Opcje strachu

Opcje strachu

Banki wpuściły do polskiej gospodarki wirusa, który nas wykańcza – skarżą się tysiące polskich przedsiębiorców. Zawierali oni z bankami umowy opcji walutowych, które miały ich zabezpieczyć przed skutkami wzmacniania się złotówki. Ale złotówka poleciała w dół i firmy są winne bankom ogromne pieniądze.
Rząd zajmie się wkrótce projektem specjalnej ustawy, która miałaby im pomóc się wyplątać z tych umów. Czy państwo powinno złamać fundamentalne zasady prawne, aby pomóc ofiarom własnej naiwności i zachłanności?
Musiałem zrezygnować z zakupu osiemnastu nowych ciężarówek, zapewne zwolnię część pracowników, przez trzy lata nie będę płacił podatków, bo  rozliczę stratę z tytułu opcji walutowych. Przeżyję, ale choćby bankowcy klękali przede mną, już nigdy nie dam im zarobić złamanego grosza –  mówi Klaudiusz Rostowski, właściciel firmy logistycznej Amro z Pobiedzisk koło Poznania. Po raz pierwszy w  dwudziestoletniej historii swojego biznesu ogłosi stratę – w wysokości 2 mln zł.
Opcje walutowe są normalnymi instrumentami pochodnymi, które mają zabezpieczać przed zmianami kursów walut. Nabywca opcji sprzedaży ma  prawo sprzedać wystawcy opcji określoną ilość waluty w określonym terminie po z góry ustalonej cenie. Nabywca opcji kupna ma prawo kupić od wystawcy opcji walutę na tych samych zasadach. Za wzięcie na siebie ryzyka kursowego wystawca opcji pobiera prowizję. Takie produkty kupują zwykle od banków firmy prowadzące interesy za granicą (bo od kursu złotego zależy, ile złotówek dostaną albo będą musiały zapłacić –  zależnie od tego, czy chodzi o kontrakt eksportowy, czy importowy, rozliczany w obcych walutach).

Latem 2008 r. na polskim rynku pojawił się nowy produkt bankowy oparty na opcjach, który miał „bezkosztowo" zabezpieczać eksporterów przed umacnianiem się złotówki (co narażało ich na straty, bo tę samą ilość waluty otrzymywaną od  zagranicznych odbiorców mogli wymienić na coraz mniej złotówek). Sprzedawcy opcji w bankach, takich jak Millennium, Raiffei- sen, ING Bank Śląski, Fortis Bank Polska czy Deutsche Bank Polska zaczęli dzwonić do swoich klientów przedsiębiorców. – Możemy kupować od pana euro po cenie o 10-12 gr wyższej od kursu rynkowego. To specjalny zerokosztowy produkt dla pana firmy, ale musi się pan szybko decydować –  tak rozmowę z bankowym dilerem relacjonuje Zbigniew Przybysz, właściciel firmy Kram z Dzierzgonia, producenta maszyn do pakowania oraz folii do  produktów żywnościowych. – Przy mocnej złotówce ta oferta była dla mnie atrakcyjna. Pocztą elektroniczną przesłano mi prognozę, w której najwyższy kurs euro w okresie od sierpnia 2008 r. do sierpnia 2009 r. przewidziano na 3,35 zł – mówi Przybysz. Umowy uzgadniano telefonicznie, a po pewnym czasie banki rozsyłały potwierdzenia warunków transakcji. Problemem jest to, że w oferowanych produktach połączono opcje sprzedaży i zakupu. Firma miała prawo zażądać od banku, aby kupił od niej walutę po określonym kursie, ale też bank miał podobne prawo wobec firmy. Przy tym to drugie zobowiązanie opiewało na kwoty dużo wyższe niż pierwsze. Część firm, chcąc oszczędzić na prowizji, którą powinny zapłacić bankowi za opcje, a dodatkowo zapisać w umowach bardzo korzystny dla siebie kurs walut, godziła się na to, by w zamian opcja zakupu opiewała na dużo wyższą kwotę niż opcja sprzedaży. Ta asymetria ryzyka spowodowała, że  ewentualne zyski eksporterów z opcji w razie wzmacniania się złotówki byłyby ograniczone do pewnego pułapu, ale ich straty (a zyski banków), gdyby złotówka się osłabiła, byłyby dużo wyższe. Dr Mariusz Andrzejewski z Akademii Ekonomicznej w Krakowie, który badał dokumentację umów opcyjnych kilku firm, twierdzi, że końcowy efekt tych transakcji był z  góry przesądzony. – Firmom zaproponowano hazard, w którym jedna ze stron mogła wygrać nieograniczoną ilość gotówki, nie oferując nic w zamian. Banki zachowały się jak fundusze spekulacyjne, a nie instytucje finansowe, które mają doradzać klientom, jak zabezpieczyć się przed ryzykiem kursowym – uważa Andrzejewski. Oferowany przez banki produkt porównuje on do wirusa, który wprowadzony do tysięcy zdrowych firm zamienił je w bankrutów.

Szczyt sprzedaży przez banki opcji walutowych przypadł na pierwsze dwa tygodnie lipca 2008 r., czyli moment największego umocnienia się złotego wobec euro i dolara. Tak wynika z analizy przypadków 102 firm spośród tych, które zawarły z bankami umowy opcji walutowych. Wszystkie prognozy krajowych i  międzynarodowych instytucji finansowych przewidywały wówczas dalsze umacnianie się złotówki. Eksporterzy chętnie kupowali opcje, aby się przed tym zabezpieczyć, i sądzili, że zrobili dobry interes. Tyle że  trend na rynku walutowym tuż potem się zmienił i złotówka zaczęła gwałtownie słabnąć. Na przykład w sierpniu 2008 r. euro kosztowało 3,3 zł, a wystawca opcji o nominale 200 tys. euro zobowiązał się, że w lutym 2009 roku albo sprzeda bankowi taką ilość waluty, płacąc jej równowartość po kursie 3,7 zł za euro, albo zapłaci bankowi różnicę między ustalonym w umowie kursem a faktycznym średnim kursem w lutym. Za  sprawą skokowego spadku wartości złotówki (do 4,6 zł za euro) dziś ta  różnica wyniosłaby około 180 tys. zł. – Efekt jest taki, że mam u chamów z banku zamrożone 1,5 mln zł i co miesiąc przynoszę im w zębach kolejne 200 tys. zł – oburza się Klaudiusz Rostowski. Straty na opcjach poniosły tysiące spółek, od małych i  średnich po wielkie, w tym kontrolowane przez skarb państwa (na przykład gdańska Grupa Lotos oceniła swoje straty w 2008 r. na 242 mln zł). Krzysztof Olszewski, właściciel i prezes producenta autobusów Solaris Bus & Coach z Bolechowa pod Poznaniem, nie podaje wielkości strat. Sądzi jednak, że nie będą duże, bo jego firma zabezpieczyła opcjami tylko 25 proc. swoich dochodów z eksportu. Do dużych strat przyznaje się Andrzej Cichowski, właściciel fabryki czekolady Terravita i udziałowiec Wielkopolskiego Przedsiębiorstwa Robót Inżynieryjnych w Poznaniu. –  Zaoferowany mi przez bank produkt był niezrozumiały, a jego warunki bardzo podstępne. Doprowadził do tego, że firma, która miała zyski i  zdolność kredytową na poziomie 20-30 mln zł, ma zobowiązania, które w  skrajnym wypadku mogą sięgnąć 200 mln zł – mówi Cichowski.

Trupy zaczną wypadać z szaf w najbliższych tygodniach, kiedy firmy będą informować o wynikach za ostatni kwartał i cały 2008 r. Komisja Nadzoru Finansowego oceniła zobowiązania krajowych firm z tytułu opcji walutowych w grudniu 2008 r. na mniej więcej 5,5 mld zł. Zbigniew Jakubas, szef Polskiej Rady Biznesu, straszył, że skalę strat można oszacować nawet na 50 mld zł. Zabiegał u Waldemara Pawlaka, wicepremiera i ministra gospodarki, o pomoc państwa dla zagrożonych firm, ale w sprawie własnych spółek doszedł z bankami do ugody (około 100 mln zł strat poniosła w wyniku opcji walutowych poznańska spółka Feroco, należąca do Jakubasa). Czy można mówić o celowym działaniu banków na szkodę klientów? Niezupełnie. W nieoficjalnej rozmowie diler walutowy jednego z banków przyznaje, że oferowane w tak niepewnych czasach opcje były ryzykowne. Ale żaden z banków nie przewidział takiej skali strat u swoich klientów. Spodziewane zyski mogą się zamienić w straty, gdy klienci banku zbankrutują i nie wywiążą się z umów opcyjnych, a na dodatek nie spłacą zaciągniętych w bankach kredytów. Bankowcy wskazują, że decyzje o zaangażowaniu się w transakcje opcyjne na ogół podejmowali prezesi, dyrektorzy finansowi lub menedżerowie firm. I trudno ich błędy rozgrzeszać brakiem wiedzy czy ostrożności. – Bank informował klientów o asymetrii produktów opcyjnych, podkreślając możliwość wystąpienia różnych ryzyk – zapewnia Wojciech S. Kaczorowski, rzecznik Millennium. – Wybór konkretnych produktów zależał od  preferencji klientów, ich skłonności do ryzyka oraz kondycji finansowej ich firm. Wiedzieli, że jeśli złoty się osłabi, poniosą stratę w  określonej wysokości – dodaje Marcin Jedliński, rzecznik Raiffeisen Banku. Część przedsiębiorców szuka rozwiązania innego niż polubowne. –  Ani moja firma, ani żadna ze znanych mi firm, które znalazły się w  podobnej sytuacji, nie były zainteresowane spekulacją. Oczekiwaliśmy od  swoich banków uczciwej usługi – mówi Zbigniew Przybysz. Jest współzałożycielem stowarzyszenia firm poszkodowanych przez opcje walutowe. Domaga się unieważnienia umów z bankami. Chce, by banki ujawniły m.in. nagrania, które mogą służyć za dowód okoliczności, w  jakich zawierano te umowy.

W sukurs przedsiębiorcom przychodzi Waldemar Pawlak. – To nie były umowy podpisywane z pistoletem przy głowie, ale ich postanowienia rażąco dyskryminują jedną ze stron – klienta –  stwierdził Pawlak. Chce dać bankom trzy wyjścia: trzymiesięczny okres na  polubowne załatwienie sprawy albo stworzenie firmom możliwości odstąpienia od umów opcyjnych, albo w ogóle unieważnienie tych umów z mocy prawa. Przedstawiciele PO mówią, że wezmą to pod rozwagę, PiS domaga się dokładniejszych informacji. W tym tygodniu projektem Pawlaka zajmie się rząd. Bankowcy i prawnicy rwą włosy z głowy. Według Marcina Bartczaka, partnera w kancelarii prawnej Salans, unieważnianie już zawartych umów oznaczałoby złamanie kardynalnej zasady, że prawo nie działa wstecz. I  to w interesie grupy przedsiębiorców, którzy kłopotów nabawili się w  pewnej mierze przez własną nieostrożność. Na taką ustawę równie dobrze mogłyby się powołać osoby, które wzięły kredyty hipoteczne we frankach szwajcarskich i dziś muszą spłacać dużo wyższe raty. Zdaniem Krzysztofa Kalickiego, prezesa Deutsche Bank Polska, nawet jeśli przyjmiemy, że  część firm została przez banki wprowadzona w błąd w chwili zawierania umów opcyjnych, to normalnym sposobem na dochodzenie roszczeń jest dla  nich droga sądowa.


Wybrane spółki i wielkość ich strat poniesionych w  wyniku opcji walutowych (w mln złotych)

124 Zakłady Chemiczne Police
100 Ciech
100 Feroco
53 Cersanit
52 Paged
51,3 Barlinek
47 Erbud
39,6 Fabryka Zmechanizowanych Obudów Ścianowych Fazos
39** Odlewnie Polskie*
37,8 Krośnieńskie Huty Szkła*
19,5 Azoty Tarnów
19,5 Zakłady Magnezytowe Ropczyce
14 Fabryka Elektrofiltrów Elwo*
13,3 Fota
12,5 Zakłady Wyrobów Powlekanych Sanwil
11,5 Grupa Chemiczna Synthos
10,8 Pamapol
6 Sfinks Polska
5,3 Energopol-Południe
5 Jastrzębska Spółka Węglowa

*Spółki, które w wyniku strat ogłosiły upadłość

**Wartość majątku spółki (jej władze informowały, że straty z tytułu opcji walutowych przewyższyły wartość majątku)


Jak działają opcje?
Załóżmy, że polska firma zawiera dziś umowę na dostawę truskawek dla zagranicznej wytwórni jogurtów. Kontrakt opiewa na milion euro, czyli około 4,5 mln zł. Ale truskawki dostarczone zostaną w czerwcu i wtedy też nastąpi zapłata. Jeśli do tego czasu euro osłabi się na przykład do 3,8 zł, eksporter otrzyma wtedy za ów milion euro o 700 tys. zł mniej. Firma umawia się więc z bankiem, że za kilka miesięcy sprzeda mu określoną ilość euro po kursie z góry ustalonym, dajmy na to 4,4 zł. Jeśli euro osłabi się na przykład do poziomu 4,2 zł, firma ma prawo sprzedać bankowi walutę po ustalonym kursie 4,4 zł. Tak działa tzw. opcja sprzedaży (put option). W odwrotną stronę działa tzw. opcja kupna (call option). Jeśli to polska wytwórnia jogurtów zamawia truskawki z zagranicy, za które musi zapłacić w euro, może się umówić z bankiem, że kupi od niego walutę w określonym czasie po określonym z góry kursie, na przykład 4,2 zł. Jeśli złoty osłabi się i euro będzie kosztowało 4,5 zł, importer ma prawo zrealizować opcję i kupić tę samą ilość euro za mniej złotówek, niż wynikałoby to z aktualnego kursu walut. Za przejęcie na siebie ryzyka bank pobiera kilkuprocentową prowizję. W normalnej sytuacji to bank jest wystawcą opcji, a ich nabywcą firma. Ale banki oferowały produkty łączące w sobie opcje zakupu i sprzedaży. Przekonując firmy, że trend na rynku walutowym jest stały (złoty się wzmacniał), banki proponowały m.in., że to one kupią od firm opcje, dając im zarobić łatwe pieniądze w postaci prowizji. Gdy złotówka poleciała w dół, banki skorzystały ze swojego prawa i zażądały zrealizowania opcji. Teraz firmy muszą – po niekorzystnym dla nich kursie – sprzedać lub kupić od banków walutę albo pokryć im różnicę kursową.




Opcje dla naiwnych
Wojciech Szymon Kowalski Główny ekonomista Inwest Consulting

Rozwój rynku finansowych instrumentów terminowych spowodował, że w teorii i praktyce funkcjonuje trudna do ustalenia liczba różnych produktów inżynierii finansowej będących kompilacją umów opcji, forward, futures, swap itd. Taki mieszany, wiązany charakter miała większość zawieranych ostatnio w Polsce umów. Ich istota sprowadzała się do rażącej asymetryczności w rozkładzie ryzyka. Firma nabywała prawo do sprzedaży bankowi określonej ilości walut po wyznaczonej cenie, ale jednocześnie brała na siebie obowiązek dostarczenia bankowi znacznie większej (czasem kilkakrotnie) ilości walut. Nierzadko firmy skłonne były zawyżać swoje zobowiązania w zamian za niższe opłaty, upusty prowizyjne itp. Im znaczniejszą kwotę środków zabezpiecza się takimi instrumentami, tym zagrożenia niewspółmiernie rosną. Podwyższona skłonność do ryzyka walutowego jest jeszcze akceptowalna, gdy wynika z rodzaju prowadzonej działalności gospodarczej (eksportu lub importu). Gorzej, gdy do głosu
dochodzą motywy stricte spekulacyjne, obliczone na zdobycie dodatkowych zysków. Właśnie zmiana proporcji w rozkładzie ryzyka objawiająca się położeniem zdecydowanie większych akcentów na spekulacyjną formę zabezpieczeń stała się genezą ,,krwawego żniwa" opcji walutowych. W efekcie złych przewidywań kursu złotego w sposób kuriozalny to firmy, a nie banki, wzięły na siebie ciężar ryzyka kursowego. Banki mają jednak świadomość, że bezwarunkowe rozliczenie tak korzystnych dla nich transakcji może być pyrrusowym zwycięstwem. Groźba ogłoszenia upadłości przez niektórych ich klientów wiąże się z potrzebą tworzenia rezerw w bankach. Główna linia obrony firm to dziś art. 357 kodeksu cywilnego, mówiący o nadzwyczajnej zmianie stosunków, gdy spełnienie świadczenia byłoby połączone z nadmiernymi trudnościami albo groziłoby jednej ze stron rażącą stratą, czego strony nie przewidywały przy zawarciu umowy. W takich sytuacjach sąd może wskazać inny sposób wykonywania zobowiązania albo nawet orzec o rozwiązaniu umowy. Inną formą obrony firm jest również zakładanie maski prostodusznych ofiar podstępnych banków. Klimat społeczny sprzyja takim infantylnym postawom i ta taktyka może być skuteczna.



Zbigniew Przybysz


Okładka tygodnika WPROST: 8/2009
Więcej możesz przeczytać w 8/2009 wydaniu tygodnika „Wprost”
Zamów w prenumeracie lub w wersji elektronicznej:
 1
  • ak   IP
    najlepsze jest to, że p.K.Rostowski mówi o \"chamach \" w bankach...a sam jest jednym z większych chamów , jakich znają bankowcy

    Spis treści tygodnika Wprost nr 8/2009 (1363)

    • POCZTA 15 lut 2009, 22:00 Ziobro kontra klika sprawiedliwości W liście prof. Lecha Antonowicza (nr 4) odnoszącym się do artykułu „Ziobro kontra klika sprawiedliwości" zawarto nieprawdziwą informację i przemilczano kilka istotnych faktów wynikających z... 4
    • Na stronie - Święci hipokryci 15 lut 2009, 22:00 Polskę czeka fala beatyfikacji i kanonizacji na milionową skalę. I kto da radę to technicznie przeprowadzić? A wszystko dlatego, że standardy moralne wywindowały się w naszym kraju na niebotyczne wysokości. Nagle się okazuje, że Andrzej Czuma, więzień polityczny w czasach, gdy... 5
    • Dlaczego koalicja pokochała opozycję 15 lut 2009, 22:00 Miłość w czasach kryzysu – tak najkrócej można określić to, co się będzie działo w polskiej polityce. Donald Tusk i Jarosław Kaczyński będą się do siebie uśmiechać i umizgiwać, a prezydent i rząd zaczną przypominać stare dobre małżeństwo. Trochę zrzędliwe, trochę... 6
    • Skaner 15 lut 2009, 22:00 12
    • Ministrowie Tuska w pożyczonych autach 15 lut 2009, 22:00 Siedem limuzyn BMW 735 pożyczyła kancelaria premiera od Biura Ochrony Rządu. Stare lancie psuły się tak często, że nie nadawały się do wożenia ministrów. Kancelaria nie zdecydowała się jednak na kupno nowych aut. 12
    • Trójka rekordowa 15 lut 2009, 22:00 Media 13
    • Dziennikarze dzieciom 15 lut 2009, 22:00 Filantropia 13
    • Szybciej do euro 15 lut 2009, 22:00 Złoty w opałach 13
    • LICZNIK ANTYKRYZYSOWY (1) 15 lut 2009, 22:00 Kryzys wywołał u polityków biegunkę pomysłów na to, jak wspierać gospodarkę i hamować recesję. Od dziś zaczynamy je archiwizować. I monitorować działania władzy. 13
    • Dossier 15 lut 2009, 22:00 „Pakistan musi zdać sobie sprawę z tego, że jest nie do przyjęcia, by w rejonie pogranicza znajdowały się osoby bezkarnie mordujące niewinnych ludzi" Barack Obama, prezydent USA „System finansowy działa przeciwko... 14
    • Pytania niepolityczne - Profesjonalny kibic 15 lut 2009, 22:00 Rozmowa z Arturem Gieradą, posłem PO, kiedyś kolekcjonerem piłkarskich szalików 14
    • Konfrontacje 15 lut 2009, 22:00 Czy burmistrzowie, prezydenci i wójtowie powinni być wybierani maksymalnie na dwie kadencje? 15
    • Wykrywacz kłamstw - Stefan Niesiołowski 15 lut 2009, 22:00 Stefan Niesiołowski (ur. 4 lutego 1944 r.), wicemarszałek Sejmu, polityk Platformy Obywatelskiej, członek Rady Krajowej PO. Opozycjonista, więzień polityczny PRL, założyciel ZChN. Profesor nauk biologicznych, jego specjalnością jest... 15
    • Barometr 15 lut 2009, 22:00 Rząd ofiarny 17
    • Plus ujemny - Rok świra 15 lut 2009, 22:00 „Na wczorajszym posiedzeniu Rady Ministrów pan minister skarbu wniósł, aby kary więzienia powyżej pięciu lat zamienić na karę śmierci, a to ze względu na różnicę w kosztach tych dwóch środków karnych. Pan minister sprawiedliwości wyraził zgodę na ten wniosek. 18
    • Wydarzenia - Polska 15 lut 2009, 22:00 Minister sprawiedliwości Andrzej Czuma nie poda się do dymisji w związku z doniesieniami prasowymi na temat jego dawnych długów Zapowiada także pozew przeciwko „Polityce", która o tej sprawie napisała. Minister spraw... 20
    • Wydarzenia - Świat 15 lut 2009, 22:00 Zmarła 38-letnia Włoszka Eluana Englaro, od 17 lat znajdująca się w stanie wegetatywnym po wypadku samochodowym. Trzy dni wcześniej kobietę za zgodą Sądu Najwyższego Włoch i na prośbę jej ojca odłączono – mimo protestów... 22
    • Przegląd prasy zagranicznej 15 lut 2009, 22:00 AMERYKA PRZEŁAMUJE LODY NiezawisimajaGotowość do dialogu Moskwa i Waszyngton mogą się porozumieć w sprawie tarczy antyrakietowej i strategicznych broni ofensywnych. Rosyjski wicepremier Iwanow oświadczył, że obawy Moskwy mogłyby... 24
    • Puls gospodarki 15 lut 2009, 22:00 26
    • Złamany Grosz 2008 15 lut 2009, 22:00  Nagrodę Złamanego Grosza za rok 2008 internauci przyznali posłance PO Hannie Zdanowskiej, autorce pomysłu wprowadzenia obowiązkowych testów psychologicznych dla osób chcących kupić wiatrówkę. To już ósma edycja konkursu... 26
    • SMS 15 lut 2009, 22:00 Zygmunt Solorz-Żak, jeden z najbogatszych Polaków, chce zainwestować duże pieniądze w nową telefonię komórkową. Koszt budowy sieci o częstotliwości GSM 900 oceniany jest na mniej więcej miliard euro. 23,65 zł Tyle wyniosła pierwsza... 26
    • Gwiazdy kiepskie w rachunkach 15 lut 2009, 22:00 Agencja public relations aktorów Rafała i Marcina Mroczków zbankrutowała. Założona w 2007 r. fi rma Mroczek House działała sprawnie dopóty, dopóki wspierała ją modelka Agnieszka Popielewicz. Gdy jej zabrakło, zabrakło też klientów.... 26
    • Eksperci czy urzędnicy 15 lut 2009, 22:00 Na wniosek rzecznika praw obywatelskich Trybunał Konstytucyjny rozstrzygnie o losie przepisów, na których podstawie Komisja Nadzoru Finansowego jest wyłączona spod ustawy o służbie cywilnej. O skierowanie wniosku poprosiło rzecznika... 26
    • Zmiany na lepsze 15 lut 2009, 22:00 Liczba książek o sposobach manipulowania ludzkim zachowaniem wskazuje, że nikt nie znalazł w tej dziedzinie uniwersalnej metody. Ale po przeczytaniu „Sztuki wywierania wpływu" można odnieść wrażenie, że jej autorzy zbliżyli... 26
    • Zaciskanie pasa 15 lut 2009, 22:00 Premier Donald Tusk twierdzi, że rząd obciął wydatki budżetowe o 19,7 mld zł. Pasa najmocniej zacisną MSWiA, MON oraz Ministerstwo Nauki i Szkolnictwa Wyższego. 27
    • Cytat 15 lut 2009, 22:00 "Jesteśmy w fazie rozluźniania polityki monetarnej i dalsze decyzje obniżania stóp procentowych są prawdopodobne"Sławomir Skrzypek, prezes NBP dla Polsat News 27
    • Pomocna ręka Buffetta 15 lut 2009, 22:00 Warren Buffett, amerykański multimiliarder ratuje firmy 27
    • Zapytaj WPROST - Rząd jest więźniem sondaży 15 lut 2009, 22:00 Na pytania czytelników internetowego wydania „Wprost” odpowiada Joanna Kluzik-Rostkowska. 28
    • Kapral Piskorski 15 lut 2009, 22:00 Przed laty był uwielbiany, chwalony za polityczne talenty i wielką sprawność organizacyjną. Później popadł w niełaskę w macierzystej Platformie Obywatelskiej i został zesłany do Parlamentu Europejskiego. Potem z partii go wyrzucono. Dziś 41-letni Paweł Piskorski chce przejąć... 30
    • Młode wilki biznesu 15 lut 2009, 22:00 Dwudziestolatek w roli prezesa i właściciela firmy na świecie nikogo nie dziwi. Młodym przedsiębiorcom marzy się kariera taka jak Amerykanina Marka Zuckerberga, założyciela portalu społecznościowego Facebook. W 2008 r. w wieku 24 lat został najmłodszym miliarderem na świecie.... 32
    • Posłowie w areszcie 15 lut 2009, 22:00 Podczas gdy szefowie partii kłócą się o finansowanie ich formacji z pieniędzy publicznych, poza głównym nurtem parlamentarnych wojen toczą się małe bitwy. Coraz cięższe jest bowiem życie posłów. Przynajmniej w ich przekonaniu. Nie mogą na przykład odbywać wyjazdowych spotkań... 34
    • Jak walczyć z kryzysem 15 lut 2009, 22:00 W czwartek 12 lutego w redakcji „Wprost” odbyła się debata z udziałem polityków koalicji i opozycji: Zbigniewa Chlebowskiego (PO), Stanisława Żelichowskiego (PSL), Aleksandry Natalli-Świat (PiS), Wojciecha Olejniczaka (Lewica) oraz Michała Kamińskiego z Kancelarii... 36
    • Ryba po polsku - Kto nasłał milicję? 15 lut 2009, 22:00 Jesteśmy Europejczykami. Żyjemy w warunkach demokracji. Ale jest u nas ciągle jeszcze jakoś inaczej. Duch postkomunizmu, głównej roli służb specjalnych, intryg pałacowych, podgryzania wzajemnego i walki buldogów pod dywanem ciągle snuje się między kolumnami Sejmu i po... 38
    • Seks po polsku 15 lut 2009, 22:00 Polacy najczęściej w Europie uprawiają seks – sugerują najnowsze wyniki międzynarodowych badań. Jeszcze niedawno seksuolodzy narzekali, że w seksie jesteśmy zaściankiem Europy. Mało aktywni i mało pomysłowi w łóżku. Jednym słowem – zacofani. Otwarcie na świat i... 43
    • Niemiec na Kremlu 15 lut 2009, 22:00 „Ostrzegam was: zbyt dużo państwa w gospodarce sprawi, że to się naprawdę źle skończy”. Autorem tych słów nie jest żaden liberalny ekonomista ani przedsiębiorca. Wypowiedział je w Davos premier Rosji Władimir Putin. Ten sam człowiek, który zamykał w łagrach... 52
    • Bankrut Europa 15 lut 2009, 22:00 Budżety państw Unii Europejskiej są dziurawe. Według Komisji Europejskiej, łączny deficyt budżetowy państw unii sięgnie w 2009 r. 4,4 proc., a w 2010 r. prawie 5 proc., choć jeszcze w 2007 r. wynosił 0,9 proc. To cena zwiększania wydatków na walkę z kryzysem. Problemy z... 56
    • Wojny perłowe 15 lut 2009, 22:00 Sto pięćdziesiąt lat temu naszyjnik z pereł kosztował równowartość kilku milionów dolarów. Dziś za najprostszy wystarczy zapłacić kilkadziesiąt złotych. Bo ceny pereł tylko w ostatniej dekadzie spadły dziesięciokrotnie. A mogą być jeszcze niższe, ponieważ między hodowcami... 60
    • Kołodko pisze do Tuska 15 lut 2009, 22:00 Piszę do pana, bo mi żal. Żal niewytworzonego dochodu, przez co polskie rodziny zostały pozbawione szansy na osiągnięcie relatywnie wyższego poziomu życia, a naszym przedsiębiorcom ograniczono możliwości dalszej ekspansji. Żal topniejącego wsparcia dla wielkiego wysiłku... 62
    • Opcje strachu 15 lut 2009, 22:00 Banki wpuściły do polskiej gospodarki wirusa, który nas wykańcza – skarżą się tysiące polskich przedsiębiorców. Zawierali oni z bankami umowy opcji walutowych, które miały ich zabezpieczyć przed skutkami wzmacniania się złotówki. Ale złotówka poleciała w dół i firmy są... 64
    • Głos z Ameryki - Republikanie jak demokraci 15 lut 2009, 22:00 Republikanie w Izbie Reprezentantów zgodnie głosowali przeciwko przedstawionemu przez administrację prezydenta Baracka Obamy pakietowi bodźców gospodarczych. Ale po tym przebłysku przytomności republikańskich kongresmenów wszystko wróciło do normy. Czy też raczej... 67
    • Kichanie na grypę 15 lut 2009, 22:00 Przeciw grypie szczepi się zaledwie 5-9 proc. Polaków. Nie ma chętnych do przyjęcia nawet tych szczepionek, które część samorządów oferuje za darmo. Dzieje się tak, chociaż powikłania pogrypowe mogą uszkodzić serce, a nawet doprowadzić do śmierci. Wątpliwości dotyczące wpływu... 69
    • W sidłach kochanki 15 lut 2009, 22:00 Kiedyś kochanki zadowalały się rolą „tej trzeciej”, niektóre wstydziły się swojego statusu. Teraz jest inaczej. Czują się partnerkami mężczyzn i mają wymagania. Jeśli mężczyzna przestaje je zaspokajać, wysyłają go do seksuologa, a nawet przychodzą z nim do... 71
    • Wirusy umysłu 15 lut 2009, 22:00 Zachowania ludzi rozprzestrzeniają się jak wirusy. Kryzys gospodarczy jest tego świetnym przykładem. Aż 61 proc. Polaków planuje cięcia w codziennych wydatkach, prawie 40 proc. zamierza zrezygnować w tym roku z wakacji, a 65 proc. obawia się kłopotów fi - nansowych. Dzieje się... 72
    • Urodzone ofiary 15 lut 2009, 22:00 Przestępcy rzadko atakują przypadkowo, pod wpływem impulsu. Na ogół starannie wybierają ofiary. „Wiele osób kusi przestępcę, wręcz prosi się o to, by je zaatakować” – pisał w 1948 r. Hans von Hentig w książce „The Criminal and His Victim”. 74
    • Krzaki ewolucji 15 lut 2009, 22:00 Jeszcze 50 lat temu ewolucję człowieka wyobrażano sobie jako drabinę. Nasz prapraprzodek miał się wspinać po jej szczeblach, pokonując kolejne etapy rozwoju. I każdy z nich był mniej „małpi” niż poprzedni. Odkrycia ostatnich dekad dowodzą jednak czegoś przeciwnego... 76
    • Kumpel robot 15 lut 2009, 22:00 Roboty domowe, takie jak Robomower czy Scooba, do niedawna samodzielnie jedynie kosiły trawę i odkurzały mieszkanie. Teraz nadchodzi era humanoidalnych maszyn pełniących funkcję opiekunki. Rozpoznają domowników, rozumieją ludzką mowę, orientują się w przestrzeni. 78
    • KNOW-HOW 15 lut 2009, 22:00   80
    • Książka - Romans z sieci 15 lut 2009, 22:00  Cyberprzestrzeń oferuje więcej możliwości niż świat rzeczywisty. Dlatego coraz więcej osób poszukuje partnera w Internecie. Piszą o tym autorzy „Wszystko o romansie w sieci". W Internecie łatwiej nawiązać kontakt,... 80
    • Cuchnące oszustwo 15 lut 2009, 22:00 Kwiaty wydzielają woń odchodów lub gnijącego mięsa, by zwabić owady żywiące się rozkładającymi się substancjami – uważano do niedawna. Naukowcy z Uniwersytetu Hajfy twierdzą, że te rośliny próbują przyciągnąć zapylające... 80
    • Spacer na oko 15 lut 2009, 22:00 Krótkowzroczność u dzieci może być wynikiem zbyt małej ilości czasu spędzanego na świeżym powietrzu. I nie ma znaczenia, czy czas spędzany w pomieszczeniach poświęcają na czytanie czy uprawianie sportu (na przykład w sali... 80
    • Mapa CO2 15 lut 2009, 22:00 Wystrzelony przez NASA Orbiting Carbon Observatory (OCO) jest pierwszym satelitą, który dostarczy szczegółowych danych na temat cywilizacyjnych i naturalnych źródeł dwutlenku węgla, a także magazynów tego związku, czyli miejsc, w... 80
    • Człowiek i gadżet 15 lut 2009, 22:00 Gryzoń komputerowy Kawałek drewna pokryty bejcą i polakierowany – tak wyglądała pierwsza mysz komputerowa, którą dr Douglas Engelbart zaprezentował 9 grudnia 1968 r. podczas Fall Joint Computer Conference w San Francisco. Dziś, jak... 81
    • Izraelski pat 15 lut 2009, 22:00 Po zamknięciu urn wyborczych w 1996 r. wszyscy wiedzieli, że wygrał Szymon Peres. Tego samego dnia późnym wieczorem Beniamin Netanjahu, przywódca Likudu, przez telefon dziękował swoim ludziom za poparcie i pomoc. Jeden z jego rozmówców, wnuk cadyka z Góry Kalwarii, pocieszał... 82
    • Niemoc Pakistanu 15 lut 2009, 22:00 Polska zarzuciła Pakistanowi brak zaangażowania w walce z terroryzmem. Powodem było to, że talibowie w okrutny sposób zamordowali 7 lutego polskiego inżyniera Piotra Stańczaka. Pakistan istotnie był powiązany z ugrupowaniami prowadzącymi świętą wojnę. Teraz jednak autentycznie... 86
    • Czarne owce znanych rodziców 15 lut 2009, 22:00 Skandale obyczajowe, alkohol, narkotyki, ciemne interesy i nagłe zgony. Życiorysy potomków polityków i dziedziców słynnych rodów mogłyby posłużyć napisaniu niejednego scenariusza filmowego. 88
    • DOOKOŁA ŚWIATA 15 lut 2009, 22:00   92
    • Latynoski Kaddafi 15 lut 2009, 22:00 Przywódca Libii Muammar Kaddafi ma głowę pełną pomysłów. Dyktator, który sprawuje w tym roku rotacyjne przewodnictwo w Unii Afrykańskiej, zaproponował poszerzenie jej składu o Haiti, Dominikanę i Jamajkę oraz utworzenie Stanów... 92
    • Cytat tygodnia 15 lut 2009, 22:00 „Polityka niewiele się różni od branży, w której pracuję" - Stormy Daniels, amerykańska gwiazda fi lmów pornografi cznych, która rozważa ubieganie się o fotel senatora w Luizjanie   92
    • Śmierć Busha 15 lut 2009, 22:00 George W. Bush został uśmiercony za życia. Medialna śmierć byłego prezydenta Stanów Zjednoczonych była efektem fatalnej pomyłki południowoafrykańskiej stacji telewizyjnej ETV News. W ubiegłym tygodniu w czasie nadawanego w telewizji... 92
    • Książka - "Odette i inne historie miłosne" 15 lut 2009, 22:00 „Zazwyczaj to fi lmy powstają dzięki literaturze, w tym wypadku jest odwrotnie" – napisał Eric- -Emmanuel Schmitt w posłowiu do swojego najnowszego zbioru opowiadań. Tytułowa „Odette Zwyczajna" jest literacką... 92
    • Europa i reszta - Ordnung muss sein 15 lut 2009, 22:00 Każdy Polak czy inny cudzoziemiec, który znalazł się w Niemczech, bardzo szybko został skonfrontowany z zamiłowaniem obywateli tego kraju do porządku. Ordnung muss sein – porządek musi być, ta zasada rządzi narodem od wieków i jest uważana za najwyższą cnotę. 93
    • Generał Zo 15 lut 2009, 22:00 Nigdy nie napisała wspomnień. Była jedyną kobietą w elitarnym, kilkusetosobowym klubie cichociemnych. Jedyną kurierką i emisariuszką władz Polski Podziemnej do rządu polskiego w Londynie. W latach wojny i po niej ponad sto razy wyruszała z misjami kurierskimi na terytorium... 94
    • Oscara dostanie „Slumdog” 15 lut 2009, 22:00 Rozmowa z Janem A.P. Kaczmarkiem, polskim kompozytorem mieszkającym w Hollywood, który w 2005 roku otrzymał Oscara za muzykę do filmu „Marzyciel”. 98
    • Dobrzy terroryści 15 lut 2009, 22:00 Terroryści, i to nawet islamscy, coraz częściej stają się literackimi bohaterami pozytywnymi. Ich nienawiść do cywilizacji Zachodu jest bowiem podzielana przez wielu wybitnych pisarzy. Także noblistów. 102
    • Obciach bez obciachu 15 lut 2009, 22:00 Czy w mediach mamy do czynienia z eskalacją złego smaku? I dlaczego teraz? Tłumaczenie, że jest to spowodowane brutalną walką o widza i – co za tym idzie – o wpływy reklamowe, nie przekonuje. Ostra walka między prywatnymi mediami trwa od dobrych kilkunastu lat. Na... 104
    • RECENZJE 15 lut 2009, 22:00 106
    • Film 15 lut 2009, 22:00 „Włatcy móch", porównywani do kultowej kreskówki dla dorosłych „South Park", doczekali się wersji kinowej. Co prawda serial pokazywany w telewizji TV 4 zgromadził niecały milion widzów, ale nielegalnie zamieszczone w... 106
    • Płyta "Easy Come, easy go" 15 lut 2009, 22:00 Śpiewanie coverów jest modne. Rod Stewart od kilku lat nie nagrywa nic innego – wydaje tylko kolejne płyty z amerykańskimi standardami i odnosi sukcesy. Marianne Faithfull poszła w jego ślady. Na płycie „Easy Come, Easy Go"... 106
    • WPROST NA WEEKEND 15 lut 2009, 22:00 KONCERTY Lao Che Według portalu Infomuzyka.pl, to najlepszy polski zespół 2008 r. Koncerty mają wypromować najnowszy album „Gospel". Ekipa największą popularność zdobyła po debiutanckich „Gusłach" i... 108
    • Koniak cenniejszy niż złoto 15 lut 2009, 22:00 Opakowanie ważniejsze od szlachetnego trunku? Na pewno równie ważne. Kiedy kiperom podsunięto przeciętne trunki w ekskluzywnych butelkach, uznali je za wyborne. Dlatego producenci prześcigają się w pomysłach na luksusowe edycje. 112
    • Medytacje pod celą 15 lut 2009, 22:00 Nie ma tam telewizora, telefonu komórkowego ani Internetu. Są tylko niewygodna prycza w małym pokoju i całodzienne medytacje. Coraz więcej Polaków wybiera pobyt w klasztornej celi zamiast urlopu w słonecznym kurorcie. 114
    • CZARNA SERIA 15 lut 2009, 22:00 Kto widzi to czarno, jest w błędzie. Czerń w opakowaniach kosmetyków, a nawet w nazwach perfum to barwa raczej zmysłowa niż smutna. 116
    • Łódź awangardowa 15 lut 2009, 22:00 Sławę i chwałę Łódź przeżywała nie tylko w czasach Reymonta i świetności Filmówki. W II Rzeczypospolitej była stolicą sztuki awangardowej na światowym poziomie. Teraz miasto ma ambicje (i spore szanse) na to, by do tej tradycji powrócić. 118
    • Gorączka karnawałowej nocy 15 lut 2009, 22:00 Tomasz Grzywaczewski Tuż przed Środą Popielcową (w tym roku 25 lutego) Europa zmienia się w wesołe miasteczko – pełne festiwali, parad i beztroskiego szaleństwa. Wszystkie te imprezy mają jedną wadę: odbywają się prawie w tym samym czasie. Co wybrać? 120
    • Młodszy brat monstrum 15 lut 2009, 22:00 Najnowszy SUV Audi ma cechy stereotypowego Niemca. Jest uporządkowany, zdyscyplinowany, a spośród wszystkich cnót najbardziej upodobał sobie praktyczność. Innymi słowy: Ordnung muss sein! 124
    • Wyścig muzeów 15 lut 2009, 22:00 Koncerny motoryzacyjne ścigają się nie tylko o to, kto zaprojektuje lepsze auto czy zwiększy sprzedaż. Obchody stulecia niektórych marek dały wielkim firmom okazję do rywalizacji o to, kto wybuduje wspanialsze muzeum. Warto zboczyć z trasy, by je odwiedzić, przejeżdżając na... 126
    • Kamikadze na nartach 15 lut 2009, 22:00 Trzeba mieć stalowe nerwy, by zjeżdżać na najtrudniejszej na świecie trasie Streif w austriackim Kitzbühel. Dotyczy to nawet takiego wyczynowca jak Szwajcar Didier Défago, zwycięzca zawodów w tegorocznym Pucharze Świata. 128
    • WPROST Z SIECI 15 lut 2009, 22:00 130
    • Wybierz Złotą Stronę Roku „Wprost" 15 lut 2009, 22:00 Zostań sędzią online i zawyrokuj, która strona internetowa w 2008 r. była warta uwagi. Ruszyła czwarta edycja konkursu na Złotą Stronę Roku „Wprost". Do tego prestiżowego tytułu pretenduje 12 kandydatek – laureatek... 130
    • Blogbox - Czy oszczędzanie to dobry pomysł na kryzys? 15 lut 2009, 22:00 W obliczu kryzysu gospodarczego rząd postanowił oszczędzać. Pytanie, czy same oszczędności – zebranie tych gó-ra kilkudziesięciu miliardów złotych – to dobry pomysł na kryzys, czy raczej tylko medialna gra ? (...) W sferze... 130
    • Człowiek w sieci 15 lut 2009, 22:00 Cezary Grabarczyk – minister z szansą wejścia do historii 130
    • Intercafé 15 lut 2009, 22:00 Sławomir Nitras Poseł Platformy Obywatelskiej Jaki portal odwiedza pan najczęściej? Najczęściej wchodzę na Onet.pl. Czego ostatnio szukał pan w Internecie? Trudno powiedzieć – w zasadzie szukam czegoś bez przerwy. Głównie... 130
    • Antysalon 15 lut 2009, 22:00 Plaga Boruca Polski bramkarz, grający w Szkocji, ofi cjalnie otworzył tydzień przemocy. W poniedziałek pojawiła się informacja, że Artur Boruc pobił Aidena McGeady'ego, kolegę z drużyny Celtic Glasgow. Napaść musiał zaplanować, skoro... 132
    • Playback 15 lut 2009, 22:00 Jerzy Szmajdziński i Joanna Senyszyn, posłowie SLDFot. A. Jagielak 134
    • Skibą w mur - Buty i rzuty 15 lut 2009, 22:00 Moda na rzucanie butami w polityków zaczęła się od irackiego dziennikarza. Podczas konferencji prasowej George’a Busha i premiera Iraku rzucił on w prezydenta USA najpierw jednym butem, a za chwilę drugim. Buty, co prawda, nie trafiły w cel, ale trafiły do serc... 135
    • Z ŻYCIA KOALICJI 15 lut 2009, 22:00 Kto z państwa pożyczyłby forsę ministrowi Czumie? Tak się pytamy, bo – jak wiadomo – nasz dziarski minister ma szczególny talent do pożyczania kasy, który zupełnie nie idzie w parze z umiejętnością jej oddawania. I tak się... 136
    • Z ŻYCIA OPOZYCJI 15 lut 2009, 22:00 Gruchnęła tragiczna wieść, że w ramach oszczędności zmniejszane będą płace dziennikarzy Superwiochy. Niesamowite! To oni tam w ogóle dostają jakieś pieniądze? Toż równie dobrze można by płacić przydrożnym kamieniom. Jarosław... 137
    • Nie tylko dla kobiet - Poczułam wstyd, że jestem Niemką 15 lut 2009, 22:00 W samolocie Lufthansy odczułam dotkliwie, co oznacza niemiecka buta. Mój i mojego męża powrót z Wenecji przerodził się w pełen absurdu spektakl rodem z Mrożka. 138

    ZKDP - Nakład kontrolowany