Izrael jastrzębi

Izrael jastrzębi

Największym przegranym wyborów do Knesetu będzie mniejszość arabska. Również z własnej winy. Arabowie mogliby rządzić Izraelem, ale nie potrafią się dogadać.
Wizyta w Nazarecie mogłaby przekonać niezorientowanego przybysza, że Izrael to państwo arabskie, a 43-letnia izraelska Palestynka Hanin Zoabi jest najważniejszym politykiem w kraju. W tym 80-tysięcznym mieście żyje ponad 60 tys. Arabów, a plakaty z podobizną Zoabi przed zaplanowanymi na 22 stycznia wyborami do Knesetu zdobią niemal każde skrzyżowanie, zaułek i dom.

Jednak pozory mylą. Nazaret – zwany arabską stolicą Izraela – jest wyjątkowy. W całym kraju arabska mniejszość, choć liczna, pozostaje jednak mniejszością – Arabem jest co piąty obywatel Izraela; a Zoabi, choć najprawdopodobniej po raz kolejny zasiądzie w parlamencie, do władzy ma jednak bardzo daleko. Izraelskie wybory wygra prawica, Beniamin Netanjahu pozostanie premierem. Tylko izraelscy Arabowie mogliby mu zagrozić, ale smutny dla nich i dla Izraela paradoks polega na tym, że skutecznie wspierają jastrzębi we własnej neutralizacji.
Tęsknota za Rabinem 20-procentowa mniejszość arabska obejmuje ponad milion osób uważających się za Palestyńczyków. Gdyby istniała jedna, mocna partia reprezentująca ich interesy, mogłaby stać się drugą siłą polityczną kraju i potencjalnym partnerem koalicyjnym dla większości centrowych i lewicowych sił politycznych. To jednak tylko teoria. Praktyka jest taka, że frekwencja wśród arabskich wyborców jest dużo mniejsza niż w całej populacji, a niemal trzy czwarte Arabów stwierdza w sondażach, że nie ma zaufania do arabskich partii.

– Wśród Arabów są te same podziały co wśród Żydów – mówi nam Georges Giacaman, szef Palestyńskiego Instytutu Studiów nad Demokracją w Ramallah. – Jest tu i świecka lewica, i prawica, islamscy ortodoksi i partie religijnego umiarkowania. Tyle że żadna z nich nie ma wybijającego się lidera, który mógłby pociągnąć za sobą całą społeczność palestyńską.

Najbardziej wyraziści dziś arabscy politycy to właśnie Hanin Zoabi z partii Balad, pierwsza kobieta zasiadająca w Knesecie z ramienia partii arabskiej, i Beduin Atef Krinawi, założyciel nowego ugrupowania Nadzieja na Zmianę. Różni ich wszystko. Ta pierwsza w 2010 r. była na statku zmierzającym z odsieczą zablokowanej Gazie, na którym w wyniku starcia z izraelskimi komandosami zginęło dziewięciu aktywistów. Centralna Komisja Wyborcza chciała ją za to wykluczyć z tegorocznych wyborów, ale sprzeciwił się temu sąd najwyższy. Jej partia wyrażała w przeszłości poparcie dla Hezbollahu i dla władz Iranu negujących prawo Izraela do istnienia.

Za to Krinawi chce zupełnego wyłączenia kwestii palestyńskiej z agendy politycznej. Arabów i Żydów w Izraelu nazywa „jednym narodem”. Chce budować drogi i szkoły w arabskich dzielnicach, wcielić Arabów do armii Izraela. Nie wyklucza koalicji z Likudem, partią Netanjahu. – Tylko współrządząc, możemy poprawić naszą sytuację – stwierdza.

Jednak Nadzieja może liczyć najwyżej na kilka miejsc w Knesecie, podobnie jak Balad i inne arabskie partyjki. W odchodzącym parlamencie zasiadało 11 Arabów i w nowym zapewne nie będzie ich więcej.

Złotą erą Arabów w Izraelu były rządy Icchaka Rabina w pierwszej połowie lat 90. ubiegłego wieku. Żeby zapewnić stabilność swojej mniejszościowej koalicji, Rabin porozumiał się wtedy z pięcioma arabskimi członkami Knesetu. Choć bezpośrednio nie uczestniczyli we władzy, politycy z mniejszości zyskali wówczas realny wpływ na rzeczywistość. Rabin musiał konsultować z nimi decyzje rządu, przelewał też spore pieniądze z budżetu centralnego do arabskich społeczności, inwestował w tamtejszą infrastrukturę i edukację. Po tamtych czasach pozostało jedynie wspomnienie.

– Dziś dla izraelskiego państwa jesteśmy niewidzialni – mówi telewizji Al-Dżazira Hanin Zoabi. Według jej opinii Arabowie są w Izraelu obywatelami drugiej kategorii. Statystyki to potwierdzają: ponad połowa izraelskich Arabów żyje poniżej progu ubóstwa, podczas gdy dla reszty populacji odsetek ten wynosi 20 proc.; co trzeci Arab jest bez pracy, gdy w skali kraju bezrobocie nie przekracza sześciu procent. Dyskryminacja dotyka też najlepiej wykształconych profesjonalistów. Na najwyżej opłacanych stanowiskach Żydzi zarabiają o 41 proc. więcej od Arabów, a po dziesięciu latach stażu różnica rośnie do 64 proc.

„Arabowie to problem z przestępczością, bezpieczeństwem i ciężar dla gospodarki. Poza tym są wspaniali” – podsumowuje jeden z typowych antyarabskich głosów na internetowych forach. Jednak według arabskich liderów i części żydowskiej lewicy bliżej prawdy jest autor riposty: „Ciężar dla gospodarki? Tak zwany izraelski cud ekonomiczny nie udałby się bez taniej, muzułmańskiej siły roboczej, wykreowanej przez okupacyjną politykę Izraela”.

Won z rezerwatu!

Potencjał polityczny izraelskich Arabów pozostaje jednak potężny, bo wynika z demografii. W ciągu niecałej dekady, od 2003 do 2010 r., w Izraelu przybyło ćwierć miliona Arabów i trend ten spędza sen z powiek izraelskiej prawicy. Choć otwarcie nie powie tego nikt, spora część Izraelczyków głosujących na Likud i partie dalej na prawo uważa Arabów za piątą kolumnę i życzyłaby sobie ich wyjazdu z Izraela. Niektórzy politycy otwarcie spekulują na temat ograniczania przyrostu naturalnego w arabskich społecznościach. Za takim myśleniem idą decyzje polityczne i administracyjne. Arabowie stopniowo tracą resztki swojej ziemi – pisze palestyński pisarz i prawnik Raja Shehadeh, sam wyrzucony lata temu z rodzinnego domu w Hajfie. W jego „Palestyńskich wędrówkach” można znaleźć opisy coraz częstszych w Izraelu praktyk sądowych: teren pełny arabskich wiosek zostaje uznany za „rezerwat przyrody”, co oznacza wysiedlenie mieszkańców. Po kilku latach status prawny gruntów ulega zmianie – okazuje się, że można na nich budować, tyle że zasiedlający je przybysze to nie Palestyńczycy, tylko izraelscy deweloperzy. Shehadeh pisze, że izraelskie szpitale nie wysyłają karetek do mieszkających w przygranicznych strefach Beduinów; że nowe izraelskie osiedla zagarniają źródła wody, odcinając od nich beduińskie plemiona i palestyńskie wioski. „Linia między państwem żydowskim a państwem rasistowskim jest bardzo cienka. Dziś została przekroczona” – napisał z kolei dziennik „Haaretz” po tym, jak przez Kneset przeszła ustawa pozwalającą samorządom brać pod uwagę kryterium etniczne przy wydzierżawianiu państwowych nieruchomości. Przy okazji wyborów „Haaretz” wieszczy, że polityka dyskryminacji wobec tak dużej mniejszości ma krótkie nogi i prędzej czy później musi doprowadzić do katastrofy. Podobnie uważa wielu umiarkowanych Żydów. Na nieszczęście dla Izraela, dla Palestyńczyków i dla całego regionu pozostają oni w mniejszości. Wybory niewiele zmienią – Likud wraz z ksenofobiczną partią Nasz Dom sklecą następny, zapewne przesunięty jeszcze bardziej na prawo gabinet koalicyjny. 22 stycznia w Izraelu, jak bardzo często na Bliskim Wschodzie, rozsądek przegra z ekstremą.
Okładka tygodnika WPROST: 2/2013
Więcej możesz przeczytać w 2/2013 wydaniu tygodnika „Wprost”
Zamów w prenumeracie lub w wersji elektronicznej:
 0

Spis treści tygodnika Wprost nr 2/2013 (1559)

  • Loty i nieloty 6 sty 2013, 20:00 Mówiąc wprost, co nowy rok, to nowy szok. Nie pamiętam, czy po 1989 r. mieliśmy choć jeden spokojny początek stycznia. Zawsze wprowadzano nam jeśli nie terapię szokową, to nowe podatki, nowe podziały kraju, najróżniejsze utrudniające... 4
  • Vive la Matuszka Rassija! 6 sty 2013, 20:00 Chwała Rosji! – napisał w liście do rosyjskich mediów Gérard Depardieu, gdy dzięki dekretowi Władimira Putina otrzymał rosyjskie obywatelstwo. – Mój ojciec był swego czasu komunistą i słuchał Radia Moskwa. To także... 6
  • Cytat tygodnia 6 sty 2013, 20:00 „Dzięki piłce wyjechałem z Nigerii, zyskałem drugą ojczyznę. Otrzymałem polskie obywatelstwo, za które odwdzięczyłem się bramkami. Pewnie, że gdyby nie urazy, to zdziałałbym więcej, ale nie ma co rozpaczać. I tak dużo się... 6
  • Mussolini na dnie 6 sty 2013, 20:00 Zaczęło się niewinnie. Fani nurkowania postawili na dnie jeziora Garda popiersie Mussoliniego. Posąg dołączył do grona postaci z historii i literatury spoczywających na głębokości 40 m. Wtedy zawrzało. Powstały grupy na Facebooku.... 6
  • Da Vinci i nerka 6 sty 2013, 20:00 To pierwsza taka operacja w Polsce. W poniedziałek 7 stycznia w Wojewódzkim Szpitalu Specjalistycznym we Wrocławiu robot przeszczepi nastolatkowi nerkę pochodzącą od żywego dawcy. To ma znaczenie, bo biorcy żyją z takim narządem blisko... 6
  • Pan ambasador tańczy 6 sty 2013, 20:00 Tuż przed świętami użytkownicy polskiego Facebooka żyli życzeniami, które za jego pośrednictwem „śpiewająco” złożyli nam pracownicy ambasady USA w Warszawie. Ambasador RP w Chinach Tadeusz Chomicki poszedł dalej. Otóż... 7
  • Tylko rok dla "Mengele" 6 sty 2013, 20:00 Doktor Mirosław G. został skazany na rok w zawieszeniu za łapówkarstwo. To nikły wyrok, szczególnie jak na zarzuty, które początkowo formułowano. Przypomnijmy, że wchodzić w grę miało nie tylko przyjmowanie łapówek, ale też... 7
  • Dochodzenie 6 sty 2013, 20:00 Już za tydzień „Wprost” z płytą DVD z filmem „Dochodzenie” Michaela Catona-Jonesa. Reżyser „Rob Roya” opowiada historię śledztwa prowadzonego przez nowojorskiego policjanta. W tej roli Robert De Niro.... 7
  • Komu potrzebna jest Polska? 6 sty 2013, 20:00 Nagrody Kisiela 2012 rozdane. Gala wręczenia nagród odbędzie się 20 stycznia. Tymczasem przypominamy kolejny fragment felietonu Stefana Kisielewskiego z pytaniami o pozycję międzynarodową Polski i jej sytuację gospodarczą. Aktualne? Na... 9
  • Teresa Torańska (1944-2013) 6 sty 2013, 20:00 Zawsze chciała zrozumieć. Wolała to od przyklejania etykietek. Taką miała filozofię zawodu. Nie wahała się, nawet gdy musiała iść wszystkim na przekór. 12
  • Owsiak na zakręcie 6 sty 2013, 20:00 Jurek Owsiak lubi, kiedy jest głośno. Jednak zamieszania, które wywołał w tym roku, się nie spodziewał. Musi odpierać oskarżenia o promowanie eutanazji i znosić złośliwe komentarze na temat lansowania się na reklamowych billboardach. 14
  • This is the end 6 sty 2013, 20:00 Szef ABW Krzysztof Bondaryk stał się pierwszą ofiarą w toczonej podskórnie wojnie służb specjalnych. 20
  • Niech słowo odzyska wartość 6 sty 2013, 20:00 Rozpoczynamy nowy rok. Przyjmijcie państwo ode mnie serdeczne życzenia wszelkiej pomyślności, zdrowia i mądrości, abyśmy nie dali się kryzysom, zajęli się konkretnymi problemami i wyrwali się z matni ciągłego rozmawiania o trudnej... 25
  • Partia z Gierkiem 6 sty 2013, 20:00 Dzieci za czasów gierka rzadko chodziły głodne – przekonuje paulina Piechna-Więckiewicz, wiceszefowa SLD. Ale z obchodów roku byłego I sekretarza sojusz się wycofuje 26
  • Największy zakład fotograficzny w Polsce 6 sty 2013, 20:00 Rozbudowany system fotoradarów ma zwalczać „morderców drogowych” – przekonuje minister Nowak. Tymczasem w jego resorcie po cichu przygotowano wzór, na którego podstawie urządzenia te mają przynieść budżetowi w tym roku aż 1,5 mld zł. 30
  • Niebezpieczne związki 6 sty 2013, 20:00 Czy szef GPW nakłaniał spółki, by sponsorowały film, w którym gra jego partnerka? Prezes zaprzecza, a minister skarbu wzywa CBA. 34
  • Miłość, Szymborska i donos 6 sty 2013, 20:00 O tym, że Adam Włodek, były mąż Wisławy Szymborskiej, był ubeckim donosicielem, podobno wiedział cały krakowski salon. Czy wiedziała noblistka? Podobno salon chronił ją przed tą wiedzą. 38
  • W dworcowym bufecie 6 sty 2013, 20:00 Nie było mnie w kraju. Po powrocie jak zwykle rzuciłem się wygłodniały na newsy z religijnej branży. I po raz kolejny zaliczyłem twarde lądowanie, jak człowiek, który przez całą podróż nastawia się na nowe smaki, a kończy w... 42
  • Pożegnanie Teresy 6 sty 2013, 20:00 Nie uczestniczyła w telewizyjnym show, zwanym dziś mylnie programem publicystycznym, nie zwiększała niczyjej „oglądalności”, nic też nie wiedziała o liczbie „kliknięć” – głównym kryterium dziennikarskiego... 43
  • Love me tender pod Tatrami 6 sty 2013, 20:00 Europejska ginie wśród neonów knajp góralskich i McDonalda. Ci, którzy do niej trafią, zobaczą chybotliwe stoliki z płyty pilśniowej, a w karcie śledzia, kawę plujkę, wódkę z ogórkiem. Na scenie króluje pan Ryszard, czyli Ricardo. Zakopiańska wersja Elvisa. Fenomen. 44
  • Pożegnanie z historią 6 sty 2013, 20:00 Dowiaduję się, że około 60 proc. uczniów gimnazjum nie wie, kiedy była II wojna światowa. W pierwszym odruchu jestem wstrząśnięty, jak w reakcji na wypowiedź tego posła, który powstanie warszawskie umieścił w 1989 r. Po chwili... 49
  • Zmiany 2013. Znikające grosze 6 sty 2013, 20:00 Najbliższe miesiące przyniosą przynajmniej kilkanaście zmian w różnych dziedzinach życia. Czy na lepsze? Już widać, że nie wszystko działa tak, jak powinno. 50
  • Pan od biegunów 6 sty 2013, 20:00 Zdobył już wszystko, co zdobyć chciał. Teraz planuje przejście wszerz Europy, by… po prostu porozmawiać z innymi ludźmi. O czym konkretnie, Marek Kamiński opowiada Magdalenie Rigamonti. 53
  • Dzieci geopolitycznej troski 6 sty 2013, 20:00 Moskwa otwiera nowy front w ideologicznej wojnie z Am eryką. Zabijacie nasze sieroty – mówi Kreml i wprowadza zakaz adopcji rosyjskich dzieci do USA. 58
  • Izrael jastrzębi 6 sty 2013, 20:00 Największym przegranym wyborów do Knesetu będzie mniejszość arabska. Również z własnej winy. Arabowie mogliby rządzić Izraelem, ale nie potrafią się dogadać. 62
  • Ostrzę nóż na Bengalczyków 6 sty 2013, 20:00 Gurkha w Indiach może być żołnierzem lub kelnerem. Jako lekarz albo prawnik budzi śmiech – mówi Palden z Dardżylingu. Jego rodacy, najlepsi w Azji żołnierze i producenci herbaty, są w Indiach obywatelami drugi ej kategorii i od lat walczą o niezależność. 64
  • Nowy rok, nowe postanowienia 6 sty 2013, 20:00 Początek roku to czas postanowień. Często słyszy się „w nowym roku zapiszę się na siłownię” lub „będę się zdrowiej odżywiał”. O tym, jakie ekonomiczne noworoczne postanowienia warto przyjąć, mówi Krzysztof Sadecki, prezes New Direct sp. z o.o. 69
  • Tajemnice Asasynów 6 sty 2013, 20:00 O Asasynach przypomniała światu Al-Kaida. Czy Bin Laden był dzieckiem legendarnych wojowników? 70
  • Cena czyni cuda i miliardy 6 sty 2013, 20:00 Idzie luty, szykuj buty. Jakie? Oczywiście tanie, bo zaciskamy pasa. Ilekroć ekonomiści zaczynają straszyć nas kryzysem, Dariusz Miłek może zapalać cygaro studolarowym banknotem. 74
  • Era gazu 6 sty 2013, 20:00 O ile wiek XIX był wiekiem pary, a XX - ropy naftowej, to XXI będzie wiekiem gazu. Gaz jest ekologiczny, wystarczy go na długo. Technologia używana przy jego wydobyciu i transporcie pozwoli na łagodne przejście do ery wodoru. 78
  • Gaz ziemny w kilku postaciach 6 sty 2013, 20:00 Płynny, lotny, sprężony. Gaz ziemny przybiera różne formy, każda z nich różni się kalorycznością i zastosowaniem. Gaz robi karierę we współczesnym świecie, dzięki jego skropleniu lub sprężeniu może być transportowany na duże odległości. To o wiele bardziej ekologiczny surowiec... 80
  • Nowe szaty muzyki 6 sty 2013, 20:00 Rynek fonograficzny przechodzi kolejną rewolucję. Po etapie digitalizacji i sprzedaży plików z muzyką nadchodzi czas serwisów streamingowych. Największy – Spotify – wchodzi do Polski. 81
  • Szczęśliwy zmęczony facet 6 sty 2013, 20:00 Osiągnął już wszystko. Prawie. Teraz planuje studia i marzy o rządzeniu No wym Jo rkiem. Ale zanim to nastąpi, udziela głosu świętemu Mikołajowi w filmie „Strażnicy marzeń”. Z Alekiem Baldwinem rozmawia Krzysztof Kwiatkowski. 84
  • Lechu Wątpliwy 6 sty 2013, 20:00 Na scenie – zadziorny, w życiu – niezdecydowany. Lech Janerka kończy w tym roku 60 lat i zapowiada nową płytę. Pierwszą od ośmiu lat. 88
  • Tydzień kultury polskiej Jakuba Żulczyka 6 sty 2013, 20:00 No i stało się. Maryla Rodowicz zatańczyła „Gangnam style” w sylwestra na pl. Konstytucji w Warszawie, co pokazała w glorii i chwale TVP. Mówiąc szczerze, nie mam do niej o to pretensji. Parę osób w Polsce wciąż nie ma... 91
  • Tabelki nie są ok 6 sty 2013, 20:00 Wprowadzony 1 stycznia nakaz grania w radiu w większości polskich piosenek to fatalny pomysł – pisze Piotr Metz, krytyk muzyczny. 91
  • Wizualna uczta 6 sty 2013, 20:00 „Życie Pi” to pierwsze podejście Anga Lee do trójwymiaru. Film zachwyca spektakularnymi obrazami natury. 92
  • Patrol filmowy Tomasza Raczka 6 sty 2013, 20:00 Czarny koń 93
  • Muzyczny ranking Piotra Metza 6 sty 2013, 20:00 1. Bruno Mars Unorthodox Jukebox Warner Ten album (co sugeruje już tytuł) to swoista układanka inspiracji, z których nawet niewprawne ucho najpierw wyłapuje Michaela Jacksona. Jeśli jednak weźmiemy pod uwagę, że Mars sam pisze i produkuje... 94
  • Piotr Kofta wie, co czytać 6 sty 2013, 20:00 1. To nie jest dziennik Zygmunt Bauman, przeł. Maria Zawadzka Wydawnictwo Literackie 2012 To rzeczywiście nie jest dziennik sensu stricto. Zapiski i refleksje wybitnego socjologa na marginesach bieżących lektur – obejmujące pół roku... 94
  • Przychodzi zbrodnia do lekarza 6 sty 2013, 20:00 Leczy chorych i pisze świetne kryminały. Mimo że to, jak sam mówi, diabelnie trudne. Najnowsza powieść norweskiego neurologa Christera MjÅseta „Lekarz, który wiedział za dużo” właśnie ukazała się w Polsce. 95
  • Giełda love story 6 sty 2013, 20:00 Dzięki aferze z partnerką prezesa Giełdy Papierów Wartościowych ten bezduszny twór, ten rząd cyferek i notowań w większości zupełnie niezrozumiałych, którym nas straszą na paskach u dołu ekranu, nabrał ludzkich cech. Polska... 96
  • Rosjanin 6 sty 2013, 20:00 Gérard Depardieu może w krótkim czasie stać się obywatelem świata, mającym tyle paszportów, ile istnieje państw. Wyłączając z tej mapy Francję, której nie chce płacić 75 proc. podatku od tego, co zarobił, bo tak sobie tamtejszy... 96
  • Pożegnania i powitania 6 sty 2013, 20:00 Nowy rok ma paskudny zestaw liczb. Nie jestem przesądny, ale 2013 mi się nie podoba. Jakie to ma jednak znaczenie? Ci, którzy mieli się narodzić, przyjdą na świat. Odejdą ci, którzy mieli odejść. Jak obszerna musi być łódź, by... 98

ZKDP - Nakład kontrolowany