Pisanie to wolność

Pisanie to wolność

31 powieści w wieku 31 lat to dla Remigiusza Mroza chyba za mało. Właśnie napisał książkę „O pisaniu na chłodno”.
Rozmawiał Bartosz Czartoryski

Wystarczy rzut oka na bibliografię Remigiusza Mroza i można by dojść do wniosku, że twoje życie składa się z dwóch rzeczy: pisania i pisania. Jak to z tobą naprawdę jest?

Właściwie z trzech, bo dodałbym do tego jeszcze pisanie.

Sam mówisz, że codziennie musisz napisać co najmniej 10 stron, co wskazuje na pewną kompulsywną potrzebę. Z czego ona wynika?

W tej chwili chyba po prostu ze sposobu życia – bez pisania nie funkcjonuję, a może nawet bez niego po prostu mnie nie ma. Gdybyś zapytał mnie o to kilka lat temu, powiedziałbym pewnie, że wynika to z potrzeby opowiedzenia historii, które kotłują się w mojej głowie. Ale wydaje mi się, że teraz to coś więcej. Każdy musi mieć jakiś cel egzystencji, prawda?

Pewnie, ale dochodzi do tego aspekt, że tak powiem, zawodowo-merkantylny, bo to jednak twoja praca. A czasem ludzie biorą sobie od pracy wolne. Ty nie.

Wszystko dlatego, że zasadniczo mam wolne za każdym razem, kiedy siadam do pisania. Realny świat znika, a razem z nim wszystko, co mogłoby uświadomić mi, że w istocie pracuję. Tak naprawdę to po prostu realizacja pasji, a więc rzecz czysto hedonistyczna. Pewnie, kiedy już wynurzę się ze świata powieści, czasem padam na twarz, ale w trakcie roboty zupełnie tego nie odczuwam.

Jeśli dobrze liczę, w 2016 r. opublikowałeś aż 10 powieści, co jest wyczynem na naszym rynku bezprecedensowym, chyba od czasów Kraszewskiego. Budzi to pewne podejrzenia i generuje zarzuty, że albo systematycznie obniżasz literackie loty, albo masz ghostwritera.

Ba, widziałem analizy rozbieżności stylistycznych, które miały tego dowodzić – co samo w sobie jest najwyższą pochwałą dla pisarza, który stara się zmieniać styl przy określonej konwencji. Ale, mówiąc poważnie, od momentu debiutu robię właściwie to samo, czyli w określonych godzinach przesiaduję przed laptopem i przelewam na elektroniczny papier to, co domaga się opowiedzenia. Chociaż nie, jest jedna zmiana – kilka dni temu pojawiły się w sieci wykresy, z których wynika, że moje tempo z roku na rok spada.

Dzięki twojej literackiej płodności możesz niemal natychmiast reagować na to, co dzieje się w kraju i umieszczać swoją prozę w określonych kontekstach. Nie boisz się jednak, jako pisarz popularny, że dotykanie kwestii niekiedy delikatnych może zrazić do ciebie czytelnika z tej czy innej opcji politycznej? A może nie lubisz grać bezpiecznie?

Podczas pisania właściwie się o tym nie myśli. I wydaje mi się, że jeśli jakikolwiek autor boi się czegoś w trakcie pracy nad książką, to powinien zastanowić się nad tym, czy aby na pewno wybrał dobrą profesję. Pisanie to przecież wolność. Chwila, w której pisarz sam zacznie z jakiegoś powodu się ograniczać, to także moment jego twórczego fiaska. W moim przypadku zazwyczaj ostatecznie wychodzi tak, że światopoglądy danych postaci mniej więcej się równoważą. Czasem szala przechyla się na jedną, czasem na drugą stronę, ale waga nigdy się nie przewraca. Mam dosyć liberalnego Kordiana Oryńskiego, mam konserwatywnego Forsta, a w serii politycznej korzystam z dobrodziejstwa całego przekroju postaci o różnych światopoglądach. Choć niedawno zorientowałem się, że w tym ostatnim wypadku nastąpił przechył nieco na prawo, bo większość centrowych i lewicowych polityków kopnęła w kalendarz. Ale to nigdy nie jest wynik planowania – opowieść sama decyduje, jak rozłoży się ciężar.

Dobrze, że o tym mówisz, bo są przeróżne szkoły, jedna wyznaje przekonanie, że to opowieść prowadzi autora, druga – że pisarz jest demiurgiem. Jedni wierzą w research, inni w wyobraźnię. Gdzie byś uplasował siebie?

Pewnie gdzieś pośrodku. Każda powieść stoi researchem, bo to on pozwala związać się z nią emocjonalnie, jeszcze zanim rozpoczniemy właściwą pracę. To nasienie, z którego kiełkują pędy wyobraźni. I wydaje mi się, że podobnie jak ogrodnik nie ma wielkiego wpływu na to, jaki kształt ostatecznie przybierze roślina, tak i autor niewiele ma to powiedzenia w kwestii końcowego rezultatu swojej pracy.

Po co ci był eksperyment ze skandynawskim alter ego?

Z dwóch powodów. Po pierwsze, chciałem sprawdzić, jak wydawcy zareagują na debiutanta z zagranicy – i czy będzie miał łatwiej od Polaka w podobnej sytuacji. Różnica była większa, niż sądziłem. Raptem godzinę po wysłaniu e-maili dostałem już pierwsze oferty – a przecież nikt nie zdążył przeczytać choćby części książki. W przypadku polskiego debiutanta to niespotykane, widać wystarczy obce nazwisko. Po drugie, chciałem sprawdzić się bez wspomagania własnym nazwiskiem. I był to dość ciekawy test, bo wielu recenzentów, którym niespecjalnie przypadły do gustu moje książki, chwaliło debiutanta z Wysp Owczych. Wśród nich bodaj tylko jedna osoba zauważyła jakieś punkty styczne z powieściami, które wydawałem pod własnym nazwiskiem – więc wydaje mi się, że eksperyment był udany. Żałuję tylko, że trwał tak krótko, bo liczyłem na to, że uda mi się pisać jako Ove przynajmniej przez kilka lat.

Było to dla ciebie trudna operacja logistyczna? Już na etapie podpisywania umowy wydawniczej sprawa teoretycznie powinna wyjść na jaw.

Utrzymywałem tajemnicę aż do samego końca. Negocjowałem więc warunki jako Ove Løgmansbø, a kiedy wszystko było ustalone, powiedziałem wydawcy, że tak naprawdę jestem polskim autorem. Jakiś czas później dałem redaktor naczelnej kilka wskazówek, a ona niczym najlepszy dochodzeniowiec rozwiązała zagadkę. Na podpisanie umowy nie musiałem więc ani przywdziewać swetra z owczej wełny, ani maskować facjaty sztuczną, marynarską brodą.

Od świąt w serwisie Player dostępny jest serial „Chyłka: Zaginięcie” według twojej prozy. Brałeś czynny udział w pracach nad scenariuszem?

Broń Boże! Kiedy tylko padła taka propozycja, od razu powiedziałem, że to nie moje podwórko. Znam się na pisaniu powieści, nie scenariuszy. To dla mnie zbyt sztywna forma i mimo że próbowałem się w niej odnaleźć, szybko stwierdziłem, że nic dobrego z tego nie będzie. Od produkcji też zamierzałem trzymać się z daleka, bo wychodzę z założenia, że ekranizacja to odrębne, samodzielne dzieło. Gdyby było dokładnym powieleniem materiału źródłowego, straciłoby rację bytu. Mimo to producenci na bieżąco podsuwali mi pomysły fabularne i castingowe, konsultowali tę czy inną kwestię i byli ciekawi mojego zdania. Z punktu widzenia autora to właściwie sytuacja wymarzona – bo z jednej strony niczego nie zepsuje, a z drugiej – czuję się częścią zespołu.

Okładka tygodnika WPROST: 1/2019
Więcej możesz przeczytać w 1/2019 wydaniu tygodnika „Wprost”
Zamów w prenumeracie lub w wersji elektronicznej:
 0

Spis treści tygodnika Wprost nr 1/2019 (1867)

  • Bądźmy otwarci na zmiany 26 gru 2018, 20:00 Co przyniesie 2019 r.? Na to pytanie poszukujemy odpowiedzi w tym wydaniu „Wprost”. Zapraszam do lektury. Ja natomiast dodam: nowy rok przyniesie zmiany, jakich się nie spodziewamy. Niby wiemy, że świat się zmienia, ale nie do końca sobie... 3
  • Niedyskrecje parlamentarne 26 gru 2018, 20:00 OPOZYCJA MODLI SIĘ O ARESZTOWANIA. To nie żart, tylko wnioski płynące z wyborów samorządowych. W Koszalinie, mieście posła Stanisława G. (aresztowanego przed wyborami samorządowymi, wypuszczonego i ostatnio ponownie zatrzymanego),... 6
  • Obraz tygodnia 26 gru 2018, 20:00 3+1 Najskromniejszy polski gwiazdor Dawid Podsiadło 3 razy z rzędu wystąpił na wyprzedanym do ostatniego miejsca Torwarze, więc z rozpędu zagrał jeszcze na Dużej Scenie Teatru Narodowego Przegrany Jose Mourinho, największy megaloman... 8
  • Info radar 26 gru 2018, 20:00 PiS szykuje program dla Polonii Partia Jarosława Kaczyńskiego chce zaproponować program pomocowy dla Polaków wracających z emigracji. – Dostajemy sygnały, że ci, którzy wyjechali za granicę w celach zarobkowych, są skłonni wrócić... 10
  • Kusząca wizja wcześniejszych wyborów 26 gru 2018, 20:00 OSTATNIO SCENA POLITYCZNA ŻYJE SPEKULACJAMI, CZY DOJDZIE DO SKRÓCENIA kadencji obecnego parlamentu i w związku z tym wyborów do Sejmu i Senatu będziemy mieli wczesną wiosną. Opozycja grzmi, że PiS boi się protestów społecznych oraz... 11
  • Utrata płynie przez kawiarnię 26 gru 2018, 20:00 Pusto się robi wokół, coraz bardziej pusto. Ludzie umierają i wtedy dokładnie widać, jak to ktoś głupio wymyślił, że nie ma ludzi niezastąpionych. 12
  • Dobry rok 2019? 26 gru 2018, 20:00 Lewo TO BĘDZIE DOBRY ROK. ROK ATRAKCJI, NIESPODZIANEK I CUDÓW. Atrakcji – bo idą wybory, szykują się więc zmiany, będą emocje, rotacje, nowe twarze, nowe hasła. Niespodzianek – bo kandydaci mają coraz więcej narzędzi, by nas... 14
  • Trendy 2019 26 gru 2018, 20:00 1. Donald Tusk To nazwisko w przyszłym roku będzie budziło największe emocje na naszej scenie politycznej. Powrotu Donalda Tuska do działalności publicznej w Polsce wyczekuje spora grupa polityków opozycji. Jedni dlatego, iż stracili na... 16
  • Polityczne rafy 2019 26 gru 2018, 20:00 Ten rok przesądzi o naszej scenie politycznej na najbliższe cztery lata. Nic dziwnego, że politycy szykują się do dziewięciomiesięcznej batalii o władzę. „Wprost” przewiduje, co może wywrócić ich plany. 26
  • Nie przesuwajmy Polski na Wschód 26 gru 2018, 20:00 Jedyny realny wybór, przed jakim stoi Polska, to opcja prozachodnia i opcja wschodnia – mówi prof. Jerzy Buzek, były premier i szef Parlamentu Europejskiego. 31
  • PiS przegra, ale wygra 26 gru 2018, 20:00 Sądzę, że po wyborach parlamentarnych PiS utrzyma władzę – mówi prof. Janusz Czapiński, psycholog społeczny. 37
  • Lis w samotrzasku 26 gru 2018, 20:00 Pogmatwane dzieje podwyżki cen prądu, która ma ponoć być, a jednocześnie jej nie będzie, są prognozą tego, jak w polskiej polityce będzie wyglądać rok 2019. Podwójne wybory sprawiają, że od obecnej zimy aż do przyszłej późnej... 39
  • Jest tylko czas teraźniejszy 26 gru 2018, 20:00 Po co takich ludzi jak Ola się reanimuje? Po co się ich bierze na OIOM, po co ich się ratuje, skoro za chwilę ich się zostawia? Jeśli jesteśmy tak oszczędni, to skasujmy ratowanie – mówi Ewa Błaszczyk. 41
  • Testament Miętusa i Syfona 26 gru 2018, 20:00 Przełom roku. Trzeba podsumować, składać życzenia, podejmować noworoczne postanowienia. Pod dyktando i pod presją tradycji, kultury, mediów. I w takt kolęd, którymi katują nas co najmniej od początku grudnia wszystkie bez wyjątku... 45
  • Polacy mogliby pomagać bardziej 26 gru 2018, 20:00 Chętnie bym zaprosił polskich polityków do obozów, w których działamy. Może to ich przekona do przyjęcia choć kilkunastu uchodźców? – zastanawia się Wojciech Wilk, prezes Polskiego Centrum Pomocy Międzynarodowej (PCPM). 46
  • Prognozy 2019 26 gru 2018, 20:00 1. Waluty NADCHODZĄ ZŁE CZASY DLA FRANKOWICZÓW. NA ŚWIECIE pomału zaczyna się spowolnienie gospodarcze, co oznacza, że będą rosnąć bezpieczne waluty, jak jen czy frank. Dolar jest teraz bardzo przewartościowany, więc w przyszłym roku... 50
  • Polski czempion 26 gru 2018, 20:00 LOT jest dziś najdynamiczniej rozwijającą się linią lotniczą w Europie. 52
  • ARP S.A. tworzy dobry klimat dla inwestycji 26 gru 2018, 20:00 Gry wideo, restrukturyzacja, finansowanie przedsiębiorstw czy zarządzanie specjalnymi strefami ekonomicznymi. Obszary działalności Agencji Rozwoju Przemysłu S.A. są bardzo rozległe. 54
  • Korepetycje dla przedsiębiorców 26 gru 2018, 20:00 Co nam robią Facebook i Google, czy euro da się naprawić, czy jesteś frajerem oraz jak powstało imperium Big Maca. Oto subiektywny przewodnik po książkach biznesowych roku. 58
  • Udany rok PKP Intercity 26 gru 2018, 20:00 PKP Intercity realizuje największy program inwestycyjny w swojej historii oraz rozbudowuje ofertę połączeń krajowych i międzynarodowych. Podróżni to doceniają. 62
  • Potęga polskiej wsi 26 gru 2018, 20:00 1 mld zł przychodu – taką kwotą trzeba było się pochwalić, by trafić do trzydziestki największych firm rolniczych w Polsce. 64
  • Rzucamy rękawicę wielkim graczom 26 gru 2018, 20:00 Polska żywność wygrywa na świecie swoim smakiem i jakością. My ze swojej strony pomagamy marketingowo – mówi Piotr Serafin, dyrektor generalny Krajowego Ośrodka Wsparcia Rolnictwa. 66
  • Tradycja się liczy 26 gru 2018, 20:00 Toruński wytwórca wódek to jeden z ostatnich producentów wódki z polskim kapitałem – mówi Grzegorz Grabowski, dyrektor zarządzający Toruńskich Wódek Gatunkowych. 69
  • Krok milowy dla ochrony klimatu 26 gru 2018, 20:00 Przyjęty podczas szczytu klimatycznego COP24 Pakiet katowicki tworzy reguły światowej polityki klimatycznej na najbliższe lata. 70
  • Renesans eleganckiej muchy 26 gru 2018, 20:00 Co łączy wysoką modę i używaną odzież? Na pewno najnowsza kolekcja projektanta mody Mariusza Przybylskiego BOW RE:TIED, stworzona we współpracy z firmą VIVE Textile Recycling. 74
  • Naszą misją są innowacje 26 gru 2018, 20:00 Nasza firma co roku przeznacza na badania i rozwój średnio 18 proc. obrotów – mówi Oliver Koehncke, dyrektor generalny Boehringer Ingelheim Polska. 76
  • Ćwierć wieku cyfrowej rewolucji 26 gru 2018, 20:00 Przyznanie nagród im. prof. Tomasza Hofmokla osobom zasłużonym dla rozwoju społeczeństwa informacyjnego zbiegło się z obchodami 25. rocznicy istnienia NASK. 78
  • Osładzamy Polakom życie 26 gru 2018, 20:00 Słodkie przekąski mają rację bytu w epoce fit i zdrowego trybu życia. Zmianie uległy tylko trendy ich spożycia – mówi Robert Rudnicki, prezes FC Pszczółka sp. z o.o. 80
  • Populizm zostanie z nami na dłużej 26 gru 2018, 20:00 Populizm stał się obelgą służącą do okładania politycznych przeciwników. Jednak takie partie po prostu lepiej rozgrywają rosnące poczucie niechęci do elit lekceważących problemy zwykłych ludzi – mówi prof. Roger Eatwell. 83
  • Know How 26 gru 2018, 20:00 Pierścienie tylko na chwilę Choć to może z naszego punktu widzenia odległa perspektywa, ale według NASA za 300 mln lat, a być może nawet już za 100 mln lat Saturna nie będą otaczać charakterystyczne dla tej planety pierścienie... 86
  • Powstanie Wielkopolskie: zasłużone zwycięstwo 26 gru 2018, 20:00 Powstanie Wielkopolskie, które rozpoczęło się 100 lat temu w Poznaniu, było pierwszym wielkim sukcesem wojskowym i politycznym odradzającego się państwa polskiego. 100 lat temu w Poznaniu Wielkopolanom zawdzięczamy wprowadzenie do polskiej polityki pojęć i dyskusji, które są... 87
  • Bohaterowie, których być może jeszcze nie znacie 26 gru 2018, 20:00 Na sukces wielkopolskiego zrywu zapracowało znacznie więcej osób mniej znanych niż Ignacy Paderewski, którego postać przysłoniła pamięć o nich. 91
  • Paderewski. Nauczyciel patriotyzmu 26 gru 2018, 20:00 W spektaklu, w którym gram, Paderewski – nawet w kapciach i piżamie – opowiada o swoim największym pragnieniu, czyli o tym, by Polska wróciła na mapę Europy – mówi Krzysztof Tyniec, aktor. 93
  • Scalić rozszczepiony umysł 26 gru 2018, 20:00 Słyszy głosy, choć nikt nie mówi, czuje się osaczony, prześladowany: mózg chorego na schizofrenię jest jak ogarnięty pożarem. Dziś można już jednak tę chorobę leczyć skutecznie. 96
  • Schudnąć raz na zawsze 26 gru 2018, 20:00 Obiecujesz sobie, że zrzucisz wagę. Przechodzisz na dietę, a po kilku tygodniach witasz efekt jo-jo. Co zrobić, żeby tym razem naprawdę się udało? 98
  • Cyfrowa nieśmiertelność 26 gru 2018, 20:00 Dotarcie do najbliższych gwiazd może wymagać odbycia podróży trwającej wiele ludzkich pokoleń. Zatem przedłużenie ludzkiego życia i poszukiwanie nieśmiertelności mogą odegrać istotną rolę w badaniach Wszechświata. Narodził się też pomysł, by wgrać świadomość człowieka do... 101
  • Strój dźwięków 26 gru 2018, 20:00 Nie myślę o tym, do kogo piszę, tylko piszę do siebie Tylko wtedy mam gwarancję, że to jest w porządku – mówi Mela Koteluk, która powraca z nową płytą. 105
  • Udręka i ekstaza 26 gru 2018, 20:00 Koncerty gwiazd światowego formatu, „Gwiezdne wojny” i „Godzilla” w kinach, ostatni sezon „Gry o tron” w HBO czy nowa powieść Michela Houellebecqa – recenzenci „Wprost” zapowiadają, że w 2019 r. nie będziemy się nudzić. 108
  • Pisanie to wolność 26 gru 2018, 20:00 31 powieści w wieku 31 lat to dla Remigiusza Mroza chyba za mało. Właśnie napisał książkę „O pisaniu na chłodno”. 112
  • Wydarzenie 26 gru 2018, 20:00 Nowa Polska, nowa sztuka Po dobrej wystawie o Paderewskim i średniej o Józefie Brandcie otrzymujemy trzecią odsłonę cyklu „Niepodległa”. Choć „bohaterką” ekspozycji jest rocznica 1918 r., to kurator Piotr Rypson – niestety... 114
  • Film 26 gru 2018, 20:00 Dorosłe dzieci ANNE-DAUPHINE JULLIAND WIE, O CZYM OPOWIADA. Zna ból po stracie dziecka. Wysiedziała swoje w szpitalach, na oddziałach pediatrycznych, w których kolorowe obrazki mają odwrócić oczy od śmierci i cierpienia. I właśnie o... 115
  • Muzyka 26 gru 2018, 20:00 Boss na Broadwayu Bruce Springsteen, „Bruce Springsteen on Broadway”, Sony Music W rankingu najbardziej niedocenionych w Polsce ikon rocka Springsteen plasowałby się w czołówce. Niby wszyscy go znają, ale żeby tak pochwalić się... 116
  • Książka 26 gru 2018, 20:00 Droga przez mękę JEDEN Z NAJWYBITNIEJSZYCH POLSKICH KOMPOZYTORÓW WSPÓŁCZESNYCH ZMARŁ W 2010 R. Teraz dziennikarka i muzykolożka Maria Wilczek-Krupa napisała jego świetną biografię. Są w niej fragmenty o dzieciństwie na Śląsku,... 117
  • Kalejdoskop 26 gru 2018, 20:00 Chwilo, trwaj Teatr to być może najbardziej ulotna ze sztuk, dlatego tak ważna jest teatralna fotografia – utrwala dzieło, którego za chwilę nie będzie. Instytut Teatralny już po raz czwarty zorganizował konkurs, którego plon możemy... 118
  • Kulturalna trzynastka 26 gru 2018, 20:00 Tomasz Szczepanik MUZYK, KOMPOZYTOR, WOKALISTA ZESPOŁU PECTUS 120
  • Śpieszmy się umawiać na kawę... 26 gru 2018, 20:00 Nie żyje moja wielka przyjaciółka Zuzia Łapicka. Jeszcze na premierze filmu „Fuga”, parę tygodni temu, rozmawialiśmy, że musimy się koniecznie spotkać na kawę, miałem Jej dać „Dziennik kubański”, on by się jej podobał...... 121
  • Zrób sobie… Solorza 26 gru 2018, 20:00 Czego państwo sobie życzą w nowym roku? Sławy i pieniędzy? Świetnie się składa, bo właśnie mamy tu eksperta w dziedzinie mediów i finansów. 122

ZKDP - Nakład kontrolowany