Wymiana carów

Wymiana carów

Nowy prezydent Rosji ma być Putinem w wersji soft
Sprzedawcy na Starym Arbacie jak nikt inny reagują na sytuację polityczną w Rosji. – Każdy towar ma swój czas – przekonuje Lena sprzedająca matrioszki. Dlatego ostatni hit Arbatu to matrioszka z podobiznami Władimira Putina i Dmitrija Miedwiediewa. Na górze napis: „Prezydent Rosji". Nawet na matrioszce widać, kto w tym duecie jest dominujący. Podobizna Putina jest większa i bardziej dostojna. Dmitrij Miedwiediew to zaledwie czeladnik, który ma formalnie zastąpić mistrza. Taki jest też sens zmiany władzy w Rosji. Historia zna jednak wiele wypadków, kiedy nawet najbardziej lojalni uczniowie palili swoich mentorów na stosie. Czy tak będzie i tym razem? Wiele na to wskazuje, że Władimir za kilka lat przestanie być najbardziej wpływowym politykiem w Rosji. Nawet jeżeli tak się stanie, niewiele się zmieni. Putinizm jako system fasadowej demokracji zostanie zachowany. Co najwyżej obecne zadania będą wykonywane w łagodniejszej formie. Inaczej mówiąc, będzie Putin w wersji soft.

Wejście czekistów
Był 31 grudnia 1999 r. Schorowany prezydent Borys Jelcyn powiedział historyczne już słowa: „Ja uchażu". Krok w krok podążał za nim szary, prawie wtedy nieznany człowiek, były oficer KGB Władimir Putin. Okres jego ośmioletnich rządów to już cała epoka. Dzisiaj ten szary człowiek jest traktowany przez swoich rodaków jak car. I kiedy obejmował władzę, wielu komentatorów też twierdziło, że Putin nie będzie samodzielny. Gwarantem lojalności wobec starych elit miał być Borys Bieriezowski, wówczas bardzo wpływowa postać. To on zaplanował operację „następca". Jej celem było rozbudzenie sympatii społecznej do nowego gospodarza Kremla i gładkie przekazanie władzy. Metoda była prosta – rozpętanie zwycięskiej kampanii w Czeczenii. Gdy tylko się to udało, Władimir Putin szybko pozbył się swoich „mentorów". Borys Bieriezowski musiał uciekać z kraju i jest dzisiaj jednym z najzagorzalszych krytyków Putina.
Wbrew intencjom pierwszego prezydenta Rosji Władimir Putin powoli, ale konsekwentnie wymienił elitę władzy. Przepustką do zajęcia eksponowanego stanowiska była oczywiście znajomość z prezydentem, ale przede wszystkim liczyła się praca w służbach specjalnych. Rosją zaczęli rządzić „czekiści". Choć między nimi również zdarzały się konflikty interesów, to oni narzucili styl w rosyjskiej polityce. Ich najważniejszym doświadczeniem środowiskowym był rozpad Związku Sowieckiego i poczucie klęski po przegranej rywalizacji z Zachodem. Idealnym produktem tej ideologii był Władimir Putin, który niewątpliwie zdobył w Rosji ogromną popularność. Ta zaś na pewno nie jest wyłącznie efektem działalności państwowych mediów i propagandy Kremla.
– Dzisiaj Rosja to kraj jednego wyborcy – Władimira Putina. Kogo on wyznacza, ten zostaje prezydentem – mówi „Wprost" lider opozycyjnej liberalnej partii Jabłoko Grigorij Jawliński. Jego zdaniem, sukces Władimira Putina był konsekwencją i odpowiedzią na to, co w Rosji działo się w latach 90. Koniec pierwszej kadencji Borysa Jelcyna to okres degradacji struktur państwowych i głębokiego kryzysu ekonomicznego. W kraju faktycznie rządzili oligarchowie, którzy prowadząc prywatne wojny, rozkradali państwowy majątek, nie zostawiając pieniędzy na pensje i emerytury. Milicja nie ścigała przestępców. Bandytyzm na ulicach rosyjskich miast był powszechny. Co gorsza, już wtedy dochodziło do powszechnego fałszowania wyborów. Demokracja Jelcyna kojarzyła się wyłącznie z niskim poziomem życia, wszechwładzą wielkiego biznesu i przekonaniem, że po upadku ZSRR kraj został rzucony na kolana. „Czekiści", którzy przyszli do władzy, wprowadzili kontrolę państwa we wszystkich dziedzinach życia. W dzisiejszej Rosji nie ma praktycznie niezależnych mediów – poza niskonakładowymi gazetami. Roztoczyli kontrolę nad biznesem, czego najbardziej widocznym przykładem jest kompania naftowa Jukos. Z życia politycznego praktycznie zniknęła opozycja. – Bez wolnych mediów nie można prowadzić żadnej politycznej agitacji – mówi „Wprost" Borys Niemcow, były szef Sojuszu Sił Prawicowych. Ideologią rządzącej elity była sformułowana przez Władisława Surkowa, jednego z najbliższych współpracowników prezydenta, koncepcja suwerennej demokracji. A państwowa propaganda podsuwała schemat imperialnej Rosji, łączącej carski i bolszewicki imperializm i atakowanej przez wrogów zewnętrznych za swoją niezależność. Jeśli ktoś dłużej niż dzień oglądał państwową telewizję, mógł odnieść wrażenie, że siły NATO już niedługo będą bombardować Moskwę, jak wcześniej bombardowały Belgrad.

Nowa oligarchia
Wbrew oficjalnej propagandzie Władimir Putin nie rozwiązał podstawowych problemów Rosji. W początkowym okresie rządów lubił, kiedy go nazywano Piotrem Wielkim swoich czasów, choć zdecydowanie na to porównanie nie zasłużył. Car Piotr I swoimi autorytarnymi metodami zmodernizował Rosję, uczynił z niej imperium. Putin rzeczywiście wprowadził autorytaryzm, ale już bez modernizacji. Dzięki bardzo wysokim cenom ropy naftowej i gazu ziemnego wzrósł poziom życia wielu grup społecznych. Różnice między najbiedniejszymi a najbogatszymi jeszcze się jednak zwiększyły. Poziom korupcji wzrósł wraz z wszechwładzą urzędników. Pod tym względem, według organizacji Transparency International, Rosja zajmuje 143. miejsce, obok Gambii, Indonezji czy Angoli.
– Władimir Putin nie wykorzystał ogromnej szansy, jaką było wprowadzenie rynkowych reform ekonomicznych, uniezależnienie gospodarki wyłącznie od cen surowców – twierdzi były doradca prezydenta Andriej Iłłarionow. Nikt już chyba nie ma też wątpliwości, że „czekiści", wbrew wielokrotnie składanym deklaracjom, nie są kastą kryształowo uczciwych ludzi. Na miejsce starej oligarchii w Rosji powstała nowa. Tworzą ją ludzie wywodzący się głównie z KGB. Najbardziej oczywistym tego przykładem jest zarejestrowana w Szwajcarii firma Gunvar. To ona przejęła aktywa po odebranej Michaiłowi Chodorkowskiemu spółce Jukos. Jej głównym udziałowcem jest przyjaciel Władimira Putina Giennadij Timczenko. Media jednak twierdzą, że tak naprawdę właścicielem jest były już prezydent.
– Drzwi na Kremlu zamykają się na zewnątrz – mówi „Wprost" Achmed Zakajew, mieszkający na stałe w Londynie emisariusz czeczeńskich separatystów. Oznacza to, że każdy nowy władca Kremla jest w stanie odciąć się od poprzednika. Nawet on wierzy, że wybory w Rosji mogą oznaczać zmianę władzy i co za tym idzie rozwiązanie obecnego konfliktu w Czeczenii. Mało jest jednak prawdopodobne, aby Rosja Miedwiediewa różniła się czymś od Rosji Putina. Na pewno umowa o przekazaniu władzy ma jedynie formalny charakter. Chodziło o to, aby nie stwarzać precedensu Białorusi. Aby rosyjska elita władzy, która rządzi w Moskwie, była przynajmniej tolerowana na Zachodzie. Władimir Putin zachował się jak dyktator oświecony i nie zmienił konstytucji dla żądzy władzy. Wybrał swojego najwierniejszego ucznia, aby powierzyć mu pierścień władzy. Czy uczeń będzie się pytał, jak go użyć, gdy poczuje jego moc? Można mieć wątpliwości. Tym bardziej że władza w Moskwie, zgodnie z tradycją i konstytucją, znajduje się na Kremlu. Premier, którym ma być Władimir Putin, to co najwyżej wykonawca poleceń prezydenta.
Nawet jeśli Dmitrij Miedwiediew uwolni się spod kurateli, nie spowoduje to radykalnej zmiany w rosyjskiej polityce – cele i system sprawowania władzy zostaną zachowane. Nie ma dziś w Rosji realnej elity, która przedstawiłaby alternatywną wizję tego kraju. – To efekt tego, że w Rosji nie było alternatywnej elity wobec partii komunistycznej. W przeciwieństwie do Polski nigdy nie było „Solidarności" – mówi „Wprost" znany obrońca praw człowieka Siergiej Kowaliow.

W cieniu Matriksa
Życie polityczne w Rosji przypomina dziś Matrix. Pozornie działają partie, trwa walka wyborcza, a faktycznie wszystkie instytucje demokratyczne są fasadą. Największym grzechem Putina jest to, że do perfekcji doprowadził z pozoru demokratyczny, a faktycznie autorytarny system sprawowania władzy. Już Borys Jelcyn i jego zwolennicy przekonywali, że Rosjanie nie są zdolni żyć w demokracji, ponieważ nie dorośli do podejmowania decyzji. Najpierw straszakiem byli pseudonacjonalista Władimir Żyrinowski i komunista Giennadij Ziuganow. Zachodni przywódcy przymykali oczy, gdy Borys Jelcyn strzelał do parlamentu i nazywali go jedynym demokratą, bo bali się, że na jego miejsce przyjdzie ktoś dużo gorszy. Tym bardziej tak będzie teraz. Zachód zaakceptował Miedwiediewa jako prezydenta, mimo że nie został wybrany w sposób demokratyczny. Dla świata zachodniego cały czas najważniejsze jest, czy ktoś kontroluje Rosję. Po cichu zachodni przywódcy rzeczywiście są przekonani, że prezydent wybrany w autentycznie demokratycznych wyborach w Rosji byłby dużo gorszy niż ten, który rządzi obecnie. I tak koło się zamyka, bo Dmitrij Miedwiediew dużo bardziej pasuje do roli oświeconego tyrana niż Władimir Putin. Nie ma za sobą przeszłości w służbach specjalnych, co więcej, jest kojarzony z tak zwanymi liberałami z Petersburga. To jednak raczej klasyfikacja grupy towarzyskiej niż poglądów politycznych.
Tak naprawdę w rosyjskiej elicie władzy, nie ma różnic w sposobie myślenia o interese narodowym Rosji. Różnice mogą dotyczyć tego, kto ma sprywatyzować kolejne państwowe przedsiębiorstwo. W czasie rządów Władimira Putina wyrosło całe pokolenie młodych ludzi przekonanych o tym, że rzeczywistość, w której żyją, to właśnie demokracja, a nie Matrix. Rosyjska klasa średnia jest zadowolona, jeśli decyzje podejmowane są za nią. Dzisiaj statystyczny mieszkaniec rosyjskiego miasta żyje na wyższym poziomie niż w latach 90. Dochody ze sprzedaży ropy i gazu na pewno pozwoliły podnieść standard życia.
Mimo że Dmitrij Miedwiediew nie będzie próbował wprowadzić zmian systemowych, problemów mu nie zabraknie. Najpoważniejszym może być spadek cen na surowce energetyczne, a co za tym idzie prawdziwy krach rosyjskiej gospodarki. Ponad 60 proc. budżetu pochodzi ze sprzedaży ropy naftowej. Te pieniądze są podstawą egzystencji milionów Rosjan. Dystrybucja surowców energetycznych to także najskuteczniejszy sposób uprawiania rosyjskiej polityki.
Głównym celem Moskwy jest teraz znalezienie sojuszników do budowy gazociągów Nord Stream i South Stream, które niczym kleszcze będą okalały Stary Kontynent. Każdy, kto będzie rządził na Kremlu, będzie się starał, aby wprowadzić te pomysły w życie. Dziś nie tylko Polska czy kraje nadbałtyckie uważają, że Rosja z tak zdefiniowanym interesem narodowym jest zagrożeniem, a nie sojusznikiem Europy.
Dmitrij Miedwiediew
urodził się w 1965 r. w Leningradzie, jego rodzice byli naukowcami; ojciec wykładał w Leningradzkim Instytucie Technicznym, matka w Instytucie Pedagogicznym im. Hercena
w 1987 r. ukończył studia prawnicze na Uniwersytecie Leningradzkim; po studiach rozpoczął pracę naukową, uzyskując w 1990 r. doktorat z prawa cywilnego; w latach 1990- 1999 był wykładowcą na wydziale prawa
w 1990 r. zaczął karierę polityczną, obejmując stanowisko doradcy mera Sankt Petersburga Anatolia Sobczaka, który był promotorem jego pracy doktorskiej; w petersburskim ratuszu Medwiediew pełnił również funkcję eksperta w komitecie ds. stosunków z zagranicą, którym kierował Władimir Putin, ówczesny zastępca mera Sankt Petersburga
w 1999 r. po objęciu przez Putina funkcji premiera został zastępcą szefa jego kancelarii
w 2000 r. w czasie wyborów prezydenckich kierował sztabem wyborczym Putina, za co w nagrodę otrzymał stanowisko wiceszefa kremlowskiej administracji
w 2005 r. został pierwszym wicepremierem, odpowiedzialnym za sprawy socjalne; od 2002 r. jest przewodniczącym rady dyrektorów Gazpromu; ma żonę i 11‑letniego syna

 

Okładka tygodnika WPROST: 10/2008
Więcej możesz przeczytać w 10/2008 wydaniu tygodnika „Wprost”
Zamów w prenumeracie lub w wersji elektronicznej:
 0

Spis treści tygodnika Wprost nr 10/2008 (1315)

  • Wprost od Czytelników 2 mar 2008, 22:00 Jak one to robią Bardzo dziękuję za artykuł o kobietach po pięćdziesiątce („Jak one to robią", nr 9). Ja też do nich należę (rocznik 50.). Odniosłam sukces zawodowy właśnie po ukończeniu pięćdziesiątki. Poprzednio... 3
  • Na stronie - Nasz morderca 2 mar 2008, 22:00 Zwykły pirat drogowy może być mordercą i zwyrodnialcem, a znaną osobę tylko poniosło 3
  • Skaner 2 mar 2008, 22:00 10
  • Dossier 2 mar 2008, 22:00 „Kaziu od czasu do czasu lubi przypomnieć o sobie, po czym wyjeżdża do Londynu i znów jest spokój"Zbigniew Chlebowski (PO) o stwierdzeniu Kazimierza Marcinkiewicza, że gdy skończy dyrektorowanie w Europejskim Banku Odbudowy i... 10
  • PYTANIA NIEPOLITYCZNE - Złapałam chińskiego bakcyla 2 mar 2008, 22:00 Rozmowa z Julią Piterą, pełnomocnikiem rządu ds. walki z korupcją 10
  • Ludzie 2 mar 2008, 22:00 Möller i mohery Steffen Möller, niemiecki aktor i kabareciarz występujący w Polsce, wyda w Niemczech książkę „Viva Polonia". W jednym z rozdziałów, poświęconym Radiu Maryja, przetłumaczył tekst piosenki Big Cyca... 10
  • Rodzinny interes 2 mar 2008, 22:00 ReklamaMaciej Stuhr, który wcielił się w postać Rockefellera, i jego ojciec Jerzy Stuhr jako narrator – tak wygląda najnowszy spot reklamowy banku Raiffeisen. Maciej Stuhr po raz pierwszy zgodził się na udział w reklamie, ale –... 10
  • Piloci nie chcą wozić rządu 2 mar 2008, 22:00 LotnictwoPiloci rządowych samolotów nie chcą już wozić polskich polityków. Dziesięciu z nich złożyło wypowiedzenia i odchodzi z wojska – dowiedział się „Wprost". Powód? Dramatyczny stan maszyn, strach przed braniem... 10
  • Czarzasty rozbija LiD 2 mar 2008, 22:00 LewicaWłodzimierz Czarzasty, szef Stowarzyszenia Ordynacka, rozpoczyna kampanię, której celem ma być rozpad LiD. Wraz z warszawskim kołem SLD „Śródmieście" przygotował ankietę dla członków sojuszu (patrz obok w Galerii... 10
  • Srebrnousty Kwaśniewski 2 mar 2008, 22:00 Nagrody TrójkiAleksander Kwaśniewski został laureatem nagrody Srebrne Usta za najzabawniejsze wypowiedzi ubiegłego roku. Słuchacze radiowej Trójki nagrodzili go za słowa: „My wiemy, jak było i nie idźcie tą drogą! Jarosławie... 10
  • Burza mózgów z Blanchett 2 mar 2008, 22:00 AustraliaAktorka Cate Blanchett, znana m.in. z filmów „Elizabeth: Złoty wiek", „Babel", czy „Aviator” (za rolę w tym filmie otrzymała Oscara), została przewodniczącą specjalnej stuosobowej grupy... 10
  • Wojna zapachowa 2 mar 2008, 22:00 EkologiaEuroparlamentarzysta Bogusław Sonik (PO) chce, by osoby mieszkające w okolicach fabryk miały zagwarantowaną ochronę nie tylko przed szkodliwymi substancjami, ale także przed przykrym zapachem. W tej sprawie napisał interpelację do... 10
  • Sawka czatuje 2 mar 2008, 22:00 Henryk Sawka (www.przyssawka.pl) 12
  • Podwodny samochód 2 mar 2008, 22:00 SZWAJCARSKA FIRMA RINSPEED szykuje rewolucję w motoryzacji. Na rozpoczynających się w tym tygodniu targach motoryzacyjnych w Genewie zaprezentuje prototyp samochodu sQuba, który może nurkować. Inspiracją dla twórców pojazdu było auto,... 12
  • Poczta 2 mar 2008, 22:00 Hodowla mistrzów Wbrew temu, co pisze autor artykułu „Hodowla mistrzów" (nr 7), uważam, że Klimek Murańka jest jednym z największych talentów nie tylko w narciarstwie, ale i w całym obecnym polskim sporcie. Autor podał... 14
  • Playback 2 mar 2008, 22:00 Przewodniczący SLD Wojciech Olejniczak i wicemarszałek Sejmu Jerzy Szmajdziński (SLD) 14
  • Zapytaj Wprost - Monika Olejnik 2 mar 2008, 22:00 Monika Olejnik, która początkowo zadeklarowała chęć udzielenia odpowiedzi na pytania naszych czytelników w rubryce "Zapytaj Wprost", w ostatniej chwili zmieniła zdanie. Redakcja "Wprost" przeprasza czytelników i... 15
  • Wprost przeciwnie - Tuski sen 2 mar 2008, 22:00 Ślepa wiara w geniusz premiera może zaprowadzić tam, dokąd dotarli klienci hipermarketu Czeski Sen 16
  • Fotoplastykon 2 mar 2008, 22:00 Henryk Sawka (www.przyssawka.pl) 17
  • Z życia koalicji 2 mar 2008, 22:00 Z okazji stu dni gabinetu Tuska premier opowiedział, co zrobi do roku 2015. A my nie zdziwilibyśmy się, gdyby w roku 2015 nazwisko Tusk było znane tylko dzięki 148. edycji „Tańca z gwiazdami", w której wystąpił były premier i... 18
  • Z życia opozycji 2 mar 2008, 22:00 Jeśli wierzyć prasie, to czarne chmury gromadzą się nad Przemysławem Gosiewskim. A wszystko dlatego, że Przemysław Edgar trzyma klub żelazną ręką, paskudny jest dla współpracowników, puszy się i zachowuje jak Książę Pan z... 19
  • Bilans tygodnia 2 mar 2008, 22:00 20
  • Z Hollywood do Bollywood 2 mar 2008, 22:00 Film 20
  • Ekspres Tuska 2 mar 2008, 22:00 Dyplomacja 20
  • Seksprezydent 2 mar 2008, 22:00 Skandale 20
  • Wałęsa z rozrusznikiem 2 mar 2008, 22:00 Zdrowie 20
  • Jak pokochać Niemcy 2 mar 2008, 22:00 Antyniemieckość Polaków to mit 22
  • Wywiadówka Tuska 2 mar 2008, 22:00 Piątka należy się rządowi Tuska za zakończenie wojny polsko-polskiej, dwójka – za tempo zmian 28
  • Polityka rozstrojonych instrumentów 2 mar 2008, 22:00 To mit, że powinniśmy coś od Ameryki "dostać", żeby sprawdzić efektywność naszego sojuszu 30
  • Waszyngtoński test 2 mar 2008, 22:00 Przyszedł czas, aby powiedzieć Amerykanom: " Przestańcie się wygłupiać" 32
  • Dyplomacja naiwnych 2 mar 2008, 22:00 Polski rząd nie rozumie Rosji 36
  • Syndrom odstawienia 2 mar 2008, 22:00 Byli posłowie nie radzą sobie poza Sejmem 38
  • Dwugłos Wprost 2 mar 2008, 22:00 Naczelny śledczy. Czy należy rozdzielić funkcje ministra sprawiedliwości i prokuratora generalnego? 40
  • Oleksy prawicy - Rafał Dutkiewicz 2 mar 2008, 22:00 Kto będzie przyszłym prezydentem Polski? Dutkiewicz. A dlaczego właśnie on? Dlatego że o nim się dziś nie mówi. Ma doświadczenie samorządowe, obycie międzynarodowe. Może być czarnym koniem przyszłych wyborów. Może być najlepszym... 41
  • Wielki odlot Polaków 2 mar 2008, 22:00 Dlaczego lubimy latać 42
  • Beton na uniwersytecie - polemika 2 mar 2008, 22:00  Artykuł Michała Zielińskiego i Aleksandra Pińskiego „Beton na uniwersytecie" wywołał lawinę polemicznych głosów. Z większości wynika, że na uczelniach jest nawet gorzej, niż napisali autorzy „Wprost".... 48
  • Trójka bez sternika 2 mar 2008, 22:00 50
  • Linia rozsądku 2 mar 2008, 22:00 W 1991 r. Tusk był przeciwko podatkowi liniowemu 50
  • Nabijanie w rurę 2 mar 2008, 22:00 Premier Węgier rozbija energetyczną solidarność Europy 50
  • Najmądrzejsi Polacy 2 mar 2008, 22:00 Posłowie nie znają traktatu lizbońskiego, a chcą nad nim głosować 50
  • Stadionowa emancypacja 2 mar 2008, 22:00 Kobiecy sport staje się popularniejszy od męskiego 52
  • Giełda 2 mar 2008, 22:00 56
  • Składka dla obszarników 2 mar 2008, 22:00 PSL zgadza się na podwyższenie składki na ubezpieczenie społeczne dla najbogatszych rolników. Dziś budżet państwa dopłaca do Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego ponad 15 mld zł rocznie. Ile będzie dokładał po podwyższeniu... 56
  • Drużyna polskiego produktu 2 mar 2008, 22:00 Średnio 18-procentowym wzrostem sprzedaży mogą się pochwalić towary, których producenci wzięli udział w kampanii „Drużyna polskiego produktu". Zorganizowała ją fundacja Dajesz Pracę PL. Do „drużyny" dostały... 56
  • Słońce nad Thaiti 2 mar 2008, 22:00 Polinezja Francuska jest najatrakcyjniejszym na świecie miejscem do inwestowania w nieruchomości pod wynajem. 300-metrowy apartament na Tahiti kosztuje niecałe pół miliona złotych. Rata kredytu tej wysokości zaciągniętego we frankach... 56
  • Pirackie ferrari 2 mar 2008, 22:00 Chiny są uznawane za kraj, w którym podrabia się wszystko, ale nie do nich należy największe „osiągnięcie" w dziedzinie piractwa. Włoska Gwardia Finansowa zamknęła na Sycylii małą fabrykę podróbek… samochodów... 56
  • Przenośne kasyno 2 mar 2008, 22:00 Mieszkasz w kraju, gdzie hazard jest nielegalny? Musisz latać do Las Vegas czy Macau? Być może już wkrótce kasyno przyleci do ciebie. Airbus ujawnił właśnie, że prowadzi rozmowy z kilkoma firmami chcącymi kupić model A380 przerobiony na... 56
  • Polak utracjusz 2 mar 2008, 22:00 Mamy najmniej oszczędności w Europie Środkowej 58
  • Bank politycznej troski 2 mar 2008, 22:00 Czy istnienie Europejskiego Banku Odbudowy i Rozwoju ma jeszcze sens 64
  • Porażeni prądem 2 mar 2008, 22:00 Za energię elektryczną zapłacimy najwięcej w Unii Europejskiej 68
  • 2x2=4 - Ekonomia i władza 2 mar 2008, 22:00 Reakcja cen na wzrost płac jedynie pogorszy sytuację najsłabszych 70
  • Know-How 2 mar 2008, 22:00   72
  • Oceany zagrożone 2 mar 2008, 22:00 Naukowcy ocenili wpływ 17 typów ludzkiej aktywności na środowisko morskie: od stosowania nawozów sztucznych, przez wydobycie ropy i gazu, po hodowle skorupiaków i ryb. Badacze ostrzegają, że aż 40 proc. morskich ekosystemów jest już... 72
  • Horror na murawie 2 mar 2008, 22:00 To był jeden z najbardziej brutalnych wślizgów w historii piłki nożnej. Eduardowi da Silvie, napastnikowi Arsenalu Londyn i reprezentacji Chorwacji, pękła kość piszczelowa i strzałkowa. W okolicy kostki kość przebiła skórę i... 72
  • Antykoncepcja dla jeleni 2 mar 2008, 22:00 Amerykańska weterynarz dr Duane Kraemer opracowała pigułkę antykoncepcyjną dla dzików, saren, jeleni i kojotów, które stają się szkodnikami, jeśli nadmiernie się rozmnożą. Środek dodawany do wykładanej karmy ma działać podobnie... 72
  • Recykling zwłok 2 mar 2008, 22:00 Ludzkość zjada milion zwierząt na godzinę, głównie drób. Codziennie zabija się 20 mln kurczaków. Zwierzęta na fermach są tak stłoczone, że wydziobują sobie wzajemnie oczy, a nawet zjadają się nawzajem. Niektóre kurczaki są... 72
  • Choroba Mony LiZy 2 mar 2008, 22:00 Mona Liza z obrazu Leonarda da Vinci była chora na hipercholesterolemię, czyli wysokie stężenie cholesterolu we krwi. Dowiodły tego badania opublikowane w „Current Cardiology Reviews". Analizy wykazały, że na górnej lewej... 72
  • Brudna ekologia 2 mar 2008, 22:00 Modą na ochronę środowiska manipulują macherzy od zielonego marketingu 74
  • Wszyscy jesteśmy Kopciuszkami 2 mar 2008, 22:00 Rozmowa z Judith Rich Harris, psychologiem, autorką książki „Geny czy wychowanie” 78
  • Autoszofer 2 mar 2008, 22:00 Pojazdy nowej generacji będą same omijały korki i wybierały najtańsze stacje benzynowe 82
  • Wygnańcy 2 mar 2008, 22:00 Udaje się dziś połączyć odmowę zapomnienia z postawą wybaczenia 86
  • Bez granic 2 mar 2008, 22:00 88
  • Z pieśnią na bazy 2 mar 2008, 22:00 Organizatorzy kampanii przeciwko amerykańskiej obecności wojskowej w Kirgistanie ogłosili konkurs dla raperów i muzyków rockowych na najlepszą piosenkę protestującą przeciwko amerykańskim bazom w tym kraju. Amerykanie rozmieścili swoje... 88
  • Flagi łatwopalne 2 mar 2008, 22:00 W Norwegii za spalenie flagi narodowej od dawna nie grozi kara. Teraz, jak pisze dziennik „Aftenposten", wolno będzie puszczać z dymem też emblematy narodowe innych państw. Tak postanowiła komisja norweskiego parlamentu. „Dla... 88
  • KWiz 2 mar 2008, 22:00 1. Ile krajów Unii Europejskiej ma jednoizbowy parlament?a) 9 b) 11 c) 132. Który kraj świata wydaje najwięcej na zbrojenia (w stosunku do PKB) ?a) Oman b) Izrael c) USA3. Ile razy w historii Stanów Zjednoczonych prezydentem został syn... 88
  • Reforma proroka 2 mar 2008, 22:00 Turcja szykuje reformę zasad islamu. Urząd ds. religii przedstawi projekt nowej wersji hadisów, czyli zbioru wypowiedzi proroka Mahometa i opowieści o jego życiu, spisanych w X wieku. Zreformowane hadisy nie będą zawierać m.in. opowieści... 88
  • Cytat tygodnia 2 mar 2008, 22:00 „Wolę w ogóle nie komentować jego poczynań. Amerykańska gospodarka i tak dostarcza mu już wystarczająco dużo zmartwień".Alan Greenspan, były szef amerykańskiej Rezerwy Federalnej, o swoim następcy Benie Bernankem 88
  • Wymiana carów 2 mar 2008, 22:00 Nowy prezydent Rosji ma być Putinem w wersji soft 90
  • Maski Zorro 2 mar 2008, 22:00 Hiszpania chce się stać modelem dla Europy 94
  • Ferenc niezniszczalny 2 mar 2008, 22:00 Choć premierowi Węgier ufa tylko 10 proc. obywateli, on nic sobie z tego nie robi 96
  • Pasaż 2 mar 2008, 22:00 98
  • Mundur buntownika 2 mar 2008, 22:00 Choć dżinsy noszą dziś prawie wszyscy, wciąż są one atrybutem outsiderów, buntowników i ekscentryków. Takich jak Amy Winehouse, znana z fenomenalnego głosu, ale też picia na umór, dewastowania hotelowych pokojów i okładania... 98
  • Wyścig dżinsów 2 mar 2008, 22:00 DSquared2, marka stworzona na początku lat 90. przez braci Deana i Dana Catenów, słynie z umiejętnego łączenia amerykańskiego luzu i wyrafinowanego włoskiego krawiectwa. Cenią ją takie gwiazdy jak Lenny Kravitz, Justin Timberlake i... 98
  • Spodnie amiszów 2 mar 2008, 22:00 Bardzo szczytne idee przyświecały tworzeniu najnowszej kolekcji marki Wrangler: solidność, niezawodność i prostota. Wszystko dlatego, że projektanci inspirowali się stylem życia amiszów. Marka promuje więc spodnie luźne, takie jak... 98
  • Powrót kantów 2 mar 2008, 22:00 Spodnie w kancik nie są ostatnim krzykiem mody, a już na pewno nie tej młodzieżowej. Projektanci marki Lee postanowili jednak przywrócić je do łask. Na sezon wiosenno-letni i paniom, i panom proponują Lee Prest – dżinsy z kantem... 98
  • Antyrurki 2 mar 2008, 22:00 Jak się wyróżnić z tłumu? Z myślą o kobietach, którym właśnie na tym zależy, marka Diesel stworzyła model dżinsów Yoka. Spodnie mają luźne nogawki i pasek, który wiąże się w kokardę. Można je nosić na dwa sposoby: albo... 98
  • Laser 2 mar 2008, 22:00 102
  • Temat tygodnia: Marzec ’68 – 40 lat później 2 mar 2008, 22:00 Z okazji 40. rocznicy wydarzeń marcowych teatry, galerie i stacje telewizyjne przygotowały specjalny program. Galeria Zachęta – Warszawa Krystyna Piotrowska. „Dokumenty podróży" (8-23.03) – wideoinstalacja Uczestnicy... 102
  • Trzy po trzy – Nobliści, jakich nie znacie 2 mar 2008, 22:00 "O kotach: Doris LessingTrzynaście wypisów z dziennika noblistki 2007 niby tylko o kotach znanych jej osobiście. Wielki triumf czystej literatury – bez podpórek ideologicznych czy kostiumu fantastyki. Największy twardziel podczas... 102
  • Bomba dezinformacji 2 mar 2008, 22:00 WRZE 102
  • Worek Loacha 2 mar 2008, 22:00 ANI ZIĘBI, ANI GRZEJEKen Loach dla jednych jest symbolem lewicowej bezkompromisowości, dla innych skamieliną, „marksistowskim bigotem" – jak ujął to Simon Heffer z „Daily Telegraph". Od kiedy w 1990 r., po chudych... 102
  • Taniec z banałem 2 mar 2008, 22:00 MRÓZMiała być lekka komedia o relacjach damsko-męskich. Sukces frekwencyjny wydawał się pewny, bo w obsadzie znaleźli się Katarzyna Skrzynecka i Piotr Gąsowski. Spektakl to jedyna okazja dla fanów „Tańca z gwiazdami", by... 102
  • Bóg nie jest religijny 2 mar 2008, 22:00 Rozmowa z Amosem Ozem, pisarzem, autorem m.in. książek „Opowieść o miłości i mroku” oraz „Rymy życia i śmierci” 104
  • Partyzanci mody 2 mar 2008, 22:00 Luksusowemu klientowi znudziła się łatwość zakupów 106
  • Wieczny smutek 2 mar 2008, 22:00 Dlaczego nie umiera legenda Joy Division 109
  • Wencel gordyjski – Noc długich członków 2 mar 2008, 22:00 Gdyby nasz rodak wywijał piruety w czeskiej telewizji, od razu podniosłyby się głosy, że robi wiochę za granicą 112
  • Krótko po Wolsku – San Remo 2 mar 2008, 22:00 W San Remo wprowadzono w tym roku zakaz śpiewania piosenek politycznych. 113
  • Ueorgan Ludu – Harem wezyra Tuska 2 mar 2008, 22:00 Harem wezyra Tuska * Niemcy chcą korytarza * Zmniejszanie o połowę braci Kaczyńskich * Raj dla emerytów dzięki dostępowi do skrzyżowań 113
  • Skibą w mur – Zbuntowane wysyłanie 2 mar 2008, 22:00 Z polskiej perspektywy poczta to miejsce, w którym urzędniczka dłubie w nosie, a klient stoi w kolejce 114

ZKDP - Nakład kontrolowany