Musimy mieć bramę na świat

Musimy mieć bramę na świat

Przestrzeń polskiego państwa daje nam znacznie większy potencjał niż to, co z niej obecnie uzyskujemy – uważa Jacek Bartosiak, który stanie na czele spółki mającej zbudować Centralny Port Komunikacyjny.

Zbuduje pan ten port?

Przedsięwzięcie jest gigantyczne i kompleksowe. To największy projekt infrastrukturalny współczesnej Polski. Podejmujemy działania, żeby wspólnym wysiłkiem, moim – waszym też – i szeregu innych osób – zrealizować inwestycje w ramach programu Centralnego Portu Komunikacyjnego zgodnie z założonym harmonogramem i budżetem.

Cały naród buduje CPK?

Tak, to będzie wymagało wysiłku oraz zrozumienia przez wszystkich, że ten projekt jest bardzo potrzebny społeczeństwu. Od kilkunastu lat kolejne rządy przystępowały do opracowania koncepcji takiego portu. Jest to potrzebne społeczeństwu oraz dla prawidłowego rozwoju naszego kraju, na zewnątrz i wewnątrz. Jak woda. Warto wiedzieć, że mamy chociażby ponad 100 miast liczących ponad 10 tys. mieszkańców bez dostępu do kolei, co jest miarą upadku komunikacyjnego naszego państwa.

Jest pan prawnikiem, zajmuje się geopolityką, geostrategią, a nawet sztuką wojenną. Które z kompetencji przydadzą się przy budowie CPK?

Z tego jestem bardziej publicznie znany, zapewne z powodu wykładów i książek o geostrategii. Natomiast od kilkunastu lat pracuję jako partner zarządzający przy bardzo dużych inwestycjach private equity w Polsce i regionie. Współpracowałem z największymi światowymi funduszami inwestycyjnymi z Londynu i Nowego Jorku oraz z największym w swoim czasie w świecie funduszem nieruchomościowym, który wchodził do Polski. Mam doświadczenie w pracy przy licznych inwestycjach budowlanych i deweloperskich, zarówno komercyjnych, przemysłowych, jak i mieszkaniowych. Brałem także udział w licznych procesach budowlanych, w tym przy pozyskiwaniu finansowania oraz przy inwestycjach wymagających planowania przestrzennego. Mam nadzieję, że te kompetencje okażą się pomocne.

Jak pan się spodziewa, co będzie najtrudniejsze?

Mamy przed sobą wiele wyzwań, z częścią z nich nie mieliśmy jeszcze w Polsce do czynienia. Bardzo ważne jest zrozumienie, że jest to nam tak bardzo potrzebne, przekonanie społeczeństwa i reprezentujących różne jego części sił politycznych i interesariuszy. To samo dotyczy oczywiście przygotowania dokumentacji i modelu funkcjonowania portu. Chodzi przecież nie tylko o lotnisko, lecz także o cały system komunikacyjny Rzeczypospolitej, obejmujący m.in. sieć kolei dużych prędkości. Wreszcie wykonanie i sfinansowanie.

Czy na pewno projekt w takiej skali jest nam potrzebny?

Posłużę się analogią: jeśli ma się za małe ubranie, a wciąż się rośnie, to nie można nawet wyjść z domu. Tak samo jest z systemem komunikacyjnym, w szczególności z bramą na świat, która już teraz pęka w szwach, jest za wąska. Lotnisko Chopina jest za małe, powoduje ograniczenia strukturalne w rozwoju Polski: w sposobie, w jakim się komunikujemy, robimy interesy, jak odbywamy podróże turystyczne i wszystkie inne. Potrzebujemy bramy na świat. Hiszpanie mieli port w Kadyksie, z którego wypływali na Ocean Atlantycki, Portugalczycy swoje porty u ujścia rzeki Tag, Brytyjczycy korzystali z Plymouth, Londynu z Tamizą, Liverpoolu – te wielkie bramy komunikacyjne umożliwiały ludzkie interakcje, ruch w biznesie, mobilność społeczną, przepływ kapitału, powstawanie szans, otwierały nowe perspektywy. Niderlandy miały Rotterdam, Antwerpię czy Amsterdam, Turcy i Bizancjum – Konstantynopol, a Chińczycy w dawnych czasach bramę nefrytową prowadzącą na stary jedwabny szlak. Widzimy, jakie są trendy na świecie, nie możemy zostać w tyle za peletonem. Cały obszar na wschód od Łaby ograniczony Bałtykiem, Adriatykiem i Morzem Czarnym jest w cieniu Zachodu. Brakuje rozwiązań komunikacyjnych integrujących w kierunku właściwych punktów ciężkości. Dzięki całemu projektowi CPK ludzie będą mogli łatwo podróżować, spotykać się. Przy pomocy kolei dużych prędkości z CPK do Krakowa będzie się w przyszłości jechało 75 minut, do Gdańska poniżej dwóch godzin. Niewykluczone, że w następnych latach dojdzie do rewolucji w komunikacji lądowej i podróż z CPK do stolicy zajmie ledwie kilka minut. Chcielibyśmy tym razem nie być na szarym końcu w kolejnej rewolucji technologicznej, jak już bywało w przeszłości.

Nie uporaliśmy się jeszcze z zaszłościami historycznymi?

Tak, na pewno ze spuścizną zaborów – zaniedbaniami wynikającymi z faktu, że w czasach nowoczesnych nie byliśmy niezależni. Polska pozostaje nieskomunikowana wewnętrznie, niezintegrowana. Obszar pod Warszawą, w kierunku Łodzi, jest centrum ciążenia komunikacyjnego państwa. W latach 20. próbowaliśmy stworzyć własną, niezależną bramę w postaci Gdyni, która pozwoliłaby nam dołączyć do światowej magistrali handlu, jaką jest Ocean Światowy. W XXI w. niezbędna jest inwestycja, która będzie komunikować nasze zainteresowanie światem oraz świata nami. Będzie nią brama na naszym terytorium, pod naszą kontrolą i w głównym miejscu, w punkcie ciężkości państwa, zaraz obok stolicy, z możliwością integracji regionu obejmującą Łódź – jeden z największych ośrodków gospodarczych Polski. Nie tylko jest to okazja, ale również nasz obowiązek i odpowiedzialność, aby się rozwijać. Przestrzeń państwa polskiego daje nam znacznie większy potencjał niż to, co z niej obecnie uzyskujemy. Podstawy naszego systemu transportowego budowały mocarstwa zaborcze, stąd ciążył on w kierunku Berlina, Wiednia, Moskwy i Petersburga. Przykłady można mnożyć: Szczecin jest źle skomunikowany z Warszawą, Dolny Śląsk z centrum, Lubelszczyzna z Bałtykiem, Olsztyn, Białystok, Suwałki z resztą kraju itd. Również wymogi strategiczno-wojskowe decydują o tym, że potrzebujemy lepszego systemu komunikacji, aby poprawić strategiczną mobilność. Nawiasem mówiąc, Rosja nie rozbudowywała sieci transportowej na swoich zachodnich rubieżach, aby nie pomagać wojskom niemieckim i austriackim w razie wojny na Nizinie Środkowoeuropejskiej. Z tych wszystkich powodów centralny port jest niezbędny.

Dla warszawiaków Lotnisko Chopina jest niezwykle wygodne…

Sam mieszkam na Żoliborzu, więc powinienem zgodnie z tym rozumowaniem bronić dotychczasowego rozwiązania. Budujemy nowy port centralny, który będzie przeznaczony dla podróżnych z Polski i regionu Europy Środkowo-Wschodniej, powstanie w odległości 37 km od stolicy oraz pozwoli na dojazd w 15 minut z Dworca Centralnego, i to przy założeniu obecnych rozwiązań technologicznych. Jego początkowa przepustowość sięgnie 45 mln pasażerów rocznie [Lotnisko Chopina obsłużyło w 2017 r. 15,7 mln pasażerów – red.]. Obszar inwestycji stwarza możliwość realizacji kolejnych etapów rozwoju, bez ograniczeń, jakie ma port w sercu Warszawy. Pozwala na to wybrana lokalizacja: nachylenie terenu, stopień zagęszczenia i struktura ludności, skomunikowanie z Warszawą i Łodzią oraz resztą kraju, planowane trasy kolei dużych prędkości, bliskość magistrali śląskiej, ograniczony stopień oddziaływania lotniska i węzła na ludność. Konkretne miejsce wskazało studium lokalizacyjne uwzględniające bardzo wiele parametrów.

Czy jest już ustalona róża wiatrów, a więc statystyki kierunków i prędkości wiatrów?

Analiza została sporządzona również pod tym kątem i wskazała optymalne rozwiązanie. Natomiast docelowe studium wykonalności dopiero zostanie przeprowadzone, będzie jednym z pierwszych zadań spółki celowej. Trzeba również przygotować opracowanie związane z koncepcją urbanistyczno-architektoniczną CPK oraz zabudowy, która będzie powstawać wokół niego.

Czy jest możliwe, że po dalszych analizach pojawią się czynniki, które doprowadzą do zmiany koncepcji? I miejsca?

Analizy, którymi dysponuję, a pracuję od roku w zespole doradczym ministra, wskazują, że wybrano najwłaściwsze miejsce. W ramach lokalizacji Stanisławów-Baranów wskazane są alternatywne warianty. Badane były też inne lokalizacje na terenie Mazowsza i ta była najkorzystniejsza ze względu na warunki rozwojowe, aby nie powielać błędów z przeszłości, gdy lotnisko z Pola Mokotowskiego przenosiliśmy przed wojną na Okęcie. Zresztą po kilku latach postanowiono przenieść lotnisko cywilne jeszcze dalej od centrum – na Gocław. Rozpoczęte prace przerwała wojna.

Czy znani są partnerzy przedsięwzięcia?

Zainteresowanie międzynarodowe jest ogromne: największe firmy z całego świata chcą partycypować w tym projekcie. Odnoszę wręcz wrażenie, że za granicą jest większe zrozumienie dla znaczenia CPK niż w Polsce.

Kiedy będą ogłaszane przetargi?

Najpierw część dokumentacyjna, koncepcja lotniska, koncepcja urbanistyczno-architektoniczna, uwarunkowania środowiskowe. Jeśli mówimy o budowie – to jeszcze potrwa. Zależy nam na tym, żeby projekt był jak najlepiej przygotowany, co umożliwi jego sprawną realizację.

Jaka będzie struktura finansowania?

Dokumentacja i prace przygotowawcze zostaną opłacone z budżetu państwa. W kwestii komponentu lotniskowego już myślimy o inwestorach. Będziemy jednak podchodzić do tego ostrożnie i z rozmysłem. Komponent kolejowy, który jest szerszy niż budowa samego węzła przesiadkowego, według zapewnień rządu powinien zostać zrealizowany w pewnym stopniu z dofinansowaniem unijnym. Mamy nadzieję, że miasto wokół CPK będzie się samo organicznie rozwijać, po tym jak zostaną stworzone warunki pod właściwy rozwój miejskiej przestrzeni w sensie urbanistycznym. Musi ona pracować sama na siebie, przynosić zyski, a ludzie z całego świata będą wówczas w nią inwestować.

Z kim nam jest po drodze przy budowie tego portu, a z której strony musimy się liczyć z blokadami?

Odpowiem tak: w zachodniej kulturze strategicznej przyjęło się, że są cztery kierunki świata. W azjatyckiej kulturze jest ich jednak pięć. Północ, południe, wschód i zachód oraz środek. Ten piąty kierunek to właśnie stałe interesy państwa polskiego i to one powinny rozstrzygać o tym, jakie decyzje będą podejmowane. CPK posiada w swoim naturalnym obszarze oddziaływania 180 mln ludzi. Państwo polskie jest tak położone, że w określonych okolicznościach jest to przekleństwem, a w innych błogosławieństwem. W tym wypadku to drugie, czego obrazem jest zresztą wynikający po części z tego faktu dynamiczny rozwój polskich linii lotniczych LOT.

Czy CPK wpisuje się w nowy jedwabny szlak?

Centralny Port Komunikacyjny wpisuje się przede wszystkim w strategię państwa polskiego. Fakt, że wpisuje się w inne koncepcje, jest przez nas analizowany, ale interesuje nas interes Polski. To, że może się wpisywać w koncepcje strategicznej mobilności USA na wschodniej flance NATO czy nowego jedwabnego szlaku Chin, tylko pokazuje, jak ważnym jest przedsięwzięciem.

Mało mówi się o cargo w kontekście CPK.

Będziemy jeszcze badać ten wątek, potencjał cargo jest bardzo duży. Zwłaszcza patrząc na handel rzeczami o wyższej wartości dodanej.

Czy pana zdaniem głosy krytyczne wobec inwestycji to tylko kwestia polityki, czy troska, by nie były to pieniądze wyrzucone w błoto?

Z pewnością jest to także troska o dobro wspólne i środki publiczne. Ponadto ludzie mają różną percepcję wagi i znaczenia przedsięwzięcia, nie lubią zmian status quo, nawet podświadomie. Zmiana zawsze bowiem budzi zaniepokojenie. Naszym zadaniem będzie współpracować z właścicielami nieruchomości, którzy bezpośrednio odczują zmiany na terenie inwestycji. Przede wszystkim będziemy przekonywać społeczeństwo, że ogromnie skorzysta na realizacji programu CPK. Ja jako warszawiak też skorzystam. Nie możemy się blokować w rozwoju, inni idą naprzód. Nawet Turcy właśnie otwierają nowe lotnisko obok Stambułu, według różnych źródeł obliczone na maksymalnie 150-200 mln pasażerów rocznie.

Perspektywa budowy CPK przekracza 10 lat. Może to być projekt wielu rządów i partii politycznych. Czy inwestycja będzie zabezpieczona, aby nie stanęła w połowie?

Od siebie mogę powiedzieć, że jest to projekt niezbędny Polsce. Mam poczucie, że w merytorycznej dyskusji jestem w stanie wszystkich do niego przekonać. Tak wiele rzeczowych argumentów za tym przemawia, mogących trafić do każdego obywatela, do elit, do ekspertów od ruchu lotniczego i transportu, do polityków. W szczerej rozmowie trudno z takimi argumentami polemizować.

Okładka tygodnika WPROST: 40/2018
Więcej możesz przeczytać w 40/2018 wydaniu tygodnika „Wprost”
Zamów w prenumeracie lub w wersji elektronicznej:
 0

Spis treści tygodnika Wprost nr 40/2018 (1855)

  • Skóra pod parasolem 30 wrz 2018, 20:00 Co roku w Polsce u ok. 17 tys. osób są wykrywane nowotwory złośliwe skóry, w tym u 3,5 tys. osób czerniak. Można zmniejszyć ryzyko zachorowania, ograniczając ekspozycję na słońce. Konieczne jest też uważne przyglądanie się skórze, a jeśli pojawią się niepokojące zmiany –... 5
  • My, społeczeństwo i oni 30 wrz 2018, 20:00 Pani nie wie, kim ja jestem! – awanturował się w czasach PRL jegomość na przystanku. – Ja jestem kierownikiem sklepu mięsnego! – Niech się pani nie przejmuje – doradza ktoś z boku. – On ma manię wielkości. Jest tylko profesorem.... 6
  • Niedyskrecje parlamentarne 30 wrz 2018, 20:00 NASTĘPUJĄCY ŻARCIK KRĄŻY PO WARSZAWIE: w tym roku jest dwóch głównych kandydatów na prezydenta stolicy – Jaki i nijaki. Ale my uważamy, że ten hejt na Trzaskowskiego jest już naprawdę nudny. Skoro już jesteśmy przy kampanii, to... 8
  • Obraz tygodnia 30 wrz 2018, 20:00 5zł – o tyle droższy niż inne będzie w kinie w Kraśniku bilet na „Kler”. Decyzję podjęto po rozterkach duchowych i dojrzałym namyśle zakończonym puentą: „Chcemy po prostu zarobić” Wygrany Krzysztof Piątek Były piłkarz... 10
  • Info radar 30 wrz 2018, 20:00 Pomysł na sukces? Weź nie pytaj! JESZCZE NIE TAK DAWNO ZNANO GO TYLKO JAKO AKTORA Z KOMEDIOWYM ZACIĘCIEM. Paweł Domagała gra na deskach warszawskich teatrów, jest też świetnie rozpoznawalny dzięki rolom w takich filmach jak „Gotowi na... 11
  • Grzeczność po przejściach 30 wrz 2018, 20:00 lewo TO, ŻE ETYKIETALNA WYMIANA ZDAŃ, UŚMIECHÓW I PRZYJAZNYCH GESTÓW DWÓCH PANÓW Z PRZECIWNYCH OPCJI POLITYCZNYCH wywołała medialną wrzawę i lawinę komentarzy – jest straszne, choć i bardzo symptomatyczne dla dzisiejszej polityki.... 15
  • Czekam na spotkanie z synem 30 wrz 2018, 20:00 Po śmierci Leszka nie wiem, jakim będę człowiekiem i co będę robił. Kiedy umiera ktoś bliski, umiera też cząstka nas – mówi Leszek Miller, były premier. 16
  • Leszek Miller dla „Wprost”: Do śmierci syna wiedziałem, kim jestem. Teraz nie wiem, co będę robił 30 wrz 2018, 20:02 – Do śmierci syna wiedziałem, kim jestem i co jest w życiu ważne. Teraz nie wiem, jakim będę człowiekiem i co będę robił. (...) Słowa, że kiedy umiera ktoś bliski, umiera też cząstka nas, brzmią może banalnie, ale są prawdziwe – mówi w rozmowie z Olgą Wasilewską w nowym... 16
  • Platforma bez Tuska 30 wrz 2018, 20:00 Grzegorz Schetyna walczy o wszystko. Jeśli kierowana przez niego Platforma Obywatelska przegra wybory samorządowe, do polskiej polityki ma wrócić Donald Tusk. 22
  • PiS długo nie porządzi 30 wrz 2018, 20:00 Grzegorz Schetyna walczy o wszystko. Jeśli kierowana przez niego Platforma Obywatelska przegra wybory samorządowe, do polskiej polityki ma wrócić Donald Tusk. 27
  • Obraźliwe żądanie 30 wrz 2018, 20:00 Szczyt w Salzburgu wprowadził atmosferę wrogości pomiędzy kontynentem i Wielką Brytanią. W londyńskiej „The Sun” można zobaczyć na czołówce wielkie zdjęcie Macrona i Tuska, wystylizowanych na bandytów, a redakcyjny komentarz... 30
  • Paczka w kryzysie 30 wrz 2018, 20:00 Stowarzyszenie Wiosna walczy, by skandal wokół ks. Jacka Stryczka nie zaszkodził podopiecznym Szlachetnej Paczki. 33
  • Rodzice w niebycie 30 wrz 2018, 20:00 Muszą walczyć o alimenty, nie dostają 500 plus, dla ich dzieci brakuje miejsc w publicznych żłobkach. Potrzeb rodziców, którzy w pojedynkę wychowują dzieci, nie dostrzega ani państwo, ani społeczeństwo. 36
  • Siwy dym 30 wrz 2018, 20:00 Obserwuję dziś w Polsce chaos, lęk, zagubienie wśród ludzi przywiązanych do demokracji i do państwa prawa. Sojusznicy postponują się nawzajem. Ludzie, którzy się lubili i szanowali, zaczynają na siebie warczeć. Strach i wściekłość... 39
  • Ciężarki i tłuczek do mięsa 30 wrz 2018, 20:00 Maciej M. nie przyznał się do zabicia ojca. Owszem, pobił się z nim o ukochanego kota, ale zbrodni dokonał kolega. 40
  • Cydr na piątkę 30 wrz 2018, 20:00 Piąta edycja Lubelskiego Święta Młodego Cydru zapisze się na kartach jako rekordowa pod względem liczby atrakcji i frekwencji. 44
  • Musimy mieć bramę na świat 30 wrz 2018, 20:00 Przestrzeń polskiego państwa daje nam znacznie większy potencjał niż to, co z niej obecnie uzyskujemy – uważa Jacek Bartosiak, który stanie na czele spółki mającej zbudować Centralny Port Komunikacyjny. 46
  • Polska ma potencjał 30 wrz 2018, 20:00 Już ponad 7 tys. polskich przedsiębiorców sprzedaje swoje produkty przez strony Amazon – mówi Steven Harman, wiceprezes Amazon ds. operacyjnych w Europie. 51
  • Panowie na prowizji 30 wrz 2018, 20:00 „Wprost” dotarł do dokumentów, które wskazują na korupcję w należącej do Orlenu Rafinerii Trzebinia. W tej sprawie w Niemczech zapadły już wyroki skazujące. W Polsce sąd nie dopatrzył się winy. 53
  • Jesteśmy innowacyjną firmą 30 wrz 2018, 20:00 Chcemy być partnerem logistycznym, nie tylko kolejowym, i oferować usługę door to door – mówi Czesław Warsewicz, prezes zarządu PKP Cargo. 56
  • Know How 30 wrz 2018, 20:00 Auto do podróży kosmicznych Nissan zaprezentował na Targach Motoryzacyjnych w Hannowerze „kosmiczny” koncept modelu Navara Dark Sky. Powstały we współpracy z Europejską Agencją Kosmiczną (ESA) pojazd pełni funkcję mobilnego... 57
  • To już rozwód czy na razie tylko separacja? 30 wrz 2018, 20:00 UE sprzymierzyła się z Moskwą i Pekinem, żeby storpedować amerykańskie sankcje przeciw Iranowi. Ten sam mechanizm może zostać wykorzystany do omijania sankcji wobec Rosji. 59
  • Brazylijski Mesjasz 30 wrz 2018, 20:00 Trzykrotnie żonaty antykomunista i homofob Jair Bolsonaro ma szansę zostać prezydentem Brazylii. Nieudany zamach na niego przysporzył mu poparcia. 62
  • Głodni sukcesów 30 wrz 2018, 20:00 Zależy nam, żeby kibice przychodzili na mecze do hal całymi rodzinami, by rosła frekwencja – mówi Radosław Piesiewicz, prezes Energa Basket Ligi. 68
  • Oswoić depresję 30 wrz 2018, 20:00 Depresja wymaga leczenia – nie tylko duszy, ale też ciała. Zaniedbując organizm, wyrządzamy krzywdę naszej psychice. 70
  • Terror i zorganizowany gwałt 30 wrz 2018, 20:00 W podbitym kraju okupant zawsze brał wszystko – a skoro żołnierze marzyli o seksie, to władze organizowały burdele. Kobiety były zmuszane do pracy szantażem, strachem i głodem. Nie inaczej było w Generalnym Gubernatorstwie. 73
  • „Kler” to opowieść sprawiedliwa 30 wrz 2018, 20:00 Smarzowski pokazuje losy księży z ich słabościami. Pozwala zajrzeć za kurtynę środowiska, które znamy z jednej tylko strony – mówi Janusz Gajos, odtwórca głównych ról w filmach „Kler” i „Kamerdyner”. 76
  • Ta produkcja zmieliła mnie doszczętnie 30 wrz 2018, 20:00 Ten film powinni obejrzeć właśnie księża. Zwłaszcza ci mający powołanie i robiący dla ludzi mnóstwo dobrych rzeczy – mówi Arkadiusz Jakubik grający filmie „Kler” ks. Kukułę. 79
  • Tajemnice „Kleru” i kleru 30 wrz 2018, 20:00 Kto jest bez grzechu, niech pierwszy rzuci biletem. 81
  • Podążam własną drogą 30 wrz 2018, 20:00 Granie rocka jest dziś łatwiejsze, bo nie robi tego tak wiele osób, jak kiedyś – twierdzi Slash. Właśnie wydał płytę „Living The Dream”. 84
  • Małe, a cieszy 30 wrz 2018, 20:00 Znaczna część tortu z kinowego boomu dostała się multipleksom. Co nie znaczy, że mniejsze kina są bez szans. Znalazły swoją niszę. 86
  • Wydarzenie 30 wrz 2018, 20:00 Niezbędność fikcji Dariusz Bitner, „Fikcja”, Państwowy Instytut Wydawniczy Dariusz Bitner to pisarz wybitny, ale powszechnie niedoceniany, co jest zdumiewające, bo tak znowu wielu pisarzy wybitnych nie mamy. Ale Bitner żyje na uboczu... 89
  • Film 30 wrz 2018, 20:00 Wszystkie nerwice Adasia CHYBA TYLKO MAREK KOTERSKI MOŻE SOBIE NA COŚ TAKIEGO POZWOLIĆ. Na planie zebrał panteon gwiazd. W obsadzie jego filmu znaleźli się: Katarzyna Figura, Maja Ostaszewska, Magdalena Cielecka, Joanna Kulig, Marcin... 90
  • Muzyka 30 wrz 2018, 20:00 Naruszenie strefy intymnej WEJŚCIE W ŚWIAT, W KTÓRYM PRINCE – W WARUNKACH NIEZWYKLE PRYWATNYCH, NIEMALŻE INTYMNYCH – pokazuje swój kunszt, dla wielu jest doświadczeniem niezwykle kosztownym emocjonalnie. To pierwszy materiał wydany po... 91
  • Książki 30 wrz 2018, 20:00 Żyleta i kryształ AKTORZY PAMIĘTAJĄ GO JAKO POTWORA, KTÓRY ZMUSZAŁ ICH DO CAŁKOWITEGO PO SŁUSZEŃSTWA. Nie uznawał improwizacji, bo wcześniej wszystko miał dokładnie przemyślane i zaplanowane. Jego legendarna pracowitość... 92
  • Kalejdoskop 30 wrz 2018, 20:00 Pomóż ładnie SZTUKA, NAWET ZAANGAŻOWANA, WCIĄŻ KOJARZY SIĘ Z GRUPAMI UPRZYWILEJOWANY MI. Tak, przejmujemy się, oglądając zdjęcia w ramach World Press Photo, ale robimy to w ciepłej galerii, a po wystawie idziemy na latte. A gdyby tak... 93
  • Kulturalna trzynastka 30 wrz 2018, 20:00 Daniel Józek Qczaj TRENER, PERFORMER, GÓRAL 1. Kulturalnie potrafię… Odpowiedzieć na hejty kierowane do mnie w internecie. 2. Którym bohaterem z literatury chciałbyś być i dlaczego? Małym Księciem. Podobnie jak on jestem pełen... 94
  • Ten poczciwy Griszka Rasputin... 30 wrz 2018, 20:00 Kiedy zobaczyłem w empiku nową biografię Rasputina pióra Douglasa Smitha, od razu pojawiły się trzy problemy: po pierwsze – co ktoś, kto się nazywa „Smith”, może wiedzieć o samym Rasputinie? Po drugie – co jeszcze nowego da się... 95
  • Jestem mocno zanurzona w życiu 30 wrz 2018, 20:00 Inspiruję się ludźmi, którzy w swojej pracy są solidni, wykonują ją sumiennie i przede wszystkim lubią to, co robią. 96
  • Zrób sobie… Morawieckiego 30 wrz 2018, 20:00 Oto prawdziwa twarz premiera: bez makijażu, liftingu, botoksu i Photoshopa. 98

ZKDP - Nakład kontrolowany