Jak grano o Chopina

Jak grano o Chopina

Lotnisko Chopina
Lotnisko Chopina / Źródło: Newspix.pl / DAREK NOWAK / FOTONEWS
Francuska firma LTR była bliska podpisania umowy na wynajem powierzchni handlowych na Lotnisku Chopina. Za ceny 12 razy niższe niż rynkowe. „Wprost” dotarł do dokumentów w tej sprawie.

Na warszawskim Lotnisku Chopina trwa ankieta. Między pasażerami czekającymi na samolot krążą elegancko ubrani panowie z tabletami w dłoniach. „Jak podoba się państwu oferta gastronomiczna na naszym lotnisku?”, „Co kupili państwo w naszych sklepach przed odlotem?”, „Ile wydali państwo pieniędzy?”, „Jakie są pana/pani miesięczne zarobki?”, „Czy chcieliby państwo kupować na lotnisku, a my zakupy dostarczylibyśmy pod państwa dom?”. Ankieterzy nieprzypadkowo zadają te pytania akurat teraz. Po wielu miesiącach bojów zakończyła się właśnie wojna o wynajem powierzchni handlowej na Lotnisku Chopina. To prawdziwa perełka na polskim rynku. Tylko do sierpnia tego roku warszawskie lotnisko obsłużyło prawie 12 mln pasażerów.

W tym roku prawdopodobnie padnie kolejny rekord i lotnisko obsłuży ich ok. 18 mln. Przez ostatnie sześć lat o portfele i umysły latających klientów zabiegał francuski koncern Lagardère Travel Retail (LTR), znany z popularnych sklepów Relay, Inmedio czy 1minute. Ale przed wakacjami doszło do wielkiej zmiany. Po latach dominacji Francuzów na Chopina Przedsiębiorstwo Państwowe „Porty Lotnicze”, czyli operator warszawskiego lotniska, wybrało konkurencyjną ofertę Baltony. Firma kojarząca się jeszcze z czasami PRL od 2010 r. wchodzi w skład grupy Flemingo International z siedzibą na Brytyjskich Wyspach Dziewiczych. PPL wybrało Baltonę, bo ta zaproponowała lepszą cenę. W dodatku zrzekła się ok. 430 mln zł roszczeń, których domagała się od państwowego operatora po tym, jak w 2012 r. wyrzucono ją ze stołecznego lotniska. LTR nie mógł się pogodzić z porażką i zapowiedział walkę o kontrakt na forum unijnym. Ale to dopiero początek historii.

Sytuacja na rynku jest trudna

Dotarliśmy do dokumentów, które rzucają nieco światła na to, jak doszło do tej wielkiej zmiany na Lotnisku Chopina. Jeszcze zanim PPL zaczęło w ogóle myśleć o rozpisaniu postępowania na najem powierzchni komercyjnej na stołecznym lotnisku, już rekomendowano, żeby najemcą zostali Francuzi z Lagardère. I to za 12-krotnie niższe pieniądze niż te, które udało się teraz wynegocjować z Baltoną. I to nie na kilka lat, lecz na czas nieokreślony. Pierwsze pisma, żeby jednak na lotnisko brać Francuzów, pojawiły się w PPL już w 2016 r. 23 września 2016 r. dyrektor biura sprzedaży PPL pisze do szefa całej spółki, że niedługo zakończą się umowy najmu powierzchni w częściach C, D i E lotniska. Dyrektor proponuje: „podjęcie kroków mających na celu zwiększenie przychodów z wynajmu powierzchni”. I rekomenduje właśnie Lagardère Service Travel. Według niego sytuacja na rynku nie jest łatwa, a „stawki rynkowe są adekwatnie niższe od tych, które przedsiębiorstwo PPL otrzymuje w chwili obecnej”.

Prosi o przeprowadzenie negocjacji, w wyniku których zostanie podpisana umowa na kolejne 60 miesięcy. Zgodę otrzymał. W październiku Lagardère dostaje więc zaproszenie do negocjacji. Pomiędzy firmami trwa wymiana dokumentów. Lagardère przedstawia swoją koncepcję zagospodarowania wnętrz oraz proponuje stawki na poszczególne lokale w podziale na część stałą i prowizyjną. W pismach pojawia się jednak możliwość przedłużenia najmu o dwa lata, z 60 do 84 miesięcy. Już na początku 2017 r. biuro sprzedaży pisze do szefa PPL, że udało się wynegocjować z Francuzami korzystną umowę. Dyrektor biura informuje, że wypełniono rekomendację z września 2016 r. co do stawek, a przychód PPL z lokali na Lotnisku Chopina urośnie o kwotę 1,2 mln zł rocznie. Umowa będzie jednak zawarta nie na 60 miesięcy, nie na 84, lecz na czas nieokreślony. Z okresem gwarantowanym do 2022 r.

Dyrektor się spieszy

Szef PPL nie spieszy się, żeby tak wynegocjowaną umowę w ogóle podpisywać. Pod koniec marca dyrektor biura sprzedaży wysyła więc kolejne pismo. Zapewnia, że negocjacje były przeprowadzone w dobrej wierze oraz „opierały się na analizie rynku i stawek, które były i są akceptowalne z punktu prowadzenia działalności przez określone podmioty np. zarówno w galeriach handlowych, jak i w odniesieniu do lotnisk”. Pogania swojego przełożonego. Informuje, że czasu jest mało, że kończą się terminy najmu, że na rynku nie ma firm, które mogłyby wynajmować taką powierzchnię od lotniska, że nawet jak PPL zorganizuje sobie przetarg, to on będzie tylko pro forma, bo ograniczy się do jednej firmy, czyli Lagardère. „W bazie danych PPL nie ma podmiotu, który byłby zainteresowany prowadzeniem salonu prasowego na terenie lotniska” – pisze dyrektor biura sprzedaży. W kolejnym akapicie informuje, że jeżeli PPL nie podpisze tej umowy, to Lagardère może to odebrać jako złą wolę. Francuzi mogą wystąpić do polskiej spółki z roszczeniem za poniesione koszty. Co to za koszty? Pieniądze, które Lagardère wydał na przygotowanie, przedłożenie i zaakceptowanie swojej oferty dla największego polskiego lotniska. „Biuro rekomenduje więc zawarcie umów najmu” – naciska dyrektor. Pomimo ponagleń szef PPL dalej umowy z LTR nie podpisuje. Pod koniec kwietnia do przeprowadzonych negocjacji uwagi zgłasza biuro przeciwdziałania nadużyciom i audytu operatora lotniska Chopina. Rekomenduje przeprowadzenie normalnego postępowania, a nie negocjowanie z Francuzami.

Nowe zasady gry

11 maja 2017 r. PPL ogłasza więc postępowania na wybór najemców powierzchni handlowej w trybie przetargu cywilnego. Kilkanaście dni później do PPL listonosz przynosi pismo od Baltony. Spółka prowadziła sklepy w starym terminalu warszawskiego lotniska do czasu rozpoczęcia jego modernizacji w 2012 r. Ale żeby finansowaną ze środków unijnych modernizację można było wtedy zacząć, PPL musiało zamknąć sklepy Baltony i rozwiązać umowę. Problem w tym, że podpisany kontrakt nie przewidywał takiego powodu zakończenia współpracy, więc Baltona latami procesowała się z PPL, żądając wielomilionowych odszkodowań. W połowie zeszłego roku Baltona pisze, że byłaby zainteresowana udziałem w wyborze nowego najemcy powierzchni na Chopina, jednak z powodu sporów prawnych z PPL nie może tego zrobić. Proponuje więc zawarcie ugody. Na to musi się jednak zgodzić Prokuratoria Generalna (która m.in. reprezentuje spółki Skarbu Państwa w sporach z podmiotami zagranicznymi) oraz Komitet Ekonomiczny Rady Ministrów (KERM). Taką zgodę udaje się uzyskać dopiero w listopadzie. Skoro więc Baltona może już na równych prawach konkurować o najem sklepów na lotnisku, zmieniają się zasady gry. PPL postanawia unieważnić postępowanie z maja i zaprosić dwie strony, czyli Lagardère i Baltonę, do przedstawienia swoich ofert. Umowy mają być zawarte na sześć lub dziewięć lat, a pod uwagę będą brane stawki minimalne i przychód PPL w czasie trwania całej umowy. Krótko mówiąc, liczyć ma się ta firma, która da więcej zarobić państwu.

I tu dzieje się rzecz najciekawsza. W lutym tego roku strony przedstawiają swoje oferty. Lagardère zaoferowało za dziewięcioletni najem powierzchni na lotnisku minimalny czynsz w wysokości 729,867 mln zł, Baltona 729,883 mln zł, czyli o ok. 16 tys. zł więcej. To o tyle ciekawe, że gdyby porównać, ile na przełomie września i marca 2017 r. wynegocjowało biuro sprzedaży PPL, roczna stawka, którą tym razem proponowało Lagardère, jest 12-krotnie wyższa. Ale jest jeszcze ciekawiej. To samo biuro sprzedaży PPL w piśmie do Lagardère z 7 marca tego roku dziękuje za „proces negocjacyjny” i informuje o „skutecznym zawarciu umowy najmu”. Dzieje się to już w momencie, kiedy wiadomo, że oferta Baltony jest wyższa. Wtedy Lagardère oskarża PPL o korupcję. W jednym z pism pisze, że „chodzą nieoficjalne informacje, że jego oferta jest pokazywana konkurencji i używana jako karta przetargowa w negocjacjach z Baltoną”. Szef PPL prosi więc, żeby te informacje przekazać odpowiednim służbom. Kilka dni później informuje Lagardère, że „na tym etapie jego oferta nie została wybrana do dalszego procedowania”. To o tyle ważne, że negocjacje z Baltoną w sprawie zrzeczenia się roszczeń jeszcze trwały, a KERM wydał zgodę na ich zakończenie dopiero 5 czerwca. W marcu było tylko wiadomo, że oferta Baltony jest minimalnie lepsza. Gdyby nie udało się dogadać z Baltoną w sprawie roszczeń, PPL musiałoby wrócić do rozmów z Lagardère. Mimo wszystko miałby już w ręku ofertę 12-krotnie wyższą niż to, co przed rokiem „wynegocjował” dyrektor z biura sprzedaży.

Prawnicy piszą

W wakacje rozpętało się piekło. Andrzej Kacperski, prezes LTR, mówił w mediach, że jego firma została oszukana przez PPL. Oskarżał PPL, że oferty, które składała jego firma, zaginęły, że przetarg był fikcyjny, że oferta LTR była użyta do tego, żeby wynegocjować konkurencyjne warunki dla Baltony. Żeby się zabezpieczyć, PPL zamówił opinię w warszawskiej kancelarii prawnej Traple, Konarski, Podrecki. Tygodnik „Wprost” dotarł do tych dokumentów. Pierwsze ryzyko zauważone przez prawników: LTR wniesie zawiadomienie do prezesa UOKiK, który uruchomi przeciwko PPL postępowanie antymonopolowe. Prawnicy uspakajają, że o ile takie postępowanie w ogóle zostanie wszczęte, o tyle powinno zostać umorzone, bo przecież wcześniej LTR miał uprzywilejowaną pozycję względem innych przedsiębiorców na Lotnisku Chopina. „LTR naruszyło zasadę czystych rąk” – czytamy. Co to znaczy? LTR nie może żądać ochrony i powoływać się na zasady współżycia społecznego, skoro wcześniej jako monopolista na Lotnisku Chopina sam te zasady łamał.

Może pojawić się zarzut, że PPL udzieliło Baltonie niedozwolonej pomocy publicznej. Prawnicy piszą, że to też chybiony zarzut, bo w tym momencie państwowa spółka zachowała się jak prywatny inwestor, który dzięki swoim decyzjom zaoszczędził firmie setki milionów złotych. Co do samego sposobu wybrania oferty, to prawnicy przyznają, że postępowanie z 2018 r. było mniej przejrzyste niż to z 2017 r. Mimo wszystko ich zdaniem LTR było przecież w klarowny sposób informowane o kolejnych czynnościach, a także o kluczowym kryterium, jakim była stawka czynszu podstawowego. „PPL prowadziło aktywną korespondencję oraz osobiste spotkania z przedstawicielami LTR”. Poza tym państwowa spółka nie ma obowiązku, żeby przed każdą transakcją przeprowadzać, opartą na szczegółowych i uprzednio ustalonych kryteriach, procedurę przetargową. „Nawiązanie współpracy z Baltoną zdaje się wynikiem racjonalnych decyzji, u podstaw których legły względy gospodarności i dbania o interesy PPL”. To główny wniosek przygotowanej opinii. Jest jeszcze jeden dokument. To sprawozdanie biegłego rewidenta z 12 kwietnia 2018 r. Elżbieta Pudło pisze, że wprawdzie na poziomie czynszu oferty LTR i Baltony są porównywalne, „ale dodając kwoty wynikające z korzyści ekonomicznych z racji zrzeczenia się części roszczeń, korzystniejsza jest oferta Baltony”. Poza tym zdaniem biegłej rewident wybór oferty od innego najemcy niż LTR pozwoli na zbudowanie konkurencyjnego rynku i przełamanie dotychczasowych monopoli.

Audytorka prognozuje, co by się stało, gdyby powierzchnie handlowe trafiły znowu do LTR: „Gdyby wygrało LTR, to spółka miałaby ponad 70 proc. powierzchni gastronomicznej na lotnisku. Wyklucza to konkurencyjność” – czytamy w sprawozdaniu. LTR byłoby po prostu monopolistą na największym polskim lotnisku. I dzięki temu Francuzi mogliby swobodnie kształtować ceny w sklepach i stawiać warunki handlowe. „Spółka osiągnęłaby silną pozycję negocjacyjną w stosunku do PPL” – pisze Elżbieta Pudło. Potwierdza, że tylko fakt złożenia konkurencyjnej oferty przez Baltonę spowodował, że dotychczasowy najemca, czyli LTR, podwyższył proponowane składki czynszu o 127 mln zł w okresie dziewięciu lat. Wychodzi średnio o ponad 14 mln zł więcej przez rok. Gdyby pierwszą ofertę LTR również pomnożyć przez dziewięć lat, wyszłoby w sumie 10,2 mln zł podwyżki, czyli tak naprawdę prawie 12 razy mniej, niż udało się uzyskać po tym, jak do gry o powierzchnię komercyjną na Chopina włączyła się Baltona. Oby na wyniku tej wojny między dwoma gigantami handlu na lotniskach skorzystał przede wszystkim pasażer. g

© Wszelkie prawa zastrzeżone

Okładka tygodnika WPROST: 41/2018
Więcej możesz przeczytać w 41/2018 wydaniu tygodnika „Wprost”
Zamów w prenumeracie lub w wersji elektronicznej:
 0

Spis treści tygodnika Wprost nr 41/2018 (1856)

  • Czego uczy kolejny wypadek 7 paź 2018, 20:00 Ponad rok czekamy na wyjaśnienie, kto był winien wypadku z udziałem Beaty Szydło 3
  • Rusz się – na zdrowie 7 paź 2018, 20:00 Od lat wiadomo, że aktywność fizyczna zmniejsza ryzyko wystąpienia cukrzycy i chorób serca. Coraz więcej badań świadczy o tym, że jest to jeden ze sposobów, by ustrzec się przed niektórymi typami nowotworów. Jak się ruszać, by uniknąć raka? 5
  • Niedyskrecje parlamentarne 7 paź 2018, 20:00 ROBERT BIEDROŃ JEST TYLKO PREZYDENTEM SŁUPSKA, w dodatku będzie nim już niedługo, a zachowuje się jak prezydent Polski. Głównie pod tym względem, że nie odbiera telefonów od potencjalnych sojuszników i wybiera sobie dziennikarzy,... 6
  • Obraz tygodnia 7 paź 2018, 20:00 40 razy mniej od piłkarzy nożnych dostali siatkarze za udział w mistrzostwach świata. Przypomnijmy: na swoim mundialu nasi piłkarze nie dobrnęli nawet do fazy pucharowej, a siatkarze wrócili z tytułem mistrzowskim Przegrana Olfaktoria... 10
  • Jak politycy budują lęk przed szczepionkami 7 paź 2018, 20:00 W OGÓLNOPOLSKIM STOWARZYSZENIU SZERZENIA WIEDZY O SZCZEPIENIACH nastał czas pogodnego spoglądania w przyszłość. Sejm przyjął obywatelski projekt ustawy o dobrowolności szczepień do dalszych prac w komisjach celem odbycia nad nim debaty.... 11
  • Info radar 7 paź 2018, 20:00 Sikorski wycofuje się z oszczerstw Były szef MSZ Radosław Sikorski zamieścił na Twitterze wpis, w którym określił tygodnik „Wprost” mianem „kupionego za ruskie pieniądze”. Gdy dostał wezwanie do usunięcia zniesławiającego... 11
  • Trzy refleksje z San Sebastián 7 paź 2018, 20:00 Odżywa kino polityczne. Reżyserzy uważnie obserwują polityków i przenoszą na ekran wstrząsy dzisiejszej Europy. Ale też coraz wnikliwiej obserwują własne środowisko. 12
  • Uwielbiam życie 7 paź 2018, 20:00 Rozmowa z Janem Peszkiem, aktorem 15
  • Awantura o „Kler” 7 paź 2018, 20:00 lewo „MONACHOMACHIA” I. KRASICKIEGO NIE JEST WCALE PARODIĄ CZY POEMATEM HE ROIKOMICZNYM, jak się uczą dziatki w szkole, a tygodnik „Nie” J. Urbana nie jest wcale skandalizującym pismem satyrycznym – to zwykłe reportaże z życia... 16
  • Nowy układ władzy 7 paź 2018, 20:00 Po wyborach samorządowych w obozie władzy dojdzie do nowego rozdania. Kto wygra walkę o wpływy, a kto na niej straci? 18
  • Pęknięcie w klubie PiS 7 paź 2018, 20:00 Przegrane głosowanie nad kandydaturą rzecznika praw dziecka to efekt walki o wpływy na prawicy i żółta kartka dla duetu Terlecki – Mazurek, który rządzi klubem PiS. 24
  • Zakażenie 7 paź 2018, 20:00 Po kłótni o imigrantów teraz wybuchła między Rzymem i Brukselą awantura o włoski budżet. Rządząca koalicja Salviniego i Di Maio ustaliła bowiem, że przyszłoroczny włoski deficyt budżetowy wyniesie 2,4 proc. dochodu narodowego. Jak... 25
  • Jak rolnik z rolnikiem 7 paź 2018, 20:00 Minister Jan Krzysztof Ardanowski dogaduje się z polską wsią. W kuluarach mówi się, że jest pogromcą PSL. Tylko czy wspólnego języka z chłopami wystarczy na długo? 27
  • Mam nadzieję, że Tusk wróci 7 paź 2018, 20:00 Donald Tusk skumulował atuty, które pozwolą mu wystąpić w charakterze patrona całej opozycji. Bez niego ma ona dużo mniejsze szanse – mówi „Wprost” prof. Aleksander Smolar, prezes Fundacji Batorego. 32
  • Ziemiec 2010-2018 7 paź 2018, 20:00 Kiedy przyjeżdżam do Polski, zaglądam do rządowej telewizji. Zawsze to szok. Zwłaszcza że na co dzień oglądam niemiecką telewizję publiczną. Tych dwóch rzeczywistości nie da się porównać, to tak, jakby porównywać mąkę z... 37
  • Jak TO robią w PiS… a jak w Platformie 7 paź 2018, 20:00 Wyborcy PiS zaczynają współżycie blisko rok później niż wyborcy Platformy i SLD – mówi prof. Zbigniew Izdebski, seksuolog. 38
  • Ateista wśród katolików 7 paź 2018, 20:00 Nikt mu nie zabrania nie wierzyć w Boga. Z szacunku do wierzących lepiej by jednak było, gdyby się z tym nie obnosił. 44
  • Jest tu miejsce dla takich wyrzutków jak my 7 paź 2018, 20:00 Ile trzeba mieć arogancji, aby dla całego rodzaju ludzkiego kreślić wspólny mianownik? Nie da się miliardom ludzi przyczepić jednego boga, spłaszczyć ich potrzeb – o swoim stosunku do Kościoła mówi Adam Nergal Darski. 48
  • Jak grano o Chopina 7 paź 2018, 20:00 Francuska firma LTR była bliska podpisania umowy na wynajem powierzchni handlowych na Lotnisku Chopina. Za ceny 12 razy niższe niż rynkowe. „Wprost” dotarł do dokumentów w tej sprawie. 52
  • Bitwa o wyjście 7 paź 2018, 20:00 Przedsiębiorcy walczyli, by opóźnić wprowadzenie exit tax, czyli podatku od wyprowadzenia firmy za granicę. Rząd był jednak nieugięty i nowy podatek będzie obowiązywał od początku 2019 r. 56
  • Hossa Bessa 7 paź 2018, 20:00 Płacz po Wiedźminie 60 mln zł chce od spółki CD Projekt Andrzej Sapkowski. Pismo z żądaniem zapłaty pieniędzy wpłynęło do producenta gier z serii „Wiedźmin” od prawników reprezentujących pisarza. Autor sagi o wiedźminie już... 59
  • Małopolskie Orły nagrodzone 7 paź 2018, 20:00 Najlepsi przedsiębiorcy regionu odebrali nagrody na gali Orły Wprost w Krakowie. 60
  • MAM więcej na rachunki 7 paź 2018, 20:00 Każdy może realnie obniżać swoje rachunki za media. Pomogą nowoczesne narzędzia, takie jak platforma MAM. 62
  • Zaproszenie nie do odrzucenia 7 paź 2018, 20:00 Turcja i Rosja wciągają Europę do antyamerykańskiej gry na Bliskim Wschodzie. Groźba uruchomienia nowej fali migracji z Syrii okazuje się bardzo skuteczna. 65
  • Boris, ostatnia nadzieja Albionu na udany brexit 7 paź 2018, 20:00 Boris Johnson to inteligentny improwizator i świetny mówca, ale ponoć leń i kobieciarz. Torysi coraz częściej mówią, że tylko on może z sukcesem wyprowadzić Wielką Brytanię z UE. 68
  • Gigantyczna kosmiczna gąbka 7 paź 2018, 20:00 Korzystając z najnowszych odkryć, badacze Wszechświata stworzyli trójwymiarowe mapy rozkładu galaktyk, z których wyłania się struktura podobna do gąbki. 73
  • Know How 7 paź 2018, 20:00 Złamać zasady Nowa „FIFA” 19 wita nas hymnem Ligi Mistrzów oraz informacją, że możemy zagrać w finale turnieju, gdzie zmierzą się Juventus Turyn oraz Paris Saint Germain. Twarzą gry jest oczywiście Ronaldo, choć ostatnio wydawca... 75
  • Młodzi, szczupli, chorzy 7 paź 2018, 20:00 Wysoki cholesterol kojarzony jest głównie z osobami starszymi, ale często odkrywa się go u 30-latków. 76
  • Na kogo czyhają rusałki 7 paź 2018, 20:00 Ten film powstał z żalu, że nie udało się powiedzieć sobie wszystkiego – mówi Janusz dwa lata po śmierci brata Andrzeja. „Jak pies z kotem” to opowieść o dwóch Kondratiukach. 80
  • Ostatni trzask mody 7 paź 2018, 20:00 Gdy wydawało się, że DVD, winyle i kasety magnetofonowe skończą na śmietniku historii, one znalazły swoją niszę i mają się coraz lepiej. 84
  • Wydarzenie 7 paź 2018, 20:00 Ona z łukiem, ty z padem Lara Croft przeszła długą drogę, od kiedy w 1996 r. zobaczyłem ją po raz pierwszy. Z pani archeolog o ponętnych kształtach, która nie rozstawała się z dwoma pistoletami Glock, przeistoczyła się w żądną... 88
  • Film 7 paź 2018, 20:00 DRAMAT Rachunek traum „ K RWAWA NIEDZIELA”, „LOT 93” – Greengrass potrafi opowiadać o bolesnych wydarzeniach w sposób chłodny i paradokumentalny. Teraz łapie rzeczywistość na bieżąco, przenosząc na ekran zamach Andersa Breivika... 89
  • Muzyka 7 paź 2018, 20:00 ROCK Delikatny krzyk To miała być najbardziej emocjonalna płyta w karierze zespołu. Trudno się dziwić – gitarzysta formacji Piotr Grudziński umarł ponad dwa lata temu, a lider Mariusz Duda stracił ojca. Nie mamy tu jednak emocji tak... 90
  • Książka 7 paź 2018, 20:00 ESEJ Katalog przemian Jadę powolnym pocią giem. Oglą dam mój kraj. Nie widzę mojego kraju” – tak się kończy książka Anny Arno. Książka piękna i wzruszająca. Te trzy krótkie zdania, z którymi autorka zostawia czytelnika, są... 92
  • Kalejdoskop 7 paź 2018, 20:00 WYSTAWA Wymuszona bliskość 16 MKW. – MINIMUM TYLE WEDŁUG PRLOWSKICH NORMATYWÓW musiało mieć największe pomieszczenie w mieszkaniu. Niby niemało – zważywszy, że obecnie czasem całe „mikroapartamenty”, których zdjęcia są na... 93
  • Kulturalna trzynastka 7 paź 2018, 20:00 Marcin Kydryński DZIENNIKARZ, PREZENTER 1. Kulturalnie potrafię... Prowadzić samochód. Nie najgorzej idzie mi też ze sztućcami. 2. Którym bohaterem z literatury chciałbyś być i dlaczego? Dziś to raczej podmiot liryczny takiego... 94
  • Lubiewo wyklęte 7 paź 2018, 20:00 Jeśli w pisowskiej Polsce mógł wyjść za państwowe pieniądze PISF „Kler”, to zaczynam mieć nadzieję na zielone światło dla „Lubiewa”... Od kilku lat bowiem słyszę, że czasy nie po temu, PISF dotacji wielomilionowych nie... 95
  • Jak się nie wypalić 7 paź 2018, 20:00 Wypalenie zawodowe jest jak grypa. Może dopaść każdego, choć nie każdy tak samo ostro je przechodzi. Jak się przed nim bronić? 96
  • Zrób sobie… Kukiza 7 paź 2018, 20:00 Mamy dość genderowych wymoczków i tęczowej zbieraniny ze Zbawixa. Dajcie nam tu normalnego, zdrowego, polskiego chłopa z jajami! 98

ZKDP - Nakład kontrolowany