POPjudaizm

POPjudaizm

Większości osób schwytanych w sieci polskiej mody na żydowskość judaizm jako religia w zasadzie nie interesuje
Ateizm, agnostycyzm czy choćby New Age nie są już w modzie. Dziś, jeśli rzeczywiście chce się błysnąć w towarzystwie, trzeba zadeklarować zainteresowanie kulturą żydowską. Uczestnictwo w koncertach muzyki żydowskiej, festiwalach żydowskiej kultury, judaistycznych świętach czy noszenie pseudokabalistycznych czerwonych nitek na przegubach dłoni staje się dowodem na nadążanie za modą, powoli docierającą także nad Wisłę. – Młodzi ludzie, którzy chcą być modni, zastanawiają się: zostać Żydem czy gejem, a może jednym i drugim – żartuje Artur Hofman, przewodniczący Towarzystwa Społeczno-Kulturalnego Żydów w Polsce.
To dlatego na koncertach i festiwalach, których co roku przybywa w naszym kraju (tylko w 2008 r. powstało sześć nowych imprez), a na których niemal nie ma Żydów, zwyczajnie wypada bywać. – Niedawno graliśmy koncert w niewielkim polskim mieście i nastawialiśmy się na obecność góra 250 osób. Okazało się, że przyszło prawie 600 – opowiada Piotr Ryba, jeden z członków zespołu Hagada, grającego tradycyjną muzykę żydowską. Nie inaczej jest w wielkim miastach. Na festiwal „Warszawa Singera" przybywa coraz więcej mieszkańców stolicy, tak że co roku jest on przedłużany o kolejne dni. – To, co się dzieje, przerasta nasze najśmielsze oczekiwania. Tłumy zainteresowane są nauką języka jidysz, kulturą i kuchnią żydowską – mówi „Wprost” aktorka warszawskiego Teatru Żydowskiego Alicja Grzybowska.Muśnięcie sacrum
Kultura, muzyka czy symbolika żydowska nie wyczerpują „oferty", jaką mają dla zainteresowanych organizacje żydowskie. Ludzie, których pociąga piękno żydowskiej muzyki (także tej serwowanej przez jazzujących neoklezmerów, choćby tych z dawnego Cracow Klezmer Band, a obecnie Bester Quartet) czy tajemnicza mistyka żydowskiej literatury (której symbolem jest Singer, ale nie mniej istotnymi dla niej twórcami są choćby Szolem Alejchem czy Izaak Lejb Perec), mogą zanurzyć się głębiej w żydowskie tradycje. Gminy i organizacje żydowskie proponują nie tylko kursy hebrajskiego czy judaizmu, ale także możliwość uczestnictwa w tradycyjnych (mniej lub bardziej) domowych szabatach czy nabożeństwach największych świąt żydowskich.
Zainteresowani mogą wybierać tradycje judaizmu, które są im najbliższe, gdyż w naszym kraju występują już najważniejsze wyznania żydowskie. Głównym pozostaje ortodoksyjna organizacja skupiająca większość gmin żydowskich w Polsce. Ale mamy też w Warszawie ultraortodoksyjnych chasydów z niezwykle misyjnej (ale skierowanej głównie do ludzi o korzeniach żydowskich) grupy chabadników, uznającej ostatniego swojego lidera za mesjasza. Beit Warszawa to judaizm reformowany, mający do nauczania moralnego Tory czy nawet tradycji żydowskich stosunek, delikatnie rzecz ujmując, dowolny. Żydowskość dziedziczyć tam można nie tylko po linii matki, ale również ojca, konwersja (możliwa we wszystkich nurtach judaizmu, ale tu stosunkowo najprostsza, czego dowodem jest choćby to, że pierwszą rabinką zajmującą się żydami reformowanymi w Polsce była konwertytka z katolicyzmu) niekoniecznie musi się wiązać z obrzezaniem, a w kwestiach moralnych akceptowane są w zasadzie wszystkie nowinki, z małżeństwami homoseksualnymi włącznie. We Wrocławiu dla odmiany przez jakiś czas działał rabin konserwatywny (czyli nieco mniej reformowany), który doprowadził kilkanaście osób czysto polskiego pochodzenia do konwersji na judaizm (przeszkodzić w niej chciał, uznający ją za nieprawną, rabin ortodoksyjny z Krakowa).
Zainteresowani religijnością żydowską mogą też wybierać spośród dziesiątek publikacji. I nie chodzi tylko o wydawnictwa popularyzatorskie (niemałe zasługi ma tu wydawnictwo Cyklady), ale również o głębokie studia religijne. Z wydawania i przyswajania polskiej tradycji językowej tego typu publikacji zasłynął krakowski (do niedawna, a obecnie mieszkający w Nowym Jorku) rabin Sasza Pecaric. To właśnie on, wraz z wydawnictwem Pardes Lauder, przetłumaczył na język polski Pięcioksiąg, który opatrzył szerokimi judaistycznymi komentarzami zaczerpniętymi z najważniejszych dzieł teologiczno-prawnych ortodoksyjnej tradycji żydowskiej. Jego zasługą są także tłumaczenia „Przewodnika błądzących" Mojżesza Majmonidesa czy mistyczne dzieło Moszego Kordowera „Palma Dewory”. Teraz, i nie są to tylko przechwałki, rabin Pecaric przymierza się do przetłumaczenia całego Talmudu. A jeśli ktoś kiedykolwiek miał go w rękach, to wie, że jest to zadanie gigantyczne. Bez jego wykonania trudno będzie jednak mówić o rzeczywistej możliwości rozwijania studiów i fascynacji judaizmem w Polsce.

Szukanie duchowości
Studia nad judaizmem, a także próby popularyzacji szczególnie mistycznych jego elementów są zresztą charakterystyczne nie tylko dla Polaków. Kabała, przystosowana do potrzeb (niezbyt wygórowanych), stała się popularna wśród amerykańskich celebrities. Czerwone sznureczki na przegubach dłoni (mające chronić przed „złym okiem") noszą na Zachodzie m.in. Madonna czy Britney Spears, w Polsce Otylia Jędrzejczak, Maryla Rodowicz i Kora Jackowska. Popularność tego mistycznego nurtu judaizmu zwiększają jeszcze dostosowane do inteligencji i duchowości masowego odbiorcy poradniki (dostępne także po polsku) w stylu „Bóg używa szminki. Kabbalah dla kobiet”. Problem polega tylko na tym, że z Kabałą, będącą wiedzą mistyczną dostępną tylko zaangażowanym rabinom, moda ta ma niewiele wspólnego. Albowiem zamiast trudnej i niebezpiecznej drogi na duchowe szczyty oferuje tylko kilka gadżetów – po 100 dolarów każdy. Zwracają zresztą na to uwagę poważni rabini żydowscy, uznający rabina Berga i jego żonę (czyli twórców zachodniej mody na kabałę) za niebezpiecznych szarlatanów.
Zainteresowanie judaizmem przynosi jednak także poważniejsze efekty. Co roku do rozmaitych, głównie amerykańskich wspólnot żydowskich przystępują tysiące konwertytów. I nie chodzi tu tylko o małżonków dotychczasowych wiernych, ale również o ludzi, którzy w judaizmie odnaleźli swoją duchową ojczyznę. Zjawisko to zapoczątkowane na szerszą skalę w latach 70. (wtedy ukazał się w Stanach Zjednoczonych pierwszy poradnik dla konwertytów na judaizm „Choosing Judaism", napisany przez Lydię Kukoff) jest coraz mocniej stymulowane przez wielkie organizacje żydowskie, coraz odważniej pozyskujące nowych wiernych spośród chrześcijan i niewierzących. O wzmożenie wysiłków na rzecz skłaniania nie-Żydów do konwersji na judaizm namawiał już trzy lata temu żydów reformowanych prezydent Unii na rzecz Judaizmu Reformowanego rabin Eric Yoffie. Uważa on, że pomoc w uczynieniu żydem z wyboru potencjalnego żyda jest micwą (dobrym uczynkiem).

Żydowskość z Cepelii
Zdecydowanej większości osób schwytanych w sieci polskiej mody na żydowskość judaizm jako religia w zasadzie nie interesuje. I nie ma w tym niczego zaskakującego, jeśli weźmie się pod uwagę, że 90 proc. polskich Żydów (albo dokładniej osób deklarujących jakieś związki rodzinne z żydowskością) to ludzie niewierzący lub niepraktykujący. Żydowska Ogólnopolska Organizacja Młodzieżowa już w swoim statucie deklaruje niereligijność, a Towarzystwo Społeczno-Kulturalne Żydów Polskich też nie wymaga deklaracji wiary od swoich członków (tu o wiele ważniejsze jest pochodzenie, gdyż organizacja niechętnie spogląda na konwersje). Podobnie areligijna jest reaktywowana w Polsce Loża Polin stowarzyszenia B’nai B’rith, skupiająca obecnie w naszym kraju około 50 osób. – Żydzi odczuwają wielką potrzebę stowarzyszania się, jeśli nie w kręgach religijnych, to inteligenckich – tłumaczy „Wprost" mieszkający w Warszawie psycholog i członek B’nai B’rith.
Niereligijna i w znacznym stopniu niehistoryczna popularność żydowskości ma także inny wymiar. Posłanie dziecka do szkoły Laudera to próba wprowadzenia go do środowiska elitarnego, ale niekoniecznie żydowskiego. W warszawskiej szkole większość uczniów nie ma korzeni żydowskich, a wielu z nich (i rodziców) ignoruje rytualne wymogi placówki. Część dzieci chodzi (po lekcjach) na katechezę i nie widzi w tym niczego dziwnego. W jakimś sensie moda na tę szkołę nie ma nic wspólnego z żydowskością, lecz jest wyłącznie próbą poszukiwania elitarności.
Podobnie jest z kolejnymi festiwalami kultury żydowskiej. Są popularne, ale często pokazują głęboką nieznajomość kultury żydowskiej, także w jej religijnym wymiarze. – Symbolem tego jest choćby sprzedawany w sklepach schab po żydowsku, choć jak wiadomo, żydzi nie jedzą wieprzowiny – podkreśla Artur Hofman, uznając niemałą część mody na żydowskość za pozostającą na poziomie Cepelii. Nie lekceważąc tych zarzutów, trudno nie uznać wartości odradzania się (nawet na niskim poziomie) kultury żydowskiej w Polsce. Dzięki temu Polacy odzyskują część własnej pamięci historycznej, która nierozerwalnie związana jest z Żydami, ich kulturą i religią. A niektórzy mogą odnaleźć swoją duchową ojczyznę, bo judaizm był religią ich dziadków (zdecydowanie częściej niż niewierzących ojców) albo odkryli go po okresie całkowitej obojętności religijnej. Choćby dlatego na modę na judaizm warto spojrzeć z życzliwością, nawet jeśli dla większości to tylko przejściowa fascynacja.

Okładka tygodnika WPROST: 42/2008
Więcej możesz przeczytać w 42/2008 wydaniu tygodnika „Wprost”
Zamów w prenumeracie lub w wersji elektronicznej:
 1
  • zeb   IP
    Kultura żydowska to może za duże słowo ponieważ kultura nie jest wybiórcza, albo kultura dotyczy wszystkiego albo jej nie ma. Nie może być tak , ze kultura dotyczy piosenek, przepisów kulinarnych itp a nie dotyczy stosunków np z Palestyńczykami. Myślę, że właściwym słowem będzie tu obyczaje.

    Spis treści tygodnika Wprost nr 42/2008 (1347)

    • Na stronie - Pętaki rządzą 12 paź 2008, 22:00 Takiej masy plastiku w rządach i parlamentach nie było nigdy 3
    • Dorn zastąpi Kaczyńskiego? 12 paź 2008, 22:00 Sondaż 6
    • Skaner 12 paź 2008, 22:00 6
    • Pirat McCain 12 paź 2008, 22:00 USA 6
    • Europejski nielot 12 paź 2008, 22:00 Lotnictwo 6
    • Zerwij łańcuchy! 12 paź 2008, 22:00 Zwierzęta 6
    • Polski sukces 12 paź 2008, 22:00 Parlament Europejski 6
    • Dossier 12 paź 2008, 22:00 „Zorientowałem się, kiedy zaczęły towarzyszyć mi panie młodsze od mojej córki"Roger Moore o tym, kiedy zauważył, że jest za stary, by grać Jamesa Bonda„Próba przełożenia na konkrety podatkowych propozycji senatora... 8
    • PYTANIA NIEPOLITYCZNE - Byłem postrachem imprezy 12 paź 2008, 22:00 Rozmowa z Cezarym Grabarczykiem, ministrem infrastruktury, sternikiem z patentem i miłośnikiem filmów o piratach 8
    • Ludzie 12 paź 2008, 22:00 Maleńczuk prostytutką Maciej Maleńczuk użyczy głosu postaci prostytutki w ekranizacji komiksu „Jeż Jerzy". Oprócz Maleńczuka film będą dubbingować m.in. Borys Szyc, Maria Peszek i Michał Koterski. Film trafi do kin w 2010 r.... 8
    • Charytatywny striptiz 12 paź 2008, 22:00 Obyczaje 8
    • Ahtisaari z Kosowa 12 paź 2008, 22:00 Nobel 10
    • Wedel jak Polska 12 paź 2008, 22:00 Marketing 10
    • Wykrywacz kłamstw 12 paź 2008, 22:00 „Stan wojenny był pod koniec 1981 r. jedyną formą powstrzymania rozpadu gospodarki"Wojciech Jaruzelski (ur. 6 lipca 1923 r. w Kurowie)– podczas procesu organizatorów stanu wojennego 5 października 2008 r. Absolwent szkoły... 10
    • Gładki fachowiec 12 paź 2008, 22:00 Polityka i biznes 12
    • Politycy pod lupą 12 paź 2008, 22:00 Internet 12
    • Zapytaj Wprost - PZPN znokautował rząd 12 paź 2008, 22:00 Na pytania czytelników internetowego wydania tygodnika „Wprost” odpowiada Ryszard Czarnecki. 13
    • Poczta 12 paź 2008, 22:00 EUROBOLSZEWICYZ satysfakcją przeczytałem felieton Mirosława Cielemęckiego „Eurobolszewicy" (nr 37), a propozycję formułowania myśli takich faktów, jak uważam za niezwykle trafną. To prawda, że Zachód zupełnie nie rozumie... 14
    • Playback 12 paź 2008, 22:00 Prezydent Lech Kaczyński i premier Donald Tusk 14
    • Wprost przeciwnie - Rewolucja grudniowa 12 paź 2008, 22:00 Partii prezydenta Juszczenki wychodzi wyłącznie wywoływanie permanentnych kryzysów 15
    • Z życia koalicji 12 paź 2008, 22:00 TO SIĘ NAZYWA KLĘCHA! Czyli wielka klęska. Tyle było prężenia muskułów, twardych deklaracji i mocnych słów. A jak przyszło co do czego, to wystarczyło tupnięcie nogą Blattera z Platinim i minister Drzewiecki podkulił ogonek. Na... 16
    • Z życia opozycji 12 paź 2008, 22:00 WAŻĄ SIĘ LOSY GOSIEWSKIEGO, który ma polecieć ze stanowiska szefa klubu PiS. Ponoć dlatego, że jest mało klubowy. Przesada. Do wiejskich klubokawiarni pasowałby jak ulał.ZACZĘŁO SIĘ OD TEGO, ŻE NA GOSIA wściekł się Mały Kaczor,... 17
    • Kto przepłynie 12 paź 2008, 22:00 Brukselska orkiestra jeszcze gra, ale atmosfera w unii przypomina ostatnie chwile na "Titanicu" 18
    • Czarownicy kasy 12 paź 2008, 22:00 Urzędowy optymizm polskiego rządu oraz tabunu ekonomistów i analityków zaklina rzeczywistość 22
    • Pływanie na golasa 12 paź 2008, 22:00 Następną władzę w Polsce wybierze nie elektorat PO i PiS, lecz kryzys 24
    • Drzewko Szczęścia 12 paź 2008, 22:00 Mirosław Drzewiecki jest tylko żołnierzem wykonującym polecenia wicepremiera Grzegorza Schetyny 26
    • Pary władzy 12 paź 2008, 22:00 Radosław Sikorski i Anne Applebaum to najbardziej wpływowa para w Polsce 30
    • Zemsta Saddama 12 paź 2008, 22:00 Trzech uczestników akcji wywiezienia agentów CIA z Iraku zginęło w tajemniczych okolicznościach – każdy 25 października 36
    • Postać tygodnia - Michał Listkiewicz 12 paź 2008, 22:00 Genialny kamerdyner 38
    • Wprost z blogu 12 paź 2008, 22:00 PolitykaWyrób czekoladopodobnyKrzysztof K. Karnkowski www.budyn78.salon24.plJeżeli ktoś z prawicowego elektoratu wierzył, że platforma zamierza faktycznie pozbawić emerytalnych przywilejów byłych funkcjonariuszy SB, powinien pozbyć się... 39
    • Trójka bez sternika 12 paź 2008, 22:00 40
    • Komisja hipokrytów 12 paź 2008, 22:00 Gigantyczna pomoc rządów państw unii dla banków może ocalić polskie stocznieO TYM, ŻE POLSKIE STOCZNIE – poza Stocznią Gdańsk – nie przetrwają, mówi się w Brukseli od kilku tygodni. Jednocześnie brukselscy urzędnicy... 40
    • Szpital na peryferiach 12 paź 2008, 22:00 Niebezpieczne jest wyłączenie służby zdrowia z rachunku ekonomicznego PREZYDENT LECH KACZYŃSKI domaga się referendum w sprawie prywatyzacji szpitali, strasząc obywateli, że jeśli takowa nastąpi, staną się „źródłem zysku".... 40
    • Idioci pod Waterloo 12 paź 2008, 22:00 Waterloo Listkiewicza to pewna już utrata władzy i być może Euro 2012 W PIŁCE NOŻNEJ tylko jedna rzecz jest pewna. Że po każdym meczu nadchodzi rewanż. Opisana przez „Wprost" przed tygodniem bitwa pod Austerlitz (bezwzględny... 40
    • Ryba po polsku - Koncesja na debit 12 paź 2008, 22:00 Projekt prawa prasowego lansowany przez SDP jest dziełem imponującym drobiazgowością i bezsensem 41
    • Giełda 12 paź 2008, 22:00 42
    • Pusta kasa Schwarzeneggera 12 paź 2008, 22:00 W budżecie Kalifornii pojawiła się dziura wielkości 7 mld USD. Gubernator Arnold Schwarzenegger zamierzał jak zwykle pod koniec roku pożyczyć pieniądze od banków i spłacić potem długi z wpływów podatkowych w 2009 r. Z powodu krachu... 42
    • Telerydzyk 12 paź 2008, 22:00 Własna uczelnia, radio, telewizja i gazeta nie wystarczają ojcu Tadeuszowi Rydzykowi. Teraz społeczność Radia Maryja będzie miała telefonie komórkowa – na wzór amerykańskiej Catholic Mobile. Porozumienie o współpracy przy... 42
    • Ostre hamowanie 12 paź 2008, 22:00 Kryzys finansowy szybko wpłynął na rynek motoryzacyjny – również w Europie. Salony samochodowe zaczynają świecić pustkami, bo klienci – niepewni przyszłości – odkładają większe wydatki. Potężne tąpniecie... 42
    • Austriacka figa 12 paź 2008, 22:00 Polskiemu hydraulikowi Austriacy mówią stanowcze „nein". Rząd w Wiedniu nie chce otworzyć rynku pracy dla pracowników z nowych państw unii i wystąpi do Brukseli o przedłużenie okresu zamknięcia swojego rynku pracy do 2011 r.... 42
    • 2X2=4 - Ten okropny pieniądz 12 paź 2008, 22:00 Amerykańskie banki zakpiły z reguł gospodarki pieniężno-kredytowej 51
    • OFEnsywa lepkich rąk 12 paź 2008, 22:00 Rząd chce dokonać największej grabieży w najnowszej historii Polski 52
    • Faktyczny prezydent 12 paź 2008, 22:00 W swoim domu w Barrington w stanie Illinois hoduje pająki, jadowite węże, aligatory, szopy i latające wiewiórki. Większość z szacowanego na 700 mln USD majątku zapisał w spadku różnym organizacjom ochrony środowiska. Wraz z żoną i... 56
    • Pociąg do złudzeń 12 paź 2008, 22:00 Aż 300-350 kilometrów na godzinę mamy pędzić w 2020 r. polskim superszybkim pociągiem. Ma on kursować na „linii Y", łączącej Warszawę, Łódź, Wrocław i Poznań. Rewolucję zapowiedział minister infrastruktury Cezary... 60
    • Know-How 12 paź 2008, 22:00 64
    • Zwierzę dla malucha 12 paź 2008, 22:00 Amerykańscy pediatrzy twierdzą, że dzieci poniżej piątego roku życia nie powinny mieć w domu egzotycznych zwierząt. A do takich zaliczają chomiki, świnki morskie, jaszczurki i żółwie. Te gatunki przenoszą groźne bakterie. 11 proc.... 64
    • Wanna Archimedesa 12 paź 2008, 22:00 Archimedes nie przypadkiem doznał olśnienia właśnie w wannie. Osobie rozwiązującej trudny problem nie może się przydarzyć nic lepszego niż choćby chwilowe oderwanie się od pracy – dowiedli psycholodzy z Northwestern University w... 64
    • Żona Bacha 12 paź 2008, 22:00 Nie sam mistrz, lecz żona Johanna Sebastiana Bacha mogła napisać niektóre z jego dzieł. Anna Magdalena Bach jest niesłusznie przedstawiana jako kobieta, która jedynie rodziła mężowi dzieci i przepisywała jego manuskrypty –... 64
    • Strespiryna 12 paź 2008, 22:00 Ludzie zażywają aspirynę, by zbić gorączkę. Natomiast drzewa w sytuacji zagrożenia wydzielają salicylan metylu – związek przypominający aspirynę. To reakcja obronna m.in. orzecha włoskiego na suszę. Salicylan metylu zwiększa... 64
    • Matematyka dla idiotów 12 paź 2008, 22:00 Od wielu lat matematyka nie jest przedmiotem obowiązkowym na maturze. Tymczasem bez liczb i wzorów nie jeździlibyśmy samochodami, nie znalibyśmy telefonów komórkowych. Nie byłoby DVD, MP3 ani GPS. Matematyka to sposób myślenia... 64
    • Pocałunek raka 12 paź 2008, 22:00 Czy seks oralny może doprowadzić do rozwoju raka jamy ustnej? Jeszcze w latach 70. XX wieku mało wiarygodne wydawały się wyniki badań wskazujące, że rak może być przenoszony drogą płciową. Prof. Harald zur Hausen, tegoroczny laureat... 66
    • Elżbieta i Antoni Europejscy 12 paź 2008, 22:00 Część V 71
    • Integracja społeczna 12 paź 2008, 22:00 Do 2013 r. Komisja Europejska, państwa członkowskie UE i sektor prywatny zainwestują ponad 1 mld euro w badania i innowacje mające na celu poprawę sytuacji społecznej osób starszych 72
    • Opieka medyczna 12 paź 2008, 22:00 Środki finansowe z funduszy strukturalnych przeznaczone bezpośrednio dla sektora ochrony zdrowia na lata 2007-2013 sięgają 1,5 mld euro 74
    • Podnoszenie kwalifikacji 12 paź 2008, 22:00 Spośród projektów dotyczących zasobów ludzkich i rynku pracy 38,2 proc. odnosi się do rozwoju kształcenia i szkolenia zawodowego 76
    • Detektyw w komórce 12 paź 2008, 22:00 Rozmowa z prof. Martinem Chalfiem z Columbia University w Nowym Jorku, tegorocznym laureatem Nagrody Nobla z chemii 80
    • Rysopis dewianta 12 paź 2008, 22:00 Czy istnieje „osobowość dewianta seksualnego"? W literaturze specjalistycznej opisano ponad 200 dewiacji. Część z nich jest powszechnie znana, m.in. pedofilia, ekshibicjonizm, fetyszyzm, masochizm i tzw. ocieractwo. Są również... 82
    • Gal zdobywca 12 paź 2008, 22:00 Podbój Europy przez Celtów był możliwy dzięki niezwykłemu wyszkoleniu celtyckich wojowników, budzących strach nawet w szeregach doskonale uzbrojonych Rzymian. Rzymski historyk Polibiusz pisał o wojownikach celtyckich zwanych Gesatami,... 84
    • Kolor seksapilu 12 paź 2008, 22:00 Mitem jest przekonanie, że mężczyźni wolą blondynki 86
    • Prawo do bezprawia 12 paź 2008, 22:00 Zgodziłem się na objęcie tego stanowiska z wielkimi oporami i tylko dlatego, że wiedziałem o waszym poparciu i że to wasza decyzja. Gdyby było inaczej, nigdy bym się nie zdecydował" – tak w październiku 1981 r. gen. Jaruzelski... 90
    • Górna półka - Towarzysze z Paryża 12 paź 2008, 22:00 Trudno w to uwierzyć, ale zaledwie 30 lat temu przeprowadzono najbardziej odrażający eksperyment z inżynierii społecznej w historii ludzkości. 94
    • Bez granic 12 paź 2008, 22:00   96
    • Żarłoczny dyplomata 12 paź 2008, 22:00 Bernard Kouchner, francuski minister spraw zagranicznych, wywołał spore zamieszanie z powodu swoich kłopotów z angielską wymową. W udzielonym po angielsku wywiadzie dla izraelskiego dziennika „Haarec" szef francuskiej dyplomacji... 96
    • Putin na macie 12 paź 2008, 22:00 „Trenuj dżudo z Władimirem Putinem" – to tytuł najnowszego instruktażowego DVD do nauki wschodniej sztuki walki, które w ubiegłym tygodniu miało premierę w Sankt Petersburgu, rodzinnym mieście premiera Rosji. Na filmie... 96
    • Cytat tygodnia 12 paź 2008, 22:00 „Prezydent Miedwiediew w Internecie czuje się tak swobodnie jak Władimir Putin w cerkwi"Siergiej Markow, deputowany partii Jedna Rosja, tłumacząc, dlaczego prowadzi własny wideoblog   96
    • Kontrola nieboszczyków 12 paź 2008, 22:00 Rząd Wielkiej Brytanii chce powstrzymać plagę kradzieży tożsamości nieżyjących osób. Przyjęte właśnie zmiany w przepisach przewidują, że wskazane instytucje co tydzień będą otrzymywać zaszyfrowaną, zaktualizowaną listę... 96
    • Škodą na Brukselę 12 paź 2008, 22:00 Czesi, którzy w styczniu 2009 r. obejmą półroczne przewodnictwo w Unii Europejskiej, postanowili wykorzystać tę okazję do promocji własnego przemysłu motoryzacyjnego. W okresie przewodnictwa Pragi w unii czeski koncern Škoda Auto... 96
    • Dwie Ameryki 12 paź 2008, 22:00 Obama i McCain odzwierciedlają podział Stanów Zjednoczonych na dwie różniące się ideologicznie, niemal równe części 98
    • Pojedynek żon 12 paź 2008, 22:00 Obie są wykształcone, aktywne zawodowo, niezależne finansowo. Obie eleganckie (choć w różnym stylu), dodają splendoru kampanii swoich mężów. Obie pozują dla magazynów mody, występują w telewizyjnych talk-shows. A jednocześnie... 102
    • Jądro jasności 12 paź 2008, 22:00 Jeśli nic niezwykłego się nie wydarzy, kolejnym prezydentem Stanów Zjednoczonych będzie Barack Obama. Niczego nie zmienią oskarżenia o jego kontakty z lewackimi terrorystami czy islamskimi duchownymi. Republikanie są u władzy od ponad... 106
    • Przyjaciel wszystkich 12 paź 2008, 22:00 Rosjanie chcieli wejść do Tbilisi i obalić naszego prezydenta Saakaszwilego. Berlusconi ich zatrzymał, rozmawiając przez pięć godzin z Bushem i Putinem – mówi piłkarz Kaka Kaładze, obrońca Milanu i gruzińskiej reprezentacji... 108
    • Najlepszy płatnik 12 paź 2008, 22:00 To superfacet. Każdemu pomoże i zawsze można na niego liczyć – mówi o Jensie Stoltenbergu, lewicowym premierze Norwegii, Bob Geldof. Gwiazdor rocka od lat jest zaangażowany w akcje charytatywne na rzecz najbiedniejszych regionów... 112
    • Przegrana szansa 12 paź 2008, 22:00 Czy Czesi, którzy przed wojną dysponowali jedną z najsilniejszych armii świata, powinni byli odrzucić traktat z Monachium i przeciwstawić się nazistowskiej agresji? Czy w okolicznościach zaistniałych na rok przed wybuchem... 114
    • Pasaż 12 paź 2008, 22:00 116
    • Po prostu gotuj! 12 paź 2008, 22:00 Polskie celebrities świetnie gotują. Najlepiej – gdy dobiegają kresu popularności. Wtedy przychodzi czas na program kulinarny lub książkę kucharską. Bo przecież w dobie Jamiego Olivera na pewno przydadzą nam się porady od takich... 116
    • Cytrynowy Lennon 12 paź 2008, 22:00  Firma Cha Cha w hołdzie legendzie muzyki zaprojektowała kultowy wyciskacz do cytryn John Lemon. Oczywiście wyposażono go w okulary „lennonki" (lemonki?). Do nabycia na stronie zoomzoom.pl. 116
    • Durszlak z gumy 12 paź 2008, 22:00 Boje Estermann, projektant duńskiej firmy Normann Copenhagen, ewidentnie miał problem z przechowywaniem durszlaka. Dlatego zrobił durszlak z… gumy, który można złożyć na płasko, by zajmował mniej miejsca. 116
    • Samurajski miecz 12 paź 2008, 22:00 Wszystko, czego potrzeba do krojenia, to jeden dobry nóż szefa kuchni – uważa Anthony Bourdain, znany amerykański kucharz. Jednak dla kucharzy amatorów kolekcjonowanie noży jest źródłem niemal zmysłowej rozkoszy. Yanagi Sashimi... 116
    • Szwedzki stół z Ikei 12 paź 2008, 22:00 Tradycyjna, rustykalna, ultranowoczesna czy ekstrawagancka – Ikea przekonuje, że z jej meblami kuchnię można urządzić w każdym stylu. Szwedzka firma udostępnia swoje meble w coraz nowszych wersjach kolorystycznych. Jedną z... 116
    • Mistrzowskie patelnie 12 paź 2008, 22:00 Firma Skeppshult chwali się, że jej naczynia uwielbiają szefowie kuchni na całym świecie. Wykonanych z żeliwa patelni i rondli można używać na płytach indukcyjnych, szklanych, ceramicznych, halogenowych, elektrycznych i gazowych. Do ich... 116
    • Wencel gordyjski - Homo wiadomo 12 paź 2008, 22:00 Maria Konopnicka była lesbijką, która dla  niepoznaki urodziła ośmioro dzieci 131
    • Laser 12 paź 2008, 22:00 Indianin w Paryżu 132
    • Ucieczka z lewicowego gułagu 12 paź 2008, 22:00 Namiętne flirty z najbardziej odrażającymi zbrodniczymi reżimami XX wieku stały się znakiem rozpoznawczym zachodniej lewicy. Zjawisko to trafnie już na początku 1941 r., w najczarniejszym okresie bitwy o Anglię, gdy Stalin był wciąż... 134
    • POPjudaizm 12 paź 2008, 22:00 Większości osób schwytanych w sieci polskiej mody na żydowskość judaizm jako religia w zasadzie nie interesuje 138
    • Muzyka do windy 12 paź 2008, 22:00 Gdyby ktoś z zagranicy chciał kupić u nas na pamiątkę polską płytę, ze zdumieniem odkryłby bardzo popularnego w Polsce artystę o imieniu „Rozni" i nazwisku „Wykonawcy". To oczywiście parafraza żartu o... 140
    • Lolitki Disneya 12 paź 2008, 22:00 Dlaczego kilkuletnie dziewczynki są przerabiane na dorosłe kobiety 142
    • Krótko po wolsku - Wielkie łowy 12 paź 2008, 22:00 Polowanie na pumopodobne stworzenie nie przyniosło rezultatu. Fachowcy stwierdzili, że w pościg za potworem wysłano zbyt wielu ścigających – starczyłby jeden dobry tropiciel śladów i po kłopocie. Możliwe. Chociaż rodzi się... 144
    • UEorgan Ludu 12 paź 2008, 22:00 XI przykazanie: nie zostawisz żony bez orgazmu * Czy Listkiewicz wyśle komisarza do rządu? * Przedsiębiorczość się opłaca, choć wiąże się z ryzykiem 144
    • Skibą w mur - Na litość boską! 12 paź 2008, 22:00 Podobno Edgar Gosiewski w wolnych chwilach grywa w rosyjską ruletkę z Joachimem Brudzińskim 146

    ZKDP - Nakład kontrolowany