Sto dni Zełenskiego

Sto dni Zełenskiego

Wołodymyr Zełenski
Wołodymyr Zełenski / Źródło: Newspix.pl / ABACA
Ukraiński prezydent instaluje młodą, reformatorską ekipę w Kijowie. Jej sukces będzie miarą samodzielności przywódcy.

Zamieszanie związane z odwołaniem wizyty Donalda Trumpa w Warszawie przysłoniło fakt, że na obchody rocznicy wybuchu II wojny światowej przyjechał do Warszawy nowy ukraiński prezydent Wołodymyr Zełenski. Wiele wskazuje na to, że zapowiadane przez niego w kampanii wyborczej poprawienie relacji z Polską staje się faktem. Mimo generalnego wsparcia dla proeuropejskich ambicji Ukrainy relacje na linii Kijów – Warszawa były bardzo napięte. Głównie z powodów historycznych. W Warszawie ostro skrytykowana została ustawa gloryfikująca lidera OUN/ UPA, Stepana Banderę, a także zablokowanie przez ukraiński IPN ekshumacji ofiar rzezi wołyńskiej. Zełenski przywiózł do Warszawy ofertę wznowienia ekshumacji. Ważni politycy jego partii Sługa Narodu, mającej większość w parlamencie, ogłosili, że los Wołodymyra Wiatrowycza, szefa ukraińskiego IPN, obarczanego winą za eskalację napięć między Ukraińcami a Polakami, jest już przesądzony. Na efekty tych deklaracji trzeba będzie pewnie jeszcze trochę poczekać. Jednak po pierwszych stu dniach rządów Wołodymyra Zełenskiego widać, że jego ekipa energicznie zabrała się do porządkowania relacji z sąsiadami. Nie tylko zresztą z Polską.

Wymiana jeńców

Rzecznicy praw człowieka Ukrainy i Rosji, odpowiednio Ludmyła Denisowa i Tatiana Moskalkowa, ustalali szczegóły wymiany więźniów między oboma krajami, co potwierdził rzecznik Kremla, Dmitrij Pieskow. Na wolność mają wyjść m.in. ukraińscy marynarze wzięci do niewoli na Morzu Azowskim, a także skazany na 20 lat łagru za krytykowanie aneksji Krymu ukraiński reżyser Ołeh Sencow, który czeka na wymianę za rosyjskiego dziennikarza Kiryła Wyszynskiego. Wszystko to ma związek z przygotowaniami do wznowienia rozmów w sprawie zakończenia wojny na Donbasie, w tzw. formacie normandzkim obejmującym przedstawicieli Ukrainy, Rosji, Niemiec i Francji. Rozmowy te były od dłuższego czasu martwe z powodu postawy Rosji, pozwalającej donieckim separatystom na nękanie wojsk po ukraińskiej stronie frontu. Jednak wedle tego, co mówił po spotkaniu z Putinem we Francji prezydent Emanuel Macron, do ich wznowienia ma dojść jeszcze we wrześniu.

Nie wiadomo, jak bardzo interesy Ukrainy będą podczas nich zabezpieczone, bo przed spotkaniem z Putinem Macron nie mógł nachwalić się europejskości Rosji. Stwierdził nawet, że dla niego Europa rozciąga się od Lizbony po Władywostok, co jest bezpośrednim cytatem z ideologów kremlowskich, forsujących ideę eurazjatyckiej wspólnoty Rosji i UE, wymierzonej w interesy USA. Udział Stanów Zjednoczonych w rozmowach pokojowych w sprawie Donbasu wydaje się wykluczony. Obecny w Kijowie w zeszłym tygodniu doradca Donalda Trumpa ds. bezpieczeństwa narodowego, John Bolton, stwierdził jedynie, że nie ma pośpiechu w podejmowaniu przez Zełenskiego jakichkolwiek akcji związanych z rosyjskim zaangażowaniem na Donbasie. Jednakże Biały Dom zarządził rewizję pomocy finansowej przeznaczanej dla ukraińskiej armii, co może oznaczać osłabienie zdolności bojowej Kijowa w walce z Moskwą. Wiele tak naprawdę zależy od tego, jak Zełenski poradzi sobie z energicznym reformowaniem państwa, zapowiadanym w kampanii i bardzo oczekiwanym przez Zachód, zniechęcony bezczynnością jego poprzednika. W zeszłym tygodniu Andrij Parubij – ustępujący szef ukraińskiego parlamentu, powiązany z byłym prezydentem – podpisał wreszcie zmianę ordynacji wyborczej Ukrainy. Przez lata bezskutecznie domagała się tego UE. Podpis Parubija likwiduje okręgi jednomandatowe, które na Ukrainie umożliwiały obsadzanie połowy składu parlamentu przez kandydatów wystawianych przez oligarchów. Zlikwidowano także proceder sprzedawania przez partie wyborcze miejsc w parlamencie tym, którzy zapłacili najwięcej za mandat poselski. Zmiana to wielki skok jakościowy w ukraińskiej polityce. Jeszcze większe zmiany zapowiada Wołodymyr Zełenski.

Złamać sbu

Złośliwi mówią, że przez pierwsze sto dni swoich rządów Zełenski wsławił się jedynie likwidacją parady wojskowej z okazji święta niepodległości Ukrainy i przemianowaniem administracji prezydenckiej na skromniej brzmiące biuro prezydenckie. Jego szefem został Andrij Bohdan, były prawnik oligarchy Ihora Kołomojskiego, który sfinansował kampanię wyborczą Zełenskiego. Bohdan uważany jest za łącznika prezydenta nie tylko z oligarchą, lecz także ze środowiskami obalonego w czasie Majdanu prezydenta Wiktora Janukowycza, bo sam pracował dla niego. Kontrowersje wokół Bohdana pogłębiają prasowe doniesienia, wedle których już po wygranej Zełenskiego miał on wielokrotnie latać na spotkania z przebywającym na imigracji w Izraelu Kołomojskim. W ukraińskich warunkach nie raz bywało już jednak, że wszechpotężni oligarchowie odgrywali pozytywną rolę polityczną.

Sam Kołomojski zasłużył się tym, że jako gubernator obwodu dniepropietrowskiego zapobiegł rozszerzeniu się rosyjskiej inwazji z Donbasu w głąb Ukrainy, finansując z własnych pieniędzy ochotnicze bataliony walczące z Rosjanami na Donbasie i wyznaczając nagrody za łapanie promoskiewskich prowokatorów. Wygląda więc na to, że i dziś Kołomojski, któremu udało się umieścić swojego człowieka w fotelu prezydenta Ukrainy, stawia na prozachodnie reformy. Tak w każdym razie można wnosić po ostatnich decyzjach Wołodymyra Zełenskiego. W zeszłym tygodniu mianował on premierem Ołeksija Honczaruka, 35-letniego prawnika ze swojego sztabu wyborczego, od kilku lat zajmującego się projektami reform państwa i administracji. Miarą zaangażowania nowej ekipy w autentyczną przebudowę Ukrainy będzie jak zwykle walka z korupcją. W zgodnej opinii ekspertów nie da się tego zrobić bez złamania potęgi Służby Bezpieczeństwa Ukrainy. SBU to państwo w państwie i bezpośrednia następczyni sowieckiej KGB. Służba zatrudnia 30 tys. funkcjonariuszy, a więc siedem razy więcej niż brytyjski MI5 i cztery razy więcej niż izraelski Mosad.

Zajmują się nie tylko wywiadem i kontrwywiadem, ale także przestępstwami ekonomicznymi i korupcją. I niestety nie tylko ich zwalczaniem. SBU wiąże się z przemytem broni, łapownictwem i szantażami. Tajemnicą poliszynela jest, że zarabiający oficjalnie około tysiąca dolarów miesięcznie oficerowie SBU opływają w luksusy. W 2017 r. wiceszef służby, odpowiedzialny za walkę z korupcją Pawło Demczyna, został oskarżony o posiadanie nieruchomości wartych miliony dolarów. UE i NATO od dawna nalegały na poddanie SBU ściślejszej kontroli i odcięciu jej od infiltracji przez służby rosyjskie. Jednak wojna na Donbasie okazała się dobrym pretekstem do zawieszenia reform. Podobnie jak to, że podlega ona wyłącznie prezydentowi, stając się wygodnym narzędziem w walce politycznej. Zełenski wsadził do SBU swojego zaufanego sztabowca, Iwana Bakanowa. Wcześniej kierował on firmą produkującą telewizyjny show, który wyniósł Zełenskiego do prezydentury. Nie wiadomo więc, czy poradzi sobie ze złamaniem SBU.

Na pewno może liczyć na wsparcie nowego szefa prezydenckiej Rady Bezpieczeństwa Narodowego i Obrony. Ołeksandr Danyluk ma reputację nieprzejednanego wroga korupcji. W poprzednim rządzie premiera Hrojsmana stracił nawet stanowisko ministra finansów, oskarżając szefa o blokowanie reform służb podatkowych. Także mianowanie cenionego aktywisty antykorupcyjnego, Rusłana Riaboszapki na stanowisko prokuratora generalnego wskazuje, że nowa ekipa jest zdeterminowana do wykorzenienia tej plagi. Oczywiście pod warunkiem, że Wołodymyr Zełenski jest całkowicie samodzielnym prezydentem, a nie, jak chcą jego zagorzali przeciwnicy, jedynie narzędziem w rękach Ihora Kołomojskiego. Wiele razy już było na Ukrainie tak, że determinacja rządzących w reformowaniu państwa kończyła się tam, gdzie zaczynały się interesy ich oligarchicznych sponsorów.

Okładka tygodnika WPROST: 36/2019
Więcej możesz przeczytać w 36/2019 wydaniu tygodnika „Wprost”
Zamów w prenumeracie lub w wersji elektronicznej:
 0

Spis treści tygodnika Wprost nr 36/2019 (1901)

  • Ojcowie i matki polskiego sukcesu 1 wrz 2019, 20:00 Wszystko zaczęło się w 1985 r. od opublikowanej na łamach „Wprost” serii reportaży portretujących 10 najbardziej przedsiębiorczych Polaków. Przygotowanie cyklu nie było łatwe – bohaterowie (w dużej mierze właściciele firm... 3
  • Niedyskrecje parlamentarne 1 wrz 2019, 20:00 DO ŁASK SCHETYNY WRACAJĄ DAW- NO NIEWIDZIANI NA POLITYCZNYM FIRMAMENCIE POLITYCY, tacy jak np. KRZYSZTOF LISEK, który od kilku lat zajmuje się doradzaniem rozmaitym firmom, jak poruszać się po unijnych i polskich instytucjach. Lisek w... 6
  • Obraz tygodnia 1 wrz 2019, 20:00 Taylor Swift jest najlepiej zarabiającą wokalistką. Od czerwca 2018 r. do czerwca 2019 r. zarobiła 185 mln dolarów Wygrana 80 km/h rozwija jedna z elektrycznych hulajnóg (jej koszt to ok. 23 tys. zł). Po tuningu może się ponoć... 10
  • Info radar 1 wrz 2019, 20:00 Piąty kamień z Marsa Kolejny raz okazało się, że członkowie zespołu The Rolling Stones są nie do złamania. Sercowe kłopoty Micka Jaggera spowodowały wiosną zawieszenie amerykańskiej części trasy zespołu. Ale już pod koniec... 12
  • Menedżer Gudzowatego w areszcie 1 wrz 2019, 20:00 W ZESZŁYM TYGODNIU CENTRALNE BIURO ANTYKORUPCYJNE ZATRZYMA- ŁO GRZEGORZA Ś., znanego menedżera z branży paliwowej. Przez lata zarządzał majątkiem zmarłego w 2013 r. Aleksandra Gudzowatego. Sprawa ma związek z szerokim śledztwem w... 13
  • Samoograniczenia albo podbój 1 wrz 2019, 20:00 Katastrofa ekologiczna coraz bliżej. Jak odsunąć jej widmo? Czy da się pogodzić racje krajów zamożnych i tych, którzy dopiero się bogacą? 14
  • Wojna sztabów 1 wrz 2019, 20:00 Afera hejterska przewróciła do góry nogami przedwyborczą strategię PiS. Władze partii nałożyły embargo na agresję, stawiają na łagodność i pozytywny przekaz. A „chłopaki od Ziobry” mają własne plany. 16
  • Nigdzie się z Gdańska nie wybieram 1 wrz 2019, 20:00 Jeśli machina hejtu została wytoczona przeciwko sędziom, to nie wiem, czy nie okaże się, że jest jakaś kasta, która rozpracowuje samorządowców – mówi Aleksandra Dulkiewicz, prezydent Gdańska. 20
  • Pamięć 1 wrz 2019, 20:00 Znowu rocznica wybuchu wojny. Znowu będziemy pamiętać bardziej. Na co dzień też pamiętamy, nie dają nam zapomnieć. Całe dzieciństwo jesteśmy karmieni wojną. W przedszkolu co roku wycinaliśmy gołąbki pokoju z białego brystolu, w... 24
  • PiS wiecznie żywy, czyli 7 przyczyn niezatapialności „dobrej zmiany” 1 wrz 2019, 20:00 Ostatnie miesiące to pasmo nieustających afer uderzających w obóz Zjednoczonej Prawicy. Każdy skandal wywołuje ogromne wzmożenie po stronie opozycji. Każdy miał oznaczać koniec rządu Mateusza Morawieckiego. Żadna afera nie przyniosła trwałego spadku poparcia. Obóz rządzący... 27
  • Śmieci nas przerosły 1 wrz 2019, 20:00 Nawet o 200 proc. wzrosły w niektórych gminach opłaty za wywóz śmieci. Fala drastycznych podwyżek rozlała się na cały kraj. A to nie koniec. Będzie jeszcze drożej. 30
  • Terapie, które dają nadzieję 1 wrz 2019, 20:00 Od września Polki chore na raka piersi będą mogły być leczone innowacyjnymi terapiami. Jak zmieni to losy pacjentek? 34
  • 30 najbogatszych Polaków 30-lecia 1 wrz 2019, 20:00 Kto jest najbogatszym Polakiem III RP? Czy jest nim Jan Kulczyk, który nieprzerwanie przez 13 lat królował na pierwszym miejscu Listy 100 najbogatszych Polaków „Wprost”? A może Barbara Piasecka-Johnson, która chociaż na naszej liście była tylko raz, to zgromadziła fortunę... 36
  • Experience the Wonderland w hotelu dla dorosłych 1 wrz 2019, 20:00 Z natury nie lubimy być ograniczani. Chcemy mieć prawo wyboru gdzie i z kim się wybierzemy. Tymczasem istnieją miejsca tylko dla dorosłych, którzy wybierają je nieprzypadkowo. 59
  • Takich hoteli w Polsce jeszcze nie było 1 wrz 2019, 20:00 W ekskluzywnym hotelu nie wystarczą już wygodny pokój i klimatyczna restauracja z autorskim menu. By zbudować silną pozycję na rynku i zdobyć serca gości, trzeba im zapewnić niezapomniane wrażenia. 60
  • Nie sprzedajemy rodowych sreber 1 wrz 2019, 20:00 To prawda, że w Polsce są konie czempiony, które od ręki poszłyby za milion euro. Ale dobry gospodarz nie pozbywa się najlepszych zwierząt – minister Krzysztof Ardanowski opowiada o tegorocznej aukcji Pride of Poland. 62
  • Sukces to szczegół 1 wrz 2019, 20:00 Historia Car Netu, sieci wypożyczalni aut z Kalisza, pokazuje, że amerykański sen jest możliwy także w prowincjonalnym polskim mieście. 64
  • Amazonia w politycznym ogniu 1 wrz 2019, 20:00 Pożary lasów tropikalnych w Brazylii to jeden z najgorętszych tematów końca wakacji. Czy politycy ostrzegający przed światową apokalipsą kierują się jedynie troską o środowisko? 66
  • Sto dni Zełenskiego 1 wrz 2019, 20:00 Ukraiński prezydent instaluje młodą, reformatorską ekipę w Kijowie. Jej sukces będzie miarą samodzielności przywódcy. 70
  • Crowdfunding udziałowy. Inwestuj już od 50 zł 1 wrz 2019, 20:00 Chcesz zostać inwestorem w rozwijających się spółkach? Nie potrzebujesz do tego dużego kapitału. Dzięki crowdfundingowi udziałowemu wystarczy nawet 50 zł, by wesprzeć marki, które lubisz, i stać się ich współwłaścicielem. 73
  • Nowotworowa ruletka 1 wrz 2019, 20:00 Zamiast zdawać się na los i liczyć na łut szczęścia, zrób wszystko, by zminimalizować ryzyko rozwoju raka. Dieta jest podstawowym elementem. 74
  • Ponadczasowa inwestycja 1 wrz 2019, 20:00 Inwestowanie w luksus, ten prawdziwy, ponadczasowy, zawsze się opłaca. Cieszymy się czymś, czego nie ma nikt inny, mając jednocześnie pewność zysku w razie ewentualnej sprzedaży – mówi Paulina Piliszek z Myoni Group. 76
  • Królowa art déco 1 wrz 2019, 20:00 Do niedawna Tamara Łempicka była tylko legendą świata artystycznego i postacią ze wspomnień o paryskiej bohemie. Dziś przedstawia się ją jako wzorcową silną kobietę, która z niczym się nie liczyła w drodze do sukcesu. 79
  • Kosiarze umysłów 1 wrz 2019, 20:00 Rzadko drugi sezon serialu jest w stanie doścignąć poziomem realizacyjnym pierwszą serię. A żeby następca przebił poprzednika? To praktycznie się nie zdarza. „Mindhunter” Davida Finchera jest chlubnym wyjątkiem. W ciasnych, zimnych... 84
  • Film 1 wrz 2019, 20:00 Z życia wzięte W 2004 r. Isaki Lacuesta zrobił „Legendę o czasie” – częściowo dokumentalną, częściowo fabularyzowaną opowieść o dwóch nastoletnich Romach z wyspy San Fernando. Po kilkunastu latach reżyser wrócił na wyspę,... 85
  • Muzyka 1 wrz 2019, 20:00 Piękny kochanek Taylor Swift przywraca wiarę w tradycyjny pop. „Lover”, nowy krążek jednej z największych współczesnych gwiazd, jest jak pamiątka z końca lata. Są tu szlagiery, które – jak np. niegdysiejsze hity Robbiego Williamsa... 86
  • Książka 1 wrz 2019, 20:00 Konfrontacja Teza, jaką stawia autorka, jest zgodna z tym, co widzi każdy przytomny mieszkaniec Polski: „Kościół katolicki, jaki w Polsce znamy, zaczyna znikać. (…) Nadal wydaje się potężny i wpływowy, ale pewnych procesów nie da... 88
  • Tropikalny galimatias 1 wrz 2019, 20:00 Obserwuję niepokoje zogniskowane wokół płonących lasów deszczowych w Amazonii i budzi się we mnie lekkie niedowierzanie: skąd to zdziwienie? Czy przez tyle tysięcy lat trwania naszej cywilizacji, po tylu mądrych książkach, gdy... 90
  • Taniec zamiast kozetki 1 wrz 2019, 20:00 Naukę salsy, tanga, a nawet tańca współczesnego Polacy coraz chętniej zamieniają na terapeutyczne warsztaty tańca, podczas których w rytm muzyki wyzwalają emocje, poznają lepiej swoje ciało i leczą duszę. 92
  • Fascynuje mnie postęp nauki 1 wrz 2019, 20:00 Jako dziecko widziałem się w kilku rolach: generała, biskupa i dobrego lekarza. 96
  • Bezpieczne góry 1 wrz 2019, 20:00 Burza to zjawisko, którego nie da się przewidzieć z dokładnością co do godziny. Zwłaszcza w górach, gdzie pogoda jest wyjątkowo nieprzewidywalna. 97

ZKDP - Nakład kontrolowany