Na stronie - Oda do bałwanów

Na stronie - Oda do bałwanów

Dodano:   /  Zmieniono: 
Problem polega na tym, że bałwany zwykle nie są świadome swego bałwaństwa
Paul Johnson, wzięty brytyjski historyk i cięty felietonista, około roku temu poszedł na wykład „najwybitniejszego współczesnego niemieckiego filozofa i socjologa" Jürgena Habermasa. Stał i patrzył na rozanielonych słuchaczy niemieckiego profesora. Po kilkunastu minutach stwierdził, że ni w ząb nie rozumie, co ten facet bredzi. Dlaczego nie może mówić normalnym, ludzkim językiem? Dlaczego nie używa elementarnej logiki? I zaczął pytać stojących w pobliżu, czy oni cokolwiek rozumieją. Ci z pewną nieśmiałością stwierdzili, że właściwie też nic nie rozumieją. Johnson spytał więc, dlaczego tracą czas, dlaczego udają, że są zainteresowani. Dopiero wtedy razem z nim wyszli z sali. Po raz pierwszy w życiu odważyli się na taki krok, choć równie bełkotliwych wykładów wysłuchali dziesiątki. Dlaczego tak bardzo obawiamy się nazywać rzeczy i ludzi tak, jak na to zasługują? Dlaczego tolerujemy różnych bałwanów i bałwańskie zachowania? Dlaczego godzimy się, by w Polsce o ważnych sprawach nie mówiło się wprost?
Gdyby Paul Johnson pobył kilka miesięcy w Polsce, przekonałby się, że wielu naszych polityków, intelektualistów czy dziennikarzy nie potrafi składnie wypowiedzieć kilku logicznych tez. Żeby coś z czegoś wynikało. Żeby nie porównywać koloru z zapachem. Żeby nie marnować czasu widza, słuchacza, czytelnika. A to jeszcze pół biedy. Najgorsze jest to, że 19 lat po odzyskaniu wolności nie potrafimy formułować niezniewolonych myśli ani wypowiadać niekonformistycznych sądów. Jakby istniała jakaś cenzura, jakiś przymus poprawności, owijania w bawełnę, sięgania lewą stopą do prawego ucha. Kiedy w programie „Warto rozmawiać" poseł profesor Joanna Senyszyn wypowiadała lewacko-postępowo-feministyczne frazesy bez ładu i składu, Wojciech Cejrowski odmówił dyskusji z nią, bo „z głupkami się nie rozmawia". I uznano to za jawne chamstwo, skandal i barbarzyństwo.
Choć pozornie Cejrowski powiedział to, co często mówią szarżujący słownie Stefan Niesiołowski czy Janusz Palikot, różnica jest kolosalna. Cejrowski oddał sens wypowiedzi Senyszyn, podczas gdy Niesiołowski i Palikot po prostu ubierają w epitety swoich rywali, niezależnie od tego, co ci mówią czy kim są. Oczywiście, żeby trafnie opisywać rzeczywistość, czyli między innymi nazywać bałwaństwo po imieniu, trzeba samemu nie być bałwanem. Problem polega na tym, że bałwany zwykle nie są świadome swego bałwaństwa. Wręcz przeciwnie, sądzą, że są szczytowym wykwitem wyrafinowania, inteligencji i polotu. A umacniają ich w tym inne bałwany, które z powodu bałwaństwa nie potrafią się oderwać od – mówiąc nieco uczenie – bałwańskiego paradygmatu. I tak koło się zamyka.
Publiczny dyskurs został w naszym kraju zdominowany nie przez opisy, sądy, tezy czy wnioski, lecz przez potok mowy bądź strumień pisania. Nierzadko automatyczny, czyli taki, który przechodzi przez usta, oczy i uszy, ale omija mózg. Intelektualiści w większości nie tworzą nowej jakości intelektualnej, artyści bawią się w sklep z używaną sztuką, a dziennikarski słowotok szerokim łukiem omija sens i logikę. To samo dotyczy sfery władzy. Rządzący nie potrafią sformułować celów, nie wiedzą, jak je efektywnie osiągnąć, a często nie wiedzą nawet, jaki jest sens rządzenia.
Można by na to wszystko machnąć ręką i pożartować o postpolitycznej polityce (w której liczy się narzucona narracja, a nie zrobienie czegokolwiek), ponowoczesnej kulturze (w której śmieć jest równoważny arcydziełu) czy postmodernistycznej nauce (w której na uniwersytecie można głosić każdy idiotyzm). Tylko czy w ten sposób nie zachowujemy się jak otumanieni słuchacze wykładu Habermasa? Może trzeba wreszcie wyjść z sali? Bo inaczej grozi nam trwałe bałwaństwo.
Więcej możesz przeczytać w 38/2008 wydaniu tygodnika Wprost.

Archiwalne wydania tygodnika Wprost dostępne są w specjalnej ofercie WPROST PREMIUM oraz we wszystkich e-kioskach i w aplikacjach mobilnych App StoreGoogle Play.

Spis treści tygodnika Wprost nr 38/2008 (1343)

  • Na stronie - Oda do bałwanów14 wrz 2008, 22:00Problem polega na tym, że bałwany zwykle nie są świadome swego bałwaństwa3
  • Seks grupowy z Angelą Merkel14 wrz 2008, 22:00Gerhard Schröder trzyma rękę na wzgórku łonowym swej następczyni. Kanclerz Angela Merkel dzierży w dłoni penisa byłego premiera Bawarii Edmunda Stoibera. Z kolei Stoiber ugniata genitalia szefa liberałów Guida Westerwellego. A minister finansów...6
  • Skaner14 wrz 2008, 22:006
  • Mateusz dla Kaczora i Lao Che14 wrz 2008, 22:00Nie laureatka wszystkiego Kasia Nosowska i nie debiut roku, czyli „Czesław Śpiewa", ale płocki zespół rockowy Lao Che został laureatem Mateusza, muzycznej nagrody radiowej Trójki, przyznawanej ku czci jednego z jej twórców, Mateusza...7
  • Papież w piekle14 wrz 2008, 22:00„Za 20 lat papież będzie tam, gdzie jego miejsce – w piekle! I będzie dręczony przez wielkie zboczone diabły. Bardzo aktywne diabły. Nie pasywne" – powiedziała włoska satyryk Sabina Guzzanti podczas swojego występu. A teraz...7
  • Einstein na ręku14 wrz 2008, 22:00Teorie Alberta Einsteina zmieniły sposób postrzegania przez nas czasu, jednak sam fizyk preferował symbol solidności – szwajcarski zegarek marki Longines z 14-karatowego złota. Teraz właścicielem czasomierza może się stać każdy, oczywiście z...7
  • Spowiedź agentów Stasi14 wrz 2008, 22:00Jeden z agentów przyznał się do donoszenia na własną siostrę, inny do szpiegowania swoich studentów. Te i inne sekrety ujawniło sześciu agentów tajnej niemieckiej policji Stasi. Efektem jest książka „Zdrada nie umiera nigdy" Christharda...7
  • Dossier14 wrz 2008, 22:00„Można zapakować zdechłą rybę w gazetę, a i tak będzie śmierdzieć. Można świnię umalować szminką, ale wciąż będzie świnią" Barack Obama o duecie McCain – Palin podczas wiecu w Wirginii„Chciałbym zobaczyć George’a Busha...8
  • PYTANIA NIEPOLITYCZNE - Jak gram, to się nie zaciągam14 wrz 2008, 22:00Rozmowa z Mirosławem Drzewieckim, ministrem sportu, mistrzem Europy parlamentarzystów w golfa8
  • Ludzie14 wrz 2008, 22:00Cruise kontra ShrekTom Cruise chce dołączyć do obsady czwartej części filmu o przygodach ogra Shreka. Jego córka jest fanem popularnych animacji i aktor uważa, że będzie jej miło usłyszeć w nich głos ojca. Cruise będzie najprawdopodobniej...8
  • Luksusowy odwyk14 wrz 2008, 22:00David Duchovny trafił do kliniki odwykowej z powodu seksoholizmu. Znajomi aktora ujawnili jednak, że w rzeczywistości problem tkwi w uzależnieniu aktora od filmów pornograficznych. Odwyki gwiazd stały się tak częste, że co chwila powstają ośrodki...9
  • Teoria spisku14 wrz 2008, 22:00Konflikt w Gruzji wywołali amerykańscy doradcy prezydenta Saakaszwilego, bo chcieli spowodować w ten sposób wzrost poparcia dla Johna McCaina, republikańskiego kandydata na prezydenta USA. Podobnych teorii spiskowych było w historii bez liku. Atak...10
  • Wzorzec Balcerowicza14 wrz 2008, 22:00Niemal o połowę więcej zwolenników niż przeciwników ma wśród przedsiębiorców i menedżerów projekt budżetu przygotowany przez rząd Donalda Tuska. Jednak tylko co dwudziesty ankietowany uważa, że obecny budżet jest najlepszym w historii III RP....10
  • Meksykanin w Nowym Jorku14 wrz 2008, 22:00Meksykanin Carlos Slim, jeden z najbogatszych ludzi świata, kupił 6,4 proc. akcji New York Times Company, wydawcy gazet „New York Times", „International Herald Tribune” i „Boston Globe”. Nie oznacza to jednak, że...10
  • Najhojniejsze gwiazdy Ameryki14 wrz 2008, 22:00Oprah Winfrey 50,2 mln USDcel: nauka, ochrona zdrowia, ochrona prawna dla kobiet i dzieciHerb Alpert 13 mln USDcel: edukacja muzycznaBarbra Streisand 11 mln USDcel: ochrona środowiska, ochrona praw obywatelskich, walka z AIDSPaul Newman 10 mln...12
  • Zapytaj Wprost - Będę pisał14 wrz 2008, 22:00Na pytania czytelników internetowego wydania tygodnika "Wprost" odpowiada Andrzej Urbański. Polityk, dziennikarz, od ponad roku jest prezesem TVP. Na początku lat 90. był członkiem rady politycznej Porozumienia Centrum. W latach 2002-2005 był...14
  • Poczta14 wrz 2008, 22:00Partnerstwo dla pokoju16
  • Playback14 wrz 2008, 22:00Minister Spraw Zagranicznych Rosji Siergiej Ławrow i szef polskiego MSZ Radosław Sikorski16
  • Wprost Przeciwnie - Dyplomacja naiwnych14 wrz 2008, 22:00Polska polityka wobec Rosji jest niezborna i tchórzliwa17
  • Z życia koalicji14 wrz 2008, 22:00Trudno nie zauważyć, że Jarosław Kaczyński stał się celem brutalnych ataków gabinetu Donalda Tuska. Nie dość, że ostatnio grożono mu Trybunałem Stanu, to teraz jeszcze uzyskanie prawa jazdy ma być trudniejsze niż dotychczas. Co prawda, samemu...18
  • Z życia opozycji14 wrz 2008, 22:00Pasjonujący serial wybierania nowego przewodniczącego borówek trwa. Ekscytuje się tym cały świat i połowa Moniek, a CNN, BBC i Al-Dżazira porzuciły kampanię amerykańską i relacjonują wszystko na żywca. A my, specjalnie dla państwa, ogromnym...19
  • Mogę być admirałem albo marynarzem14 wrz 2008, 22:00Rozmowa z Janem Rokitą, byłym liderem PO, obecnie komentatorem politycznym26
  • Koalicja impotentów14 wrz 2008, 22:00Powodem niespotykanie spokojnej koalicji PO-PSL jest to, że jej o nic nie chodzi30
  • Karateka Kiszczaka14 wrz 2008, 22:00Czy były oficer stołecznej policji był członkiem oddziału mordującego opozycjonistów?32
  • Postać tygodnia - Aleksander Grad14 wrz 2008, 22:00Car Małopolski36
  • Wprost z Blogu14 wrz 2008, 22:00SportKról powrócił na tronJacek Żytnicki www.nawysokoscimurawy.blox.plPrzez cały sezon na drodze po trzynasty wielkoszlemowy triumf w karierze stawała mu hiszpańska ściana w osobie Rafaela Nadala. W Pekinie walki o olimpijski medal pozbawił go...37
  • Trójka bez sternika14 wrz 2008, 22:0038
  • Czcze gadanie14 wrz 2008, 22:00Bruksela pogodzi się z faktem, że Rosja umacnia swoją obecność militarną w zbuntowanych gruzińskich republikach.Ostre słowa potępienia kierowane pod adresem Kremla przez unijnych liderów są wyłącznie czczą gadaniną. Bruksela, mimo że nie zgadza...38
  • Gwałt zbiorowy14 wrz 2008, 22:00Ujawnienie wizerunków córki i żony "potwora z Podlasia" jest kolejnym gwałtem na kobietach. Cała Polska żyła „potworem z Podlasia", który przez lata gwałcił swoją córkę. Mężczyznę okrzyknięto „polskim Fritzlem", a...38
  • Układ z Krynicy14 wrz 2008, 22:00W Krynicy minister Aleksander Grad zapowiedział całkowitą prywatyzację sektora chemicznego. Premier Jarosław Kaczyński deklarował, że jego rząd jest bliski stworzenia „komputerowego modelu układu". Pewnie dlatego, że misja rządzenia PiS...38
  • Ryba po polsku - Totalna anihilacja14 wrz 2008, 22:00Żal ściska czarną dziurę, gdy się pomyśli, czego byśmy uniknęli, gdyby wszechświat zapadł się w niebyt47
  • Giełda14 wrz 2008, 22:00Młodzi i hojniMłodzi milionerzy przeznaczają na cele charytatywne więcej pieniędzy niż ich starsi koledzy. Firma doradcza Northern Trust zbadała osoby od 28. do 42. roku życia dysponujące majątkiem większym niż milion dolarów. Okazało się, że...48
  • Poznajcie państwa Europejskich!14 wrz 2008, 22:00Projekt współfinansowany ze środków Unii Europejskiej49
  • Europejski wyścig14 wrz 2008, 22:00Na projekty dotyczące budowy i remontu dróg w latach 2004-2007 z funduszy unijnych przeznaczono 9494,5 mln zł50
  • Wodny świat14 wrz 2008, 22:00Jeśli chodzi o projekty dotyczące infrastruktury środowiskowej w fazie realizacji znajduje się 329 projektów o wartości 16 824,6 mln zł52
  • Sukces miasta14 wrz 2008, 22:00W latach 2004-2007 z funduszy unijnych zostało odrestaurowanych 14 obiektów historycznych o łącznej powierzchni ok. 7244 mkw.54
  • 2 X 2 = 4 - Kosztowne kolebki14 wrz 2008, 22:00Polska szkoła źle uczy podstaw ekonomii57
  • Auto pierwszej starości14 wrz 2008, 22:00Dlaczego politycy chcą zniszczyć rynek używanych samochodów58
  • Atak klanów14 wrz 2008, 22:00Niemieckie rodziny biznesowe znów podbijają świat64
  • Kłamstwo emerytalne14 wrz 2008, 22:00Za siedem lat armia ubogich emerytów zacznie zdobywać Polskę66
  • Lady Prada14 wrz 2008, 22:00Czy Miuccia Prada uratuje rodzinne imperium?68
  • Know-How14 wrz 2008, 22:00 72
  • Marihuana na bakterię14 wrz 2008, 22:00Substancje zawarte w marihuanie mogą zwalczać bakterie oporne na antybiotyki. Co więcej, stosowane jako leki nie będą powodowały uzależnień – twierdzi włosko-brytyjski zespół badaczy. Te same związki mogą się stać alternatywą dla...72
  • Gosposia Kopernika14 wrz 2008, 22:00Była ładna, dobrze wykształcona i poważnie zainteresowana astronomią. Taka opinię miała Anna Schelling, kochanka Kopernika. O córce Holendra, który osiadł w Gdańsku, mówiono, że miała magnetyczną osobowość. W XVI wieku wielu księży nie...72
  • Zawał w puszce14 wrz 2008, 22:00Zaledwie jedna puszka red bulla może znacząco zwiększyć ryzyko zawału serca lub udaru mózgu, nawet wśród młodych ludzi – ostrzegają naukowcy z Królewskiego Szpitala w Adelajdzie. Red bull, który działa podobnie jak filiżanka kawy, zwiększa...72
  • Amerykanin na Syberii14 wrz 2008, 22:00Dotychczas uważano, że mamuty włochate, które przewędrowały z Azji do Ameryki Północnej, nie znaczyły wiele w ewolucji tego gatunku, zamieszkując nowy kontynent, zanim zostały wybite przez innych azjatyckich migrantów – ludzi (około 13-12...72
  • Eliksir młodości14 wrz 2008, 22:00Można odmłodzić skórę, ale na efekt trzeba czekać 24 tygodnie74
  • Dar rąk14 wrz 2008, 22:00Obie całe ręce przez szesnaście godzin przeszczepiał czterdziestoosobowy zespół80
  • Marycha na łące14 wrz 2008, 22:00Rośliny potrafią manipulować owadami84
  • Zupa wszechświata14 wrz 2008, 22:00Eksperymenty z materią w genewskim CERN nie doprowadzą do zniszczenia naszej planety86
  • Hieny niepodległości14 wrz 2008, 22:00Inwazja ZSRR z 17 września 1939 roku spotkała się wśród polskich komunistów z entuzjastycznym przyjęciem90
  • Górna półka - Ruch Czumy14 wrz 2008, 22:00Zdarzyło się to w czasach, kiedy Wałęsa pracował jeszcze w POM-ie w Łochocinie, a Kuroń i Modzelewski odsiadywali wyrok za list otwarty do członków PZPR, w którym postulowali zastąpienie dyktatury Gomułki rządami rad robotniczych. W takich to...93
  • Bez granic14 wrz 2008, 22:00 94
  • Chińska fala14 wrz 2008, 22:00Chińczycy stanowią największą grupę imigrantów napływających do bogatych krajów zachodnich. Jak wynika z raportu OECD, organizacji skupiającej najbardziej rozwinięte państwa świata, do krajów członkowskich organizacji napływa niemal pół miliona...94
  • Chutorowa Republika Rad14 wrz 2008, 22:00Dwa gospodarstwa rolne dokonały secesji od „burżuazyjnej Estonii, którą rządzą NATO i Amerykanie", i postanowiły ogłosić niepodległość – doniosła „Niezawisimaja Gazieta". Chcą się sprzymierzyć z Rosją i prosić ją o...94
  • Oblicza terroryzmu14 wrz 2008, 22:00Gdzie leży źródło ekstremizmu prowadzącego do ataków terrorystycznych? Jakie regulacje prawne wymierzone w terroryzm wypracowała społeczność międzynarodowa? Czy świat jest gotowy do zwalczania terroryzmu? To główne tematy poruszane w książce...94
  • Upiory przeszłości14 wrz 2008, 22:00Rząd premiera Zapatero przystąpił do realizacji Ustawy o pamięci historycznej, będącej próbą rozrachunku z czasami generała Franco. Wykonawcą tej trudnej „operacji" jest sędzia hiszpańskiego Sądu Najwyższego Baltasar Garzón, który przed...94
  • Kijowskie wojny na górze14 wrz 2008, 22:00Z każdym kolejnym politycznym zawirowaniem Ukraina zbliża się do statusu rosyjskiej kolonii96
  • Żonglerka na linie14 wrz 2008, 22:00Rozmowa z Piotrem Tymą, prezesem Związku Ukraińców w Polsce99
  • Rzym, Krym, Sudetenland14 wrz 2008, 22:00Jeśli Rosjan tak zachwyca wizja odrodzenia imperium, niech owoce tego procesu konsumują na "plażach" Morza Białego, a nie na Cyprze czy Riwierze100
  • Oblężenie Kijowa14 wrz 2008, 22:00Europa nie może stracić Ukrainy102
  • Papierowa dyplomacja14 wrz 2008, 22:00Odrzucając traktat z Lizbony, prezydent RP uczyni więcej dla dobra Europy niż odrzucając go104
  • Armia Sarah Palin14 wrz 2008, 22:0040 milionów amerykańskich ewangelikałów zdecyduje o zwycięstwie Johna McCaina106
  • Galopujący na lwie14 wrz 2008, 22:00Czy nowy prezydent Pakistanu poprowadzi muzułmański świat do demokracji?108
  • Faszyzm bez faszyzmu14 wrz 2008, 22:00Berlusconi przywraca nad Tybrem zagubione poczucie bezpieczeństwa110
  • Pasaż14 wrz 2008, 22:00112
  • Wszystko dla zwierząt14 wrz 2008, 22:00700 mln zł wydają rocznie Polacy na karmę dla psów i kotów. Amerykanie w 2008 r. przeznaczą na wszystkie potrzeby swoich pupili 90 mld zł. Czy te wydatki uszczęśliwiają zwierzęta? Tak, jeśli założymy, że psy lubią nosić wdzianka, w jakie ubiera je...112
  • Hollywoodzki (psi) uśmiech14 wrz 2008, 22:00Mycie zębów oznacza dla psów po prostu smaczną przekąskę. Na przykład taką jak Greenies. Przysmak ma kształt szczoteczki do zębów (ludzkiej) i usuwa płytkę oraz kamień nazębny aż do linii dziąseł. Dzięki Greenies pies ma zęby godne hollywoodzkiej...112
  • Dla psa i pana14 wrz 2008, 22:00 Psia miska ma być źródłem przyjemności i dla zwierzaka, i dla jego pana – tak uważa projektant Jon Wesley Rahman. Ponieważ żadne z dostępnych karmideł nie pasowało do wystroju jego domu, sam zaczął projektować miski i łóżka dla...112
  • Karmnik od designera14 wrz 2008, 22:00Dokarmianie ptaków niedługo przestanie się kojarzyć z drewnianymi budkami wykonanymi na pracach ręcznych. Na rynku jest coraz więcej designerskich karmników. Firma Blomus proponuje elegancki stalowy karmnik, który sprawdzi się i zimą, i latem. W...112
  • Koty bez zmarszczek14 wrz 2008, 22:00Firma Waltham, producent kociego jedzenia z wyższej półki Royal Canin, przekonuje, że choć koty są mięsożerne, do pełni szczęścia potrzebują składników pochodzenia roślinnego. Trzy nowe karmy Pure Feline sprawią, że kot zyska piękną sierść, smukłą...112
  • Przyjaciel i obrońca14 wrz 2008, 22:00Michael Young, znany projektant sztuki użytkowej, uważa, że w designie przydaje się odrobina luzu. Projektuje dla dorosłych kolorowe, małe mebelki, które wyglądają jak wyjęte z pokoju dziecięcego. A dla maleńkich piesków budki z napisem...112
  • Laser14 wrz 2008, 22:00116
  • Dożynki płytowe14 wrz 2008, 22:00Metallica jest ulubionym zagranicznym zespołem Polaków, zaraz po grupie Feel – wynika z ankiety przeprowadzonej wśród internautów. Zamówienia na pierwszą od pięciu lat nową płytę kwartetu osiągnęły 20 tys. egzemplarzy, co już od pierwszego...116
  • Koncertowa jesień14 wrz 2008, 22:00Po najgorętszym lecie w historii polskiego rynku koncertowego szykuje się wcale nie chłodniejsza, tyle że przeważnie już nie plenerowa jesień. Korzystny kurs złotówki sprawi zapewne, że zagraniczni artyści o polski rynek koncertowy będą walczyć...116
  • Taniec z gwiazdkami14 wrz 2008, 22:00Tej jesieni dyrektorzy programowi polskich stacji telewizyjnych zachowują się tak, jakby inspirował ich Pudelek.pl. Serwują nam głównie programy, których jedyną atrakcją jest udział znanych z tego portalu plotkarskiego celebrities.118
  • Wiktoria na Wembley14 wrz 2008, 22:00Podczas koncertu polskich gwiazd w Londynie po raz pierwszy potraktowano rodaków jak ludzi, a nie jak towar122
  • Lekarz dusz14 wrz 2008, 22:00Wierzono, że cadyk Elimelech czyni cuda, uzdrawia nieuleczalnie chorych, potrafi się porozumiewać ze zwierzętami126
  • Wencel Gordyjski - Niepoliczalność14 wrz 2008, 22:00Misja Donalda Tuska z wprowadzeniem do Polski euro skończy się mordobiciem128
  • UEorgan Ludu14 wrz 2008, 22:00dziura nie gorsza * Polska - San Marino 4:0 * Bojkot Eurowizji w Moskwie uratuje nasz kraj przed katastrofą * Protest w stringach pod redakcją Ueorganu Ludu129
  • Krótko po wolsku - Piłeś, nie tańcz!14 wrz 2008, 22:00Wiadomo, że to, co jest przyjemne, bywa szkodliwe, a to, co szkodliwe, jest zabronione.129
  • Skibą w mur - Nieżywa gotówka14 wrz 2008, 22:00Posiadanie karty lub wielu kart stało się tandetnym synonimem zamożności130