Znaczenie bezcelowości

Znaczenie bezcelowości

Sen
Sen / Źródło: Fotolia / leszekglasner
Wierzymy, że szybkość działania i myślenia jest pozytywną cechą we dzisiejszych czasach. Nic podobnego. Trzeba zwolnić, bo chwile nic nierobienia mają wielkie znaczenie dla naszego myślenia.
Leonard Mlodinow

Miałem przyjemność przez kilka lat pracować ze Stephenem Hawkingiem. Stephen przez ostatnich mniej więcej pięćdziesiąt lat żył ze stwardnieniem zanikowym bocznym, czyli chorobą, która atakuje neurony odpowiedzialne za kontrolowanie świadomie wykonywanych ruchów. Stephen miał bardzo ograniczoną możliwość poruszania się, więc komunikował się za pomocą myszy komputerowej, wybierając słowa na ekranie. Taka komunikacja to żmudny proces. Na początku na ekranie znajduje się tylko kursor, który porusza się od litery do litery. Po wybraniu pierwszej litery Stephen mógł albo wybrać jedno z proponowanych słów, albo postąpić tak, jak wcześniej, to znaczy wybrać drugą literę słowa, które chce wyrazić. Proces kończył się w momencie wyboru lub przeliterowania odpowiedniego słowa. Na początku naszej współpracy Stephen obsługiwał mysz za pomocą kciuka. Później, w miarę postępu choroby, do okularów zamontowano mu czujnik ruchu, żeby mógł aktywować kliknięcie myszą za pomocą skurczu mięśnia na prawym policzku.

Oglądając jego wywiady telewizyjne, można odnieść wrażenie, że Stephen bardzo szybko odpowiadał na pytania. To jednak tylko złudzenie. Stephen otrzymywał pytania z dużym wyprzedzeniem i pracował nad odpowiedziami przez wiele dni lub tygodni. Gdy potem prowadzący wywiad wypowiadał pytanie, Stephen za pomocą myszy uruchamiał odczytywanie odpowiedzi, a ta była odtwarzana przez edytor mowy.

Wolniej, ale głębiej

W okresie naszej współpracy Stephen był w stanie formułować wypowiedzi w tempie zaledwie około sześciu słów na minutę. W związku z tym zwykle musiałem czekać kilka minut nawet na prostą odpowiedź na coś, o co zapytałem. Z początku się niecierpliwiłem w czasie oczekiwania na jego odpowiedź, raz po raz odpływając do krainy snów na jawie. Potem pewnego dnia spojrzałem mu przez ramię na ekran komputera, na którym mogłem obserwować, jak powstaje zdanie. Zacząłem zastanawiać się nad tą jego właśnie powstającą odpowiedzią. Zanim zdążył ją skończyć, mogłem przez kilka minut zastanowić się nad zawartymi w niej przemyśleniami.

To zdarzenie doprowadziło mnie do ciekawego odkrycia. Otóż podczas normalnych rozmów odpowiedź spodziewamy się usłyszeć w ciągu zaledwie kilku sekund, a w związku z tym słowa płyną z naszych ust niemal automatycznie, gdzieś z płycizn naszego umysłu. W rozmowach ze Stephenem sekundy wydłużały się do minut, co przynosiło niezwykłe korzyści. Mogłem dogłębnie przemyśleć jego uwagi, a moje własne pomysły i reakcje miały okazję dojrzeć zdecydowanie bardziej niż podczas typowej rozmowy. Dzięki zwolnionemu tempu moje myśli nabierały głębi zupełnie nieosiągalnej w normalnej pospiesznej komunikacji.

Pośpiech dotyczy zresztą nie tylko rozmów, które prowadzimy twarzą w twarz. Pośpiesznie odpowiadamy również na SMS-y, pośpiesznie przeglądamy e-maile, pośpiesznie przechodzimy od linku do linku. Automatyzacja i technologia pomagają nam w życiu bardziej niż kiedykolwiek wcześniej, ale też dziś jesteśmy zdecydowanie bardziej zabiegani niż kiedyś. Zmagamy się z zalewem informacji, decyzji do podjęcia, zadań do wykonania i obowiązków zawodowych. Dzisiejszy dorosły uruchamia smartfon na 34 krótkie (co najwyżej trzydziestosekundowe) sesje, a oprócz tego korzysta z urządzenia również przez dłuższy czas podczas rozmów telefonicznych, gier itp. Pięćdziesiąt osiem procent dorosłych spogląda na telefon co najmniej co godzinę, a przedstawiciele grupy wiekowej z przedziału od 18 do 24 lat wymieniają każdego dnia średnio 110 wiadomości. Technologia może mieć pozytywny wpływ.

Dzięki niej zyskujemy lepszy kontakt z rodziną i przyjaciółmi. Telefony i tablety zapewniają nam łatwy i niemal ciągły dostęp do programów telewizyjnych, nowych stron internetowych, gier oraz innych aplikacji. Jednak wymaga się od nas, że będziemy zawsze i wszędzie dostępni – bo przecież możemy pracować z domu i mamy lepsze możliwości kontaktów z pracodawcą, a w związku z tym oczekuje się od nas gotowości do wypełniania obowiązków zawodowych lub przynajmniej dostępności właściwie o każdej porze. Nawet kontakty z rodziną i przyjaciółmi mają pewne wady, ponieważ mogą działać uzależniająco.

Podczas jednego z badań uczestników poproszono, żeby na dwa dni powstrzymali się od wysyłania wiadomości tekstowych. Z ich relacji wynikało, że brak możliwości kontaktowania się w ten sposób z bliskimi wywoływał u nich „podenerwowanie”, „niepokój” i „poruszenie”. W innym badaniu użytkownikom iPhone’ów uniemożliwiono odebranie dzwoniącego telefonu. Taka sytuacja wywołała u nich niepokój, przyspieszenie tętna i wzrost ciśnienia krwi. Przy okazji innego badania stwierdzono, że 73 proc. użytkowników smartfonów wpada w panikę, gdy nie może znaleźć telefonu. Kolejni badacze wykazali, że ludzie nie mogą się powstrzymać od zaglądania do telefonów, nawet jeśli mają świadomość, że nie powinni tego robić. To klasyczne oznaki uzależnienia, a tego typu zespół objawów staje się tak poważnym i powszechnym problemem, że psychiatrzy zaczęli już szukać odpowiednich nazw. Proponują między innymi takie jak separacja z iPhone’em, nomofobia (od nomobilephonephobia, czyli lęk przed brakiem telefonu) albo ogólnie iZaburzenia.

Do uzależnienia dochodzi dlatego, że ciągłe bombardowanie mózgu pewnego rodzaju nawykową formą aktywności powoduje zmiany w jego funkcjonowaniu. Mechanizm w znacznym stopniu przypomina ten typowy dla uzależnienia chemicznego. Ponieważ nie wiemy, co nas czeka po uruchomieniu mediów społecznościowych czy otwarciu skrzynki e-mailowej, mózg zaczyna tego momentu wyczekiwać, a gdy znajdziemy tam coś ciekawego, obwód nagrody ulega pobudzeniu. Po pewnym czasie stajemy się uwarunkowani na to gorączkowe wyczekiwanie, bez tych bodźców nie radzimy sobie z nudą. Różnego rodzaju piknięcia, świsty i ostre tony cały czas nam przypominają, że gdzieś tam potencjalnie czeka na nas nagroda.

Uzależnienie od aktywności

Komuś się to może skojarzyć z jednorękim bandytą z Las Vegas. David Greenfield, psychiatra i założyciel Center for Internet and Technology Addiction, mówi: „Internet to największy na świecie automat na monety, a smartfon to najmniejszy na świecie automat na monety”. Jeszcze gorsze są gry wideo, również te proste, w które się gra na telefonie. Przytaczam wnioski z jednego z badań: „Podczas grania w grę wideo stwierdzono znaczący wzrost ilości dopaminy wydzielanej w mózgu, w szczególności w obszarach odpowiedzialnych za mechanizm nagrody i proces uczenia się. Skala tego wzrostu była naprawdę istotna, porównywalna ze wzrostem następującym po dożylnym wstrzyknięciu metamfetaminy”.

Skutkiem uzależnienia od ciągłej aktywności jest niedostatek czasu spędzanego w stanie bezczynności, czyli takim, w którym mózg mógłby wejść w stan spoczynkowy. Niektórym ludziom może się wydawać, że nicnierobienie jest nieproduktywne, ale brak czasu na relaks ma szkodliwy wpływ na nasz ogólny dobrostan, ponieważ bezczynność pozwala mózgowi wejść w stan spoczynku i przetworzyć wszystko to, czego w ostatnim czasie doświadczyliśmy i czego się nauczyliśmy. Mózg ma czas w ramach procesów myślenia integracyjnego połączyć ze sobą różne rozbieżne koncepcje bez cenzury ze strony ośrodków zarządczych. Umożliwia nam to przepracowanie naszych pragnień i zastanowienie się nad nieosiągniętymi celami.

Te wewnętrzne rozmowy wzmacniają naszą pierwszoosobową narrację o życiu, pomagają wypracować i zwiększyć nasze poczucie własnej tożsamości. Umożliwiają nam zestawianie ze sobą różnorodnych informacji i tworzenie nowych skojarzeń. Pomagają z dystansu spojrzeć na różne sprawy i problemy, a dzięki temu osadzić je w innym kontekście lub sformułować jakieś nowe pomysły. Nasze oddolne sieci myślenia elastycznego zyskują dzięki temu okazję do poszukiwania kreatywnych, nieoczekiwanych rozwiązań naszych trudnych problemów. Gdyby Mary Shelley miała pod ręką telefon, to tamtego wieczoru, kiedy pojawiła się w jej głowie wizja postaci Frankensteina, zamiast odpoczywać i pozwolić myślom na swobodne wędrówki, mogłaby po niego sięgnąć.

Telefon przyciągnąłby jej świadomą uwagę i tym samym stłumił nowe pomysły. Procesy kojarzenia typowe dla myślenia elastycznego zachodzą z największym natężeniem nie wtedy, gdy umysł się na czymś skupia. Tylko odprężony umysł jest zdolny do eksploracji nowatorskich pomysłów. Umysł skupiony poszukuje koncepcji zrozumiałych, które zwykle są mniej interesujące. Niestety sieć stanu spoczynkowego coraz częściej jest spychana na dalszy plan, a my coraz mniej czasu poświęcamy na niemyślenie umożliwiające rozszerzony dialog wewnętrzny. W ten sposób ograniczamy sobie możliwości formułowania przypadkowych skojarzeń, które prowadzą do powstawania nowych pomysłów i odkrywczych spostrzeżeń.

Dość to paradoksalne, ale postęp technologiczny, z powodu którego myślenie elastyczne coraz bardziej zyskuje na znaczeniu, jednocześnie utrudnia nam wchodzenie w ten tryb. Aby praktykować myślenie elastyczne, niezbędne w naszych czasach szybkich zmian, musimy więc stawiać opór ciągłym atakom i znajdować wyspy czasu, na których moglibyśmy się spokojnie wyłączyć. Problem stał się w ostatnich latach na tyle palący, że na naszych oczach dynamicznie zaczęła się rozwijać nowa dziedzina zwana ekopsychologią. Ekopsychologowie gromadzą dowody naukowe na potwierdzenie swoich tez, jednocześnie formułując bynajmniej nie nowe zalecenia. Sugerują na przykład, że czas na wyciszenie można sobie zapewnić choćby poprzez ucieczkę w formy aktywności takie jak jogging czy wzięcie prysznica. Dobroczynne mogą być też spacery, pod warunkiem wszakże iż komórkę pozostawimy w domu. Spacery umożliwiają mózgowi wejście w stan spoczynku i regenerację ośrodków odpowiedzialnych za odgórne funkcje zarządcze. Dzięki temu można później z powrotem włączyć się w wyścig szczurów z nowymi pokładami energii.

Leonardo da vinci, jak zwykle

Skoro jednak umysł wycisza się podczas spacerowania lub biegania, to wyciszyć się może również przez kilka minut, które spędzimy rano w łóżku zaraz po przebudzeniu. Zamiast się zastanawiać nad planami na nadchodzący dzień albo nad listą rzeczy do zrobienia, możemy wykorzystać chwilę spokoju i pogapić się w sufit, rozkoszując się miękkością łóżka i lekko odprężając przed powitaniem nowego dnia. W pracy zamiast uparcie brnąć przed siebie, gdy akurat utkwiliśmy i nie potrafimy się uporać z jakimś skomplikowanym zadaniem, moglibyśmy w ramach przerwy zająć się czymś zupełnie niewymagającym myślenia.

Zdolności do elastycznego myślenia może nas pozbawić nawet banalna lista zakupów tworzona w myślach, dlatego należy oczyścić umysł ze wszystkiego, nad czym się wcześniej pracowało i czym się jeszcze trzeba będzie zająć. Jeśli to się uda, można przystąpić do jakiegoś prostego zadania i jednocześnie uwolnić pokłady elastycznego umysłu, który w tym czasie poszuka sposobu na wyjście z impasu. Raz na godzinę można się przejść do automatu po wodę, to też powinno pomóc. Taka przerwa stworzy elastycznemu umysłowi okazję do przetworzenia i weryfikacji wszystkiego tego, co przez ostatnią godzinę stworzył umysł skoncentrowany. Choć to być może zaskakujące, korzystna jest również skłonność do odkładania różnych spraw na później. Badania wskazują na pozytywną korelację między prokrastynacją a kreatywnością – ponieważ odkładanie w czasie wysiłku świadomego poszukiwania rozwiązania czy podjęcia decyzji pozwala przepleść ten proces większą liczbą chwil przeznaczonych na podświadome ich rozważanie.

Leonardo da Vinci tak bardzo cenił zdolność podświadomości do przetwarzania informacji, że zdarzało mu się od czasu do czasu nagle przerwać prace nad „Ostatnią wieczerzą”. Nie bardzo się to podobało duchownemu, który finansował powstanie dzieła. Historyk sztuki Giorgio Vasari opisuje to tak: „Proboszcz kościoła usilnie nalegał na Leonarda, aby ten dokończył swoje dzieło. Nie bardzo potrafił zrozumieć, dlaczego Leonardo czasami na pół dnia pogrąża się w myślach. Wolałby, żeby Leonardo cały czas trzymał w ręce pędzel, jak to czynią z narzędziami ogrodnicy doglądający ogrodu”. Leonardo „rozlegle opowiadał mu o sztuce i przekonywał, że najwięksi geniusze często osiągają najwięcej wtedy, gdy pracują mniej”. Gdy następnym razem będziemy się gapić przez okno, pamiętajmy, że się nie obijamy – tylko dopuszczamy do głosu swoją artystyczną naturę. Jeśli ktoś nie ma w zwyczaju robić takich przerw, to być może warto zmienić nawyki.

Okładka tygodnika WPROST: 30/2019
Więcej możesz przeczytać w 30/2019 wydaniu tygodnika „Wprost”
Zamów w prenumeracie lub w wersji elektronicznej:
 0

Spis treści tygodnika Wprost nr 30/2019 (1895)

  • To dobrze, że opozycja się podzieliła 21 lip 2019, 20:00 Jak zorganizować państwo bez wpisywania w nie nierozwiązywalnego i wyniszczającego sporu o wartości? 3
  • Niedyskrecje parlamentarne 21 lip 2019, 20:00 W PLATFORMIE OBYWATELSKIEJ PO OGŁOSZENIU KOALICJI wyborczej zapanował spokój. – Wszyscy się pomieszczą na listach. Najbardziej zadowoleni są posłowie z drugiego i trzeciego rzędu, bo ci się obawiali, że SLD zabierze im miejsca. Już w... 6
  • Obraz tygodnia 21 lip 2019, 20:00 3,5 mln zł w przybliżeniu Meghan Markle i książę Harry wydali w ciągu dwóch miesięcy na swego potomka Archiego Mountbatten-Windsora Wygrany Kevin Spacey Sąd w Massachusetts oczyścił go z zarzutu molestowania 18-letniego młodzieńca.... 9
  • Info radar 21 lip 2019, 20:00 Tusk na czele chadecji Donald Tusk może zostać szefem Europejskiej Partii Ludowej – ustalił „Wprost”. – Propozycja dla odchodzącego szefa Rady Europejskiej dosłownie leży na stole – mówi nasz informator. – Jeśli Tusk się... 10
  • Najłatwiejszy pierwszy krok, czyli jednoczenie lewicy 21 lip 2019, 20:00 SLD, WIOSNA I LEWICA RAZEM POSTANOWIŁY WSPÓLNIE WALCZYĆ O GŁOSY W JESIENNYCH WYBORACH PARLAMENTARNYCH. Liderzy partii ogłosili to z pompą i uśmiechami na twarzy. Podobno najtrudniejszy jest pierwszy krok, ale w tym wypadku było inaczej.... 11
  • Po paradzie równości 21 lip 2019, 20:00 Nienawiść do „obcych” ma długą tradycję, już starożytni Grecy nie lubili sąsiadów. A jak wygląda ksenofobia w wydaniu polskim? 12
  • Przewrót pokoleniowy w PiS 21 lip 2019, 20:00 Jarosław Kaczyński dokonuje właśnie w swojej partii przewrotu pokoleniowego. Młodzi działacze mają dostać atrakcyjne miejsca na listach wyborczych, wchodzą też do rządu Mateusza Morawieckiego. 15
  • Jak Grzegorz Schetyna lewicę zjednoczył 21 lip 2019, 20:00 Lider PO stał się mimowolnym ojcem chrzestnym tej koalicji. To dzięki czarnej polewce, którą podał SLD i Wiośnie, do wyborów pójdą razem Włodzimierz Czarzasty, Robert Biedroń i Adrian Zandberg. 18
  • SOS dla urody 21 lip 2019, 20:00 W klinice Oricea odbyła się konferencja prasowa poświęcona najnowszym zabiegom poprawiającym owal twarzy. Z wiekiem tracimy niestety idealną linię żuchwy, skóra i mięśnie zaczynają wiotczeć, a kości ulegają resorpcji. Dr n. med.... 19
  • Chcemy Zachodu, a nie Wschodu 21 lip 2019, 20:00 O obniżeniu wieku emerytalnego, szóstce Schetyny, mentalności postsowieckiej i wojnie ideologicznej mówi Krzysztof Brejza, szef sztabu wyborczego POKO. 20
  • Toksyczny związek 21 lip 2019, 20:00 Vega z kamiennym wyrazem twarzy stylizuje się na twórcę niepokornego, którego władza się boi. 23
  • Oś Warszawa – Berlin 21 lip 2019, 20:00 PiS dopuszcza do zbyt dużego rozziewu pomiędzy uprawianą proniemiecką polityką i antyniemiecką propagandą 24
  • Bezdomnym wstęp wzbroniony 21 lip 2019, 20:00 Patrząc na nich, przeczuwamy, że świat, który tak dumnie budujemy, może i jest lepszy, ale na pewno nie dla wszystkich 25
  • Mężczyźni boją się kobiet z charakterem 21 lip 2019, 20:00 – Kobiety powinny stać na piedestale. Bardzo mi się podoba, jak w Hiszpanii szanowane są matki. Są najważniejszymi postaciami w rodzinie, są hołubione. Tak powinno być – mówi Beata Kozidrak. 27
  • 7 faktów, których nie wiesz o zdrowiu Polek 21 lip 2019, 20:00 Dlaczego mieszkanka Łodzi żyje krócej niż góralka z Podkarpacia. Który nowotwór zabija najwięcej polskich kobiet. Jak osteoporoza może stać się chorobą śmiertelną – czyli wszystko, co warto wiedzieć o zdrowiu kobiet. 32
  • Mam obowiązek wyglądać wzorowo 21 lip 2019, 20:00 Może jestem szalona i umiem pójść po bandzie, ale odżywiam się zdrowo, uprawiam sport i dbam o sen – mówi Doda, czyli Dorota Rabczewska. 36
  • Operacja na kompleksach 21 lip 2019, 20:00 Poprawiać urodę można, ale nie warto przesadzać. Obowiązuje zasada złotego środka, czyli umiar. 40
  • Najlepsza decyzja w życiu 21 lip 2019, 20:00 Jeśli masz już dość okularów korekcyjnych lub soczewek kontaktowych musisz to przeczytać 43
  • Czym uzupełnić dietę, aby chronić się przed nowotworem? 21 lip 2019, 20:00 Jak zminimalizować ryzyko rozwoju raka? Czynnikem, na który mamy wpływ, jest nasza dieta. Warto wiedzieć, które produkty powinny się znaleźć w naszym codziennym menu. 44
  • Mafia w pigułce 21 lip 2019, 20:00 W Polsce brakuje lekarstw? Bzdura! W ciągu jednej doby byliśmy w stanie kupić takie ilości leków, o jakich największe apteki mogą dzisiaj tylko pomarzyć. Bez recept, faktur, do odbioru w paczkomatach w całym kraju. 46
  • ZŁOTA 44 – najlepsze miejsce na rozwój biznesu 21 lip 2019, 20:00 Przedsiębiorcy i ludzie biznesu, którzy rozważają zakup nieruchomości, docenią udogodnienia, które oferuje im ZŁOTA 44. To chociażby posiadanie apartamentu w ścisłym centrum, możliwość networkingu czy dostępność strefy biznesowej. 50
  • Hossa Bessa 21 lip 2019, 20:00 Awans króla luksusu Już nie Bill Gates, a BERNARD ARNAULT jest drugim najbogatszym człowiekiem na świecie – wynika z najnowszych wyliczeń Bloomberga. Fortuna najzamożniejszego Francuza i twórcy luksusowego koncernu LVMH od ubrań Louis... 52
  • Kierunek: gospodarka o obiegu zamkniętym 21 lip 2019, 20:00 Gospodarka o obiegu zamkniętym jest nowym podejściem do gospodarowania zasobami i nowym modelem gospodarczym 54
  • Szansa na lepszą przyszłość 21 lip 2019, 20:00 Starania ludzi, by ograniczać wpływ na środowisko, stają się ogólnoświatowym trendem i globalną koniecznością. Jednym z rozwiązań może być gospodarka o obiegu zamkniętym. 56
  • Zielona gospodarka to nowe możliwości dla biznesu 21 lip 2019, 20:00 Rozwijając gospodarkę o obiegu zamkniętym, polskie firmy mogą czerpać z wielu zagranicznych doświadczeń. Odpady z jednych procesów produkcyjnych z powodzeniem wykorzystywane są jako surowiec dla innych. 62
  • Problem wielki jak góry śmieci 21 lip 2019, 20:00 Unia Europejska coraz aktywniej dąży do wdrożenia modelu gospodarki obiegu zamkniętego. Jest szansa, że w ciągu najbliższych 10 lat uda się wstrzymać zaśmiecanie środowiska. 65
  • Ostatni wielbiciele generała 21 lip 2019, 20:00 Kilka dni temu minęła 83. rocznica antyrepublikańskiego przewrotu w Hiszpanii. Bez echa, bo aktywnych obrońców spuścizny generała Franco już prawie nie ma. 66
  • Znaczenie bezcelowości 21 lip 2019, 20:00 Wierzymy, że szybkość działania i myślenia jest pozytywną cechą we dzisiejszych czasach. Nic podobnego. Trzeba zwolnić, bo chwile nic nierobienia mają wielkie znaczenie dla naszego myślenia. 70
  • Czas żywych trupów 21 lip 2019, 20:00 Nic nie jest w stanie uchronić nas od dość marnego finału. Zresztą może nie ma żadnego racjonalnego powodu, dla którego powinniśmy przetrwać jako gatunek – mówi Jim Jarmusch, reżyser „Truposze nie umierają”. 74
  • Rapsodia melancholii 21 lip 2019, 20:00 Thom Yorke potrzebował trzech solowych płyt, aby udowodnić, że i bez Radiohead jest wielki. „Anima” znakomicie oddaje stan psychiczny ludzkości w 2019 r. 79
  • Zrób sobie luksus 21 lip 2019, 20:00 Czas sam się nie znajdzie. Jeśli się koło tego nie zakrzątniesz, obowiązki, jak woda, zapełnią ci każdą szczelinę dnia 82
  • Wakacje z mnichami 21 lip 2019, 20:00 Coraz więcej Polaków decyduje się na urlop w klasztorze – z modlitwą, postem i medytacją. 84
  • Jak z dumą pokazywać ciało na plaży 21 lip 2019, 20:00 Odzieżowi potentaci rozszerzają rozmiarówkę, a modelki w reklamach kostiumów kąpielowych są o kilka kilogramów cięższe. Kobiety uwierzyły, że #everybodyisabeachbody. 88
  • Wydarzenie 21 lip 2019, 20:00 Zapiski i sentencje Máraia Wielu pisarzy prowadziło przez lata dzienniki – jedni z próżności, by wraz ze śmiercią nie zniknąć z rynku i jeszcze czymś nowym zaskoczyć świat. Inni z powodów praktycznych, by na szybko notować... 90
  • Film 21 lip 2019, 20:00 Grzechy przyszłości Z jakiegoś powodu reżyserzy pokochali ostatnio dystopie. Wi Ding Ho też idzie tą drogą. Przenosi widzów do 2049 r. Maluje rzeczywistość, w której każdy ma pod skórą identyfikujący go czip, rynek zalewają... 91
  • Muzyka 21 lip 2019, 20:00 Eklektyczny dinozaur Na „Full Circle” czuje się fascynację Angie Stone Prince’em. Można też wychwycić tu wpływy Lenny’ego Kravitza oraz nawiązania do jazzu. Ale eksperymenty z konwencją soul/rnb nie przeszkadzają artystce w... 92
  • Książka 21 lip 2019, 20:00 Bez granic Kilka miesięcy temu George Steiner obchodził 90. urodziny, nic więc dziwnego, że ostatnio jego aktywność pisarska spadła, ale pozostawił wiele tekstów i opinię wybitnego krytyka i eseisty, na którą zapracował przede... 93
  • Kalejdoskop 21 lip 2019, 20:00 Bukareszt ślepnie od świateł Hackerville” jest dla Bukaresztu tym, czym „Ślepnąc od świateł” dla Warszawy. Już rewelacyjna, nowatorska czołówka przynosi zabawę ikonografią stolicy Rumunii i udowadnia, jak ważne dla twórców... 94
  • Starość to stan umysłu 21 lip 2019, 20:00 Najważniejsze to nie oglądać się na to, co było. 95
  • Kaszanka poetycka 21 lip 2019, 20:00 Odprawiana co roku w Szkocji Burns supper, wieczerza ku czci poety Roberta Burnsa, to w istocie kulinarne święto poświęcone potrawie haggis, czyli szkockiej kaszance. 96
  • Trendy miesiąca 21 lip 2019, 20:00 Uwaga! Jesteś w ukrytej kamerze Przeżycie minionego tygodnia bez zobaczenia choć jednej postarzonej w FaceApp twarzy było raczej niemożliwe. Aplikacja, która na rynku pojawiła się już dwa lata temu, przez wielu właśnie teraz została... 97
  • Zrób sobie... Eltona Johna 21 lip 2019, 20:00 Na co do kina? Na „Rocketmana”! Sir Elton John jest osobowością tak złożoną, że powinniśmy go składać z elementów zupełnie do siebie niepasujących. 98

ZKDP - Nakład kontrolowany