Recesja u bram

Recesja u bram

Krzysztof Piech
Doktor ekonomii,
szef Podyplomowych
Studiów Administracji
i Polityki Gospodarczej Szkoły Głównej Handlowej

Już od niemal pół roku światowe giełdy odnotowują straty. Banki centralne na świecie szybko podjęły działania: kilkakrotnie obniżały stopy procentowe i wydały na walkę z kryzysem już ponad 300 mld USD. A to jeszcze nie koniec.
Obecny kryzys na rynku hipotecznym w USA nie jest jedno razowym przypadkowym wydarzeniem, ale wplata się w logikę zjawisk, które od lat występują na świecie. Co będzie dalej? Jak w takiej sytuacji prowadzić politykę gospodarczą w Polsce? Jak sytuacja na świecie wpłynie na polską gospodarkę i… kolejne wybory?Sinusoida biedy i bogactwa
Jedną z podstawowych koncepcji ekonomii jest cykl koniunkturalny o sinusoidalnym (w przybliżeniu) kształcie. Takie cykle nie występują jedynie w poszczególnych krajach, ale obejmują także całą gospodarkę światową. Cykl światowy jest wypadkową cykli koniunkturalnych różnych krajów. Oczywiście, kraje, które mają największy udział w gospodarce światowej, mają jednocześnie największy wpływ na kształtowanie się koniunktury światowej. Takim krajem są Stany Zjednoczone. Słusznie się mówi, że „gdy gospodarka USA kichnie, świat choruje". Jest też inne zjawisko – postępującej integracji gospodarczej. Sprawia ona, że coraz więcej krajów na świecie zaczyna się rozwijać w podobny sposób, wspólnie doświadczając faz recesji i rozkwitu. Jest tak m.in. w strefie euro. Do synchronizacji cykli koniunkturalnych przyczyniły się też kryzysy naftowe lat 70. XX wieku i późniejsze wzrosty cen ropy, m.in. w wyniku wojny w Zatoce Perskiej.
Analizując przebieg światowej sinusoidy, można dostrzec duże podobieństwo między obecnym cyklem koniunkturalnym a poprzednim – we wcześniejszej dekadzie. Jeśli ta logika rozwoju cyklicznego zostanie utrzymana, to okres najszybszego rozwoju mamy za sobą. Rok 2008 powinien być znacznie słabszy od roku 2007, po czym może nastąpić poprawa w dwóch kolejnych latach, a później – w 2011 r. – może nastąpić dno cyklu koniunkturalnego.
Jest wiele możliwości wpływu koniunktury międzynarodowej na polską gospodarkę: od tradycyjnego kanału handlowego przez oddziaływania na rynkach finansowych, a nawet przez przenoszenie się sentymentu (pesymizmu) między krajami. I nie jest to bynajmniej sytuacja nowa. Taki wpływ było widać już kilka lat temu, kiedy pęknięcie bańki spekulacyjnej dotcomów w 2000 r. wywołało pogorszenie koniunktury światowej i przełożyło się na stan polskiej gospodarki. Jeśli świat zachoruje, to i nas grypa nie ominie, czyli o ile na świecie wystąpi recesja, na pewno dotknie nasz kraj. A recesja na świecie musi wystąpić, bo taka jest logika cykli koniunkturalnych.

Bernanke pod dywanem
Przyszłość światowej gospodarki nie rysuje się w tak różowych barwach jak kilka lat temu. Kluczowe będą w tym zakresie decyzje dotyczące polityki pieniężnej w USA, podejmowane w ciągu najbliższych tygodni. W typowej sytuacji zagrożenia recesją działania Fed są łatwe do przewidzenia. System Rezerwy Federalnej ma dwa równorzędne cele: dbać o niską inflację i o wzrost gospodarczy (oraz zatrudnienie). Jeśli gospodarka pokazuje sygnały recesji, to polityka pieniężna jest poluzowywana – nawet za cenę inflacji. Uważa się bowiem, że koszty społeczne recesji są ważniejsze niż przejściowy wzrost cen.
Ważne dla rozwoju światowej gospodarki w najbliższych latach będzie to, czy Ben Bernanke i jego współpracownicy z Fed będą obniżali stopy, a także – w jakim tempie. Ponadto, czy działaniom tym będą towarzyszyły regulacje rynku kredytów hipotecznych, które uzdrowią sytuację, a nie tylko zamiotą problem pod dywan. Ostatnie rozwiązanie wybrano w Japonii po kryzysie na rynku giełdowym oraz nieruchomości początku lat 90. Efektem była „stracona dekada" lat 90.: niski wzrost, dwukrotny wzrost bezrobocia, nieefektywnie wydawane pieniądze publiczne (wartości aż 1,3 bln USD).
Taktykę zamiatania problemu pod dywan wybrano też w USA w 2001 r., obniżając na trzy lata stopy procentowe do poziomu najniższego od 50 lat i poluzowując wymogi udzielania kredytów pod zastaw nieruchomości. Oczywiście, pobudziło to rynek, ale i wywołało niezdrowy boom na rynku nieruchomości (szczególnie sub prime), którego efekty widzimy obecnie.

Polski satelita
Sytuacja w USA już zaczęła oddziaływać na nasz kraj. Kilka miesięcy temu część ekonomistów twierdziła, że na pewno nic nam nie grozi, że przecież wymiana handlowa między Polską a USA jest znikoma. To stare myślenie, nieuwzględniające przemian w gospodarce światowej w ostatnich latach i międzynarodowego oddziaływania na koniunkturę.
Jeśli w tym roku koniunktura na świecie będzie gorsza, osłabi to koniunkturę w Polsce. Wzrost gospodarczy w 2008 r. może być mniejszy niż 5 proc. W efekcie zmniejszą się wpływy do budżetu, mogą się pojawić trudności z utrzymaniem w ryzach deficytu budżetowego. To oznacza, że politycy powinni przygotować budżet na takie niespodzianki.
Wydaje się, że słabszy rozwój w 2008 r. powinien być tymczasowy. Jeśli logika zjawisk koniunkturalnych na świecie się powtórzy (oczywiście to nie jest przesądzone), to znaczniejszego zwolnienia należy oczekiwać dopiero w 2011 r. Pogorszenie sytuacji gospodarczej nie będzie jednak znaczące – nie grozi nam kryzys. Przypomnijmy, że wzrost gospodarczy w 2001 r. po kryzysie giełdowym w USA spadł w Polsce w latach 2001-2002 do nieco ponad 1 proc. Być może zatem również tej wielkości wzrost będzie odnotowany w 2011 r. Z pewnością wykorzysta to opozycja, zwłaszcza że tak niski wzrost będzie miał charakter bezzatrudnieniowy czy nawet zwiększający bezrobocie, nie mówiąc już o mniejszych wpływach podatkowych. I wszystko to w roku wyborczym. Poza tym patrząc na cykliczność koniunktury, partia, która przejmie władzę w 2011 r., będzie miała szansę ją utrzymać w kolejnych wyborach – bo sytuacja gospodarcza nie powinna się pogorszyć. Zatem ten, kto wygra wybory w 2011 r., może rządzić przez osiem lat.

Tusk & Keynes?
Rok 2008 daje możliwości prowadzenia polityki neoklasycznej, a więc skierowanej na wzmacnianie długookresowego wzrostu gospodarczego (ograniczenie biurokracji, wspieranie rozwoju przedsiębiorczości, obniżanie wydatków publicznych itp.). Sprzyja temu zwłaszcza sytuacja polityczna, związana z liberalnymi planami nowego rządu oraz duże, na razie, poparcie społeczne, które zyskał. Jeśli uda się szybko przeprowadzić znaczące zmiany, co byłoby możliwe przy uzyskaniu społecznego poparcia, można oczekiwać pozytywnych efektów poprawy sytuacji gospodarczej jeszcze w tej kadencji parlamentu. Skala efektów takiej polityki jednak nie będzie szczególnie wysoka, bo za pomocą mechanizmów neoklasycznych walka z mechanizmami cyklu koniunkturalnego jest raczej skazana na porażkę. Do tego służy polityka keynesowska – pobudzania popytu i wzrostu w krótkim okresie (zwłaszcza w okresach recesji). Nawet kosztem inflacji, która mogłaby się zwiększyć do 4-5 proc. Oczywiście, Rada Polityki Pieniężnej nie musiałaby pozwolić na wzrost inflacji nawet w okresie recesji – podnosząc stopy procentowe, pogłębiłaby ją. Tym bardziej więc przyszła sytuacja nie rysuje się wesoło.
Polityka keynesowska jest jednak sprzeczna z podstawami programowymi PO. Jeśli jednak koalicja zdecydowałaby się na zmianę paradygmatu polityki gospodarczej, oznaczałoby to na przykład konieczność podniesienia deficytu budżetowego dla stymulowania popytu. Wypełnienie kryteriów konwergencji z Maastricht, a co za tym idzie – wejście do strefy euro, stałoby się zatem problematyczne. Z tego punktu widzenia rząd słusznie robi, nie deklarując daty przyjęcia euro. Być może bowiem musiałby się z niej wycofać. Taka zmiana polityki oznaczałaby też, że pod-wyżki dla sfery budżetowej należałoby przeprowadzić raczej później – w czasie recesji, dla złagodzenia jej skutków. Byłoby to korzystne dla polityków, zwłaszcza jeśli wystąpiłyby one w roku wyborczym. Przeprowadzenie podwyżek w 2008 r. mogłoby być jednak uzasadnione z dwóch powodów: chęci „kupienia" przez rząd poparcia społecznego dla przeprowadzenia bardziej znaczących (i bolesnych społecznie) reform, na przykład finansów publicznych, albo… wcześniejszych wyborów.
Tak czy inaczej, sytuacja nie rysuje się wesoło. Najlepszy okres na reformy strukturalne już minął. Zaczyna się czteroletni okres ostrożności i może nawet zaciskania pasa. Ważne jest, by przygotowali się do tego politycy, bo inaczej będą zaskoczeni – tak jak AWS w 2001 r. 
Okładka tygodnika WPROST: 4/2008
Więcej możesz przeczytać w 4/2008 wydaniu tygodnika „Wprost”
Zamów w prenumeracie lub w wersji elektronicznej:
 0

Spis treści tygodnika Wprost nr 4/2008 (1309)

  • Na stronie-Tron dla Tuska 20 sty 2008, 22:00 Rząd Tuska osiągnie poziom uwielbienia porównywalny tylko z miłością Rosjan do Putina 3
  • Skaner 20 sty 2008, 22:00 8
  • Polacy o Polakach i Żydach 20 sty 2008, 22:00 SondażDyskusja wokół kontrowersyjnych książek prof. Jana T. Grossa pomaga w zrozumieniu historii trudnych relacji polsko-żydowskich – wynika z badań opinii publicznej. Pentor na zlecenie „Wprost" zapytał Polaków o wojenne... 8
  • Kulinarne fanaberie Dorna 20 sty 2008, 22:00 Kuchnia Za rządów PiS w MSWiA wydawano wielkie sumy na wyszukane alkohole, słodycze i napoje – takie informacje wywołały niedawno małą burzę. Tymczasem – jak się dowiedział „Wprost" – resortowi kucharze... 8
  • Mafia zastrasza skruszonych 20 sty 2008, 22:00 Przestępczość Mokotowski gang wydał wyroki śmierci na wszystkich swoich członków, którzy zdecydują się na współpracę z wymiarem sprawiedliwości. Straszy w ten sposób ewentualnych świadków koronnych lub tych, którzy zaczną sypać... 8
  • Lisowie do Wiktorów, ale za co? 20 sty 2008, 22:00 Telewizja publiczna zgłosiła do tegorocznych Wiktorów (nagrody przyznawane przez Akademię Telewizyjną) Hannę i Tomasza Lisów. Sęk w tym, że nie wiadomo za co, bo żadne z nich nie zaistniało jeszcze w programach telewizji publicznej. W... 8
  • Dossier 20 sty 2008, 22:00 „Rozmawiało się w Sejmie, że prezydent ma dobrą głowę" Wojciech Olejniczak w „Teraz my" w TVN, zapytany o plotki, na podstawie których Janusz Palikot pytał, czy prezydent nadużywa alkoholu„W Irlandii nie było... 8
  • PYTANIA NIEPOLITYCZNE - Lubię czuć zapach trawy 20 sty 2008, 22:00 Rozmowa z Andrzejem Szejną, eurodeputowanym SLD 8
  • Ludzie 20 sty 2008, 22:00 Posterunkowy Górski„Na prawicowym posterunku" – tak będzie się nazywać najnowsza książka posła PiS Artura Górskiego przygotowywana z okazji 20-lecia jego publicznej działalności. Poseł w minionej kadencji zasłynął... 8
  • Z dziennikarstwa sportowego do show-biznesu 20 sty 2008, 22:00 GwiazdyMaciej Kurzajewski po raz drugi poprowadzi show „Gwiazdy tańczą na lodzie". Droga zawodowa dziennikarza „Wiadomości" pokazuje, że praca w redakcji sportowej bywa trampoliną do kariery w show-biznesie. Innym... 8
  • Popłyń w 65 dni dookoła świata 20 sty 2008, 22:00 Rekord Pierwszego marca na pokładzie ścigacza „Earthrace" Pete Bethune wyrusza w rejs dookoła świata. Specjalną łodzią, która potrafi przebijać fale morskie nowozelandzki żeglarz chce okrążyć kulę ziemską w rekordowym... 8
  • Rolling Stones z Martinem Scorsese 20 sty 2008, 22:00 RockFanów Rolling Stonesów czeka wielkie święto. 7 lutego, podczas festiwalu filmowego w Berlinie, Martin Scorsese, twórca m.in. „Aviatora" i „Chłopców z ferajny", pokaże swój najnowszy film „Shine a... 8
  • Plakaty filmowe Franciszka Starowieyskiego 20 sty 2008, 22:00 Plakaty filmowe Franciszka Starowieyskiego i Waldemara Świerzego wystawi na aukcji Galeria Grafiki i Plakatu w Warszawie. Starowieyski i Świerzy to ostatni żyjący przedstawiciele znanej na świecie polskiej szkoły plakatu powstałej w latach... 8
  • Sawka czatuje 20 sty 2008, 22:00 Henryk Sawka (www.przyssawka.pl) 10
  • Człowiek z sukcesu 20 sty 2008, 22:00 Leo Beenhakker wygrał 5:2 z prezydentem Lechem Kaczyńskim 14
  • Poczta 20 sty 2008, 22:00 Nieczysty interes Wzwiązku z artykułem „Nieczysty interes" (nr 47) dotyczącym kamienicy przy ul. Noakowskiego 16 w Warszawie wyjaśniam, iż udziały w tej nieruchomości od rodziny Hanny Gronkiewicz-Waltz nabyła FC SPV Noakowskiego... 18
  • Playback 20 sty 2008, 22:00 Premier Donald Tusk i poseł Janusz Palikot 18
  • Zapytaj Wprost - Bronisław Wildstein 20 sty 2008, 22:00 Publicysta Bronisław Wildstein odpowiada na pytania Internautów czy wstydzi się, że był masonem, jak ocenia swojego następcę Andrzeja Urbańskiego oraz dlaczego jest taki propisowski. 19
  • Wprost przeciwnie - Na kolana, Ameryko! 20 sty 2008, 22:00 Tisze jedziesz, dalsze budiesz – mówią Rosjanie. Jeśli chcemy się czegoś od nich nauczyć, to właśnie tego. 20
  • Fotoplastykon 20 sty 2008, 22:00 Henryk Sawka (www.przyssawka.pl) 21
  • Z życia koalicji 20 sty 2008, 22:00 Wiedzieliśmy, że to kiedyś nastąpi, ale to jednak piękny widok, ta zamiana miejsc. Pamiętają państwo białe miasteczko, nie? Rysiek Kalisz hamburgery dowoził, Jolka Kwaśniewska – róże, Bufetowa – mineralną, Ewa Kopacz... 22
  • Z życia opozycji 20 sty 2008, 22:00 Miał być comeback, miał być nadal wiceprezesem, a tu gucio. Feldmarszałek Dorn nie tylko nie dał się wybrać na wiceprezesa, ale jeszcze obśmiał całe wielkie pisowskie poruszenie i nowe władze. Napomknął też o susłoizacji partii, co... 22
  • Bilans tygodnia 20 sty 2008, 22:00   24
  • Rada niedomówień 20 sty 2008, 22:00 Politykaprezydent i premier nie byli zadowoleni z przebiegu posiedzenia Rady Gabinetowej dotyczącego służby zdrowia. Po spotkaniu każda ze stron próbowała zdyskredytować rywala. Bardziej aktywny i agresywny był premier. I bardziej... 24
  • Żółta kartka dla Palikota 20 sty 2008, 22:00 sejmJanusz Palikot dostał jedynie żółtą kartkę od szefa klubu parlamentarnego PO Zbigniewa Chlebowskiego. – Ale jeszcze jeden wybryk i wylatujesz z klubu – usłyszał od swojego przełożonego poseł z Lublina. To reakcja na wpis... 24
  • Rydzyk w prokuraturze 20 sty 2008, 22:00 szkołyZawiadomienie do prokuratury o popełnieniu przestępstwa przy przyznawaniu pieniędzy fundacji Lux Veritatis złożył resort środowiska. Chodzi o dotacje na poszukiwanie złóż wód geotermalnych dla związanej z o. Tadeuszem Rydzykiem... 24
  • Amerykanie karcą Tuska 20 sty 2008, 22:00 DyplomacjaPolski rząd zaostrzył stanowisko w sprawie rozmieszczenia w naszym kraju elementów tarczy antyrakietowej. W ubiegłym tygodniu w tej sprawie gościł w Waszyngtonie minister obrony Bogdan Klich i rozmawiał ze swoim amerykańskim... 24
  • Lewica i Sprawiedliwość 20 sty 2008, 22:00 PiS i LiD przymierzają się do koalicji 26
  • Wojna domowa 20 sty 2008, 22:00 Prezydent i premier rozpoczęli polityczną batalię na śmierć i życie 30
  • Słuchowisko rządowe 20 sty 2008, 22:00 Podsłuchiwanie najważniejszych polityków to w Polsce żaden problem 32
  • Postać tygodnia - Zyta Gilowska 20 sty 2008, 22:00 Trzecie odejście 36
  • Trójka bez sternika 20 sty 2008, 22:00 37
  • ABW specjalnej (bez)troski 20 sty 2008, 22:00 Piotr KrysiakDziennikarz działu Polska WydarzeniaMimo przedwyborczych gróźb natychmiastowego odwołania szefa CBA po dwóch miesiącach od ukonstytuowania się nowego rządu premier nie znalazł nawet czasu, by spotkać się z Mariuszem... 37
  • Rząd nic 20 sty 2008, 22:00 Michał Krzymowski Dziennikarz działu Polska Wydarzenia„Będą nas leczyć dobrze zarabiający lekarze i pielęgniarki, a dobrze zarabiający nauczyciele będą uczyć nasze dzieci". Te słowa słyszeliśmy w kampanii niemal... 37
  • Nie nasza klasa 20 sty 2008, 22:00 Wiktor FerfeckiDziennikarz działu Polska Wydarzenia„Poszukuję koleżanki, która uczęszczała ze mną do szkoły podstawowej numer 20 w Gliwicach". Brzmi to jak wpis w serwisie Nasza-klasa.pl, najpopularniejszym w Polsce portalu... 37
  • Wiwisekcja - Ofensywa zimowa 20 sty 2008, 22:00 Cztery miliony Polaków jedzie na zimowy wypoczynek 38
  • Kompleks Polski 20 sty 2008, 22:00 Polacy to jeden z najbardziej ksenofobicznych narodów. 44
  • Ryba po polsku - Obiektywnie,moim zdaniem 20 sty 2008, 22:00 Jak ktoś twierdzi, że jest doskonale obiektywny, to kłamie i manipuluje 46
  • Zagadka Małysza 20 sty 2008, 22:00 Prawdziwego mistrza poznaje się po tym, jak przegrywa 48
  • Giełda 20 sty 2008, 22:00 50
  • Fruwający laptop 20 sty 2008, 22:00 MacBook Air będzie najbardziej pożądanym gadżetem tego roku. Nowy laptop Apple jest najcieńszym tego typu urządzeniem na świecie. W dwucentymetrowej obudowie udało się zmieścić ekran o przekątnej 13,3 cala, kamerę internetową,... 50
  • Przepis na Irlandię 20 sty 2008, 22:00 Bariery w działalności przedsiębiorstw i propozycje ich usunięcia zawiera jeden z dwóch dokumentów przygotowanych na zakończenie Pierwszego Kongresu Pracodawców. W historycznym spotkaniu zorganizowanym przez Polską Konfederację... 50
  • Zysk ze strat 20 sty 2008, 22:00 Opłaca się działanie wbrew zaleceniom autorytetów. Udowodnił to amerykański analityk Andrew Lahde, który stwierdził, że jeżeli amerykańskie banki stawiają na ryzykowne kredyty hipoteczne, w końcu poniosą straty. Założył fundusz... 50
  • Przyjaciel fiskus 20 sty 2008, 22:00 50
  • Atak na dwójkę 20 sty 2008, 22:00 Dwa euro to najczęściej fałszowana europejska moneta – poinformowała Komisja Europejska. Podrabiane „dwójki" stanowią 85 proc. fałszywek wykrytych w strefie euro. Łącznie w 2007 r. wycofano z obiegu 211 tys. fałszywych... 50
  • Tornister Katarzyny Hall 20 sty 2008, 22:00 Jak uzdrowić polskie szkolnictwo 52
  • Recesja u bram 20 sty 2008, 22:00 Krzysztof PiechDoktor ekonomii, szef Podyplomowych Studiów Administracji i Polityki Gospodarczej Szkoły Głównej HandlowejJuż od niemal pół roku światowe giełdy odnotowują straty. Banki centralne na świecie szybko podjęły działania:... 56
  • Trzy grosze 20 sty 2008, 22:00 60
  • Chiński ratownik 20 sty 2008, 22:00 Krzysztof RybińskiByły wiceprezes NBP i były członek KNFNiektórzy ekonomiści prognozują, że chiński cud gospodarczy dobiega końca. Wiążą to z masą złych kredytów w sektorze bankowym, z nadchodzącą recesją w USA, która uderzy w... 60
  • Złoto dla naiwnych 20 sty 2008, 22:00 Mirosław CielemęckiSzef działu Biznes – Ludzie – PieniądzePrzed kasami NBP ustawiły się kolejki, gdy ruszyła sprzedaż numizmatycznych dwudziestozłotówek. Ze srebra. Ożywiła się także sprzedaż sztabek. Ze złota. Polacy... 60
  • Krzywo, prosto, ale ostro 20 sty 2008, 22:00 Michał ZielińskiDoktor ekonomii, dziennikarz działu Biznes – Ludzie – PieniądzeTo, co czyni ostatnio Ministerstwo Zdrowia, przypomina sposób, w jaki funkcjonowali socjalistyczni rzemieślnicy. Wykonywali fuchę „na... 60
  • 2x2=4 – Obsesja gwarancji 20 sty 2008, 22:00 Rząd nie może być kasą zapomogowo-pożyczkową 61
  • Know-How 20 sty 2008, 22:00   62
  • Atak na Merkurego 20 sty 2008, 22:00 NASA wraca na Merkurego po prawie 33 latach. Sonda kosmiczna Messenger znajdzie się w odległości zaledwie 200 km od tej planety. To pierwsze z trzech zaplanowanych zbliżeń do Mercurego, przygotowujących do wejścia sondy w orbitę planety w... 62
  • Guma odchudzajaca 20 sty 2008, 22:00 Nadużywanie gum do żucia bez cukru może doprowadzić do biegunki i znacznej utraty wagi. Przyczynia się do tego stosowany zamiast cukru sorbitol, który ma działanie przeczyszczające. – Już 5-20 g sorbitolu może spowodować... 62
  • Odtrutka na cyjanek 20 sty 2008, 22:00 Wkrótce trudno będzie otruć kogoś cyjankiem. Prof. Herbert Nagasawa z University of Minnesota opracował doustne antidotum na cyjanki. Zaczyna ono działać w ciągu niespełna trzech minut od podania. Testy na zwierzętach dały bardzo dobre... 62
  • Bakterie arktyczne 20 sty 2008, 22:00 Oporne na antybiotyki bakterie Escherichia coli znaleziono w organizmach ptaków żyjących na Dalekiej Północy. To alarmujące odkrycie, gdyż te ptaki nie miały żadnych kontaktów z ludźmi. Oporne na leki bakterie musiały zatem dawno... 62
  • Mięsień mózgu 20 sty 2008, 22:00 Który mięsień człowieka jest najpotężniejszy? Ten znajdujący się między uszami – twierdzą Richard Pellegrino, specjalista do spraw rozwoju osobistego, i neurolog Michael Politis. Autorzy książki „Jak poprawić swoje... 62
  • e-nos 20 sty 2008, 22:00 Elektroniczny nos do diagnozy infekcji dróg moczowych został zarejestrowany przez Amerykańską Agencję ds. Żywności i Leków. Opracowane są już także e-nosy diagnozujące cukrzycę, zakażenia bakteryjne, a nawet nowotwory. „Każda... 62
  • Zdrowa służba zdrowia 20 sty 2008, 22:00 Ranking prywatnych placówek medycznych 64
  • Pojedziemy na bakteriach 20 sty 2008, 22:00 Rozmowa z Craigiem Venterem, amerykańskim biologiem molekularnym 70
  • Biologiczna broń mężczyzn 20 sty 2008, 22:00 Kobiety zarażone toksoplazmozą mają więcej ciepła, są bardziej otwarte 74
  • Trzeci wymiar 20 sty 2008, 22:00 77
  • Zapach miłości 20 sty 2008, 22:00 Ewa NieckułaDziennikarka działu Nauka i ZdrowieNa naiwności wciąż można dobrze zarobić. W Bostonie powstała firma ScientificMatch.com, która chwali się na swojej stronie internetowej, że dobiera małżeństwa na podstawie naturalnego... 77
  • Cuda umysłu 20 sty 2008, 22:00 Monika Florek-MoskalDziennikarka działu Nauka i Zdrowie Mamy nową sensację na miarę „Kodu Leonarda da Vinci" Dana Browna. Na obrazie „Ostatnia wieczerza" Hugo Conti dostrzegł ukrytą Marię Magdalenę, zapis nutowy... 77
  • Klony na zdrowie 20 sty 2008, 22:00 Zbigniew WojtasińskiSzef działu Nauka i ZdrowieDo niedawna straszyła nas żywność modyfikowana genetycznie. Teraz na sklepowych półkach może się pojawić mięso i mleko ze sklonowanych zwierząt. Histeryczne reakcje pojawiają się... 77
  • Obraz kontrolny 20 sty 2008, 22:00 Gdy 55 lat temu startowała telewizja, widzów dowożono do sześciu ogromnych skrzyń z ekranami wielkości pocztówki 78
  • Górna półka - Sienkiewicz dla elity 20 sty 2008, 22:00 Andrzej NowakHistoryk, profesor UJ w Krakowie i WSB-NLU w Nowym Sączu, redaktor naczelnydwumiesięcznika „Arcana"Po co Sienkiewicz? Pod tym prowokacyjnym tytułem ukazała się książka, w której raz jeszcze, z perspektywy początku... 81
  • Bez granic 20 sty 2008, 22:00   82
  • Wałęsa po żydowsku 20 sty 2008, 22:00 KOMENTARZSzewach Weiss, były przewodniczący Knesetu, ambasador Izraela w Polsce w latach 2000-2003, komentator „Wprost"Dobrze się stało, że w chwili gdy w Polsce za sprawą książki „Strach" Jana Tomasza Grossa ożyła... 82
  • Cytat tygodnia 20 sty 2008, 22:00  „Naród rozumie, że nie ma innej alternatywy niż budowa elektrowni na Białorusi"Aleksander Łukaszenka,zapowiadając budowę elektrowni atomowej w 2018 r. 82
  • Kwiz 20 sty 2008, 22:00 Ciekawi świata mogą sprawdzić swoją wiedzę1. W ilu krajach UE obowiązuje euro?a) 20 b) 15 c) 102. Kto jest obecnie najdłużej panującym monarchą na świecie?a) brytyjska królowa Elżbieta IIb) król Norwegii Harald Vc) król Tajlandii... 82
  • Przybrudzone barwy kampanii 20 sty 2008, 22:00 Senator John McCain, republikański kandydat w wyborach prezydenckich w USA, padł ofiarą brudnej kampanii. Grupa o nazwie „Weterani z Wietnamu przeciwko Johnowi McCainowi" w ulotce kolportowanej przed prawyborami w stanie Karolina... 82
  • Tygrysy i żółwie 20 sty 2008, 22:00 Słowacja, Czechy i Estonia – prymusami nowej Europy, Węgry i Łotwa – maruderami 84
  • Oswajanie ZBiR-a 20 sty 2008, 22:00 Kontakty z Polską i Europą są kluczowe dla przyszłości Białorusi 88
  • Świat bez islamu 20 sty 2008, 22:00 Bez sztandaru Mahometa przeżywalibyśmy te same konflikty i kryzysy co z nim 90
  • Trzy światy 20 sty 2008, 22:00 93
  • Ambasada wstydu 20 sty 2008, 22:00 Piotr CywińskiDziennikarz działu Świat akredytowanyw Berlinie„Wstydzę się za Polaków". Tak skwitował swego czasu perypetie z budową ambasady RP w Berlinie Johannes Bauch, były ambasador RFN w Warszawie. Obskurny budynek naszego... 93
  • Z życia elit 20 sty 2008, 22:00 Grzegorz ŚlubowskiDziennikarz Polskiego Radia,komentator „Wprost" Konflikt ostatnich dni Moskwa – Londyn dowodziłby, że dla Rosji nawet Wielka Brytania to dziś wróg. Młodzieżówka „Nasi" już szykuje... 93
  • Serbski klincz 20 sty 2008, 22:00 Dominika ĆosićDziennikarka działu ŚwiatW niedzielnych wyborach prezydenckich w Serbii obecny prozachodni szef państwa Boris Tadić zmierzył się z ultranacjonalistą Tomislavem Nikoliciem. Sondaże wskazywały, że przejdą też oni do... 93
  • Pasaż 20 sty 2008, 22:00 94
  • Babcia odlotowa 20 sty 2008, 22:00 Jane Fonda ma już 71 lat, ale energii tyle, że z okazji Dnia Babci wnuki mogłyby jej kupić akcesoria do aerobiku, który promowała 25 lat temu. Prezent dla babci lub dziadka powinien oczywiście być dostosowany do ich wieku, ale nie powinien... 94
  • Partyjka z dziadkiem 20 sty 2008, 22:00 Dziadkowie w powieściach zawsze rżną w brydżyka albo grają w szachy. Coś w tym jest i większość seniorów rzeczywiście ucieszy się z eleganckiej szachownicy. W internetowym sklepie Fide.pl można kupić nowoczesny zestaw szachów Lexon.... 94
  • Perfumy pięknej 60-letniej 20 sty 2008, 22:00 Nowoczesne, modne zapachy mogą nie przypaść do gustu starszej pani. Ucieszy ją natomiast perfumiarski klasyk, jakim jest Shalimar marki Guerlain. Ten słodki, orientalny zapach miał premierę 82 lata temu, ale wciąż się podoba. Aktorka... 94
  • Koniak nieprzechodni 20 sty 2008, 22:00 Hennessy od kilkunastu lat tworzy limitowane edycje koniaku we współpracy z uznanymi artystami, którzy odświeżają design butelki. Tym razem zajął się tym Eric Giriat, francuski ilustrator, który pracował m.in. dla magazynu... 94
  • Milimetrowy zegarek 20 sty 2008, 22:00 Większość dziadków nie gustuje w sportach ekstremalnych, takich jak nurkowanie, więc zegarek wodoszczelny do 50 m raczej nie będzie dla nich atrakcją. Ale Les Bémonts marki Edox ma jeszcze inne zalety, które dziadkowie już docenią.... 94
  • Blask gwiazdy 20 sty 2008, 22:00 Coco Chanel uwielbiała perły i nosiła po kilka sznurów jednocześnie. Powtarzała, że taka biżuteria to najlepszy sposób, by dodać kobiecie blasku i świeżości. Czemu więc nie dodać babci blasku naszyjnikiem polskiej marki W. Kruk?... 94
  • Laser 20 sty 2008, 22:00 Asterix kontra reszta świataFILMW Warszawie odbędzie się światowa prapremiera najdroższego europejskiego filmu wszech czasów – trzeciej części „Asteriksa". Nawet dystrybutor nie wie, dlaczego w Polsce. Bo nie dlatego, że... 97
  • Krótko po Wolsku - Pijana żona we mgle 20 sty 2008, 22:00 Studiując prasę, zauważyłem ostatnio ciekawy precedens sądowy. Żeby było jasne, nie zdarzył się on u nas i nie jest dziełem ministra Ćwiąkalskiego. Oto w Stuttgarcie pewien mąż został skazany za niedopilnowanie pijanej żony, która... 97
  • Krajobraz po Wajdzie 20 sty 2008, 22:00 Koniunktura na filmy historyczne może zostać w Polsce zarżnięta, zanim zdąży się na dobre rozkręcić 98
  • Polska szkoła piękna 20 sty 2008, 22:00 Rodzima art déco na wystawie w Muzeum Narodowym nie ustępuje europejskiej 102
  • Z trzeciego rzędu 20 sty 2008, 22:00 103
  • Ostatnia podróż 20 sty 2008, 22:00 Robert LeszczyńskiSzef działu Kultura i StylW środę minie rok od śmierci Ryszarda Kapuścińskiego. W przeddzień rocznicy na rynku pojawi się kolejna książka o nim. Niestety, bardzo niedobra. Kapuścińskiego w niej niewiele. Jest za to... 103
  • Między pokoleniami 20 sty 2008, 22:00 Maciej NowakKrytyk teatralnyGdy jako dziecko podsłuchiwałem dyskusję kolegów mego ojca, w mózg wbiło mi się słowo pajdokracja. Brzmiało groźnie. Gdy już nieco wyemancypowałem się intelektualnie, poznałem znaczenie tego pojęcia. Nie... 103
  • Dreszcz żenady 20 sty 2008, 22:00 Iga NycDziennikarka działu Kultura i Styl „Czeszka tylko mnie rozśmiesza, chociaż lubię Czechów, gdybym wydał się za Czeszkę, umarłbym ze śmiechu" – tę wiekopomną frazę Andrzeja Rosiewicza warto przypominać, gdy... 103
  • Wencel gordyjski - Słowiański raj 20 sty 2008, 22:00 Już pora, by miejsce Shreka zajął Jožin z bažin 104
  • Ueorgan Ludu 20 sty 2008, 22:00 Kocham tą Unię kiedy się najaram * Jak baba z babą * Minister Zdrowia ostrzega Tuska * Ueorgan popiera strajk górników 105
  • Skibą w mur - Czas odmłodzeń 20 sty 2008, 22:00 Edgar wytatuuje sobie peron we Włoszczowie na piersi, a Ziobro podobiznę szefa i logo partii na przedramieniu 106

ZKDP - Nakład kontrolowany