Bomba płacowa

Bomba płacowa

Dodano:   /  Zmieniono: 
700 tysięcy pracowników nie otrzymuje regularnie wypłat
Nie zapłacić zobowiązań wobec państwa czy nie wypłacić pensji pracownikom? - to problem ponad półtora tysiąca polskich firm. Prawie tysiąc z nich, zatrudniających przeszło 120 tys. osób, od miesięcy nie płaci pracownikom. Ponad czterysta firm nie płaci ani państwu, ani pracownikom. Większość z nich do łamania prawa zmusza samo państwo. Płacąc średnią krajową pensję, pracodawca musi dodatkowo oddać państwu równowartość prawie 90 proc. tej sumy. Wypłacając wynagrodzenie w wysokości dwóch średnich pensji, płaci jeszcze drugie tyle. Są oczywiście przedsiębiorstwa nie płacące pracownikom, choć je na to stać. Na razie 120 tys. zdesperowanych ludzi nie podnosi buntu, bo nie są w stanie się zorganizować albo obawiają się utraty pracy. Wybuchają jednak lokalne bunty. W ubiegły piątek po raz kolejny zbuntowali się pracownicy Huty Jedność w Siemianowicach Śląskich. Doszło do starć z policją, a kiedy funkcjonariusze zamknęli w radiowozie trzech najbardziej agresywnych uczestników protestu, koledzy chcieli ich odbić. Policja użyła pałek. Demonstranci podpalili opony, spalono też kukłę prezydenta miasta.

Nieuczciwa konkurencja
Z analiz sopockiej Pracowni Badań Społecznych wynika, że w 2002 r. co siedemnasty zatrudniony w Polsce (ponad 700 tys. osób) nie otrzymywał pensji w terminie. W budżetówce zaległości płacowe dotyczyły 7,5 proc. pracowników, w firmach prywatnych - 10 proc., a w firmach państwowych - 12,5 proc. Komisja Krajowa NSZZ "Solidarność" tworzy listę nie płacących firm i zamierza ją upublicznić, jeśli znajdujące się na niej podmioty nadal będą zalegały z wypłatami.
- Gdy płatności pracownicze są spychane na koniec listy wszystkich zobowiązań, jest to postępowanie nieuczciwe zarówno wobec pracowników, jak i wobec innych przedsiębiorców. Na wolnym rynku powinno się konkurować na równych zasadach. Jeżeli ktoś nie płaci podatku i nie płaci pracownikom, to ma kredyt bez odsetek - uważa Jeremi Mordasewicz, ekspert Polskiej Konfederacji Pracodawców Prywatnych.
Co miesiąc wybucha pięć, sześć nowych lokalnych buntów w firmach nie płacących pensji. W ostatnich tygodniach protestowali pracownicy Zakładów Budowlanych Budirol w Braniewie i szwaczki z elbląskiego Hetmana (ich losem zainteresowali się premier Leszek Miller, minister Jerzy Hausner, były prezydent Lech Wałęsa). Buntowali się górnicy z PBK Micom w Polkowicach i pracownicy Huty Jedność w Siemianowicach Śląskich.

Błędne koło podatków i zobowiązań
W 2001 r. Państwowa Inspekcja Pracy skontrolowała 1,7 tys. firm zatrudniających 155 tys. osób. Naruszenia przepisów dotyczących regularnego wypłacania wynagrodzeń stwierdzono w 62 proc. przedsiębiorstw. I na tym właściwie kończy się rola inspekcji, bo przecież nie może ona (i nie powinna) dekretować, by w firmach znalazły się pieniądze. Formalnie, kiedy inspektorzy stwierdzą, że właściciel nie płaci pracownikom, wydają nakaz zapłaty. Pracodawcę można ukarać mandatem w wysokości do 500 zł. Jeśli przedsiębiorca nadal nie płaci, sprawa trafia do sądu grodzkiego, gdzie po roku - wskutek natłoku pozwów - najczęściej się przedawnia.
Często byłoby lepiej, gdyby nie płacąca wynagrodzeń firma ogłosiła upadłość. Ponad trzysta przedsiębiorstw będących w złej kondycji finansowej odwleka jednak złożenie wniosku. Nierzadko w tym czasie majątek firm wyprowadzany jest do innych spółek. Tworzy się też spółki zależne, do których przenosi się pracowników i podpisuje z nimi nowe umowy. Spółki te tylko dzierżawią majątek poprzedniej firmy, więc w razie zalegania z wypłatami pensji nie można z niego zaspokoić roszczeń pracowników. Tak było w Południowych Zakładach Przemysłu Skórzanego Chełmek w Krakowie.
Część zaległych zobowiązań pokrywa Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych. Fundusz ma jednak coraz mniej pieniędzy. Gdy w ubiegłym roku o zaległe wypłaty upomnieli się pracownicy Stoczni Szczecińskiej i firmy Nysa Motor Poland, z funduszu wyasygnowano prawie 100 mln zł. Tymczasem jego miesięczne wpływy wynoszą około 10 mln zł. Żeby możliwe było zaspokojenie wszystkich roszczeń, co najmniej dwukrotnie musiałaby wzrosnąć składka na fundusz. To z kolei dobiłoby firmy, które regulują składki. I tak koło się zamyka.

Bunt sterowany
W większości firm nie płacących wynagrodzeń pojawili się wysłannicy populistycznych ugrupowań, namawiając pracowników do zorganizowania ogólnokrajowego protestu. Obok polityków Samoobrony nastroje buntu chcą wykorzystać także działacze Polskiej Wspólnoty Narodowej Bolesława Tejkowskiego oraz wysłannicy powstałej niedawno Komunistycznej Partii Polski. Buntujące się zakłady odwiedza również Piotr Ikonowicz, lider Polskiej Partii Socjalistycznej. - Na to, by wykorzystać nastroje buntu, czekają nie tylko ekstremiści czy Andrzej Lepper. Do buntu będą też podburzać związkowcy, by pokazać, że nadal trzeba się z nimi liczyć - mówi prof. Edmund Wnuk-Lipiński, socjolog.



ROBERT GWIAZDOWSKI
ekspert Centrum im. Adama Smitha
Gdy brakuje środków, o tym, komu się płaci w pierwszej kolejności, decyduje siła wierzyciela. Na liście ważności zawsze pierwszy jest urząd skarbowy, drugi - kooperant, z którym firma musi utrzymywać kontakty, a na szarym końcu pracownicy. Lista ważności może się zmieniać w zależności od siły nacisku wierzycieli. Największą siłę mają przedstawiciele tzw. newralgicznych branż - górnicy, hutnicy, stoczniowcy. W tych branżach kolejność zaspokajania wierzycieli jest odwrotna, bo tam urząd skarbowy nawet bałby się zająć konto dłużnika. Budżetówka nie płaci, bo albo dostaje za mało pieniędzy, albo wydaje je niezgodnie z przeznaczeniem. Brak środków w sektorze prywatnym może wynikać z zapaści gospodarczej albo z zatorów płatniczych. Zatorom winna jest tzw. zasada memoriałowa stosowana w rozliczeniach z fiskusem. Przedsiębiorca ma obowiązek zapłacić podatek już w momencie wystawienia faktury, a nie wtedy, gdy otrzyma pieniądze. Przedsiębiorstwa, nie płacąc sobie nawzajem, kredytują się. Wynika to też ze zbyt wysokich obciążeń podatkowych firm, bowiem im większy fiskalizm, tym mniejsza płynność. Ekonomiści mówią wówczas o efekcie klina. Jedynym wyjściem jest zmniejszenie obciążeń fiskalnych, uproszczenie podatków, likwidacja zasady memoriałowej oraz zamiana jej na kasową - jak w wypadku VAT.
Więcej możesz przeczytać w 7/2003 wydaniu tygodnika Wprost.

Archiwalne wydania Wprost dostępne są w specjalnej ofercie WPROST PREMIUM oraz we wszystkich e-kioskach i w aplikacjach mobilnych App StoreGoogle Play.

-
 0

Spis treści tygodnika Wprost nr 7/2003 (1055)

  • Na stronie - Zrób to sam! 16 lut 2003 Nie ma żadnej afery Rywina. Jest epokowy wynalazek Rywina, który przejdzie do historii, podobnie jak koło, druk, telefon czy Internet. 3
  • Trybunał sejmowy 16 lut 2003 Kim są członkowie "grupy trzymającej władzę", na którą w rozmowie z Adamem Michnikiem powoływał się Lew Rywin, domagając się łapówki od Agory? To starają się ustalić posłowie z komisji śledczej,... 8
  • Dossier 16 lut 2003 JÓZEF ŻYCIŃSKI arcybiskup, metropolita lubelski "Nie bądźmy jedynymi sprawiedliwymi. W każdym kraju można spotkać osoby, które spryt kochają bardziej niż uczciwość i zasady moralne" Program I Polskiego Radia... 9
  • Z życia koalicji 16 lut 2003 Nie wiemy, czy ktoś to w końcu opublikuje, ale po Warszawie już krążą całkiem nieoficjalnie zdobyte billingi rozmów z komórki Lwa Rywina z lipca zeszłego roku. Wynika z nich jasno, że tuż po spotkanku z Michnikiem pan Lew... 10
  • Z życia opozycji 16 lut 2003 Chłopy blokują drogi, znaczy się idzie wiosna. Nie zważając na parszywą pogodę, zwolennicy Andrzeja Leppera opuścili ciepłe domostwa i rozstawili się na kilku ważnych trasach. Podobno na blokadach widziano także przedstawicieli Ligi... 11
  • M&M 16 lut 2003 Łapówka (nie) kontrolowana - felieton Marka majewskiego 12
  • Playback 16 lut 2003 12
  • Omijaj Polskę 16 lut 2003 Ponad połowa z siedmiuset przebadanych przez Centrum Badań Marketingowych Indicator (na zlecenie Państwowej Agencji Inwestycji Zagranicznych) przedstawicieli firm z zagranicznym kapitałem uważa, że nasze prawo przeszkadza w działalności gospodarczej! 12
  • Fotoplastykon 16 lut 2003 14
  • Poczta 16 lut 2003 Listy od czytelników 16
  • Kadry 16 lut 2003 17
  • Na złe i na najgorsze 16 lut 2003 W opiece medycznej dopiero teraz - a właściwie należałoby powiedzieć: wreszcie! - kończy się PRL. - Z powodu zadłużenia mamy kłopoty z zaopatrzeniem w podstawowe leki - alarmuje Bogdan Dziatkiewicz, dyrektor Wojewódzkiego Szpitala Zespolonego w Białymstoku. - W naszym ośrodku... 18
  • Polska moralność 16 lut 2003 Hipokryzja i podwójna moralność to zasady działania polskich elit 26
  • Cafe Wprost - Jestem pesymistą 16 lut 2003 Spotkanie ze ZBIGNIEWEM ZIOBRĄ, posłem PiS, członkiem komisji sejmowej badającej tzw. sprawę Rywina 30
  • Zerowanie zielonych 16 lut 2003 Po unijnym referendum Leszek Miller wyrzuci PSL z rządu. Zacznie od likwidacji kontrolowanych przez ludowców ministerstw i agencji. 32
  • Bomba płacowa 16 lut 2003 700 tysięcy pracowników nie otrzymuje regularnie wypłat 36
  • Sejm przeciw pedofilom 16 lut 2003 Posłowie chcą wyręczyć nieudolną prokuraturę w walce z pedofilską ośmiornicą 38
  • Nałęcz - Piłsudski na Husajna 16 lut 2003 Już starożytni Rzymianie mówili: chcesz pokoju, gotuj się do wojny 39
  • Giełda i wektory 16 lut 2003 Hossa Świat Faraon Rosji W Moskwie aresztowano Siergieja Mawrodiego, któremu stawiany jest zarzut popełnienia oszustwa finansowego na wielką skalę. Utworzona przez niego na początku lat 90. spółka MMM działała na zasadzie... 40
  • Amerykańska katapulta 16 lut 2003 Amerykanin W.B. Shockley wynalazł w 1949 r. tranzystor bipolarny, który zrewolucjonizował światową elektronikę. Największą fortunę na tym wynalazku zrobił jednak Akio Morita, twórca Sony, zasypując Amerykanów produktami, w których wykorzystano tranzystory. Lekcję z doświadczeń... 42
  • Trybunał budżetu 16 lut 2003 Trybunał Konstytucyjny chroni finanse państwa kosztem obywateli! 46
  • Nóż na giełdzie 16 lut 2003 Akcjonariusze amerykańskich koncernów nadzorują rady nadzorcze 48
  • Świnka roku 16 lut 2003 Najlepsze produkty świata 2002 roku według magazynu "Business Week" 52
  • Ruch postępowowsteczny 16 lut 2003 Państwa, które zabrały ludziom gospodarczą swobodę, pozbawiły ich zarazem szansy na dobrobyt 56
  • W czambuł! 16 lut 2003 Sztandarowe postaci antykomunistycznej opozycji wróciły do swoich czerwonych korzeni 57
  • Supersam 16 lut 2003 Koktajl bez wysiłku Tefal wprowadził na rynek mikser stojący Ice Crusher służący do przygotowania drinków, także tych z lodem. Urządzenie o pojemności 1,5 l jest wyposażone w specjalny nóż do kruszenia lodu i szufladę do... 58
  • Srebrne usta Zyty Gilowskiej 16 lut 2003 To słuchacze Radia Maryja najpewniej głosowali na Zytę Gilowską, posłankę Platformy Obywatelskiej, która wygrała dziesiąty plebiscyt radiowej Trójki i tygodnika "Wprost" na najzabawniejszą wypowiedź roku 2002. 59
  • Dzieci Sendlerowej 16 lut 2003 Oskar Schindler uratował 1100 Żydów, Irena Sendler - 2500 żydowskich dzieci. Ocaleni chcą zgłosić Polkę do Pokojowej Nagrody Nobla 60
  • Dollywood 16 lut 2003 Dolly Parton zbudowała sobie w Tennessee świątynię 64
  • Ślizg na Clintonie 16 lut 2003 Na imprezie pod patronatem radiowej Trójki można zjeżdżać po śniegu nawet na dziurze budżetowej 65
  • Bikont do Makłowicza, Makłowicz do Bikonta - Fasolowy zawrót głowy 16 lut 2003 Bracie! Zbliża siĘ przednówek. Wszystkie ziemniaki z piwnicy już zjedzone, mąka na wykończeniu, a do sklepu daleko, nawet groch już wyszedł, bo my, jak wiesz, lubimy grochówkę. 66
  • Mucha bojowa 16 lut 2003 Husajn przygotowuje się na tradycyjną wojnę, Bush na wojnę robotów i nowych technologii. Takich jak amerykańska mucha bojowa. 68
  • Druga płeć - Wiśniewski? Ja to kupuję! 16 lut 2003 Tym, którzy obejrzeli "Gwiazdora", lider Ich Troje przestał się jawić jako dziwoląg o czerwonych włosach i z piercingiem na twarzy 70
  • Taniec ze związanymi nogami 16 lut 2003 Jak w II RP przedsiębiorcy zmagali się z biurokracją, fiskalizmem i korupcją 72
  • Know-how 16 lut 2003 Tu mówi twoje serce! Wszczepione do klatki piersiowej (z podłączeniem do jednej z komór serca) urządzenie wielkości pudełka zapałek może monitorować pracę serca i bezzwłocznie przekazywać dane lekarzowi nawet... 75
  • "Titanic" Hellady 16 lut 2003 Robert Ballard odnalazł najstarszy wrak statku starożytnej Grecji 76
  • Iloraz długowieczności 16 lut 2003 Inteligentniejsi żyją zdrowiej i dłużej 78
  • Koszmar Parkinsona 16 lut 2003 Zaburzenia snu są często sygnałem schorzeń neurologicznych 79
  • Bez granic 16 lut 2003 Bunkier widmo Colin Powell, amerykański sekretarz stanu, zademonstrował Radzie Bezpieczeństwa ONZ taśmy z nagraniami, na których iraccy oficerowie rozmawiają o możliwości posiadania "zakazanej" amunicji i... 80
  • Bankrut Schröder 16 lut 2003 Kanclerz Niemiec zawarł samobójczy sojusz ze związkowcami Jak to pięknie, że teraz znowu można przejechać od Alp do Morza Północnego przez same zaprzyjaźnione kraje" - zauważył popularny polityk bawarskiej CSU Michael Glos. 82
  • As z rękawa SPD 16 lut 2003 Wolfgang Clement następcą Schrödera? 84
  • Kalifat wolnego świata 16 lut 2003 Nie zdążymy się nawet obejrzeć, a już będzie po wszystkim. Wtedy wreszcie wszyscy swobodnie odetchną, bo pozbędziemy się tego wariata Husajna. Jak tylko Amerykanie "posprzątają" w Bagdadzie, od razu zrobi się ruch w biznesie nad całą Zatoką Perską. Irak to przecież duży i... 86
  • Siła przyciągania 16 lut 2003 Rozmowa z BENJAMINEM R. BARBEREM, politologiem, byłym doradcą Billa Clintona 88
  • Tarcza wodza 16 lut 2003 Husajn nie zawaha się zagazować Irakijczyków 90
  • Rok to wyrok 16 lut 2003 Rosja spycha Ukrainę na szlak przetarty przez Łukaszenkę 91
  • Cytat dyplomatyczny - Potęga kłamstwa 16 lut 2003 Wierzyć w kłamstwo jest łatwiej niż mu zaprzeczyć 93
  • Menu 16 lut 2003 Polska W 80 lat dookoła świata Olgierd Budrewicz powtarza, że w życiu trzeba mieć pasje i chcieć je realizować. On sam ma je trzy: podróże, pisanie i Warszawę. Dwie pierwsze stały się jego sposobem na życie. Budrewicz kończy... 94
  • Bóg w Hollywood 16 lut 2003 W tym roku Oscary przyznane zostaną filmom klasycznym, nie przenoszącym widza w świat wirtualny. Kto w kolejce po statuetki? 98
  • Gra pośladków 16 lut 2003 George Clooney wypina siź na wizerunek słodkiego przystojniaka 102
  • Kino Tomasza Raczka 16 lut 2003 Recenzje filmów: Solaris i wszytsko albo nic 103
  • Klęska mistrzów 16 lut 2003 Nowe przedstawienia Hanuszkiewicza, Lupy i Bradeckiego są nudne i wtórne 104
  • Płyty Kuby Wojewódzkiego 16 lut 2003 Recenzje płyt 105
  • Bezustanna jasność 16 lut 2003 "Bezsenność" Christophera Nolana śmiało łączy tradycyjny czarny kryminał z kinem artystycznym i autorskim 106
  • Pomylka 16 lut 2003 Jak wszyscy byli zdobywcy telewizyjnego Wiktora biorę corocznie udział w wyborach kolejnych laureatów. W tym roku na wydrukowanej na kredowym papierze liście kandydatów znajdował się dwukrotnie Piotr Bałtroczyk: w rubryce osobowość telewizyjna jako Bartołczyk i w rubryce... 108
  • Życie jest (tele)nowelą 16 lut 2003 Życie polityczne w Polsce przypomina telenowelę. Nie ma obawy, że wyjeżdżając na jakiś czas z kraju, można stracić wątek. Po dwóch tygodniach sprawy (z drobnymi wyjątkami) znajdują się dokładnie w tym samym miejscu co przed... 108
  • Organ Ludu 16 lut 2003 TRYBUNA PRZYMIERZA MIĘDZY DAWNYMI A MŁODYMI Nr 7 (20) Rok wyd. 2 WARSZAWA, poniedziałek 10 lutego 2003 r. Cena + VAT + ZUS + winieta Gospodarska troska I sekretarza Partii i rządu Edwarda Millera Wizyta w hollywoodzkiej fabryce I sekretarz z... 109
  • Świńskie zabawki 16 lut 2003 Andrzej Lepper, który w wielkim stylu powrócił do łask telewizji, problemy świń zna dobrze, bo od lat walczy o dostęp do koryta 110