Hossa przed burzą

Hossa przed burzą

W doskonale skrojonej tweedowej marynarce, wypolerowanych butach i z wiszącą na szyi lornetką teatralną z lat 30. Abu Zaki - co sam podkreśla - jest najszykowniejszym gościem giełdy w Bagdadzie.

W doskonale skrojonej tweedowej marynarce, wypolerowanych butach i z wiszącą na szyi lornetką teatralną z lat 30. Abu Zaki - co sam podkreśla - jest najszykowniejszym gościem giełdy w Bagdadzie. Inwestorzy odwiedzający jedyny iracki parkiet twierdzą, że swoją elegancją, mądrymi decyzjami i wspomnieniami o dawnych czasach 72-letni Zaki przydaje splendoru temu nijakiemu miejscu (giełda mieści się w pachnącym stęchlizną budynku byłego składu celnego). W kraju opanowanym przez reżim Saddama Husajna jest żywą pamiątką po Bagdadzie bardziej cywilizowanym, w którym wytworność miała równie wielkie znaczenie jak dziś wszechobecność tajnej policji.

Euforia nad Eufratem
Mimo zmian dziejowych Abu Zaki jest ostatnio w wyjątkowo dobrym nastroju. Od kilku tygodni trwa hossa, największa od dwóch lat. Wartość indeksu bagdadzkiej giełdy (Baghdad Stock Exchange - BSE) jest o ponad połowę wyższa niż przed rokiem. Pamiętnym dniem był 9 listopada 2002 r. Sprzedano wówczas i kupiono 66 mln akcji, o 65 proc. więcej niż poprzedniego dnia, a łączny obrót wyniósł 3,5 mln dinarów irackich, czyli 1,7 mln USD, o 94 proc. więcej niż podczas poprzedniego zamknięcia.
Zaraz, zaraz, zastanowi się zagraniczny przybysz. Czy to nie 8 listopada Rada Bezpieczeństwa ONZ pod naciskiem Stanów Zjednoczonych ogłosiła deklarację nakazującą Irakowi wpuszczenie do kraju inspektorów? Wszystko się zgadza. Co więc spowodowało tak spektakularny boom na irackiej giełdzie? W tej kwestii Abu Zaki i inni inwestorzy wypowiadają się bardzo ostrożnie, podając wiele powodów: decydujące o sytuacji w irackiej gospodarce ceny ropy utrzymują się na wysokim poziomie, na początku grudnia bank centralny obniżył stopy procentowe, a ponadto Husajn podpisał nową ustawę, pozwalającą inwestorom z całego świata arabskiego nabywać udziały we wszystkich irackich przedsiębiorstwach z wyjątkiem firm przemysłu naftowego, należących do skarbu państwa.

_ Rekomendacje między wierszami
Mimo że nikt tego w Iraku nie przyzna, a z pewnością nie powie o tym wprost, najważniejszym czynnikiem decydującym o boomie były naciski Stanów Zjednoczonych, domagających się od ONZ uchwalenia deklaracji w sprawie inspekcji irackich zapasów broni. Gdyby jakikolwiek Irakijczyk stwierdził to otwarcie, oznaczałoby to, że groźbę wojny z Ameryką uznał za wiadomość napawającą optymizmem. W Iraku Husajna można za to zapłacić życiem.
Dlatego Abu Zaki i jego przyjaciele delikatnie zmieniają temat rozmowy. Nawet starzy przyjaciele, rozmawiając o polityce, posługują się szczególnym kodem. Powodem listopadowej hossy 2002 r., zdaniem Abu Zakiego używającego giełdowego żargonu, było nagłe odkrycie przez Irakijczyków "utajonej wartości aktywów" we wszystkich przedsiębiorstwach - od brzydkich hoteli w bagdadzkich betonowych blokach, gdzie nikt od lat nie wynajmuje pokojów, po łowiska na Tygrysie i Eufracie, które wyprzedają swoje mienie po wyjątkowo niskich cenach. Inni inwestorzy podawali odmienne przyczyny. - Irakijczycy są przekonani, że za sześć miesięcy sytuacja w ich kraju będzie znacznie lepsza - twierdzi Nerses Artin Ardzivian, 62-letni szef maklerów na giełdzie. Zaraz jednak zmienia ton, jakby chciał się upewnić, że nikt nie będzie mógł mu zarzucić braku lojalności wobec Saddama Husajna: - Za sześć miesięcy będziemy wiedzieć znacznie więcej niż dziś.
Równie możliwe jest jednak, że inwestorzy tłumnie odwiedzający giełdę uważają ONZ-owską kontrolę uzbrojenia za rozwiązanie pozwalające zarówno Irakowi, jak i Husajnowi wydostać się z gospodarczej ślepej uliczki, w której kraj tkwi od dwóch dziesięcioleci w wyniku wojny i sankcji ekonomicznych, co prowadzi do gwałtownego ubożenia społeczeństwa. Jeśli poszukiwania inspektorów oraz pracowników wywiadu zagranicznego nie przyniosą efektów, opuszczą oni Irak, a w konsekwencji zniesione zostaną sankcje gospodarcze.

Jutro jest dziś
Nie można w końcu wykluczyć możliwości, że iraccy inwestorzy przeznaczają oszczędności na zakup udziałów w hotelach, restauracjach, farmach, łowiskach, bankach i firmach ubezpieczeniowych dlatego, że mają nadzieję na inny Irak, który po kolejnej klęsce zadanej przez amerykańskich żołnierzy znalazłby się w sferze wpływów USA, już bez Saddama Husajna.
W rezultacie ożywienia na rynku listopadowa "niebieska książeczka" bagdadzkiej giełdy - broszura publikowana pod koniec każdego miesiąca - sprawia wrażenie przewodnika po raju gospodarczym. Wartość udziałów w przedsiębiorstwach rolniczych wzrosła o 13,5 proc., w przemysłowych o 17 proc., w bankach o 21 proc., w firmach usługowych (w tym w hotelach i agencjach turystycznych) o 28 proc. W sumie wartość indeksu zwiększyła się o 25,4 proc. Od 9 listopada lepszy był jedynie rekordowy 20 listopada.
Dla giełdy założonej w 1992 r., kiedy rząd Husajna zaczął prywatyzować wiele przedsiębiorstw znacjonalizowanych po zabójstwie króla Fajsala, jest to szansa na to, by energicznie wkroczyć w drugie dziesięciolecie działalności. Subhi al Azawi z irackiego Ministerstwa Finansów, któremu powierzono stanowisko dyrektora generalnego giełdy, wrócił niedawno z Ammanu, stolicy sąsiedniej Jordanii. Zamierza skomputeryzować system zawierania transakcji i stworzyć z giełdy rynek, który zadowoliłby Husajna marzącego o niekwestionowanym przywództwie w świecie arabskim. - Zamierzamy stworzyć rynek potężniejszy od zachodnich - mówi chełpliwie Azawi. Aby było to możliwe, muszą zostać zniesione sankcje gospodarcze. Dziś znaczna część pieniędzy uzyskiwanych ze sprzedaży ropy - ponad 60 mld USD od 1996 r. - trafia do ONZ, która w ramach programu "Żywność za ropę" przeznacza je na artykuły spożywcze, szkolnictwo, opiekę medyczną i inne wydatki pokrywane z budżetu państwa (odejmując 28 proc. wpływów na odszkodowanie dla Kuwejtu oraz 13 proc. na potrzeby władz kurdyjskich w enklawach na północy Iraku, strzeżonych przez Zachód).

Giełda dyktatora
W Iraku pod panowaniem Husajna prawda jest trudno dostępnym towarem. W kraju, w którym obowiązuje stalinowski system cenzury, wahania cen na giełdzie najwięcej mówią o rzeczywistości.
Tę objawioną wiedzę można zdobyć na podstawie analizy zapisywanych na białych plastikowych tablicach ofert kupna i sprzedaży akcji 115 notowanych na giełdzie spółek irackich. Inwestorzy wywodzą się z różnych kręgów - od kosmopolitycznych dandysów po doświadczonych starych handlarzy z bazarów. Husajn może się pochwalić przynajmniej jednym osiągnięciem - zachęcił kobiety do emancypacji. Są wprawdzie na giełdzie w mniejszości, ale jest ich całkiem sporo, zarówno sprzedających, jak i kupujących.
Abu Zaki zrobił w pewnym momencie przerwę, by przeliczyć zyski. Zapytany, czy uczci sukces szklaneczką w klubie - to kolejna rzecz, na którą w Iraku , w odróżnieniu od wielu arabskich krajów, można sobie pozwolić - zaprzeczył: - Nie, zdecydowanie nie. Gdybym miał świętować za każdym razem, kiedy coś zarobię, musiałbym świętować nieustannie.
Okładka tygodnika WPROST: 4/2003
Więcej możesz przeczytać w 4/2003 wydaniu tygodnika „Wprost”
Zamów w prenumeracie lub w wersji elektronicznej:
 0

Spis treści tygodnika Wprost nr 4/2003 (1052)

  • Wprost od cztelników 26 sty 2003 Listy czytelników 3
  • Piersi w pracy 26 sty 2003 Leon Zawodowiec pojawił się w Polsce po świętach, choć działał od lata ubiegłego roku. 3
  • Peryskop 26 sty 2003 Podatkowa szarża Kołodki Po czerwcowym referendum w sprawie członkostwa w Unii Europejskiej Grzegorz Kołodko rozpocznie reformę finansów publicznych. Cięcia obejmą przede wszystkim KRUS i wydatki na renty. W Polsce na tysiąc... 6
  • Dossier 26 sty 2003 JÓZEF OLEKSY, poseł SLD "Nic nie jest po równo. Po równo to już było" PAP DONALD TUSK, wicemarszałek Sejmu, poseł PO "Afery mają to do siebie, szczególnie afery na styku biznes - polityka, że... 7
  • Z życia koalicji 26 sty 2003 Ostatnio co rusz się dowiadujemy, że jesteśmy rubryką plotkarską (no jasne, w końcu to my pierwsi wyssaliśmy z palca te brednie o Rywinie). Ale dobra, niech tam będzie. Rozumiemy, że pewnie dlatego tego samego dnia zadzwoniło do nas... 8
  • Z życia opozycji 26 sty 2003 Bez wątpienia obciach miesiąca. Chłopaki z Platformy Obywatelskiej olały sejmowe głosowanie w sprawie liczebności komisji śledczej, która zbada aferę Rywina. W efekcie większość w tej komisji ma koalicja. Skąd się wzięła tak... 9
  • Odrzucenie veta 26 sty 2003 Felieton Marka Majewskiego 10
  • Playback 26 sty 2003 10
  • Pełzająca rekonstrukcja 26 sty 2003 Mariusz Łapiński nie jest ostatnim odwołanym ministrem rządu Leszka Millera. 10
  • Fotoplastykon 26 sty 2003 12
  • Poczta 26 sty 2003 Listy od czytelników 14
  • Kadry 26 sty 2003 15
  • Farsa Rywina 26 sty 2003 Afera Rywina skończy się niczym. Albo symboliczną karą, na przykład grzywną. Stanie się zapewne największą farsą sądową III RP 16
  • Ściśle jawne 26 sty 2003 Spotkanie z TOMASZEM NAŁĘCZEM, przewodniczącym sejmowej komisji śledczej, wicemarszałkiem Sejmu RP 21
  • Wirus Łapińskiego 26 sty 2003 Chorzy, którzy wymagają opieki medycznej, uzyskają ją i będą uzyskiwali" - powiedział Mariusz Łapiński, odwołany w ostatni piątek minister zdrowia, podczas konferencji prasowej 9 stycznia. 22
  • PZPR "Solidarność" 26 sty 2003 Niestety, przeciętny polski polityk jest niedouczony i nie rozumie, jak wielkie znaczenie mają dla kraju niskie i proste podatki. Słyszał co nieco o potrzebie przyciągania zagranicznych inwestorów, lecz nie pojmuje, że utrzymując wysokie podatki, skłaniamy ich do wyprowadzania... 26
  • Kolorowe bąbelki 26 sty 2003 Polacy nie nadają się do Europy - orzekła kilka lat temu światła część awangardy narodu, zgromadzona wokół tzw. autorytetów moralnych. Nie nadają się, bo Europa nie wytrzyma przeszczepu z parafiańskiego, zacofanego i ksenofobicznego Polaka. 28
  • Sekcja śmierci 26 sty 2003 Generał Kiszczak kontra prokurator Witkowski. Riposta 30
  • Warszawska paranoja 26 sty 2003 Wszystko, co działo się w Warszawie po 1945 r., było zaczynaniem od zera. Chwalenie się tym, co zrobiono, ma sens, zwłaszcza wobec cudzoziemców. Nowe pokolenia lekceważą jednak przeszłość. Mało ich obchodzi cud odbudowy - chcą żyć w normalnym mieście. Ale Warszawa nie jest... 32
  • Wyrodni ojcowie 26 sty 2003 Hitem politycznym tygodnia było rozpoczęcie obrad przez komisję śledczą powołaną przez Sejm w celu wyjaśnienia tzw. sprawy Rywina. 33
  • Giełda i wektory 26 sty 2003 Hossa Świat Tytoń zaszkodził Sąd Najwyższy USA zatwierdził najwyższą w historii karę za zmowę monopolową. UST Inc., producent tytoniu do żucia, musi zapłacić 1,05 mld USD (to więcej niż roczne przychody firmy) za wykorzystywanie... 34
  • Bankierzy i bankieterzy 26 sty 2003 Zyski największych prywatnych polskich banków są najniższe od 1995 r.! 36
  • Kołodko w kieszeni 26 sty 2003 Co pewien czas władza ogłasza zamiar obniżki podatków, "jak tylko sytuacja się poprawi". Są to obietnice podobne do tych, które składa pijak mówiący, że przestanie pić, "jak tylko wyleczy kaca". Prawda jest taka: za rządów obecnej koalicji podatki wzrosną. 42
  • Instynkt PSA 26 sty 2003 Dlaczego Toyota i Peugeot Citroën przejechały nam koło nosa 44
  • Hossa przed burzą 26 sty 2003 W doskonale skrojonej tweedowej marynarce, wypolerowanych butach i z wiszącą na szyi lornetką teatralną z lat 30. Abu Zaki - co sam podkreśla - jest najszykowniejszym gościem giełdy w Bagdadzie. 46
  • Wziąć IV władzę głodem 26 sty 2003 Zakaz reklamy legalnych produktów godzi w interesy konsumentów i wpycha media w objęcia polityków 48
  • Pochwała głupoty 26 sty 2003 Głupota jest zjawiskiem powszechnym i traktowanie pieniędzy jako manny z nieba zdarza się wszędzie 50
  • Supersam 26 sty 2003 Kuchenka dla milionera Firma La Cornue, rolls-royce wśród producentów kuchenek gazowych, wprowadziła na rynek model Babcia 1936, zrobiony z inoxu (stal nierdzewna). I choć urządzenie kosztuje tyle, ile samochód dobrej... 52
  • Sponsoring czyni mistrza - debata internetowa "Wprost" 26 sty 2003 Jedynie część sportowców potrafi zapewnić sobie środki finansowe umożliwiające profesjonalne uprawianie ich dyscyplin. 52
  • Matriarchat biznesu 26 sty 2003 Polki są najbardziej przedsiębiorczymi kobietami Europy 54
  • Oralne molestowanie 26 sty 2003 "Polski lotnik poleci nawet na drzwiach od stodoły" -  politycy słownie molestujący słuchaczy wygrywają z pytiami i złośliwcami. Konkurs Srebrne Usta "Trójki" i "Wprost" 58
  • Mecz o życie 26 sty 2003 Udaj, syn Saddama Husajna i prezydent Irackiego Komitetu Olimpijskiego (IKO), stworzył nową konkurencję sportową - torturowanie, zamykanie do więzień i mordowanie irackich sportowców. 61
  • Makłowicz do Bikonta, Bikont do Makłowicza - dyskretny urok antrykotu 26 sty 2003 Piotrusiu! Czy miewasz czasem ochotę na mięciutki, soczysty, jeszcze różowawy w środku antrykot, rostbef czy też rozbratel? Ja tak, tylko że straszna z tym bieda. 62
  • Jęk seniora 26 sty 2003 Ministerstwo Zdrowia hołduje zasadzie: im mniej obywateli, tym zdrowszy budżet 63
  • Holding Małysz 26 sty 2003 Kilka tysięcy osób żyje z Adama Małysza 64
  • Nie pękamy 26 sty 2003 Spotkanie z JERZYM OWSIAKIEM, twórcą Wielkiej Orkiestry Świątecznej Pomocy 65
  • Wszechnica Wiedzy Wszelakiej 26 sty 2003 W gościnie Kirgizów http://acid.ch.pw.edu.pl/~morawski/ "Często przydarzało mi się spać na wsi w domu typowej kirgiskiej rodziny. Zawsze ugaszczano mnie posiłkiem, taki tu panuje zwyczaj. Jeśli gość zawita pod strzechę lub do... 66
  • Ekran osobisty - co leży na wieży? 26 sty 2003 Kino komercyjne najlepiej zarabia na megaprodukcjach. Dominacja rzemieślników nad artystami stała się faktem 67
  • Bolszewik Hitler 26 sty 2003 Führer III Rzeszy był gorliwym uczniem Marksa i Engelsa 68
  • Know-how 26 sty 2003 Worek śmierci Plastikowy worek zakładany na głowę połączony przewodem z niewielkim aparatem zawierającym dwutlenek węgla - tak wygląda Exit Bag, "maszyna śmierci", którą dr Philip Nitschke z Australii zaprezentował w... 71
  • Rewolucja seksualna pracoholików 26 sty 2003 Ponad 80 proc. kobiet i mężczyzn flirtuje lub flirtowało ze swymi współpracownikami - ujawniły przeprowadzone wśród 10 tys. osób najnowsze badania ankietowe "Playboya". Aż dwie trzecie czynnych zawodowo kobiet i co drugi mężczyzna przynajmniej raz uprawiali seks z osobą... 72
  • Nasz praszczur 26 sty 2003 Rozmowa z prof. ERIKIEM LANDEREM, matematykiem, ekonomistą i genetykiem z Massachusetts 78
  • Bez granic 26 sty 2003 Sycylia bliżej Włoch Nad Cieśniną Mesyńską powstanie najdłuższy wiszący most świata. Będzie miał 3,6 km długości, a jego filary będą wyższe niż paryska wieża Eiffla. Most połączy Sycylię ze stałym lądem. Budowa ma się... 82
  • Nowe getto Żydów 26 sty 2003 Trzeba uwierzyć, że Izrael to rzeczywiście jądro ciemności, albo nie dać się ogłupić! 84
  • Atomowe szaleństwo 26 sty 2003 Rozmowa z MADELEINE ALBRIGHT, byłą sekretarz stanu USA 88
  • Zachód ajatollahów 26 sty 2003 Mimo że od zakończenia woj-ny Iranu z Irakiem (1980-1988) minęło 14 lat, kalekich ludzi na ulicach Teheranu czy Isfahanu wciąż widać niemal na każdym kroku. 90
  • Łóżko Niemiec 26 sty 2003 Berlin za otwartymi drzwiami sypialni kanclerza 93
  • Cytat dyplomatyczny 26 sty 2003 Po trzynastoletnim urzędowaniu Vaclava Havla na praskim Hradzie trudno mówić o zaskoczeniu, a nawet o smutku. 95
  • Menu 26 sty 2003 Polska Następcy Mętraka "Wkurzony młodzian włoskiego pochodzenia Fredo (Joe Pesci) zwołuje grupę kolegów rekrutujących się z mniejszości rasowych w celu wyjaśnienia problemów z Saru-Manem, kontrolującym sąsiednią... 96
  • Zabić krytyków 26 sty 2003 W Polsce nie ma krytyki, lecz usłużne wazeliniarstwo 100
  • Kino Tomasza Raczka 26 sty 2003 Dziewczyna z Alabamy Reżyseria: Andy Tennant W rolach głównych: Reese Witherspoon, Josh Lucas, Candice Bergen. USA 2002 Hollywoodzka, bajkowa klisza o dziewczynie z małego miasteczka, która jedzie do Nowego Jorku, by zrobić tam... 103
  • Śmierć w dyskotece 26 sty 2003 W królestwie muzyki pop, zdominowanym przez twórców sezonowej tandety, klan Gibbów (Barry, Robin i niedawno zmarły Maurice) od początku stanowił arystokrację. 104
  • Płyty Kuby Wojewódzkiego 26 sty 2003 Recenzje płyt 105
  • Cała kasa nieboszczyka 26 sty 2003 Rodziny i agenci artystów wyciągają z szuflad wszystko, co można sprzedać 106
  • Lew i grupa 26 sty 2003 Siedzimy sobie przed telewizorami, relaksujemy się na kanapach, popijamy orzeźwiające płyny, a w nieprzeniknionej kubaturze własnej rezydencji hamletyzuje (mówić czy milczeć - oto jest pytanie) bohater naszych czasów. Ściśle... 108
  • System idiotele - Żeby ćwiartka była ćwiartką 26 sty 2003 Jak pięknie by mogło być, gdyby nie weto! Jakiż byłby wpływ ustawy o biopaliwach na trzeźwość społeczeństwa! Bo tak... 4,5 proc. czystego alkoholu w paliwie... 108
  • Organ Ludu 26 sty 2003 Kaszanka dla wszystkich! TRYBUNA PRZYMIERZA MIĘDZY DAWNYMI A MŁODYMI Nr 4 (17) Rok wyd. 2 WARSZAWA, poniedziałek 20 stycznia 2003 r. Cena + VAT + ZUS + winieta Pod kierunkiem I sekretarza E. Millera Sukcesy służby zdrowia Ogromny sukces... 109
  • Zadyma w Sopocie 26 sty 2003 Lew Rywin otrzymał tytuł Zwierzę Roku jako "naiwny drapieżnik, który liczył na wyciągnięcie szmalu z 'Gazety Wyborczej'" 110

ZKDP - Nakład kontrolowany