To już rozwód czy na razie tylko separacja?

To już rozwód czy na razie tylko separacja?

Donald Trump
Donald Trump / Źródło: Newspix.pl / Alex Edelman
UE sprzymierzyła się z Moskwą i Pekinem, żeby storpedować amerykańskie sankcje przeciw Iranowi. Ten sam mechanizm może zostać wykorzystany do omijania sankcji wobec Rosji.

Świat staje na głowie. 70-letni sojusz Europy z USA, będący dotąd podstawą funkcjonowania wolnego świata, rozleciał się na naszych oczach podczas ubiegłotygodniowej sesji Zgromadzenia Ogólnego ONZ. Nikt jednak z tego powodu nie lamentował. Przeciwnie, odbyło się to wśród drwin i złośliwego rechotu przywódców większości państw członkowskich, którzy za obiekt szyderstw wybrali sobie prezydenta USA Donalda Trumpa. Nie będziemy tu Trumpa jakoś specjalnie bronić – jego zachowania i reakcje często są karykaturalne, a rozdęte do granic możliwości ego czyni go jednym z najbardziej irytujących i nielubianych polityków na Ziemi. Czy jest to jednak wystarczający pretekst, żeby transatlantycki alians zamieniać na doraźne i niezwykle groźne gierki z autorytarnymi i wrogo nastawionymi do Zachodu rządami Rosji czy Chin?

Obejść amerykę

W zeszłym tygodniu w ONZ szefowa unijnej dyplomacji, Włoszka Federica Mogherini, postanowiła razem z Rosją i Chinami stworzyć niezależny od systemu dolarowego mechanizm wymiany handlowej, dzięki któremu będzie można obchodzić amerykańskie sankcje wobec Iranu. Ma się on opierać na wymianie barterowej. Iran może wysłać transport ropy dla francuskiej firmy, która w zamian zapłaci włoskiemu producentowi za wysłanie do Iranu określonych towarów bez przepuszczania pieniędzy przez irańskie ręce czy jakikolwiek system bankowy. Do prowadzenia tego typu transakcji mają zostać ustanowieni pośrednicy finansowi korzystający z poparcia rządów, a same operacje będą prowadzone w euro, poza strefą dolarową. Jest to zgodne z polityką Komisji Europejskiej, nakreśloną kilka tygodni temu przez jej szefa Jeana-Claude’a Junckera. Zakłada ona m.in. zmniejszenie zależności gospodarczej UE od USA poprzez odchodzenie w transakcjach międzynarodowych od dominującego w świecie dolara.

Juncker mówił o uczynieniu z euro prawdziwie międzynarodowego pieniądza, co z punktu widzenia unijnej gospodarki jest szczytnym celem. Nikt jednak nie przypuszczał, że doktryna ta zostanie wykorzystana do bezpośredniego torpedowania polityki USA. Mogherini zapewniła, że mechanizm uzgodniony z Rosją i Chinami ma być dostępny nie tylko dla firm z UE, co bardzo ucieszyło Moskwę. – Wszystko, co mówi pani Mogherini, jest niezwykle pozytywne – oświadczył Władimir Jermakow, kierujący w MSZ Rosji departamentem kontroli zbrojeń. Łatwo bowiem sobie wyobrazić, że mechanizm opracowany przez kraje UE, Rosję i Chiny do obchodzenia sankcji amerykańskich wobec Iranu może też zostać wykorzystany przy innych okazjach. Jeśli sprawdzi się z Iranem, to co stoi na przeszkodzie, żeby zastosować go do obchodzenia amerykańskich restrykcji wobec Rosji? Albo do ochrony europejskich firm, zaangażowanych w godzący bezpośrednio w polskie interesy Nord Stream 2 w przypadku, gdy Waszyngton zdecyduje się na siłowe zablokowanie tego projektu i uderzenie sankcjami w koncerny energetyczne z Niemiec, Francji, Holandii czy Austrii, budujące gazociąg z Rosji do zachodniej Europy? Co prawda amerykańscy eksperci powątpiewają w skuteczność wymyślonych przez Mogherini sposobów obchodzenia gospodarczych restrykcji, ale co do jednego są zgodni: Europa sprzymierzyła się z wrogami USA z Pekinu i Moskwy, żeby doprowadzić do erozji jednego z najpotężniejszych narzędzi politycznych, jakimi dysponuje Waszyngton. Jest nim groźba odcięcia od światowego obiegu finansowego opartego na dolarze. UE była dotąd jego ważnym elementem, ale teraz proponuje skłóconym z Ameryką krajom tworzenie globalnej alternatywy, opartej na euro i wymierzonej przeciwko interesom USA.

Kupcie ten gaz!

Nie tylko Europejczycy pojawili się w siedzibie ONZ w Nowym Jorku z propozycjami nowego ładu światowego. Taką ofertę dostał także Donald Trump. Cały świat ekscytował się rechotem towarzyszącym tym fragmentom jego wystąpienia, w których chwalił się swoimi osiągnięciami. Wyśmiany na forum ONZ prezydent USA to wielka satysfakcja dla każdego, kogo uwiera amerykańska dominacja. Tym bardziej zaskakująca jest obojętność, z jaką śmiejący się w trakcie wystąpienia Trumpa przywódcy przyjęli jego deklarację, że Ameryka nie będzie już nikogo pouczać, jak ma żyć, pracować i w co wierzyć. Czyż nie jest to zapowiedź wycofywania się z roli światowego żandarma i hegemona wszczynającego wojny w obronie amerykańskich wartości? Obecni na sali dyktatorzy i autokraci, znajdujący się dotąd pod presją mocarstwa skupionego na poszerzaniu sfery demokracji, powinni raczej odetchnąć z ulgą i klaskać, a nie nerwowo chichotać.

Zadowolona powinna być także antyglobalistyczna lewica, bo Trump odrzucił w ONZ znienawidzoną przez nich ideologię globalizmu. Zaproponował w zamian obronę lokalnej suwerenności przed zagrożeniami ze strony globalnego zarządzania i różnych form wymuszeń i dominacji. Aplauzu się jednak nie doczekał. Przeciwnie, o pożytkach globalizacji pouczali go m.in. boliwijski prezydent Evo Morales, neomarksista, płynący od lat na hasłach oporu rdzennych mieszkańców Ameryki Łacińskiej przeciwko ekspansji międzynarodowych korporacji. Poparł go irański prezydent Hassan Rouhani. – Stawianie na konfrontację z globalizacją nie jest oznaką siły, tylko symptomem słabości intelektu, niezdolnego do zrozumienia złożoności współczesnego świata – mówił przywódca kraju, którego wkład w globalizację sprowadza się głównie do wypromowania wojującego islamu jako zjawiska o światowym zasięgu. Jeszcze ostrzej potraktowali prezydenta USA Europejczycy, ciągle zmagający się z dylematem, jakby się tu od amerykańskiej kurateli odkleić i wypłynąć samodzielnie na szerokie wody, zachowując jednocześnie parasol obronny armii Stanów Zjednoczonych. Prezydent Emmanuel Macron oskarżył więc sugerującego mniejsze zaangażowanie w naprawianie świata Trumpa o nacjonalizm. Dołożył do tego także protekcjonizm, mimo że np. w UE to Francja słynie z agresywnego promowania swoich narodowych interesów i protekcjonistycznych praktyk w gospodarce.

Czytanie z ruchu warg

Choć śmiechu na forum ONZ było w zeszłym tygodniu co niemiara, trudno w nim szukać jakiejś szczerej radości. Weźmy choćby lekceważący uśmieszek szefa niemieckiej dyplomacji. Heiko Maas skwitował nim słowa Trumpa o tym, że Niemcy popadną w uzależnienie od paliw z Rosji, jeśli sfinalizują projekt Nord Stream 2. Chwilę wcześniej prezydent USA chwalił Polskę za szukanie alternatyw dla tego uzależnienia. W domyśle chodziło o kupowanie paliw w USA, co zresztą Trump zaproponował Europie otwartym tekstem. Stało się to pretekstem do krytykowania go za interesowne, handlowe podejście do polityki. Tylko czy jest w tym coś złego? Co innego robi niemiecki rząd, forsując ewidentnie szkodliwy dla bezpieczeństwa energetycznego UE projekt Nord Stream 2 bez oglądania się na zastrzeżenia sąsiadów?

To się po prostu opłaca niemieckim firmom. Oczywiście, że Trump upycha swój towar, tak jak robi to np. każdy francuski prezydent, otwierając podczas każdej zagranicznej wizyty swój obwoźny kramik z reaktorami atomowymi czy samolotami. Trump zachwalał pomysł sprzedaży ropy i gazu jako element wiążący słabnący sojusz transatlantycki, wychodząc z założenia, że wspólny biznes łączy bardziej niż abstrakcyjne rozważania o wartościach. To logiczne podejście: skoro UE i USA łączy NATO, dlaczego nie zadbać też o wspólne bezpieczeństwo energetyczne, zamiast kupować ten sam towar od autorytarnego dostawcy, finansując w ten sposób jego agresywną politykę wobec Zachodu? Europa dokonuje jednak innego wyboru, symbolizowanego przez uśmiech ministra Heiko Maasa, a także pomysł Federiki Mogherini, żeby wspólnie z Rosją pomóc Iranowi wykiwać Amerykanów. Pani Mogherini stroi tę woltę w kolorowe piórka, odmieniając przez wszystkie przypadki konieczność utrzymania pokoju i stabilizacji na świecie, choć akurat z pokojem na świecie Iran ma tyle wspólnego, ile Trump z biegłością w dyplomatycznych protokołach.

Teheran od kilku lat prowadzi bardzo agresywną politykę na Bliskim Wschodzie, podporządkowując sobie bezpośrednio lub przez sojuszników Liban, Syrię i Irak, a także tocząc w Jemenie krwawą wojnę z Arabią Saudyjską. Warto pamiętać, że Iran prowadzi tę kampanię m.in. za europejskie pieniądze. To firmy z UE najbardziej skorzystały na zawieszeniu sankcji wobec Iranu, oferując ajatollahom niemieckie pociągi, francuskie samochody, europejskie samoloty i nowoczesne technologie wydobycia i rafinacji irańskiej ropy. W szukaniu antyamerykańskiego sojuszu UE z Rosją i Chinami jest więc logika, ale nie ta związana z pacyfistyczną retoryką, tylko czysto biznesowa, oparta na twardo pojmowanych interesach w najlepszym, trumpistowskim stylu. Ta logika podpowiada, żeby wykorzystać niepopularność Trumpa w świecie do oderwania się od rządzonej przez niego Ameryki. Suwerenność UE, o której mówił szef Komisji Europejskiej Juncker, mogłaby się wtedy rozwijać w oparciu o surowce energetyczne z Rosji i jej strategiczne położenie między Europą i Chinami. Moskwa daje też Unii na tacy Syrię i Iran, monopolizując w ten sposób szlaki handlowe między Wschodem i Zachodem. To piękna wizja, tyle że w takiej Europie nie ma miejsca dla państw obnoszących się z wielką przyjaźnią z Trumpem, a jednocześnie idących na zderzenie z unijnym mainstreamem. Tak to wygląda dla każdego, kto w nowym meblowaniu świata dostrzega coś więcej niż tylko pośmiewisko z Trumpa. Reszcie pozostaje przyglądanie się Andrzejowi Dudzie i Donaldowi Tuskowi i zgadywanie, o czym rozmawiali, z ruchu warg. g

© Wszelkie prawa zastrzeżone

Okładka tygodnika WPROST: 40/2018
Więcej możesz przeczytać w 40/2018 wydaniu tygodnika „Wprost”
Zamów w prenumeracie lub w wersji elektronicznej:
 0

Spis treści tygodnika Wprost nr 40/2018 (1855)

  • Skóra pod parasolem 30 wrz 2018, 20:00 Co roku w Polsce u ok. 17 tys. osób są wykrywane nowotwory złośliwe skóry, w tym u 3,5 tys. osób czerniak. Można zmniejszyć ryzyko zachorowania, ograniczając ekspozycję na słońce. Konieczne jest też uważne przyglądanie się skórze, a jeśli pojawią się niepokojące zmiany –... 5
  • My, społeczeństwo i oni 30 wrz 2018, 20:00 Pani nie wie, kim ja jestem! – awanturował się w czasach PRL jegomość na przystanku. – Ja jestem kierownikiem sklepu mięsnego! – Niech się pani nie przejmuje – doradza ktoś z boku. – On ma manię wielkości. Jest tylko profesorem.... 6
  • Niedyskrecje parlamentarne 30 wrz 2018, 20:00 NASTĘPUJĄCY ŻARCIK KRĄŻY PO WARSZAWIE: w tym roku jest dwóch głównych kandydatów na prezydenta stolicy – Jaki i nijaki. Ale my uważamy, że ten hejt na Trzaskowskiego jest już naprawdę nudny. Skoro już jesteśmy przy kampanii, to... 8
  • Obraz tygodnia 30 wrz 2018, 20:00 5zł – o tyle droższy niż inne będzie w kinie w Kraśniku bilet na „Kler”. Decyzję podjęto po rozterkach duchowych i dojrzałym namyśle zakończonym puentą: „Chcemy po prostu zarobić” Wygrany Krzysztof Piątek Były piłkarz... 10
  • Info radar 30 wrz 2018, 20:00 Pomysł na sukces? Weź nie pytaj! JESZCZE NIE TAK DAWNO ZNANO GO TYLKO JAKO AKTORA Z KOMEDIOWYM ZACIĘCIEM. Paweł Domagała gra na deskach warszawskich teatrów, jest też świetnie rozpoznawalny dzięki rolom w takich filmach jak „Gotowi na... 11
  • Grzeczność po przejściach 30 wrz 2018, 20:00 lewo TO, ŻE ETYKIETALNA WYMIANA ZDAŃ, UŚMIECHÓW I PRZYJAZNYCH GESTÓW DWÓCH PANÓW Z PRZECIWNYCH OPCJI POLITYCZNYCH wywołała medialną wrzawę i lawinę komentarzy – jest straszne, choć i bardzo symptomatyczne dla dzisiejszej polityki.... 15
  • Czekam na spotkanie z synem 30 wrz 2018, 20:00 Po śmierci Leszka nie wiem, jakim będę człowiekiem i co będę robił. Kiedy umiera ktoś bliski, umiera też cząstka nas – mówi Leszek Miller, były premier. 16
  • Leszek Miller dla „Wprost”: Do śmierci syna wiedziałem, kim jestem. Teraz nie wiem, co będę robił 30 wrz 2018, 20:02 – Do śmierci syna wiedziałem, kim jestem i co jest w życiu ważne. Teraz nie wiem, jakim będę człowiekiem i co będę robił. (...) Słowa, że kiedy umiera ktoś bliski, umiera też cząstka nas, brzmią może banalnie, ale są prawdziwe – mówi w rozmowie z Olgą Wasilewską w nowym... 16
  • Platforma bez Tuska 30 wrz 2018, 20:00 Grzegorz Schetyna walczy o wszystko. Jeśli kierowana przez niego Platforma Obywatelska przegra wybory samorządowe, do polskiej polityki ma wrócić Donald Tusk. 22
  • PiS długo nie porządzi 30 wrz 2018, 20:00 Grzegorz Schetyna walczy o wszystko. Jeśli kierowana przez niego Platforma Obywatelska przegra wybory samorządowe, do polskiej polityki ma wrócić Donald Tusk. 27
  • Obraźliwe żądanie 30 wrz 2018, 20:00 Szczyt w Salzburgu wprowadził atmosferę wrogości pomiędzy kontynentem i Wielką Brytanią. W londyńskiej „The Sun” można zobaczyć na czołówce wielkie zdjęcie Macrona i Tuska, wystylizowanych na bandytów, a redakcyjny komentarz... 30
  • Paczka w kryzysie 30 wrz 2018, 20:00 Stowarzyszenie Wiosna walczy, by skandal wokół ks. Jacka Stryczka nie zaszkodził podopiecznym Szlachetnej Paczki. 33
  • Rodzice w niebycie 30 wrz 2018, 20:00 Muszą walczyć o alimenty, nie dostają 500 plus, dla ich dzieci brakuje miejsc w publicznych żłobkach. Potrzeb rodziców, którzy w pojedynkę wychowują dzieci, nie dostrzega ani państwo, ani społeczeństwo. 36
  • Siwy dym 30 wrz 2018, 20:00 Obserwuję dziś w Polsce chaos, lęk, zagubienie wśród ludzi przywiązanych do demokracji i do państwa prawa. Sojusznicy postponują się nawzajem. Ludzie, którzy się lubili i szanowali, zaczynają na siebie warczeć. Strach i wściekłość... 39
  • Ciężarki i tłuczek do mięsa 30 wrz 2018, 20:00 Maciej M. nie przyznał się do zabicia ojca. Owszem, pobił się z nim o ukochanego kota, ale zbrodni dokonał kolega. 40
  • Cydr na piątkę 30 wrz 2018, 20:00 Piąta edycja Lubelskiego Święta Młodego Cydru zapisze się na kartach jako rekordowa pod względem liczby atrakcji i frekwencji. 44
  • Musimy mieć bramę na świat 30 wrz 2018, 20:00 Przestrzeń polskiego państwa daje nam znacznie większy potencjał niż to, co z niej obecnie uzyskujemy – uważa Jacek Bartosiak, który stanie na czele spółki mającej zbudować Centralny Port Komunikacyjny. 46
  • Polska ma potencjał 30 wrz 2018, 20:00 Już ponad 7 tys. polskich przedsiębiorców sprzedaje swoje produkty przez strony Amazon – mówi Steven Harman, wiceprezes Amazon ds. operacyjnych w Europie. 51
  • Panowie na prowizji 30 wrz 2018, 20:00 „Wprost” dotarł do dokumentów, które wskazują na korupcję w należącej do Orlenu Rafinerii Trzebinia. W tej sprawie w Niemczech zapadły już wyroki skazujące. W Polsce sąd nie dopatrzył się winy. 53
  • Jesteśmy innowacyjną firmą 30 wrz 2018, 20:00 Chcemy być partnerem logistycznym, nie tylko kolejowym, i oferować usługę door to door – mówi Czesław Warsewicz, prezes zarządu PKP Cargo. 56
  • Know How 30 wrz 2018, 20:00 Auto do podróży kosmicznych Nissan zaprezentował na Targach Motoryzacyjnych w Hannowerze „kosmiczny” koncept modelu Navara Dark Sky. Powstały we współpracy z Europejską Agencją Kosmiczną (ESA) pojazd pełni funkcję mobilnego... 57
  • To już rozwód czy na razie tylko separacja? 30 wrz 2018, 20:00 UE sprzymierzyła się z Moskwą i Pekinem, żeby storpedować amerykańskie sankcje przeciw Iranowi. Ten sam mechanizm może zostać wykorzystany do omijania sankcji wobec Rosji. 59
  • Brazylijski Mesjasz 30 wrz 2018, 20:00 Trzykrotnie żonaty antykomunista i homofob Jair Bolsonaro ma szansę zostać prezydentem Brazylii. Nieudany zamach na niego przysporzył mu poparcia. 62
  • Głodni sukcesów 30 wrz 2018, 20:00 Zależy nam, żeby kibice przychodzili na mecze do hal całymi rodzinami, by rosła frekwencja – mówi Radosław Piesiewicz, prezes Energa Basket Ligi. 68
  • Oswoić depresję 30 wrz 2018, 20:00 Depresja wymaga leczenia – nie tylko duszy, ale też ciała. Zaniedbując organizm, wyrządzamy krzywdę naszej psychice. 70
  • Terror i zorganizowany gwałt 30 wrz 2018, 20:00 W podbitym kraju okupant zawsze brał wszystko – a skoro żołnierze marzyli o seksie, to władze organizowały burdele. Kobiety były zmuszane do pracy szantażem, strachem i głodem. Nie inaczej było w Generalnym Gubernatorstwie. 73
  • „Kler” to opowieść sprawiedliwa 30 wrz 2018, 20:00 Smarzowski pokazuje losy księży z ich słabościami. Pozwala zajrzeć za kurtynę środowiska, które znamy z jednej tylko strony – mówi Janusz Gajos, odtwórca głównych ról w filmach „Kler” i „Kamerdyner”. 76
  • Ta produkcja zmieliła mnie doszczętnie 30 wrz 2018, 20:00 Ten film powinni obejrzeć właśnie księża. Zwłaszcza ci mający powołanie i robiący dla ludzi mnóstwo dobrych rzeczy – mówi Arkadiusz Jakubik grający filmie „Kler” ks. Kukułę. 79
  • Tajemnice „Kleru” i kleru 30 wrz 2018, 20:00 Kto jest bez grzechu, niech pierwszy rzuci biletem. 81
  • Podążam własną drogą 30 wrz 2018, 20:00 Granie rocka jest dziś łatwiejsze, bo nie robi tego tak wiele osób, jak kiedyś – twierdzi Slash. Właśnie wydał płytę „Living The Dream”. 84
  • Małe, a cieszy 30 wrz 2018, 20:00 Znaczna część tortu z kinowego boomu dostała się multipleksom. Co nie znaczy, że mniejsze kina są bez szans. Znalazły swoją niszę. 86
  • Wydarzenie 30 wrz 2018, 20:00 Niezbędność fikcji Dariusz Bitner, „Fikcja”, Państwowy Instytut Wydawniczy Dariusz Bitner to pisarz wybitny, ale powszechnie niedoceniany, co jest zdumiewające, bo tak znowu wielu pisarzy wybitnych nie mamy. Ale Bitner żyje na uboczu... 89
  • Film 30 wrz 2018, 20:00 Wszystkie nerwice Adasia CHYBA TYLKO MAREK KOTERSKI MOŻE SOBIE NA COŚ TAKIEGO POZWOLIĆ. Na planie zebrał panteon gwiazd. W obsadzie jego filmu znaleźli się: Katarzyna Figura, Maja Ostaszewska, Magdalena Cielecka, Joanna Kulig, Marcin... 90
  • Muzyka 30 wrz 2018, 20:00 Naruszenie strefy intymnej WEJŚCIE W ŚWIAT, W KTÓRYM PRINCE – W WARUNKACH NIEZWYKLE PRYWATNYCH, NIEMALŻE INTYMNYCH – pokazuje swój kunszt, dla wielu jest doświadczeniem niezwykle kosztownym emocjonalnie. To pierwszy materiał wydany po... 91
  • Książki 30 wrz 2018, 20:00 Żyleta i kryształ AKTORZY PAMIĘTAJĄ GO JAKO POTWORA, KTÓRY ZMUSZAŁ ICH DO CAŁKOWITEGO PO SŁUSZEŃSTWA. Nie uznawał improwizacji, bo wcześniej wszystko miał dokładnie przemyślane i zaplanowane. Jego legendarna pracowitość... 92
  • Kalejdoskop 30 wrz 2018, 20:00 Pomóż ładnie SZTUKA, NAWET ZAANGAŻOWANA, WCIĄŻ KOJARZY SIĘ Z GRUPAMI UPRZYWILEJOWANY MI. Tak, przejmujemy się, oglądając zdjęcia w ramach World Press Photo, ale robimy to w ciepłej galerii, a po wystawie idziemy na latte. A gdyby tak... 93
  • Kulturalna trzynastka 30 wrz 2018, 20:00 Daniel Józek Qczaj TRENER, PERFORMER, GÓRAL 1. Kulturalnie potrafię… Odpowiedzieć na hejty kierowane do mnie w internecie. 2. Którym bohaterem z literatury chciałbyś być i dlaczego? Małym Księciem. Podobnie jak on jestem pełen... 94
  • Ten poczciwy Griszka Rasputin... 30 wrz 2018, 20:00 Kiedy zobaczyłem w empiku nową biografię Rasputina pióra Douglasa Smitha, od razu pojawiły się trzy problemy: po pierwsze – co ktoś, kto się nazywa „Smith”, może wiedzieć o samym Rasputinie? Po drugie – co jeszcze nowego da się... 95
  • Jestem mocno zanurzona w życiu 30 wrz 2018, 20:00 Inspiruję się ludźmi, którzy w swojej pracy są solidni, wykonują ją sumiennie i przede wszystkim lubią to, co robią. 96
  • Zrób sobie… Morawieckiego 30 wrz 2018, 20:00 Oto prawdziwa twarz premiera: bez makijażu, liftingu, botoksu i Photoshopa. 98

ZKDP - Nakład kontrolowany