Podglądanie Polski

Podglądanie Polski

Eastern, reż. Piotr Adamski
Eastern, reż. Piotr Adamski
„Eastern” i „Nic nie ginie” to odkrycia 38. Festiwalu Młodzi i Film w Koszalinie. Ich twórcy uciekają od dosłowności, ale mówią o Polakach więcej niż niejedna polityczna analiza.
Jakub Demiańczuk

Proszę wyobrazić sobie Polskę, w której żyją dwa plemiona, skłócone ze sobą od tak dawna, że zemsta jest jedynym motorem ich działania. Walcząc o dominację, wymierzają sobie cios za ciosem, a wszystko w majestacie prawa. Brzmi znajomo, prawda?

Bardzo dziki wschód

„Eastern” Piotra Adamskiego pokazuje właśnie taką Polskę w skali mikro. Losy walczących ze sobą rodzin, Nowaków i Kowalskich, łatwo można odczytać jako metaforę współczesnej rzeczywistości. A jednocześnie to sprawnie zrealizowane kino gatunkowe, mroczna ballada utrzymana w konwencji opowieści z Dzikiego Zachodu, choć zamiast prerii jej scenerią są pozornie spokojne osiedla na przedmieściach. Ale wśród lśniących czystością, niepokojąco podobnych do siebie domów mieszka przemoc. Tu można nosić broń na widoku, na stacji benzynowej kupuje się ostrą amunicję, a narodziny dziecka świętuje kanonadą przy grillu. Można nawet kupić zgodę między zwaśnionymi rodzinami, płacąc kartą u wyspecjalizowanego adwokata. „Eastern” z powodzeniem przekłada estetykę kina zemsty na polskie realia.

Znakomite zdjęcia Bartosza Nalazka i odwołująca się do westernowej tradycji muzyka Huberta Zemlera – a także świetnie wkomponowany w fabułę numer „Monza” hiphopowej grupy PRO8L3M – konsekwentnie pomagają budować filmową rzeczywistość. Ale Adamski gra z konwencją w pełni świadomie, decyduje się na przełamanie schematu. Początkowo wydaje się, że wendeta będzie wieczna, ale gdy wyrok pada na córkę jednej z rodzin – a wykonać go ma dziewczyna niewiele starsza od ofiary (swoją drogą, grające główne role Maja Pankiewicz i Paulina Krzyżańska to aktorskie objawienia festiwalu) – dochodzi między nimi do kruchego rozejmu. Ale w świecie pokazywanym przez Adamskiego nie można tak po prostu przekroczyć plemiennych podziałów – porozumienie jest możliwe tylko dzięki pieniądzom, więc dziewczyny muszą złamać prawo, by zdobyć gotówkę. Dla nich samych wspólnota doświadczeń okaże się jednak ważniejsza niż ustalone przez patriarchat reguły i nawet jeśli w końcu będą musiały się podporządkować tradycji, chcą zrobić to na własnych zasadach. Przy czym Adamski, choć daje widzom i bohaterom odrobinę nadziei, nie pozostawia miejsca na szczęśliwe zakończenie. A skoro zemsta nie jest drogą do rozwiązania konfliktu, to być może Polsce potrzebna jest terapia?

Na kozetce

Sesje terapeutyczne pojawiały się w filmach tegorocznego festiwalu zaskakująco często. W „Waranach z Komodo” Michała Borczucha były to zajęcia z osobami autystycznymi. W „Zgniłych uszach” Piotra Dylewskiego – niekonwencjonalna terapia małżeńska, która zmieniła się w agresywną wymianę oskarżeń i ciosów. Wreszcie w „Nic nie ginie” Kaliny Alabrudzińskiej (zdobywczyni nagrody za reżyserię) zbiorowa terapia stała się okazją do zbadania kondycji duchowej współczesnych dwudziestoparolatków: nieco zagubionych, rozdartych między marzeniami a bolesnymirealiami, zmuszonych do weryfikacji ambitnych planów. „Nic nie ginie” przypomina koncert: to bowiem nie tylko reżyserski debiut, lecz również dyplom studentów łódzkiej Filmówki. Studenci IV roku Wydziału Aktorskiego Szkoły Filmowej stanowią tu zgrany zespół, którym dyryguje grający rolę terapeuty Dobromir Dymecki.

Zaś partytura rozpisana przez Alabrudzińską jest precyzyjna, a zarazem pozostawia przestrzeń na elementy improwizacji. I nawet jeśli gdzieś czasem zabrzmią fałszywe nuty, nie psują efektu zbiorowej pracy. Reżyserka nie rości sobie przy tym pretensji do stawiania pokoleniowych diagnoz. Pozbawiony moralizatorskiego tonu i sztucznie wykreowanych konfliktów film staje się zwierciadłem, w którym przejrzeć się mogą nie tylko rówieśnicy bohaterów. Codzienność z prasowych nagłówków przebija się tu rzadko – ot, jeden z uczestników terapii, chłopak wściekły na cały świat, okazuje się skrajnym nacjonalistą – bo też nie jest to film o politycznych czy też nawet życiowych wyborach. To opowieść o samotności i często nieuświadomionej potrzebie bliskości. „Bohaterowie filmu chorują na moją ulubioną chorobę – smutek”, mówiła Kalina Alabrudzińska, lecz jakby na przekór rzeczywistości ów smutek jest jednocześnie źródłem nieoczekiwanego komizmu. Więc może istnieje szansa, aby się od niego odbić?

Okładka tygodnika WPROST: 26/2019
Więcej możesz przeczytać w 26/2019 wydaniu tygodnika „Wprost”
Zamów w prenumeracie lub w wersji elektronicznej:

Spis treści tygodnika Wprost nr 26/2019 (1891)

  • Śpieszmy się chronić dzieci 23 cze 2019, 20:00 Sprawy najmłodszych znalazły się w centrum uwagi. Szerokim echem odbiła się wypowiedź rzecznika praw dziecka, który w rozmowie z Magdaleną Rigamonti w „Dzienniku Gazecie Prawnej” powiedział, że trzeba odróżnić klaps od bicia.... 3
  • Niedyskrecje parlamentarne 23 cze 2019, 20:00 Świat się zmienia – panie rozważają problematykę europejską w swoim gronie, a pan chwali się torebką jak Tinky Winky 6
  • Obraz tygodnia 23 cze 2019, 20:00 10-20% tylko taką część masy biustu powinny utrzymywać ramiączka Wygrana Małgorzata Rozenek-Majdan Sam Patryk Vega rozważa zaangażowanie jej jako aktorki do swojej nowej produkcji filmowej. Przegrani Czytelnicy korzystający z... 10
  • Info radar 23 cze 2019, 20:00 Nowak i Giertych przegrali z „Wprost” Sławomir Nowak reprezentowany przez mec. Romana Giertycha przegrał batalię sądową o komentarze internautów z Agencją WydawniczoReklamową „Wprost” sp. z o.o. Nowak, były szef gabinetu... 12
  • Beza z zespołem 23 cze 2019, 20:00 MAGDA PAPUZIŃSKA CZY WAS TEŻ OGARNIA ZNUŻENIE, GDY KTOŚ WAM PROPONUJE WAŻNĄ I POTRZEBNĄ KSIĄŻKĘ O OSOBIE NIEPEŁNOSPRAWNEJ? No właśnie, człowiek jest, jaki jest, i wyklucza pewne sprawy z obszaru swoich zainteresowań. A tymczasem…... 13
  • Zmyć krew z twarzy i się podnieść 23 cze 2019, 20:00 Rozmowa z Anetą Todorczuk, aktorką 14
  • O obrażaniu 23 cze 2019, 20:00 Czy atakowanie elektoratu prz eciwnej opcji politycznej może zmienić jego przekonania? 16
  • Jak to było z aferą taśmową 23 cze 2019, 20:00 Najczęściej zadawane pytanie przez te ostatnie pięć lat? „Czy znając konsekwencje, zrobilibyście to samo, czyli opublikowali taśmy?”. Tak, bo taki był dziennikarski obowiązek. 18
  • Sidła na obywatela 23 cze 2019, 20:00 Głęboko współczuję rodzinie zamordowanej dziewczynki. Ale nie może być zgody na budowanie atmosfery linczu przez przedstawicieli władzy – mówi Adam Bodnar, rzecznik praw obywatelskich. 22
  • Rozrywanie Kukiza 23 cze 2019, 20:00 PiS postanowił rozmontować ugrupowanie Pawła Kukiza. W znacznej mierze skutecznie. Jednak – jak dowiedział się „Wprost” – muzyk prawdopodobnie pójdzie do wyborów z Polskim Stronnictwem Ludowym. 26
  • Nigdy nie byłem zakochany w PiS 23 cze 2019, 20:00 Skoro Jarosław Kaczyński nie ma potrzeby demokratyzacji państwa, to dla mnie rozmowa polityczna jest skończona – mówi Paweł Kukiz. 29
  • Czas fanatyków 23 cze 2019, 20:00 Gdyby w XIII w. istniały gazety, zajmowałyby się na czołówkach postacią 12-letniego Stefana z Cloyes, tak jak współczesne media fascynuje figura 15-letniej Grety Thunberg. Ale choć mediów wtedy nie było, przez ówczesną Europę i tak... 31
  • Pierwszy ranking polskich silver influencerów 23 cze 2019, 20:00 Chociaż młodzieńcze lata mają już dawno za sobą, znajomością nowych trendów zawstydzają niejednego dwudziestolatka. Osoby po sześćdziesiątce zaczynają odgrywać coraz ważniejszą rolę w świecie influencer marketingu. 32
  • Instagram mnie odmłodził 23 cze 2019, 20:00 Dzięki mediom społecznościowym zaczęłam nareszcie, na stare lata, podobać się sobie. Całe życie byłam zakompleksiona, a dziś nie chcę w sobie niczego zmieniać – mówi Maria Winiarska, aktorka. 39
  • Krowy na wypasie 23 cze 2019, 20:00 Jak zdesperowani aktywiści uratowali stado krów anarchistek przed niechybną śmiercią z woli urzędników. 42
  • Morderca nie czai się w ciemnej ulicy 23 cze 2019, 20:00 Zabójstwa dzieci zdarzają się stosunkowo rzadko, ale każde takie zdarzenie budzi ogromne społeczne emocje. Sprawca zwykle jest znajomym lub członkiem rodziny ofiary. 46
  • Rzecznik od siedmiu boleści 23 cze 2019, 20:00 Urzędnik powołany do ochrony najsłabszych, namaszczony przez PiS i biskupów, pochwala coś, co – zdaniem specjalistów – jest formą molestowania dzieci: „Sam z estymą wspominam to, że dostałem od ojca w tyłek” – przemówił... 49
  • Skok w bok 23 cze 2019, 20:00 W Mińsku rozpoczęły się właśnie Europejskie Igrzyska Olimpijskie. Łukaszenka robi Europejczykom imprezę sportową za dziesiątki milionów euro, bo liczy na to, że ci z Zachodu opróżnią u niego swoje grube portfele. 51
  • Hossa Bessa 23 cze 2019, 20:00 Rewolwer Van Gogha 162 tys. euro kosztował rewolwer kalibru 7 mm, który w zeszłym tygodniu 162 sprzedano na aukcji w Paryżu. To trzy razy więcej, niż wynosiła jego wyjściowa cena. Co w nim takiego niezwykłego? To z tej broni postrzelił... 54
  • Polska żywność podbija świat 23 cze 2019, 20:00 Ponad 120 mld zł – tyle wyniósł eksport artykułów rolno-spożywczych w 2018 r. To historyczny sukces, bo jeszcze 15 lat temu było to zaledwie 20 mld zł. 2019 r. może być jeszcze lepszy. 56
  • Dla tych, którzy są w potrzebie 23 cze 2019, 20:00 Krajowy Ośrodek Wsparcia Rolnictwa realizuje Program Operacyjny Pomoc Żywnościowa 2014-2020 skierowany do najbardziej potrzebujących osób w kraju. W 2018 r. pomoc ta trafiła do ponad 1,3 mln osób w formie 6,7 mln paczek żywnościowych i 1,7 mln posiłków. 58
  • Logistyka przyszłości 23 cze 2019, 20:00 Podwodne lub unoszące się w powietrzu magazyny. Przesyłki dostarczane przez drony i autonomiczne samochody. Firmy branży logistycznej patrzą w przyszłość. Cel? Maksymalne skrócenie czasu dostawy. 60
  • Przesyłka na dobrej drodze 24 cze 2019, 9:48 Innowacyjne rozwiązania to odpowiedź na potrzeby rynku – mówi Agnieszka Świerszcz, CEO DHL Parcel Polska. 61
  • Nowe auto z niską ratą 23 cze 2019, 20:00 I ty możesz jeździć nowym autem. Co więcej – nie będzie to dużo kosztować. Taką możliwość daje kredyt i leasing z niską ratą. 62
  • Gotówka do lamusa 23 cze 2019, 20:00 Branża technologiczna nie musi być mężczyzną – mówi Joanna Seklecka, prezes eService, laureatka ShEO Awards 2019 w kategorii Liderka Biznesu. 63
  • Finansowa podróż do przyszłości 23 cze 2019, 20:00 W pięknej scenerii Pałacu na Wyspie w Łazienkach Królewskich w Warszawie odebrali nagrody przedstawiciele wiodących instytucji finansowych, laureaci nagród Portfele „Wprost”. 64
  • Praca czeka na studenta 23 cze 2019, 20:00 Osoby wkraczające na rynek pracy chcą się rozwijać i dobrze zarabiać, a negocjacje warunków pracy ułatwia im deficyt na rynku. Obok nowoczesnych technologii widzą siebie w branży finansowej czy kreatywnej. Kręcą ich także psychologia i prawo. 67
  • Nowe kadry dla energetyki 23 cze 2019, 20:00 Dwanaście szkół z terenu działania Grupy Enea zostało objętych patronatem koncernu energetycznego. W ten sposób Enea realizuje wyzwania stawiane pracodawcom przez rynek pracy, m.in. te związane z pojawieniem się w branży energetycznej luki pokoleniowej oraz szybkim rozwojem... 70
  • Enea zatrudni osoby z niepełnosprawnościami 23 cze 2019, 20:00 Enea przystąpiła do pilotażowego programu „Praca – Integracja”. Jego celem jest zwiększenie zatrudnienia osób z niepełnosprawnościami, najbardziej narażonych na wykluczenie społeczne i długoterminowe bezrobocie. 72
  • ANWIL – sukces zbudowany na doświadczeniu 23 cze 2019, 20:00 Filary rozwoju włocławskiej spółki ANWIL to nieustanne podnoszenie specjalistycznych kompetencji pracowników, współpraca z ośrodkami akademickimi oraz przedsięwzięcia skierowane do studentów i absolwentów uczelni wyższych. 74
  • PKP Intercity pracodawcą przyszłości 23 cze 2019, 20:00 Wzrost liczby pasażerów PKP Intercity to wielka zasługa pracowników, którzy dążą do zapewnienia podróżnym najwyższej jakości usług i czuwają nad ich bezpieczeństwem. 76
  • Bitwa o Hongkong 23 cze 2019, 20:00 Setki tysięcy ludzi protestuje przeciwko próbie podporządkowania sobie przez Pekin jednego z największych centrów finansowych świata. Czy Hongkong zostanie użyty jako karta przetargowa w wojnie handlowej Chin z USA? 78
  • Mamy chcą szczepić 23 cze 2019, 20:00 Zdecydowana większość rodziców nie tylko chce szczepić dzieci, ale również chce rozszerzenia obowiązkowego kalendarza szczepień. Cieszy to ekspertów. 82
  • Pożegnanie z papierosem 23 cze 2019, 20:00 W Polsce nadal pali jedna czwarta społeczeństwa, a od kilku lat liczba palaczy nie spada. Aby porzucili papierosy, potrzeba nie tyle zakazów, ile alternatyw. 84
  • Ekstaza, histeria, dramat 23 cze 2019, 20:00 Jedzenie bananów w obronie prac Natalii LL to za mało. „Farba znaczy krew” w warszawskim MSN zmusza do poważnej dyskusji. Nigdy jeszcze nie było w Polsce tak aktualnego i reprezentatywnego przeglądu malarstwa kobiet. 87
  • Podglądanie Polski 23 cze 2019, 20:00 „Eastern” i „Nic nie ginie” to odkrycia 38. Festiwalu Młodzi i Film w Koszalinie. Ich twórcy uciekają od dosłowności, ale mówią o Polakach więcej niż niejedna polityczna analiza. 90
  • Wydarzenie 23 cze 2019, 20:00 Quo vadis, Donaldzie? „ROK ZA ROKIEM”, Russell T. Davies, 6 odcinków już dostępnych w HBO GO Akcja serialu „Rok za rokiem” rozgrywa się w bardzo bliskiej przyszłości: właśnie kończy się druga kadencja rządów Donalda Trumpa.... 92
  • Film 23 cze 2019, 20:00 Bez smyczy Kiedy jestem zmęczony, oglądam kotki w internecie – zdradził mi Werner Herzog. A jeśli urocze zwierzęta są w stanie skruszyć serce Wernera Herzoga, z łatwością poruszą każdego innego. Wiedzą to twórcy „Sekretnego... 93
  • Muzyka 23 cze 2019, 20:00 Kolekcjonerska perła Owiane legendami archiwum Prince’a skrywa ponoć setki nagrań, które nigdy nie ujrzały światła dziennego. Na „Originals” odkrywamy, jak brzmią kompozycje, które Prince stworzył dla innych twórców, a –... 94
  • Książka 23 cze 2019, 20:00 Ciemna strona Piotr Jan Marczyński, lekarz, który odkrył w sobie pasję pisarską, po udanym debiucie powieścią „Obchód” pojawia się w księgarniach z nowym utworem – „REP”. Uparcie zagląda za kulisy służby zdrowia. Poprzednia... 95
  • Powieść z wątrobianką 23 cze 2019, 20:00 Czy zastanawialiście się kiedyś państwo, dlaczego o tak szalonej, piekielnej, dzikiej, tajemniczej sferze działalności człowieka na ziemi, jaką jest gastronomia, powstała dotąd tylko jedna, jedyna powieść, mianowicie „Zaklęte... 96
  • 13 pomysłów na niebanalny urlop 23 cze 2019, 20:00 Czasy, kiedy urlop marzeń ograniczał się do słońca, morza i piasku, odeszły w zapomnienie. Żądni wrażeń płacimy za rozrywkę i adrenalinę, a organizatorzy wakacyjnych atrakcji prześcigają się w pomysłach. Oto tylko kilka najciekawszych. Uprzedzamy jednak, że każdemu, kto ich... 98
  • Od anonsu do musicalu 23 cze 2019, 20:00 Inspiracje same „pchają” się zewsząd, problem jest tylko jeden – posłuchać tej właściwej, a tego, która to, przecież nigdy się nie wie. Może dlatego są tak inspirujące? 102
  • Ósma kawa Fryderyka 23 cze 2019, 20:00 Fryderyk Chopin, poza tym, że tworzył wspaniałe mazurki i polonezy, dorzucił swoje pięć groszy do promocji kulinarnej Mazowsza. 104
  • Wychowanie dzieci w świecie technologii 23 cze 2019, 20:00 Z internetem jest jak z nożem. Użyty do zabijania, będzie narzędziem zbrodni. Użyty do smarowania chleba, będzie życiowo przydatny. 105
  • Zrób sobie... Magdę Gessler 23 cze 2019, 20:00 Restauracja Opozycja traci klientów, bo wciąż odmraża stare kotlety, smaży na przypalonym oleju, a w kuchni aż lepi się od brudu. Może trzeba wezwać na pomoc Magdę Gessler? 106

ZKDP - Nakład kontrolowany