o samym Rasputinie? Po drugie – co jeszcze nowego da się... 95
  • Jestem mocno zanurzona w życiu 30 wrz 2018, 20:00 Inspiruję się ludźmi, którzy w swojej pracy są solidni, wykonują ją sumiennie i przede wszystkim lubią to, co robią. 96
  • Zrób sobie… Morawieckiego 30 wrz 2018, 20:00 Oto prawdziwa twarz premiera: bez makijażu, liftingu, botoksu i Photoshopa. 98

ZKDP - Nakład kontrolowany