Miłość, Szymborska i donos

Miłość, Szymborska i donos

O tym, że Adam Włodek, były mąż Wisławy Szymborskiej, był ubeckim donosicielem, podobno wiedział cały krakowski salon. Czy wiedziała noblistka? Podobno salon chronił ją przed tą wiedzą.
Ona młoda, piękna, wzniosła, dowcipna. I te nogi. Piękne, smukłe. A on gburowaty, momentami cham, o głowę od niej niższy. Ale do poezji miał ucho, na poezji się znał. W środowisku mówiło się, że Włodek do Szymborskiej nie pasuje. Wzięli ślub w 1948 r., sześć lat później się rozwiedli. Szymborska związała się z Kornelem Filipowiczem, lecz cały czas pozostawała w przyjaźni z Włodkiem. W 1986 r. Włodek umarł. I to właśnie Szymborska zorganizowała wśród krakowskich literatów zbiórkę pieniędzy na nagrobek dla swojego eksmałżonka. Mało tego, w testamencie napisała, że to jej były mąż ma być patronem stypendium Fundacji Wisławy Szymborskiej, nie zaś wieloletni partner Filipowicz.

Może to była wieczna miłość? Nie wiadomo. – Pani Szymborska nie mówiła za wiele o swoich prywatnych sprawach – ucina Michał Rusinek, wieloletni sekretarz noblistki, teraz zarządzający Fundacją Wisławy Szymborskiej. Pytam więc, czy wiedziała, że jej mąż w tych czasach, kiedy byli małżeństwem, donosił do Urzędu Bezpieczeństwa również na jej kolegę Macieja Słomczyńskiego. Słyszę tylko: – Nie wiem. I nie ma niestety jak tego sprawdzić. Ale to dla sprawy nie ma znaczenia.
Salon nie wybacza nigdy

A sprawa zrobiła się poważna. – Bóg wybacza zawsze, a salon krakowski nigdy – rzuca do mnie na początek pierwszy z krakowskich poetów. Poetka II: – Złego słowa o nim nie dam powiedzieć. Poeta III: – Miał w sobie coś wulgarnego, prymitywnego, ale zawsze otoczony był wianuszkiem wpatrzonych w niego młodych poetek. Do końca swoich dni. Zresztą dzięki niemu te poetki robiły kariery. Był szefem Koła Młodych Związku Literatów Polskich. I znowu poeta I: – O Adamie Włodku rozmawiał nie będę. Hagiografia Włodka już się ukazała w 2000 r. „Godzina dla Adama” – niech pani poczyta…

Czytam. Nie ma w niej nic o tym, że Adam Włodek w 1953 r. wysłał donos do UB na Macieja Słomczyńskiego, pisarza i tłumacza, swojego sąsiada w krakowskiej kamienicy zarządzanej przez ZLP, z którym przyjaźniła się jego żona Wisława Szymborska. Taka informacja pojawia się dopiero w filmie dokumentalnym o Słomczyńskim autorstwa Macieja Gawlikowskiego siedem lat później, a następnie w wydanej w zeszłym roku biografii noblistki napisanej przez Annę Bikont i Joannę Szczęsną. A na pierwsze strony gazet trafia dopiero ostatnio, kiedy okazuje się, że Fundacja Wisławy Szymborskiej we współpracy z Instytutem Książki ma przyznawać stypendium im. Adama Włodka. I machina się rozkręca. „Konfident UB wzorem dla młodych literatów? Protest” – taki profil na Facebooku zamieszcza pod koniec grudnia 2012 r. Maciej Gawlikowski, uzbrajając go w kopię donosu Włodka na Słomczyńskiego. Efekt? Piorunujący. Grzegorz Gauden, szef Instytutu Książki, wycofał się ze współorganizacji stypendium. Poinformował o tej decyzji Bogdana Zdrojewskiego, ministra kultury. – Nic o przeszłości Włodka nie wiedziałem – zapewnia mnie dyrektor Gauden i dodaje, że pretensji do władz Fundacji, do Rusinka, nie ma i obiecuje, że będą jeszcze współpracować. Rusinek dyplomatycznie tłumaczy, że stosunki między Instytutem a Fundacją są poprawne.

Żart czy niewiedza?

Jednak my wiemy, że Gauden i Rusinek są na siebie co najmniej obrażeni. Gauden się wściekł, że go Rusinek na minę naprowadził, że mu nic o przeszłości byłego męża Szymborskiej nie powiedział. Rusinek w towarzystwie nie szczędzi złośliwości, że Gauden miał czas uzupełnić przecież ogólnodostępną wiedzę na temat Włodka.

Pytam obu panów, czy dopuszczają możliwość, że Wisława Szymborska, ustanawiając Włodka patronem stypendium literackiego, mogła dość ponuro zażartować. Przecież była przeciwniczką lustracji. W wywiadzie dla „La Repubbliki” mówiła: „Lustracja w Polsce przyniosła więcej szkód niż dobrodziejstw. Okazało się, że w imię prawdy można stworzyć mnóstwo fałszerstw i dwuznaczności…”. – To była świadoma decyzja pani Szymborskiej, a nie żart. I to podjęta niebawem po otrzymaniu Nagrody Nobla – wyjaśnia Rusinek. – Nie podejrzewam, żeby pani Szymborska żartowała z tak poważnych spraw, jak własny testament – dodaje Gauden. Maciej Gawlikowski stawia tezę, że w ogóle mogła nie wiedzieć o donosach do UB swojego ówczesnego męża. Donosach? Przecież był tylko jeden. Na Macieja Słomczyńskiego – wypytuję. – Nie wypróżniam magazynku przy pierwszej serii. Ten donos na Słomczyńskiego jest wystarczający. Sam Włodek pisał w nim o swoich poprzednich pismach do UB – tłumaczy Gawlikowski i upiera się, że Szymborska nie zdawała sobie sprawy z konfidenckiej działalności Włodka, że jej środowisko chroniło ją przed tymi informacjami. – Mój film był emitowany w Jedynce o godz. 14, a biografia ukazała się po jej śmierci. Przed ponad 80-letnią kobietą, która kontaktuje się zaledwie z paroma osobami, izoluje się od świata zewnętrznego, chyba niezbyt trudno ukryć informacje o donosach sprzed prawie 60 lat. Natomiast Rusinek musiał wiedzieć o donosicielskiej przeszłości Włodka. Kiedy robiłem film, zwróciłem się do niego, bo chciałem porozmawiać z panią Szymborską na temat przeszłości jej byłego męża, i dostałem odmowę. Nie wiem, czy przekazał prośbę swojej szefowej.

Pytam więc Rusinka i słyszę tylko: – Nie pamiętam tej sytuacji. Pani Szymborska odmawiała udziału w filmach. Jak wiadomo, miała mediowstręt. Pamiętam za to, jak pani Szymborska zdenerwowała się, kiedy przeczytała w „Baltazarze”, autobiografii Sławomira Mrożka, insynuacje, że Adam Włodek współpracował z UB. Nie znosiła insynuacji…

Wypytuję więc Tadeusza Nyczka, znawcę twórczości Szymborskiej i przyjaciela poetki, czy mogła nie wiedzieć o donosicielstwie męża.

– W środowisku literackim Krakowa fakt, że Włodek donosił do UB, od dawna był dosyć znany. Słyszałem o tym już w latach 70. Dziwię się, że teraz to jest jakaś rewelacja. Tym bardziej nie rozumiem, dlaczego to, co było tajemnicą poliszynela w Krakowie, nagle okazuje się przeszkodą do powstania stypendium im. Włodka. Tym bardziej że stypendium tego imienia wymyśliła sama Szymborska i chyba nikt jej nie podpowiadał. Wydaje mi się mało prawdopodobne, żeby nie wiedziała o przeszłości byłego męża. W krakowskim środowisku literackim spędziła większość życia, a to jest towarzystwo dosyć plotkarskie - mówi i zastrzega: – Ale nigdy o tym z nią nie rozmawiałem. I chyba nikomu z naszych wspólnych przyjaciół nie przyszłoby do głowy pytać: wiedziałaś, że twój mąż był agentem? To byłby jakiś nieprawdopodobny afront towarzyski.

Nyczek był przez pewien czas członkiem Koła Młodych ZLP, którego szefem był Włodek. – Mieliśmy po 20 lat i interesowała nas literatura, a nie lustracja. Poza wszystkim Włodek był znacznie starszy, o całe pokolenie, trudno było o związki towarzyskie. Jeśli nawet Wisława wiedziała o jego przeszłości, mogę sobie wyobrazić, jak jej było trudno go oskarżać. Zresztą ona w ogóle nie umiała oskarżać, to nie leżało w jej naturze. Poza tym na własnym przykładzie wiedziała, co znaczy z naiwności czy z dobrej wiary zaufać fałszywej idei. Pod wpływem Włodka wstąpiła do partii, przez co do dzisiaj obrzucają ją błotem różni moraliści. Pewnie później, kiedy już partię porzuciła, uznała, że i on w podobny sposób został w brudy komunizmu wciągnięty. Dobrze też wiedziała, że znakomita większość ludzi, którzy współpracowali ze służbami, robiła to przecież nie z własnej ochoty, ale wskutek różnych szantaży i prowokacji. I nie znosiła tych późniejszych pewnych siebie lustratorów z ich łatwymi oskarżeniami. A na temat Włodka z pewnością wiedziała znacznie więcej niż my wszyscy razem wzięci i dlatego nie nam o tym mówić. Skoro chciała, żeby było to stypendium jego imienia, to... Ale pani mnie tu wciąga na strasznie grząskie tereny, z których wolałbym uciec, bo to jest piekło… – dodaje Nyczek.

Patron z przeszłością

A co Szymborska mogła widzieć w poecie? To Włodek w 1950 r. przekonał ją do stalinowskich ideałów na tyle, że pisała wiersze ku czci wodza i ku chwale partii. Była wtedy młodą dziewczyną, być może zafascynowaną starszym facetem, który miał w krakowskim środowisku pozycję. Można przypuszczać, że się zakochała. Zamieszkali na Krupniczej, sąsiadowali przez ścianę ze Słomczyńskimi. – Włodek i Słomczyński, łagodnie mówiąc, nie przepadali za sobą – to poeta II. – Słomczyński był przystojny, elokwentny, szarmancki, a Włodek wręcz przeciwnie. Poza tym wyciągał informacje na temat Słomczyńskiego od żony i kapował na niego do UB. Tu winy Szymborskiej nie ma. Trudno, żeby ukrywała przed mężem jakieś sprawy. A informacje, że Słomczyński służył w armii amerykańskiej, dla UB były wodą na młyn. Między takim donosem na UB, a donosem na gestapo nie było różnicy. I jedno, i drugie mogło się skończyć śmiercią. Przecież to był szczyt stalinowskiego terroru. Dwa tygodnie po donosie Włodka Słomczyński został wzięty na UB i w sytuacji zagrożenia życia podpisał współpracę. Pisał raporty, jednak nie wystawił nikogo – wyjaśnia Maciej Gawlikowski i dodaje: – Jeśli ludzie w otoczeniu pani Szymborskiej wiedzieli, że poetka ma takie plany testamentowe, to powinni działać, bo Adam Włodek jest ostatnią osobą, która może być patronem stypendium dla młodych literatów i krytyków. Teraz znajomi Włodka mówią, że to był porządny człowiek. Może on był wspaniały, pomagał młodym poetkom, ale przecież zrobił to, co zrobił, i co do tego nikt nie ma wątpliwości, nawet przeciwnicy lustracji. Przecież to jest pakowanie tych młodych w dwuznaczną sytuację. Z jednej strony wielkie pieniądze (50 tys. zł), z drugiej patron – stalinowski donosiciel.

Michał Rusinek stawia sprawę jasno: – Nie można zmienić zapisów testamentowych.

Jednak zdecydował wraz z radą Fundacji, że w tym roku stypendium nie przyznają. Mamy nadzieję, że Wisława Szymborska się z tego z góry nie śmieje, bo zamieszania narobiła nieświadomie.
Okładka tygodnika WPROST: 2/2013
Więcej możesz przeczytać w 2/2013 wydaniu tygodnika „Wprost”
Zamów w prenumeracie lub w wersji elektronicznej:
 3
  • znawca   IP
    Oj, ta piękność Isi za młodu, to duża przesada.
    • ksiega koscielna   IP
      A w ktorym to kosciele wzieli slub?
      • OTOFAKT   IP
        ale przecież sama noblistka pisząca w młodości na kolanach nie tylko przepiękne wierszyki o stalinie, ale również ... list do władz PRL-u z oburzeniem "dlaczego jeszcze nie stracono wrogów socjalizmu ..." nigdy nie twierdziła, że to był z jej strony błąd ... przypominam sobie, że jeszcze niedawno za rządu "kaczorów" noblistka znowu podpisała jakiś papier "w obronie demokracji w Polsce" ... widać, że zawsze strasznie łatwo podpisywała różne papiery - w tym i te domagające się ZAMORDOWANIA innych (i niewinnych)!

        Spis treści tygodnika Wprost nr 2/2013 (1559)

        • Loty i nieloty 6 sty 2013, 20:00 Mówiąc wprost, co nowy rok, to nowy szok. Nie pamiętam, czy po 1989 r. mieliśmy choć jeden spokojny początek stycznia. Zawsze wprowadzano nam jeśli nie terapię szokową, to nowe podatki, nowe podziały kraju, najróżniejsze utrudniające... 4
        • Vive la Matuszka Rassija! 6 sty 2013, 20:00 Chwała Rosji! – napisał w liście do rosyjskich mediów Gérard Depardieu, gdy dzięki dekretowi Władimira Putina otrzymał rosyjskie obywatelstwo. – Mój ojciec był swego czasu komunistą i słuchał Radia Moskwa. To także... 6
        • Cytat tygodnia 6 sty 2013, 20:00 „Dzięki piłce wyjechałem z Nigerii, zyskałem drugą ojczyznę. Otrzymałem polskie obywatelstwo, za które odwdzięczyłem się bramkami. Pewnie, że gdyby nie urazy, to zdziałałbym więcej, ale nie ma co rozpaczać. I tak dużo się... 6
        • Mussolini na dnie 6 sty 2013, 20:00 Zaczęło się niewinnie. Fani nurkowania postawili na dnie jeziora Garda popiersie Mussoliniego. Posąg dołączył do grona postaci z historii i literatury spoczywających na głębokości 40 m. Wtedy zawrzało. Powstały grupy na Facebooku.... 6
        • Da Vinci i nerka 6 sty 2013, 20:00 To pierwsza taka operacja w Polsce. W poniedziałek 7 stycznia w Wojewódzkim Szpitalu Specjalistycznym we Wrocławiu robot przeszczepi nastolatkowi nerkę pochodzącą od żywego dawcy. To ma znaczenie, bo biorcy żyją z takim narządem blisko... 6
        • Pan ambasador tańczy 6 sty 2013, 20:00 Tuż przed świętami użytkownicy polskiego Facebooka żyli życzeniami, które za jego pośrednictwem „śpiewająco” złożyli nam pracownicy ambasady USA w Warszawie. Ambasador RP w Chinach Tadeusz Chomicki poszedł dalej. Otóż... 7
        • Tylko rok dla "Mengele" 6 sty 2013, 20:00 Doktor Mirosław G. został skazany na rok w zawieszeniu za łapówkarstwo. To nikły wyrok, szczególnie jak na zarzuty, które początkowo formułowano. Przypomnijmy, że wchodzić w grę miało nie tylko przyjmowanie łapówek, ale też... 7
        • Dochodzenie 6 sty 2013, 20:00 Już za tydzień „Wprost” z płytą DVD z filmem „Dochodzenie” Michaela Catona-Jonesa. Reżyser „Rob Roya” opowiada historię śledztwa prowadzonego przez nowojorskiego policjanta. W tej roli Robert De Niro.... 7
        • Komu potrzebna jest Polska? 6 sty 2013, 20:00 Nagrody Kisiela 2012 rozdane. Gala wręczenia nagród odbędzie się 20 stycznia. Tymczasem przypominamy kolejny fragment felietonu Stefana Kisielewskiego z pytaniami o pozycję międzynarodową Polski i jej sytuację gospodarczą. Aktualne? Na... 9
        • Teresa Torańska (1944-2013) 6 sty 2013, 20:00 Zawsze chciała zrozumieć. Wolała to od przyklejania etykietek. Taką miała filozofię zawodu. Nie wahała się, nawet gdy musiała iść wszystkim na przekór. 12
        • Owsiak na zakręcie 6 sty 2013, 20:00 Jurek Owsiak lubi, kiedy jest głośno. Jednak zamieszania, które wywołał w tym roku, się nie spodziewał. Musi odpierać oskarżenia o promowanie eutanazji i znosić złośliwe komentarze na temat lansowania się na reklamowych billboardach. 14
        • This is the end 6 sty 2013, 20:00 Szef ABW Krzysztof Bondaryk stał się pierwszą ofiarą w toczonej podskórnie wojnie służb specjalnych. 20
        • Niech słowo odzyska wartość 6 sty 2013, 20:00 Rozpoczynamy nowy rok. Przyjmijcie państwo ode mnie serdeczne życzenia wszelkiej pomyślności, zdrowia i mądrości, abyśmy nie dali się kryzysom, zajęli się konkretnymi problemami i wyrwali się z matni ciągłego rozmawiania o trudnej... 25
        • Partia z Gierkiem 6 sty 2013, 20:00 Dzieci za czasów gierka rzadko chodziły głodne – przekonuje paulina Piechna-Więckiewicz, wiceszefowa SLD. Ale z obchodów roku byłego I sekretarza sojusz się wycofuje 26
        • Największy zakład fotograficzny w Polsce 6 sty 2013, 20:00 Rozbudowany system fotoradarów ma zwalczać „morderców drogowych” – przekonuje minister Nowak. Tymczasem w jego resorcie po cichu przygotowano wzór, na którego podstawie urządzenia te mają przynieść budżetowi w tym roku aż 1,5 mld zł. 30
        • Niebezpieczne związki 6 sty 2013, 20:00 Czy szef GPW nakłaniał spółki, by sponsorowały film, w którym gra jego partnerka? Prezes zaprzecza, a minister skarbu wzywa CBA. 34
        • Miłość, Szymborska i donos 6 sty 2013, 20:00 O tym, że Adam Włodek, były mąż Wisławy Szymborskiej, był ubeckim donosicielem, podobno wiedział cały krakowski salon. Czy wiedziała noblistka? Podobno salon chronił ją przed tą wiedzą. 38
        • W dworcowym bufecie 6 sty 2013, 20:00 Nie było mnie w kraju. Po powrocie jak zwykle rzuciłem się wygłodniały na newsy z religijnej branży. I po raz kolejny zaliczyłem twarde lądowanie, jak człowiek, który przez całą podróż nastawia się na nowe smaki, a kończy w... 42
        • Pożegnanie Teresy 6 sty 2013, 20:00 Nie uczestniczyła w telewizyjnym show, zwanym dziś mylnie programem publicystycznym, nie zwiększała niczyjej „oglądalności”, nic też nie wiedziała o liczbie „kliknięć” – głównym kryterium dziennikarskiego... 43
        • Love me tender pod Tatrami 6 sty 2013, 20:00 Europejska ginie wśród neonów knajp góralskich i McDonalda. Ci, którzy do niej trafią, zobaczą chybotliwe stoliki z płyty pilśniowej, a w karcie śledzia, kawę plujkę, wódkę z ogórkiem. Na scenie króluje pan Ryszard, czyli Ricardo. Zakopiańska wersja Elvisa. Fenomen. 44
        • Pożegnanie z historią 6 sty 2013, 20:00 Dowiaduję się, że około 60 proc. uczniów gimnazjum nie wie, kiedy była II wojna światowa. W pierwszym odruchu jestem wstrząśnięty, jak w reakcji na wypowiedź tego posła, który powstanie warszawskie umieścił w 1989 r. Po chwili... 49
        • Zmiany 2013. Znikające grosze 6 sty 2013, 20:00 Najbliższe miesiące przyniosą przynajmniej kilkanaście zmian w różnych dziedzinach życia. Czy na lepsze? Już widać, że nie wszystko działa tak, jak powinno. 50
        • Pan od biegunów 6 sty 2013, 20:00 Zdobył już wszystko, co zdobyć chciał. Teraz planuje przejście wszerz Europy, by… po prostu porozmawiać z innymi ludźmi. O czym konkretnie, Marek Kamiński opowiada Magdalenie Rigamonti. 53
        • Dzieci geopolitycznej troski 6 sty 2013, 20:00 Moskwa otwiera nowy front w ideologicznej wojnie z Am eryką. Zabijacie nasze sieroty – mówi Kreml i wprowadza zakaz adopcji rosyjskich dzieci do USA. 58
        • Izrael jastrzębi 6 sty 2013, 20:00 Największym przegranym wyborów do Knesetu będzie mniejszość arabska. Również z własnej winy. Arabowie mogliby rządzić Izraelem, ale nie potrafią się dogadać. 62
        • Ostrzę nóż na Bengalczyków 6 sty 2013, 20:00 Gurkha w Indiach może być żołnierzem lub kelnerem. Jako lekarz albo prawnik budzi śmiech – mówi Palden z Dardżylingu. Jego rodacy, najlepsi w Azji żołnierze i producenci herbaty, są w Indiach obywatelami drugi ej kategorii i od lat walczą o niezależność. 64
        • Nowy rok, nowe postanowienia 6 sty 2013, 20:00 Początek roku to czas postanowień. Często słyszy się „w nowym roku zapiszę się na siłownię” lub „będę się zdrowiej odżywiał”. O tym, jakie ekonomiczne noworoczne postanowienia warto przyjąć, mówi Krzysztof Sadecki, prezes New Direct sp. z o.o. 69
        • Tajemnice Asasynów 6 sty 2013, 20:00 O Asasynach przypomniała światu Al-Kaida. Czy Bin Laden był dzieckiem legendarnych wojowników? 70
        • Cena czyni cuda i miliardy 6 sty 2013, 20:00 Idzie luty, szykuj buty. Jakie? Oczywiście tanie, bo zaciskamy pasa. Ilekroć ekonomiści zaczynają straszyć nas kryzysem, Dariusz Miłek może zapalać cygaro studolarowym banknotem. 74
        • Era gazu 6 sty 2013, 20:00 O ile wiek XIX był wiekiem pary, a XX - ropy naftowej, to XXI będzie wiekiem gazu. Gaz jest ekologiczny, wystarczy go na długo. Technologia używana przy jego wydobyciu i transporcie pozwoli na łagodne przejście do ery wodoru. 78
        • Gaz ziemny w kilku postaciach 6 sty 2013, 20:00 Płynny, lotny, sprężony. Gaz ziemny przybiera różne formy, każda z nich różni się kalorycznością i zastosowaniem. Gaz robi karierę we współczesnym świecie, dzięki jego skropleniu lub sprężeniu może być transportowany na duże odległości. To o wiele bardziej ekologiczny surowiec... 80
        • Nowe szaty muzyki 6 sty 2013, 20:00 Rynek fonograficzny przechodzi kolejną rewolucję. Po etapie digitalizacji i sprzedaży plików z muzyką nadchodzi czas serwisów streamingowych. Największy – Spotify – wchodzi do Polski. 81
        • Szczęśliwy zmęczony facet 6 sty 2013, 20:00 Osiągnął już wszystko. Prawie. Teraz planuje studia i marzy o rządzeniu No wym Jo rkiem. Ale zanim to nastąpi, udziela głosu świętemu Mikołajowi w filmie „Strażnicy marzeń”. Z Alekiem Baldwinem rozmawia Krzysztof Kwiatkowski. 84
        • Lechu Wątpliwy 6 sty 2013, 20:00 Na scenie – zadziorny, w życiu – niezdecydowany. Lech Janerka kończy w tym roku 60 lat i zapowiada nową płytę. Pierwszą od ośmiu lat. 88
        • Tydzień kultury polskiej Jakuba Żulczyka 6 sty 2013, 20:00 No i stało się. Maryla Rodowicz zatańczyła „Gangnam style” w sylwestra na pl. Konstytucji w Warszawie, co pokazała w glorii i chwale TVP. Mówiąc szczerze, nie mam do niej o to pretensji. Parę osób w Polsce wciąż nie ma... 91
        • Tabelki nie są ok 6 sty 2013, 20:00 Wprowadzony 1 stycznia nakaz grania w radiu w większości polskich piosenek to fatalny pomysł – pisze Piotr Metz, krytyk muzyczny. 91
        • Wizualna uczta 6 sty 2013, 20:00 „Życie Pi” to pierwsze podejście Anga Lee do trójwymiaru. Film zachwyca spektakularnymi obrazami natury. 92
        • Patrol filmowy Tomasza Raczka 6 sty 2013, 20:00 Czarny koń 93
        • Muzyczny ranking Piotra Metza 6 sty 2013, 20:00 1. Bruno Mars Unorthodox Jukebox Warner Ten album (co sugeruje już tytuł) to swoista układanka inspiracji, z których nawet niewprawne ucho najpierw wyłapuje Michaela Jacksona. Jeśli jednak weźmiemy pod uwagę, że Mars sam pisze i produkuje... 94
        • Piotr Kofta wie, co czytać 6 sty 2013, 20:00 1. To nie jest dziennik Zygmunt Bauman, przeł. Maria Zawadzka Wydawnictwo Literackie 2012 To rzeczywiście nie jest dziennik sensu stricto. Zapiski i refleksje wybitnego socjologa na marginesach bieżących lektur – obejmujące pół roku... 94
        • Przychodzi zbrodnia do lekarza 6 sty 2013, 20:00 Leczy chorych i pisze świetne kryminały. Mimo że to, jak sam mówi, diabelnie trudne. Najnowsza powieść norweskiego neurologa Christera MjÅseta „Lekarz, który wiedział za dużo” właśnie ukazała się w Polsce. 95
        • Giełda love story 6 sty 2013, 20:00 Dzięki aferze z partnerką prezesa Giełdy Papierów Wartościowych ten bezduszny twór, ten rząd cyferek i notowań w większości zupełnie niezrozumiałych, którym nas straszą na paskach u dołu ekranu, nabrał ludzkich cech. Polska... 96
        • Rosjanin 6 sty 2013, 20:00 Gérard Depardieu może w krótkim czasie stać się obywatelem świata, mającym tyle paszportów, ile istnieje państw. Wyłączając z tej mapy Francję, której nie chce płacić 75 proc. podatku od tego, co zarobił, bo tak sobie tamtejszy... 96
        • Pożegnania i powitania 6 sty 2013, 20:00 Nowy rok ma paskudny zestaw liczb. Nie jestem przesądny, ale 2013 mi się nie podoba. Jakie to ma jednak znaczenie? Ci, którzy mieli się narodzić, przyjdą na świat. Odejdą ci, którzy mieli odejść. Jak obszerna musi być łódź, by... 98

        ZKDP - Nakład kontrolowany