Amerykańska katapulta

Amerykańska katapulta

Dodano:   /  Zmieniono: 
Amerykanin W.B. Shockley wynalazł w 1949 r. tranzystor bipolarny, który zrewolucjonizował światową elektronikę. Największą fortunę na tym wynalazku zrobił jednak Akio Morita, twórca Sony, zasypując Amerykanów produktami, w których wykorzystano tranzystory. Lekcję z doświadczeń Mority wyciągnęli między innymi Koreańczycy. Dziś od Nowego Jorku po Seattle ich narodowa marka Samsung konkuruje z wyrobami japońskimi i amerykańskimi. Z amerykańskich pomysłów, technologii i pieniędzy skorzystali również Finowie, Izraelczycy i Brazylijczycy. Czy potrafią z nich skorzystać Polacy?
Amerykanin W.B. Shockley wynalazł w 1949 r. tranzystor bipolarny, który zrewolucjonizował światową elektronikę. Największą fortunę na tym wynalazku zrobił jednak Akio Morita, twórca Sony, zasypując Amerykanów produktami, w których wykorzystano tranzystory. Lekcję z doświadczeń Mority wyciągnęli między innymi Koreańczycy. Dziś od Nowego Jorku po Seattle ich narodowa marka Samsung konkuruje z wyrobami japońskimi i amerykańskimi. Z amerykańskich pomysłów, technologii i pieniędzy skorzystali również Finowie, Izraelczycy i Brazylijczycy. Czy potrafią z nich skorzystać Polacy? Polska za 48 amerykańskich myśliwców F-16 zapłaci około 4 mld USD. Amerykanie zrekompensują nam ten zakup, inwestując nad Wisłą ponad 6 mld dolarów. Zgodnie z polskim ustawodawstwem, aż połowa offsetu ma trafić do branży zbrojeniowej - mało nowoczesnej, nie mającej szans na wprowadzenie swoich produktów na światowe rynki. W kolejce po resztę ustawiają się zakłady przemysłu ciężkiego.

Duża CASA
Brazylijczycy wprowadzili do starej fabryki małych samolotów amerykański kapitał, zaoferowali mu konkurencyjne warunki i dziś na międzynarodowych rynkach z powodzeniem sprzedają nowoczesne samoloty pasażerskie Embraer. Dzięki offsetowi związanemu z zakupem samolotów F/A-18 w latach 80. Finlandia stała się potęgą w branży drzewnej, papierniczej i elektronicznej. Hiszpanie, modernizując lotnictwo wojskowe, rozbudowali przemysł lotniczy. Dziś produkują samoloty transportowe CASA, zaliczane do najnowocześniejszych w świecie, i uczestniczą w budowie supergiganta pasażerskiego A-380. Za resztę offsetowych pieniędzy stworzyli Telefónicę, operatora telekomunikacyjnego, który obsługuje cały hiszpańskojęzyczny świat. Amerykańska pomoc dla Izraela niemal w całości trafia do przemysłu elektronicznego. Izraelczycy stali się producentami jednych z najlepszych rakiet, świetnego sprzętu diagnostyki medycznej, automatów przemysłowych itp. To oni dostarczają amerykańskim firmom wyposażenie elektroniczne samolotów wojskowych, na przykład F-16, w tym słynne hełmy dla pilotów z celownikiem wzrokowym.

Offset rozmieniany na drobne
Teraz my możemy skorzystać z amerykańskiej katapulty cywilizacyjnej. W Polsce jednak jakby zapomniano, że offset nie jest czekiem, ale przede wszystkim wielką szansą. Niestety, zaczął być postrzegany jako sposób na obronę miejsc pracy i walkę z bezrobociem. Pod takim hasłem szuka się inwestorów, którzy mogliby pomóc w restrukturyzowaniu przedsiębiorstw, zwłaszcza tych, które mają kłopoty. Tymczasem sztuczne podtrzymywanie tradycyjnych gałęzi przemysłu, choćby hutnictwa, to po prostu marnotrawienie pieniędzy. Nie jesteśmy w stanie konkurować z tańszymi półproduktami hutnictwa Ukrainy i Rosji, z przemysłem tekstylnym Chin lub z koreańskimi stoczniami. Potrzebne są nam nowe technologie, bo tylko dzięki nim moglibyśmy znaleźć dla siebie niszę. Obawiam się, że offsetowe pieniądze przeciekną nam przez palce, że wydamy je przede wszystkim na wspieranie nierentownych branż.
Czarny scenariusz zdaje się potwierdzać opinia prof. Michała Kleibera, przewodniczącego Komitetu Badań Naukowych, szefa rządowego komitetu offsetowego, że polskie projekty wykorzystania amerykańskich inwestycji są "bardzo rozdrobnione". I to jest część odpowiedzi na pytanie, jak można roztrwonić offset. Na te pieniądze ostrzy zęby przede wszystkim lobby wielkoprzemysłowe. Pierwsze w kolejce po wsparcie ustawiły się zadłużone państwowe huty stali, nierentowne zakłady chemiczne i stocznie. Jeżeli jednak inwestycje nie będą powiązane z prywatyzacją, a polskie zakłady nie zaczną wykorzystywać najnowocześniejszych technologii, pieniądze zostaną zmarnotrawione. Spośród ponad stu amerykańskich propozycji aż połowa kompensat pójdzie na zakłady zbrojeniowe, które nie mają cienia szansy na podbicie światowych rynków. W latach 90. w wielu z tych przedsiębiorstw działacze związkowi zastąpili menedżerów z poprzedniej epoki. Nie mają pomysłu na rozwinięcie firm, nie lubią rynku, twierdząc, że państwo powinno być właścicielem i opiekunem branży. Chcą dalej produkować przestarzałe czołgi, rakiety i amunicję, którą można taniej kupić w renomowanych fabrykach na świecie.

Stawiajmy na high tech
Profesor Kleiber powtarza, że musimy nakłonić Amerykanów, by zainwestowali w przemysł zaawansowanych technologii. Jak jednak sprawić, by produkty high tech, które teraz stanowią zaledwie 2-3 proc. polskiego eksportu, powstawały i u nas? Polski przemysł zaawansowanych technologii prawie nie istnieje, a polska nauka nie jest przygotowana do kooperowania z biznesem. Tylko 24 zespoły badawcze (spośród 51) na Politechnice Warszawskiej współpracują z przemysłem. Podobnie jest na innych uczelniach i w samodzielnych instytutach. Pat? Wcale nie. Przecież w Izraelu, na który tak chętnie się powołujemy, gdy jest mowa o produktach elektronicznych najwyższej klasy, przed laty nie było ani jednej firmy z branży zaawansowanych technologii. Nokia jeszcze kilkanaście lat temu produkowała gumowe buty, a brazylijski Embraer klepał samolociki półchałupniczymi metodami.
Co więc powinniśmy zrobić? Oczywiście, wycisnąć z Amerykanów co się da. Aby to się udało, musimy stworzyć takie warunki, by ich inwestycje były korzystne także dla nich. Informacje o tym, co powinniśmy zrobić, zawiera deklaracja premiera Leszka Millera złożona w trakcie jego ostatniej wizyty w USA: polski rząd musi wykonać olbrzymią pracę, aby uprościć wiele przepisów, zlikwidować rozmaite patologie, poszerzyć przestrzeń wolności gospodarczej w Polsce. Tylko tyle i aż tyle. W przeciwnym wypadku spełnią się proroctwa Millera (także wygłoszone w USA), że "nikt nie zmusi nikogo do inwestowania".

Jan Krzysztof Bielecki
Lockheed Bush
Żałujcie, że nie mogliście zobaczyć tych cacek - powiedział polskim dziennikarzom premier Leszek Miller po powrocie ze skrywanej przed oczami konkurencji "fabryki satelitów" w San Jose, należącej do koncernu Lockheed Martin. Amerykanie zaprezentowali premierowi najnowsze technologie.
- To przedsmak tego, co możemy robić wspólnie - mówi Len Kwiatkowski, dyrektor wykonawczy firmy Lockheed Martin, odpowiedzialny za program rakiet kosmicznych i strategicznych. Najpierw trzeba jednak przełamać uprzedzenia i ugruntowany w Stanach Zjednoczonych stereotyp Polski jako kraju zacofanego - przyznają Amerykanie.
Polscy wytwórcy, inżynierowie i naukowcy mogą niebawem zyskać szansę realizowania wspólnych przedsięwzięć ze specjalistami z koncernu Lockheed Martin. Współpraca ma dotyczyć dziedzin, które decydują dziś o postępie technologicznym oraz o pozycji, konkurencyjności i prestiżu państwa. Mowa jest o lotnictwie, przemyśle kosmicznym, telekomunikacji, technice radiowej i inżynierii mechanicznej. W grę mogą również wchodzić optyka, produkcja laserów i czujników termicznych - kilka polskich instytutów osiągnęło w tej dziedzinie światowy poziom. - Konkrety poznamy w najbliższych miesiącach - informuje Marek Konopnicki z Centrum Zaawansowanych Technologii Lockheed Martin. - Tworzenie silnych związków Polski i USA, również w sferze techniki i przemysłu, by na trwale uzależnić nasze kraje od siebie, to idée fixe prezydenta George'a Busha - twierdzi Christopher Hill, ambasador USA w Warszawie, który towarzyszył Leszkowi Millerowi w podróży do Waszyngtonu i Kalifornii.

Henryk Suchar
San Jose

Lotne marzenia
W rejonie od Świdnika przez Rzeszów i Krosno aż po Bielsko-Białą koncentruje się około 60 proc. produkcji lotniczej w Europie Środkowej. Czasy świetności polskiego zagłębia lotniczego skończyły się jednak pod koniec lat 80. Dziś polskie konstrukcje lotnicze są w większości przestarzałe. - Dzięki amerykańskiemu offsetowi znów możemy być konkurencyjni - przekonuje Marek Darecki, prezes WSK Rzeszów, producenta silników lotniczych. Wygrana koncernu Lockheed Martin to dla fabryki szansa na wielki skok technologiczny. Wkrótce Amerykanie uruchomią montaż silników do F-16, a w przyszłości całą ich produkcję przeniosą z Teksasu do Polski. Dzięki amerykańskim zakupom w dwa lata roczna sprzedaż WSK wzrośnie ze 100 mln USD do 200 mln USD. Z offsetu skorzystają też inne firmy lotnicze. Zakładom w Mielcu Amerykanie zaproponowali produkcję elementów poszycia F-16. W PZL Świdnik będą powstawać podzespoły na zamówienie firm Lockheed Martin, Tex-tron, Piper, Gulfstream i Cirrus. Z amerykańskiego wsparcia marketingowego przy eksporcie skorzystają śmigłowce Sokół. Od czterech lat zakłady w Krośnie produkują podwozia do wszystkich typów boeingów i do myśliwców F-16, teraz pojawiła się szansa na podwojenie sprzedaży. - Dzięki offsetowi powstanie wkrótce 50 małych firm, które będą podwykonawcami przemysłu lotniczego, a cały region południowo-wschodni stanie się polską doliną lotniczą - zapewnia prezes Darecki. Przemysł lotniczy jest jednak w stanie wchłonąć tylko niewielką część offsetowych konfitur.
Krzysztof Grzegrzółka
Więcej możesz przeczytać w 7/2003 wydaniu tygodnika e-Wprost.

Archiwalne wydania Wprost dostępne są w specjalnej ofercie WPROST PREMIUM oraz we wszystkich e-kioskach i w aplikacjach mobilnych App StoreGoogle Play.

 0

Spis treści tygodnika Wprost nr 7/2003 (1055)

  • Na stronie - Zrób to sam! 16 lut 2003 Nie ma żadnej afery Rywina. Jest epokowy wynalazek Rywina, który przejdzie do historii, podobnie jak koło, druk, telefon czy Internet. 3
  • Trybunał sejmowy 16 lut 2003 Kim są członkowie "grupy trzymającej władzę", na którą w rozmowie z Adamem Michnikiem powoływał się Lew Rywin, domagając się łapówki od Agory? To starają się ustalić posłowie z komisji śledczej,... 8
  • Dossier 16 lut 2003 JÓZEF ŻYCIŃSKI arcybiskup, metropolita lubelski "Nie bądźmy jedynymi sprawiedliwymi. W każdym kraju można spotkać osoby, które spryt kochają bardziej niż uczciwość i zasady moralne" Program I Polskiego Radia... 9
  • Z życia koalicji 16 lut 2003 Nie wiemy, czy ktoś to w końcu opublikuje, ale po Warszawie już krążą całkiem nieoficjalnie zdobyte billingi rozmów z komórki Lwa Rywina z lipca zeszłego roku. Wynika z nich jasno, że tuż po spotkanku z Michnikiem pan Lew... 10
  • Z życia opozycji 16 lut 2003 Chłopy blokują drogi, znaczy się idzie wiosna. Nie zważając na parszywą pogodę, zwolennicy Andrzeja Leppera opuścili ciepłe domostwa i rozstawili się na kilku ważnych trasach. Podobno na blokadach widziano także przedstawicieli Ligi... 11
  • M&M 16 lut 2003 Łapówka (nie) kontrolowana - felieton Marka majewskiego 12
  • Playback 16 lut 2003 12
  • Omijaj Polskę 16 lut 2003 Ponad połowa z siedmiuset przebadanych przez Centrum Badań Marketingowych Indicator (na zlecenie Państwowej Agencji Inwestycji Zagranicznych) przedstawicieli firm z zagranicznym kapitałem uważa, że nasze prawo przeszkadza w działalności gospodarczej! 12
  • Fotoplastykon 16 lut 2003 14
  • Poczta 16 lut 2003 Listy od czytelników 16
  • Kadry 16 lut 2003 17
  • Na złe i na najgorsze 16 lut 2003 W opiece medycznej dopiero teraz - a właściwie należałoby powiedzieć: wreszcie! - kończy się PRL. - Z powodu zadłużenia mamy kłopoty z zaopatrzeniem w podstawowe leki - alarmuje Bogdan Dziatkiewicz, dyrektor Wojewódzkiego Szpitala Zespolonego w Białymstoku. - W naszym ośrodku... 18
  • Polska moralność 16 lut 2003 Hipokryzja i podwójna moralność to zasady działania polskich elit 26
  • Cafe Wprost - Jestem pesymistą 16 lut 2003 Spotkanie ze ZBIGNIEWEM ZIOBRĄ, posłem PiS, członkiem komisji sejmowej badającej tzw. sprawę Rywina 30
  • Zerowanie zielonych 16 lut 2003 Po unijnym referendum Leszek Miller wyrzuci PSL z rządu. Zacznie od likwidacji kontrolowanych przez ludowców ministerstw i agencji. 32
  • Bomba płacowa 16 lut 2003 700 tysięcy pracowników nie otrzymuje regularnie wypłat 36
  • Sejm przeciw pedofilom 16 lut 2003 Posłowie chcą wyręczyć nieudolną prokuraturę w walce z pedofilską ośmiornicą 38
  • Nałęcz - Piłsudski na Husajna 16 lut 2003 Już starożytni Rzymianie mówili: chcesz pokoju, gotuj się do wojny 39
  • Giełda i wektory 16 lut 2003 Hossa Świat Faraon Rosji W Moskwie aresztowano Siergieja Mawrodiego, któremu stawiany jest zarzut popełnienia oszustwa finansowego na wielką skalę. Utworzona przez niego na początku lat 90. spółka MMM działała na zasadzie... 40
  • Amerykańska katapulta 16 lut 2003 Amerykanin W.B. Shockley wynalazł w 1949 r. tranzystor bipolarny, który zrewolucjonizował światową elektronikę. Największą fortunę na tym wynalazku zrobił jednak Akio Morita, twórca Sony, zasypując Amerykanów produktami, w których wykorzystano tranzystory. Lekcję z doświadczeń... 42
  • Trybunał budżetu 16 lut 2003 Trybunał Konstytucyjny chroni finanse państwa kosztem obywateli! 46
  • Nóż na giełdzie 16 lut 2003 Akcjonariusze amerykańskich koncernów nadzorują rady nadzorcze 48
  • Świnka roku 16 lut 2003 Najlepsze produkty świata 2002 roku według magazynu "Business Week" 52
  • Ruch postępowowsteczny 16 lut 2003 Państwa, które zabrały ludziom gospodarczą swobodę, pozbawiły ich zarazem szansy na dobrobyt 56
  • W czambuł! 16 lut 2003 Sztandarowe postaci antykomunistycznej opozycji wróciły do swoich czerwonych korzeni 57
  • Supersam 16 lut 2003 Koktajl bez wysiłku Tefal wprowadził na rynek mikser stojący Ice Crusher służący do przygotowania drinków, także tych z lodem. Urządzenie o pojemności 1,5 l jest wyposażone w specjalny nóż do kruszenia lodu i szufladę do... 58
  • Srebrne usta Zyty Gilowskiej 16 lut 2003 To słuchacze Radia Maryja najpewniej głosowali na Zytę Gilowską, posłankę Platformy Obywatelskiej, która wygrała dziesiąty plebiscyt radiowej Trójki i tygodnika "Wprost" na najzabawniejszą wypowiedź roku 2002. 59
  • Dzieci Sendlerowej 16 lut 2003 Oskar Schindler uratował 1100 Żydów, Irena Sendler - 2500 żydowskich dzieci. Ocaleni chcą zgłosić Polkę do Pokojowej Nagrody Nobla 60
  • Dollywood 16 lut 2003 Dolly Parton zbudowała sobie w Tennessee świątynię 64
  • Ślizg na Clintonie 16 lut 2003 Na imprezie pod patronatem radiowej Trójki można zjeżdżać po śniegu nawet na dziurze budżetowej 65
  • Bikont do Makłowicza, Makłowicz do Bikonta - Fasolowy zawrót głowy 16 lut 2003 Bracie! Zbliża siĘ przednówek. Wszystkie ziemniaki z piwnicy już zjedzone, mąka na wykończeniu, a do sklepu daleko, nawet groch już wyszedł, bo my, jak wiesz, lubimy grochówkę. 66
  • Mucha bojowa 16 lut 2003 Husajn przygotowuje się na tradycyjną wojnę, Bush na wojnę robotów i nowych technologii. Takich jak amerykańska mucha bojowa. 68
  • Druga płeć - Wiśniewski? Ja to kupuję! 16 lut 2003 Tym, którzy obejrzeli "Gwiazdora", lider Ich Troje przestał się jawić jako dziwoląg o czerwonych włosach i z piercingiem na twarzy 70
  • Taniec ze związanymi nogami 16 lut 2003 Jak w II RP przedsiębiorcy zmagali się z biurokracją, fiskalizmem i korupcją 72
  • Know-how 16 lut 2003 Tu mówi twoje serce! Wszczepione do klatki piersiowej (z podłączeniem do jednej z komór serca) urządzenie wielkości pudełka zapałek może monitorować pracę serca i bezzwłocznie przekazywać dane lekarzowi nawet... 75
  • "Titanic" Hellady 16 lut 2003 Robert Ballard odnalazł najstarszy wrak statku starożytnej Grecji 76
  • Iloraz długowieczności 16 lut 2003 Inteligentniejsi żyją zdrowiej i dłużej 78
  • Koszmar Parkinsona 16 lut 2003 Zaburzenia snu są często sygnałem schorzeń neurologicznych 79
  • Bez granic 16 lut 2003 Bunkier widmo Colin Powell, amerykański sekretarz stanu, zademonstrował Radzie Bezpieczeństwa ONZ taśmy z nagraniami, na których iraccy oficerowie rozmawiają o możliwości posiadania "zakazanej" amunicji i... 80
  • Bankrut Schröder 16 lut 2003 Kanclerz Niemiec zawarł samobójczy sojusz ze związkowcami Jak to pięknie, że teraz znowu można przejechać od Alp do Morza Północnego przez same zaprzyjaźnione kraje" - zauważył popularny polityk bawarskiej CSU Michael Glos. 82
  • As z rękawa SPD 16 lut 2003 Wolfgang Clement następcą Schrödera? 84
  • Kalifat wolnego świata 16 lut 2003 Nie zdążymy się nawet obejrzeć, a już będzie po wszystkim. Wtedy wreszcie wszyscy swobodnie odetchną, bo pozbędziemy się tego wariata Husajna. Jak tylko Amerykanie "posprzątają" w Bagdadzie, od razu zrobi się ruch w biznesie nad całą Zatoką Perską. Irak to przecież duży i... 86
  • Siła przyciągania 16 lut 2003 Rozmowa z BENJAMINEM R. BARBEREM, politologiem, byłym doradcą Billa Clintona 88
  • Tarcza wodza 16 lut 2003 Husajn nie zawaha się zagazować Irakijczyków 90
  • Rok to wyrok 16 lut 2003 Rosja spycha Ukrainę na szlak przetarty przez Łukaszenkę 91
  • Cytat dyplomatyczny - Potęga kłamstwa 16 lut 2003 Wierzyć w kłamstwo jest łatwiej niż mu zaprzeczyć 93
  • Menu 16 lut 2003 Polska W 80 lat dookoła świata Olgierd Budrewicz powtarza, że w życiu trzeba mieć pasje i chcieć je realizować. On sam ma je trzy: podróże, pisanie i Warszawę. Dwie pierwsze stały się jego sposobem na życie. Budrewicz kończy... 94
  • Bóg w Hollywood 16 lut 2003 W tym roku Oscary przyznane zostaną filmom klasycznym, nie przenoszącym widza w świat wirtualny. Kto w kolejce po statuetki? 98
  • Gra pośladków 16 lut 2003 George Clooney wypina siź na wizerunek słodkiego przystojniaka 102
  • Kino Tomasza Raczka 16 lut 2003 Recenzje filmów: Solaris i wszytsko albo nic 103
  • Klęska mistrzów 16 lut 2003 Nowe przedstawienia Hanuszkiewicza, Lupy i Bradeckiego są nudne i wtórne 104
  • Płyty Kuby Wojewódzkiego 16 lut 2003 Recenzje płyt 105
  • Bezustanna jasność 16 lut 2003 "Bezsenność" Christophera Nolana śmiało łączy tradycyjny czarny kryminał z kinem artystycznym i autorskim 106
  • Pomylka 16 lut 2003 Jak wszyscy byli zdobywcy telewizyjnego Wiktora biorę corocznie udział w wyborach kolejnych laureatów. W tym roku na wydrukowanej na kredowym papierze liście kandydatów znajdował się dwukrotnie Piotr Bałtroczyk: w rubryce osobowość telewizyjna jako Bartołczyk i w rubryce... 108
  • Życie jest (tele)nowelą 16 lut 2003 Życie polityczne w Polsce przypomina telenowelę. Nie ma obawy, że wyjeżdżając na jakiś czas z kraju, można stracić wątek. Po dwóch tygodniach sprawy (z drobnymi wyjątkami) znajdują się dokładnie w tym samym miejscu co przed... 108
  • Organ Ludu 16 lut 2003 TRYBUNA PRZYMIERZA MIĘDZY DAWNYMI A MŁODYMI Nr 7 (20) Rok wyd. 2 WARSZAWA, poniedziałek 10 lutego 2003 r. Cena + VAT + ZUS + winieta Gospodarska troska I sekretarza Partii i rządu Edwarda Millera Wizyta w hollywoodzkiej fabryce I sekretarz z... 109
  • Świńskie zabawki 16 lut 2003 Andrzej Lepper, który w wielkim stylu powrócił do łask telewizji, problemy świń zna dobrze, bo od lat walczy o dostęp do koryta 110