Ekofrajerzy

Ekofrajerzy

Zakupy spożywcze
Zakupy spożywcze / Źródło: Adobe Stock
Kupujesz drogie jedzenie z etykietką „bio” lub „eko”, bo myślisz, że jest zdrowsze? To coraz częściej wysoko przetworzona żywność o wątpliwej wartości odżywczej – alarmują naukowcy i organizacje konsumenckie.

Warszawski market, który chwali się tym, że ma duży asortyment produktów bio. Wchodzimy do środka i patrzymy, co takiego zdrowego leży na półkach. A tam np. owsianka z dopiskiem „eko”, do której dodano aż trzy rodzaje cukrów i pektynę albo biodesery sojowe z zagęszczającym karagenem, biopłatki kukurydziane ze słodem jęczmiennym, biomajonezy z gumą ksantanową, ekociastka z utwardzonym olejem palmowym i kilkoma rodzajami cukrów, ekomusli typu crunchy z cukrem, syropem kukurydzianym i olejem palmowym. Tutaj nawet biobulion w kostkach ma cukier, a na dodatek niezdrowy tłuszcz palmowy. I tak można by wymieniać bez końca. A to wszystko za cenę nawet o 100 proc. wyższą od normalnej żywności bez „bio” i „eko” w nazwie. Przykładowo taka ekoowsianka kosztuje 53 zł/kg. W tym samym sklepie zwykła owsianka jest o połowę tańsza. Za ekomusli typu crunchy zapłacimy 34 zł/kg (nie eko: 18 zł), za biobulion w kostkach – 71 zł/kg (zwykły: 33 zł/kg), biopłatki kukurydziane – 22 zł/ kg (zwykłe – 9 zł/ kg). Może więc chociaż te wszystkie ekoprodukty kosztują więcej, bo są po prostu zdrowsze? Niekoniecznie.

Biokalorie

„Znaczek bio to nie wszystko! Sklepowe regały z ekożywnością uginają się pod ultraprzetworzonym jedzeniem o złym profilu żywieniowym, a symbol ekologicznego rolnictwa (listek na zielonym tle) coraz częściej firmuje żywność, której powinniśmy unikać” – ogłosiła właśnie francuska federacja konsumentów UFC- -Que Choisir. Jej zdaniem winę za ten stan rzeczy ponosi demokratyzacja ekożywności, czyli poszerzanie na siłę dostępu do produktów „bio” i „eko”, wymuszone przez coraz bardziej świadomych konsumentów i modę na ekologiczny styl życia. Efekt jest jednak odwrotny. Nie poszerza się oferta wartościowych produktów, za to przybywa tych śmieciowych, powstałych w warunkach przemysłowych, nie do odtworzenia w domowej kuchni.

Francuska federacja powołuje się przy tym na ostatnie badania epidemiologiczne opublikowane pod koniec maja na łamach „British Medical Journal”, które sugerują możliwy związek śmieciowej żywności (i nie ma znaczenia, czy ekologicznej, czy nie) ze zwiększonym ryzykiem cukrzycy, nadwagi, nadciśnienia, objawów depresyjnych, a nawet raka. Francuska federacja wzięła ekożywność pod lupę nie przez przypadek. Francja jest przecież jednym z jej największych producentów na świecie. Uprawy ekologiczne zajmują tam już ponad 2 mln hektarów. W Polsce pół miliona. – Ultraprzetwarzanie żywności ekologicznej jest błędem. Zaleca się, aby taka żywność była przetworzona w minimalnym stopniu. Żywność ultraprzetworzona, bez względu na to, czy jest ekologiczna, czy nie, powoduje, że ludzie spożywają zbyt wiele kalorii i przybierają na masie, a w konsekwencji pojawia się u nich ryzyko wystąpienia chorób sercowo-naczyniowych czy cukrzycy typu 2 – zgadza się z opinią federacji prof. Ewa Solarska z Wydziału Nauk o Żywności i Biotechnologii Uniwersytetu Przyrodniczego w Lublinie.

Eko czy nieeko?

W Unii Europejskiej istnieją ścisłe i jednolite dla wszystkich krajów regulacje dotyczące produkcji ekożywności. Aby żywność mogła być oznakowana listkiem na zielonym tle, do jej produkcji nie można włączać chemii rolnej, GMO i sztucznych dodatków. Używać można tylko tzw. naturalnych substancji, np. mączki chleba świętojańskiego, kwasu cytrynowego, gliceryny czy węgla drzewnego. Na liście są w sumie 82 tego typu składniki. Regulacje unijne wprawdzie nie zabraniają przetwarzania żywności, ale wskazują, że to przetwarzanie powinno być ostrożne, żeby utrzymać zdrowotne walory produktu. Wszystkie te ograniczenia mają powodować, że końcowy produkt, czyli nasza ekożywność, będzie dużo lepsza od tradycyjnej. I zdaniem prof. Ewy Rembiałkowskiej, prezes stowarzyszenia Forum Rolnictwa Ekologicznego im. M. Górnego, tak właśnie się dzieje. – Surowce, z których wykonana jest ekożywność, zawierają z zasady mniej zanieczyszczeń niż surowce konwencjonalne. Na przykład konwencjonalny olej palmowy i konwencjonalny syrop z buraków cukrowych mogą zawierać pozostałości pestycydów.

Jednocześnie zawartość substancji bioaktywnych według badań jest wyższa w surowcach ekologicznych niż w odpowiednikach konwencjonalnych. Te różnice potwierdzone są wieloma badaniami naukowymi – zapewnia prof. Rembiałkowska. Trochę inaczej widzi to dr Ewa Michota-Katulska z Zakładu Żywienia Człowieka Warszawskiego Uniwersytetu Medycznego: – Analizując dostępne publikacje z zakresu żywności ekologicznej, trudno o jednoznaczną odpowiedź, czy żywność ekologiczna jest lepsza. Mimo że niesie ze sobą pewne rozwiązania o charakterze środowiskowym, gospodarczym i społecznym, a także często przewyższa żywność konwencjonalną pod względem wartości odżywczej (m.in. wyższej zawartości witamin, wielonienasyconych kwasów tłuszczowych) i związków przeciwutleniających czy niższej zawartości pozostałości pestycydów i antybiotyków, to ma także słabe strony. Jak chociażby nierzadko występujące skażenia mikrobiologiczne, zanieczyszczenia pasożytami, metalami ciężkimi i dioksynami. Jednocześnie powołuje się na badanie francuskich naukowców, które wykazało, że konsumenci deklarujący regularne spożywanie żywności ekologicznej częściej stosują się do zaleceń żywieniowych, a wartość odżywcza ich diety jest lepsza. Z kolei niemieccy badacze dowiedli, że osoby zaopatrujące się w żywność organiczną w porównaniu z konsumentami niesięgającymi po tego typu jedzenie spożywają o 23 proc. więcej warzyw, o 17 proc. więcej owoców, o 25 proc. mniej mięsa i o 58 proc. mniej napojów bezalkoholowych. – Wynika więc z tego, że konsumenci ekologicznej żywności mają większą skłonność do prowadzenia zdrowej diety. I być może tutaj należy upatrywać wspomnianego związku ekożywności ze zdrowiem – podsumowuje dr Michota-Katulska.

Zielony miliard

Nie ma więc jednoznacznych dowodów na to, że ekożywność jest lepsza. Są za to niepokojące wyniki badań francuskiego Instytutu Badawczego Inserm, który przyjrzał się zwyczajom żywieniowym 69 tys. dorosłych konsumentów. Okazało się, że nawet najwięksi entuzjaści biojedzenia, którzy spożywali najwięcej ekożywności, mieli w swojej diecie podobny odsetek ultra przetworzonych produktów jak osoby ze zwykłą dietą. A to oznacza, że ekokonsumenci są tak samo narażeni na ultraprzetworzone produkty jak i cała reszta. Mimo wszystko na punkcie ekożywności zwariował cały świat. Globalny rynek produktów ekologicznych jest już wart 90 mld euro. Wśród największych graczy są Stany Zjednoczone (40 mld euro), Niemcy (10 mld euro), Francja (7,9 mld euro) i Chiny (7,6 mld euro). W porównaniu z takimi gigantami Polska to mikrus. Według Sylwestra Strużyny, prezesa Bio Planet, jednego z największych sprzedawców ekożywności w kraju, polski rynek może być wart niewiele ponad miliard złotych, czyli ok. 250 mln euro. Ale będzie rosnąć w dwucyfrowym tempie. Według ostatnich badań Nielsena już 40 proc. polskich klientów interesuje się produktami eko. A trzy czwarte z nas myśli, że żyje ekologicznie.

Co sypią za miedzą

Ale czy kupując ekoprodukty, rzeczywiście ratujemy naszą planetę? Ciekawy artykuł na łamach czasopisma „Nature” opublikowali niedawno szwedzcy naukowcy. Z ich obserwacji wynika, że uprawy ekologiczne mogą być bardziej szkodliwe dla środowiska niż te konwencjonalne. W ekouprawach zbiory z hektara są dużo mniejsze, bo nie używa się przecież nawozów. Ale to oznacza, że pod taką uprawę potrzeba zdecydowanie więcej miejsca, co z kolei prowadzi do wycinki drzew i większej produkcji dwutlenku węgla. Badacze pod kierownictwem prof. Stefana Wirseniusa ze szwedzkiego Uniwersytetu Technologicznego Chalmersa obliczyli, że np. ekologiczny groszek uprawiany w Szwecji ma o ok. 50 proc. bardziej negatywny wpływ na klimat niż ten uprawiany w zwykły sposób. Ekologiczna pszenica ozima jest obciążająca dla środowiska o 70 proc. bardziej niż ta uprawiana z nawozami. Z kolei naukowcy z Uniwersytetu Stanforda po własnych badaniach stwierdzili, że żywność ekologiczna w zasadzie nie różni się zbytnio od tej produkowanej przemysłowo. Według nich nie ma znaczenia, czy uprawa była traktowana chemią, czy nie, bo nawozy stosowane przez sąsiada za miedzą i tak przenikną wraz z wodami gruntowymi do naszej ekopietruszki. Żadna uprawa, nawet ta prowadzona w najbardziej dziewiczych zakątkach kraju, nie będzie więc całkowicie wolna od jakiejkolwiek chemii.

Drogie i niezdrowe

Z założenia wszystko, co ma dopisek „bio” i „eko”, powinno być zdrowsze, ale niestety nie jest. Producenci wpadli na łatwy patent na biznes – skoro coś ma etykietkę „eko” lub „bio”, klient jest skłonny zapłacić więcej, bo pomyśli, że ma gwarancję, że produkt jest zdrowy. Blogerzy regularnie prześwietlają takie biooferty w znanych sklepach. I natrafiają np. na ciastka owsiane z dopiskiem „bio” w cenie 12 zł za osiem sztuk w paczce. Można by się spodziewać, że do ich produkcji użyto wyłącznie zdrowych składników, ale w składzie figuruje najtańszy olej palmowy, który sprzyja rozwojowi cukrzycy. To samo jest w ekologicznym musli. Mleko sojowe znanego producenta to w zasadzie woda z cukrem. Dochodzi nawet do takich absurdów, że klienci kupują ekojabłka jadące do nas z Portugalii, kiszące się pod plastikową folią i podane na styropianowej tacce. Zresztą na owocach i warzywach sieci handlowe zarabiają wyjątkowo dużo.

Federacja UFC-Que Choisir przebadała 24 oferty cenowe na najbardziej popularne ekoowoce i warzywa i okazało się, że marże sklepowe są na nich średnio o 75 proc. wyższe od marży na ich konwencjonalnych odpowiednikach. To średnia, bo na najpopularniejszych owocach i warzywach marże były jeszcze wyższe – na ziemniakach o 83 proc., pomidorach – 109 proc., a jabłkach aż o 149 proc.! Federacja udowodniła tym samym, że wysokie ceny ekojedzenia niekoniecznie wynikają z wyższych kosztów wytworzenia, ale w dużej mierze z apetytu sprzedawców na ekozarobek. Najlepiej widać to na przykładzie jabłka. Zwyczajne kosztuje we Francji średnio 2,04 euro/kg. Rolnik dostaje z tego 1,06 euro, dystrybutor – 0,87 euro, 0,11 euro to VAT. Na jabłku ekologicznym, które kosztuje 4,19 euro/kg, zdecydowanie więcej zarabia dystrybutor (aż 2,17 euro), rolnik – 1,8 euro, a VAT to 0,22 euro.

„Gdyby detaliści stosowali tę samą marżę w stosunku do żywności ekologicznej jak do żywności konwencjonalnej, roczny budżet francuskiej rodziny na ekologiczną konsumpcję owoców i warzyw zmniejszyłby się o 18 proc., tj. o 121 euro na gospodarstwo domowe” – czytamy na stronie UFC. – Produkty eko w Polsce są produktami premium, nie można więc bezpośrednio porównywać marż na ekożywności i zwyczajnym jedzeniu, tak jak marża na garniturach będzie wyższa niż na T-shircie. Konsumenci ekożywności są bardziej odporni na wyższe ceny. Sklepy to wykorzystują, szczególnie że nie ma wojny cenowej w tym segmencie. Mimo to nawet tacy konsumenci nie są w stanie zapłacić o 20-30 proc. więcej w porównaniu z „normalnymi” produktami. Jeżeli półka eko ma przyciągać klientów do sieci handlowych, to ceny powinny spaść – uważa Agnieszka Górnicka, prezes firmy badawczej Inquiry. Żeby więc nie wyjść na ekofrajerów, powinniśmy czytać etykiety, szukać unijnych certyfikatów i porównywać produkty z dopiskiem „bio” z tymi zwykłymi bez ekonalepek. A ekożywności najlepiej nie kupować w markecie, tylko wyrywać ją z własnego ogródka.

Okładka tygodnika WPROST: 39/2019
Więcej możesz przeczytać w 39/2019 wydaniu tygodnika „Wprost”
Zamów w prenumeracie lub w wersji elektronicznej:
 0

Spis treści tygodnika Wprost nr 39/2019 (1904)

  • Marcin Dzierżanowski: Chrońmy dzieci 22 wrz 2019, 20:00 Nie świruj, idź na wybory – to hasło nowej kampanii społecznej, która – według twórców – miała w zabawny, lekki sposób zachęcać Polaków do pójścia do urn. Na krótkich filmach znane postacie odgrywają rolę osób chorych... 3
  • Niedyskrecje parlamentarne 22 wrz 2019, 20:00 EFEKT MAŁGORZATY KIDAWY- -BŁOŃSKIEJ, KANDYDATKI KOALICJI OBYWATELSKIEJ NA PREMIERA, zaczął być wreszcie widoczny, bo poparcie dla KO poszło w górę o kilka punktów procentowych. Niestety dla opozycji, te głosy zostały zdobyte kosztem... 6
  • Obraz tygodnia 22 wrz 2019, 20:00 1mln zł dostanie Edyta Górniak za to, że w programie TVN będzie zdobywała prawo jazdy. Nad tym, żeby się udało, czuwać będzie aż trzech instruktorów. 10% Polaków powyżej 15. roku życia przyznaje, że nie brało udziału w lekcjach... 9
  • Info radar 22 wrz 2019, 20:00 Pilecki zdobywa Berlin W Berlinie otworzono pierwszy zagraniczny oddział Instytutu Pileckiego. Położona w samym sercu stolicy Niemiec, naprzeciwko Bramy Brandenburskiej placówka ma za zadanie szerzyć wiedzę o historii i kulturze polskiej.... 10
  • Prawda ekranu 22 wrz 2019, 20:00 W TORONTO ZAKOŃCZYŁ SIĘ NAJWAŻNIEJSZY ZA OCEANEM FESTIWAL FILMOWY. Czuło się na nim widmo trumpowskich czasów. Artyści upominali się o wolność, równość i społeczną sprawiedliwość, a najciekawsze propozycje powstały w oparciu o... 11
  • Słodycz cenzury 22 wrz 2019, 20:00 PiS zapowiada ustawę regulującą status zawodu dziennikarza. Szczegółów brak. Wygląda na to, że chce założyć pismakom uzdę. Czy jest ona potrzebna? 12
  • Co będzie kiedyś 22 wrz 2019, 20:00 Motyw pana gardzącego chamem stary jest jak ludzkość. Przykłady z literatury światowej i z życia, kiedy silniejszy gardzi słabszym, można mnożyć w nieskończoność. Ci, którzy uważają się za lepszych, bo np. urodzili się w... 13
  • Nie wystarczy wybaczyć 22 wrz 2019, 20:00 Ofiary przemocy domowej mają ogromne pokłady napięcia i lęku zatrzymane w ciele. Trzeba się mądrze wybrać na gruzowisko swojego dzieciństwa, bo paruje z niego toksyczny dym – mówi Paulina Młynarska, dziennikarka i pisarka. 15
  • Dziecko w rodzinnej matni 22 wrz 2019, 20:00 Nawet 2 mln polskich dzieci są pod opieką rodzica, który zmaga się z zaburzeniem psychicznym: depresją, nerwicą, schizofrenią, psychozą maniakalno-depresyjną. 19
  • Rodzinny interes, czyli parlament dla krewnego 22 wrz 2019, 20:00 Morawiecki, Duda, Zdrojewski, Cimoszewicz, Pęk – to nazwiska, które członkom rodzin przyniosły mandaty parlamentarne. Czyżby polityczne klany znane z zachodniej polityki zawitały nad Wisłę? 22
  • Klątwa Tuska 22 wrz 2019, 20:00 – Gdybym w 2013 r. nie zablokował przyjęcia ustawy o związkach partnerskich, pary homoseksualne mogłyby już w Polsce adoptować dzieci – mówi Jarosław Gowin, wicepremier. 27
  • Mamy pomysł, jak odzyskać wrak 22 wrz 2019, 20:00 Postanowiliśmy wyjść do Rosji z nową propozycją dotyczącą zwrotu tupolewa – ujawnia prof. Jacek Czaputowicz, minister spraw zagranicznych. 30
  • Czyściciele trzymają się mocno 22 wrz 2019, 20:00 Komisja weryfikacyjna ds. warszawskiej reprywatyzacji przedstawiła właśnie raport ze swej działalności. Jej bilans nie jest jednoznaczny – oddała ona wprawdzie głos pokrzywdzonym, ale nie udało jej się trwale poprawić ich losu. 34
  • „Malowany ptak” – szok i niedowierzanie 22 wrz 2019, 20:00 Pisarz Jerzy Kosiński był jak gwiazda rocka. Ludzie stali w kolejkach po autograf w książce, która wywróciła ich wyobrażenia o kulturalnej literaturze i o tym, co robili Polacy żydowskim dzieciom w czasie wojny. 39
  • Ekofrajerzy 22 wrz 2019, 20:00 Kupujesz drogie jedzenie z etykietką „bio” lub „eko”, bo myślisz, że jest zdrowsze? To coraz częściej wysoko przetworzona żywność o wątpliwej wartości odżywczej – alarmują naukowcy i organizacje konsumenckie. 42
  • Rewolucja 4.0 na rynku pracy 22 wrz 2019, 20:00 Najbardziej zagrożone automatyzacją są sektory oparte na czynnościach powtarzalnych. Najmniej: szkolnictwo oraz zarządzanie, a także zawody będące blisko człowieka – uważa Izabela Katarzyna Mrzygłocka, była wieloletnia szefowa Rady Ochrony Pracy. 46
  • Hossa Bessa 22 wrz 2019, 20:00 Droga parówko To koniec pewnej epoki. Inflacja dotknęła nawet słynne hot-dogi z Ikei. Szwedzka sieć po raz pierwszy od 22 lat zdecydowała się podwyższyć ich ceny w polskich sklepach. Od 1997 r. obowiązkowa po zakupie mebli bułka z... 47
  • Tak pęka internet 22 wrz 2019, 20:00 Globalna sieć, łącząca wszystkich i wszędzie, nie istnieje. Internet został podzielony na mniejsze części, których użytkownicy coraz bardziej się od siebie oddalają. 48
  • Nekrolog Białorusi 22 wrz 2019, 20:00 Odkąd tydzień temu moskiewska gazeta „Kommiersant” opisała szczegóły przygotowywanego porozumienia rosyjsko-białoruskiego, wśród obserwatorów białoruskiej polityki zapanowała panika. Zwłaszcza w polskich mediach opublikowano już... 52
  • Smart City, czyli miasto dla ludzi 22 wrz 2019, 20:00 ONZ szacuje, że do 2050 r. 66 proc. ludności Ziemi będzie mieszkać w miastach. Dlatego idea inteligentnego miasta nabiera coraz większego znaczenia. 54
  • Jutro jest już dziś 22 wrz 2019, 20:00 Miasta przyszłości już dzisiaj stają się rzeczywistością – mówi minister cyfryzacji Marek Zagórski. 56
  • Kraków – Nowa Huta Przyszłości 22 wrz 2019, 20:00 Chcemy przekształcić poindustrialną przestrzeń w nowoczesną tkankę miejską – mówi Artur Paszko, prezes zarządu Kraków Nowa Huta Przyszłości SA. 57
  • Prosumenci za kierownicą 22 wrz 2019, 20:00 O wyzwaniach stojących przed dostawcami energii i technologiach, które mogą zrewolucjonizować miasta, mówi Agnieszka Okońska członek zarządu innogy Stoen Operator 58
  • Zielona energia 22 wrz 2019, 20:00 Grupa Kapitałowa PGE jest liderem segmentu energetyki odnawialnej i planuje kolejne duże inwestycje w zieloną energię. 60
  • Zamówienia publiczne dla wszystkich 22 wrz 2019, 20:00 Małe i średnie firmy mogą się starać o dofinansowanie szkoleń i doradztwa dotyczącego zamówień publicznych. 62
  • Oświeceni smogiem 22 wrz 2019, 20:00 Polacy coraz więcej wiedzą o smogu, ale nie ma się co łudzić, że medialny przekaz załatwi sprawę. Potrzebna jest praca u podstaw rozłożona na długie lata. 64
  • Bez wody nie ma miast 22 wrz 2019, 20:00 Jakie znaczenie ma woda dla rozwoju miast oraz jakości życia? O tym, jak mogą oddziaływać na siebie środowisko wodne i miejskie, rozmawiać będą uczestnicy II kongresu Economy of a Water City. 66
  • Proste nie znaczy łatwe 22 wrz 2019, 20:00 Na gali Orłów Wprost w Rzeszowie spotkały się niewielkie firmy rodzinne, zagraniczni potentaci oraz rodzimi przedsiębiorcy, którzy podbili rynki na całym świecie. 68
  • TAURON Festiwal Biegowy – jubileuszowy, rekordowy 22 wrz 2019, 20:00 Krynica-Zdrój przez trzy dni zmieniła się w miasto biegaczy. 8705 osób wystartowało w niemal 30 konkurencjach biegowych i nordic walking. 70
  • Macierzyństwo i endometrioza 22 wrz 2019, 20:00 O swojej chorobie kobiety często dowiadują się dopiero wtedy, gdy bezskutecznie starają się o dziecko. Endometrioza utrudnia i opóźnia zajście w ciążę, ale na pewno jej nie wyklucza – mówi dr hab. n. med. Iwona Szymusik. 72
  • Gdynia podziałów 22 wrz 2019, 20:00 Polscy filmowcy uważnie obserwują przemiany współczesnego świata. Proponują świetne, głęboko akorzenione w rzeczywistości filmy. Ale w kuluarach gdyńskiego festiwalu panował nastrój pełen goryczy. 74
  • Ksiądz Preynat i strażnicy tajemnic 22 wrz 2019, 20:00 „Dzięki Bogu” Franćois Ozona to kolejne świadectwo skandali pedofilskich wstrząsających Kościołem na całym świecie. Reżyserzy coraz częściej pokazują na ekranie dramat ofiar molestowania. 78
  • Najwyższe męstwo 22 wrz 2019, 20:00 W Łazienkach Królewskich można obejrzeć wystawę „Virtuti Militari”. Dzieje ustanowionego przez króla Stanisława Augusta orderu to opowieść o dramatycznych losach Rzeczypospolitej. 82
  • Wydarzenie 22 wrz 2019, 20:00 Podszewka fantazji Powieściowy debiut Dominiki Słowik sprzed czterech lat, „Atlas: Doppelganger”, spotkał się z bardzo dobrym przyjęciem i dotarł do finału prestiżowej Nagrody Literackiej Gdynia. I słusznie. Od tego czasu Dominika... 83
  • Film 22 wrz 2019, 20:00 W sieci kłamstw Takiego kina przez lata w Polsce brakowało. Bezpretensjonalnego, adresowanego do szerokiego widza, a zarazem niebłahego. „(Nie)znajomi” są remakiem włoskiej produkcji „Dobrze się kłamie w miłym towarzystwie”. Z... 84
  • Muzyka 22 wrz 2019, 20:00 Powiew chłodu Dwudziestolecie swojego istnienia jeden z najważniejszych dla europejskiej sceny niezależnej zespołów uczcił wydaniem nowej, szóstej już płyty. Metronomy, które było forp ocztą stylistyki indie, mocno zmieniło kurs.... 85
  • Książka 22 wrz 2019, 20:00 Bez obciachu Inteligencja kręci nosem, miliony słuchaczy są zachwycone. W powszechnej świadomości disco polo przestało być obciachem i na równych prawach z innymi wytworami kultury popularnej pojawia się w głównych mediach. Z jednej... 86
  • Kalejdoskop 22 wrz 2019, 20:00 Ucho premiera Dla Stephena Poliakoffa „Lato szpiegów” to rozliczenie z własnym dzieciństwem. Wychowany w szacunku do ojczyzny chłopak uznał ją w pewnym momencie za swojego największego wroga. Miłość przeszła w nienawiść. –... 87
  • Świat bez glutenu i Rozenek 22 wrz 2019, 20:00 Piszę właśnie kryminał retro pt. „Tango”, którego akcja toczy się pod koniec lat 20. ubiegłego wieku. Zawsze kusiło mnie umieszczenie akcji w przedwojniu, ale panicznie się tego bałem. A co, jeśli coś pomylę, ta kamienica tu nie... 88
  • Wszystko w porządku 22 wrz 2019, 20:00 Decluttering dotarł niedawno zza oceanu i wygląda na to, że zadomowi się u nas na dobre. Dlaczego to połączenie idei zero waste, slow life, duńskiej filozofii hygge, minimalizmu i testu białej rękawiczki tak zafascynowało Polaków? 90
  • Dźwięki są w moim ciele 22 wrz 2019, 20:00 Co mnie inspiruje mówi Natalia Przybysz 94
  • Lepszy niż maślaczek 22 wrz 2019, 20:00 Można je marynować, doskonałe są smażone i duszone, a jajecznica na rydzach to prawdziwe delicje. 96
  • 5 sposobów na...kłótnie w związku 22 wrz 2019, 20:00 Co robić, aby sprzeczka nie przerodziła się w długotrwały konflikt? Czy strzelanie focha i straszenie odejściem ma sens? – wyjaśnia dr Bartosz Zalewski, psychoterapeuta. 97
  • Zrób sobie... Polańskiego 22 wrz 2019, 20:00 U Romana Polańskiego ostatnio dużo się dzieje: w filmie Tarantino wciela się w niego Zawierucha, na festiwalu w Wenecji – żona, a paru prokuratorów też by go chętnie gdzieś obsadziło. 98

ZKDP - Nakład kontrolowany