Rok to wyrok

Rok to wyrok

Dodano:   /  Zmieniono: 
Rosja spycha Ukrainę na szlak przetarty przez Łukaszenkę
Kacapy, precz!" - transparent tej treści witał w Kijowie rosyjskiego prezydenta, który wraz z Leonidem Kuczmą uroczyście inaugurował Rok Rosyjski na Ukrainie. O ile jednak na ulicach miasta Władimir Putin mógł spotkać niechętnych sobie demonstrantów, o tyle gdy w centrum kongresowym powiedział o "woli i dążeniu obu narodów, aby być razem", przedstawiciele rządzącej elity przyjęli to gromkimi oklaskami.
Rozpoczęty 27 stycznia Rok Rosyjski jest odpowiedzią na ubiegłoroczny Sezon Ukraiński w Federacji Rosyjskiej. Koncerty ukraińskich zespołów w Moskwie czy Nowosybirsku interesowały jednak nielicznych. Tymczasem ekspansja języka i kultury rosyjskiej na Ukrainie może zepchnąć Kijów na szlak przetarty już przez Aleksandra Łukaszenkę.

Powrót Rosji na kresy
Kiedy rozmawiamy w Polsce o Białorusi czy Ukrainie, nieodmiennie powraca słowo kresy, którym określaliśmy te ziemie w przeszłości. Podobnego pojęcia używali Rosjanie. Dla nich Kijów i Mińsk były kresami imperium, należały do cywilizacji wielkoruskiej. Po okresie osłabienia rosyjskich wpływów na tych terenach w początku lat 90. XX wieku ekipa Władimira Putina przystąpiła do kontrofensywy. Szanse jej powodzenia wzrosły znacznie od czasu, gdy Ameryka wypowiedziała wojnę terrorystom. Rosja okazuje się w tej walce lojalnym i wartościowym partnerem USA. W efekcie Waszyngton coraz mniej chętnie deklaruje poparcie dla Gruzji czy Ukrainy, nie mówiąc o Białorusi. Demonstracyjna odmowa przyznania prezydentowi Łukaszence wizy na szczyt NATO w Pradze była aktem jednoznacznym politycznie. Łukaszenka, który wszedł w konflikt z Rosją, licząc na wsparcie Zachodu, już kilka dni po szczycie sojuszu przyjął większość warunków stawianych przez Moskwę, umożliwiając w ten sposób rozbiór białoruskiej gospodarki przez rosyjskich oligarchów i godząc się na wprowadzenie rosyjskiej waluty w swoim kraju.
Eduard Szewardnadze usłyszał w ostatnim tygodniu stycznia z ust zastępcy sekretarza stanu, że USA nie sprzeciwiają się rosyjskim bombardowaniom Gruzji (dodano - w pościgu za terrorystami), a Ukraińcy już drugi rok z kolei liczą straty spowodowane drastycznym obcięciem pomocy ekonomicznej z USA i muszą się nieustannie tłumaczyć z eksportowania broni do Iraku.
Tłumaczenie tych gestów na język realnej polityki może być tylko jedno. Amerykanie uznali niedawnych partnerów z Tbilisi i Kijowa za obywateli "bliskiej zagranicy" Rosji i nie będą się przeciwstawiać wzrostowi wpływów Moskwy na obszarze dawnego ZSRR. Rosjanie zaś przypomnieli sobie o recepcie carycy Katarzyny II, że "Ukrainy nie należy drażnić, ale brać ją łagodnie".

Połykanie Ukrainy
Stosunki rosyjsko-ukraińskie od kilku lat się poprawiają. Rosjanie są głównym inwestorem na Ukrainie, dominują w sektorze energetycznym, kontrolują rafinerie i rurociągi. W ubiegłym tygodniu po latach sporów podpisano porozumienie o wytyczeniu granicy lądowej. Kuczma, coraz wyraźniej izolowany przez Zachód, znajduje w Putinie życzliwego rozmówcę. Ceną za to jest zgoda na kulturową dominację Rosji na Ukrainie, zwłaszcza w sferze popkultury.
W ukraińskiej telewizji (większość kanałów przynajmniej w części jest rosyjskojęzyczna) południowoamerykańskie opery mydlane zostały wyparte przez rosyjskie seriale kryminalne. W radiu dominuje popsa, muzyczne "disco ruso", nieco bardziej popowe niż disco polo. W kinach wyświetlane są zachodnie filmy z rosyjskim dubbingiem, a na Petriwce, największym kijowskim targu książek, jedynie trzy spośród kilkudziesięciu stoisk sprzedają literaturę ukraińską. Nic dziwnego zresztą, oblicza się, że w ofercie księgarskiej na jeden tytuł ukraiński przypada 57 rosyjskich. Co więcej, wydawane w Rosji książki - mimo wysokich ceł - są często tańsze od ukraińskich - to ekonomiczny fenomen, którego nikt nie umie przekonująco wytłumaczyć. Podobnie jak tego, dlaczego gazetę "Izwiestia" można taniej kupić w Kijowie niż w Moskwie.
Ukraina nie jest jednorodna językowo. Po ukraińsku mówi się w Galicji, w centrum kraju króluje surżyk, gwara swobodnie mieszająca rosyjski i ukraiński, wschód jest raczej rosyjskojęzyczny, a jeśli ktoś mówi po ukraińsku na Krymie, to znaczy, że przyjechał na urlop. Podczas ubiegłorocznego spisu powszechnego 67 proc. obywateli jako język ojczysty zadeklarowało ukraiński, a 30 proc. rosyjski. W tej sytuacji rosyjska oferta kulturalna - silniejsza i bardziej zróżnicowana od ukraińskiej - jest atrakcyjna. Tym bardziej że wielu Ukraińców nie widzi wyraźnej granicy między własną i rosyjską kulturą, nic dziwnego zresztą, w końcu w rosyjskiej się wychowali. Jeszcze 15 lat temu ukraińskich twórców oficjalnie reprezentowały zespoły mandolinistów i ludowe chóry, a Ałła Pugaczowa czy Nikita Michałkow nie zaliczali się do "obcych".
Co więcej, ukraińska kultura jest na przegranej ekonomicznie pozycji. Po rosyjsku mówi zdecydowana większość mieszkańców miast - główny odbiorca i grupa docelowa kampanii reklamowych. Trzeba jeszcze uwzględnić siłę schematów. Jednym z socjotechnicznych sukcesów ZSRR było wpojenie Ukraińcom kompleksu własnego języka, przekonania, że to język wsi. Związek Sowiecki się rozpadł, kompleksy zostały.

Słaba polska karta
Gra o opanowanie przestrzeni kulturowej jeszcze się toczy. Prozachodnia część elit i mieszkańcy zachodniej Ukrainy spoglądają w kierunku Polski. Naszego języka uczy się 100 tys. Ukraińców, popularne są polskie stacje telewizyjne, choć dostęp do nich jest coraz trudniejszy. Po wprowadzeniu wiz w lipcu trudniej będzie Ukraińcom odwiedzać zachodniego sąsiada.
W stronę Warszawy zwraca się prezydent Kuczma i jego polityczne otoczenie. Mimo wszystko nie chcą być Białorusią bis. Nawet jeżeli interesy gospodarcze i związki klanów oligarchicznych popychają władze w Kijowie na wschód, to polityczny instynkt samozachowawczy każe im szukać szans na zachodzie. Tyle że polityka gestów uprawiana od lat przez prezydenta Kwaśniewskiego już nie wystarczy. Potrzebne jest zaangażowanie inwestycyjne polskich firm i rozwiązanie dramatycznie trudnego problemu wizowego. W roku 2003 nie będzie o to łatwo. Okrągła rocznica rzezi, jakich dopuścili się nacjonaliści ukraińscy na polskiej ludności Wołynia w 1943 r., może zostać wykorzystana do podgrzania nastrojów niechęci po obu stronach Sanu.
Polska jest naszym strategicznym partnerem - powtarzają ukraińscy politycy. Niepodległa Ukraina jest gwarancją niepodległości Polski - powtarzają za Zbigniewem Brzezińskim zarówno Jarosław Kaczyński, jak i Aleksander Kwaśniewski. To puste deklaracje, przynajmniej na razie. Tymczasem Rok Rosji na Ukrainie może się okazać w Kijowie początkiem rosyjskiego stulecia.

Jerzy Marek Nowakowski
Współpraca: Marek Zapór
Kijów
Ukraińskie iskrzenia
16 września 2000
Zabójstwo opozycyjnego dziennikarza Georgija Gongadze. Ujawniono fragmenty nagrań magnetofonowych, rzekomo dokonanych przez byłego ochroniarza prezydenta, które mają świadczyć o związkach Leonida Kuczmy z tym morderstwem. Początek najpoważniejszego kryzysu politycznego od proklamowania niepodległości Ukrainy.

13 lutego 2001
Wydano nakaz aresztowania Julii Tymoszenko, byłej wicepremier i działaczki opozycyjnej. Oskarżono ją o korupcję oraz kradzież rosyjskiego gazu ziemnego. Tymoszenko trafiła na miesiąc do więzienia, ostatecznie 2 kwietnia Sąd Najwyższy uchylił nakaz.

9 marca 2001
Wybuchają największe od rozpoczęcia kryzysu politycznego demonstracje antyprezydenckie. Opozycja zakłada w centrum Kijowa miasteczko namiotowe, dochodzi do manifestacji ulicznych i starć z policją.

26 kwietnia 2001
Oligarchowie ukraińscy, niezadowoleni z polityki gospodarczej premiera Wiktora Juszczenki, doprowadzają do dymisji jego prozachodniego rządu.

16 września 2002
Opozycja rozpoczyna akcję "Powstań, Ukraino", żądając odejścia Kuczmy. W Kijowie odbywa się największa od lat manifestacja uliczna. Tydzień później troje opozycyjnych liderów: Ołeksandr Moroz, Petro Symonenko i Julia Tymoszenko, blokuje studio państwowej telewizji, domagając się prawa występu na żywo.

23 września 2002
Stany Zjednoczone oskarżają Ukrainę o sprzedaż systemów radarowych Kolczuga do Iraku. Kijów odrzuca oskarżenia.
Więcej możesz przeczytać w 7/2003 wydaniu tygodnika e-Wprost.

Archiwalne wydania Wprost dostępne są w specjalnej ofercie WPROST PREMIUM oraz we wszystkich e-kioskach i w aplikacjach mobilnych App StoreGoogle Play.

Współpraca:
 0

Spis treści tygodnika Wprost nr 7/2003 (1055)

  • Na stronie - Zrób to sam! 16 lut 2003 Nie ma żadnej afery Rywina. Jest epokowy wynalazek Rywina, który przejdzie do historii, podobnie jak koło, druk, telefon czy Internet. 3
  • Trybunał sejmowy 16 lut 2003 Kim są członkowie "grupy trzymającej władzę", na którą w rozmowie z Adamem Michnikiem powoływał się Lew Rywin, domagając się łapówki od Agory? To starają się ustalić posłowie z komisji śledczej,... 8
  • Dossier 16 lut 2003 JÓZEF ŻYCIŃSKI arcybiskup, metropolita lubelski "Nie bądźmy jedynymi sprawiedliwymi. W każdym kraju można spotkać osoby, które spryt kochają bardziej niż uczciwość i zasady moralne" Program I Polskiego Radia... 9
  • Z życia koalicji 16 lut 2003 Nie wiemy, czy ktoś to w końcu opublikuje, ale po Warszawie już krążą całkiem nieoficjalnie zdobyte billingi rozmów z komórki Lwa Rywina z lipca zeszłego roku. Wynika z nich jasno, że tuż po spotkanku z Michnikiem pan Lew... 10
  • Z życia opozycji 16 lut 2003 Chłopy blokują drogi, znaczy się idzie wiosna. Nie zważając na parszywą pogodę, zwolennicy Andrzeja Leppera opuścili ciepłe domostwa i rozstawili się na kilku ważnych trasach. Podobno na blokadach widziano także przedstawicieli Ligi... 11
  • M&M 16 lut 2003 Łapówka (nie) kontrolowana - felieton Marka majewskiego 12
  • Playback 16 lut 2003 12
  • Omijaj Polskę 16 lut 2003 Ponad połowa z siedmiuset przebadanych przez Centrum Badań Marketingowych Indicator (na zlecenie Państwowej Agencji Inwestycji Zagranicznych) przedstawicieli firm z zagranicznym kapitałem uważa, że nasze prawo przeszkadza w działalności gospodarczej! 12
  • Fotoplastykon 16 lut 2003 14
  • Poczta 16 lut 2003 Listy od czytelników 16
  • Kadry 16 lut 2003 17
  • Na złe i na najgorsze 16 lut 2003 W opiece medycznej dopiero teraz - a właściwie należałoby powiedzieć: wreszcie! - kończy się PRL. - Z powodu zadłużenia mamy kłopoty z zaopatrzeniem w podstawowe leki - alarmuje Bogdan Dziatkiewicz, dyrektor Wojewódzkiego Szpitala Zespolonego w Białymstoku. - W naszym ośrodku... 18
  • Polska moralność 16 lut 2003 Hipokryzja i podwójna moralność to zasady działania polskich elit 26
  • Cafe Wprost - Jestem pesymistą 16 lut 2003 Spotkanie ze ZBIGNIEWEM ZIOBRĄ, posłem PiS, członkiem komisji sejmowej badającej tzw. sprawę Rywina 30
  • Zerowanie zielonych 16 lut 2003 Po unijnym referendum Leszek Miller wyrzuci PSL z rządu. Zacznie od likwidacji kontrolowanych przez ludowców ministerstw i agencji. 32
  • Bomba płacowa 16 lut 2003 700 tysięcy pracowników nie otrzymuje regularnie wypłat 36
  • Sejm przeciw pedofilom 16 lut 2003 Posłowie chcą wyręczyć nieudolną prokuraturę w walce z pedofilską ośmiornicą 38
  • Nałęcz - Piłsudski na Husajna 16 lut 2003 Już starożytni Rzymianie mówili: chcesz pokoju, gotuj się do wojny 39
  • Giełda i wektory 16 lut 2003 Hossa Świat Faraon Rosji W Moskwie aresztowano Siergieja Mawrodiego, któremu stawiany jest zarzut popełnienia oszustwa finansowego na wielką skalę. Utworzona przez niego na początku lat 90. spółka MMM działała na zasadzie... 40
  • Amerykańska katapulta 16 lut 2003 Amerykanin W.B. Shockley wynalazł w 1949 r. tranzystor bipolarny, który zrewolucjonizował światową elektronikę. Największą fortunę na tym wynalazku zrobił jednak Akio Morita, twórca Sony, zasypując Amerykanów produktami, w których wykorzystano tranzystory. Lekcję z doświadczeń... 42
  • Trybunał budżetu 16 lut 2003 Trybunał Konstytucyjny chroni finanse państwa kosztem obywateli! 46
  • Nóż na giełdzie 16 lut 2003 Akcjonariusze amerykańskich koncernów nadzorują rady nadzorcze 48
  • Świnka roku 16 lut 2003 Najlepsze produkty świata 2002 roku według magazynu "Business Week" 52
  • Ruch postępowowsteczny 16 lut 2003 Państwa, które zabrały ludziom gospodarczą swobodę, pozbawiły ich zarazem szansy na dobrobyt 56
  • W czambuł! 16 lut 2003 Sztandarowe postaci antykomunistycznej opozycji wróciły do swoich czerwonych korzeni 57
  • Supersam 16 lut 2003 Koktajl bez wysiłku Tefal wprowadził na rynek mikser stojący Ice Crusher służący do przygotowania drinków, także tych z lodem. Urządzenie o pojemności 1,5 l jest wyposażone w specjalny nóż do kruszenia lodu i szufladę do... 58
  • Srebrne usta Zyty Gilowskiej 16 lut 2003 To słuchacze Radia Maryja najpewniej głosowali na Zytę Gilowską, posłankę Platformy Obywatelskiej, która wygrała dziesiąty plebiscyt radiowej Trójki i tygodnika "Wprost" na najzabawniejszą wypowiedź roku 2002. 59
  • Dzieci Sendlerowej 16 lut 2003 Oskar Schindler uratował 1100 Żydów, Irena Sendler - 2500 żydowskich dzieci. Ocaleni chcą zgłosić Polkę do Pokojowej Nagrody Nobla 60
  • Dollywood 16 lut 2003 Dolly Parton zbudowała sobie w Tennessee świątynię 64
  • Ślizg na Clintonie 16 lut 2003 Na imprezie pod patronatem radiowej Trójki można zjeżdżać po śniegu nawet na dziurze budżetowej 65
  • Bikont do Makłowicza, Makłowicz do Bikonta - Fasolowy zawrót głowy 16 lut 2003 Bracie! Zbliża siĘ przednówek. Wszystkie ziemniaki z piwnicy już zjedzone, mąka na wykończeniu, a do sklepu daleko, nawet groch już wyszedł, bo my, jak wiesz, lubimy grochówkę. 66
  • Mucha bojowa 16 lut 2003 Husajn przygotowuje się na tradycyjną wojnę, Bush na wojnę robotów i nowych technologii. Takich jak amerykańska mucha bojowa. 68
  • Druga płeć - Wiśniewski? Ja to kupuję! 16 lut 2003 Tym, którzy obejrzeli "Gwiazdora", lider Ich Troje przestał się jawić jako dziwoląg o czerwonych włosach i z piercingiem na twarzy 70
  • Taniec ze związanymi nogami 16 lut 2003 Jak w II RP przedsiębiorcy zmagali się z biurokracją, fiskalizmem i korupcją 72
  • Know-how 16 lut 2003 Tu mówi twoje serce! Wszczepione do klatki piersiowej (z podłączeniem do jednej z komór serca) urządzenie wielkości pudełka zapałek może monitorować pracę serca i bezzwłocznie przekazywać dane lekarzowi nawet... 75
  • "Titanic" Hellady 16 lut 2003 Robert Ballard odnalazł najstarszy wrak statku starożytnej Grecji 76
  • Iloraz długowieczności 16 lut 2003 Inteligentniejsi żyją zdrowiej i dłużej 78
  • Koszmar Parkinsona 16 lut 2003 Zaburzenia snu są często sygnałem schorzeń neurologicznych 79
  • Bez granic 16 lut 2003 Bunkier widmo Colin Powell, amerykański sekretarz stanu, zademonstrował Radzie Bezpieczeństwa ONZ taśmy z nagraniami, na których iraccy oficerowie rozmawiają o możliwości posiadania "zakazanej" amunicji i... 80
  • Bankrut Schröder 16 lut 2003 Kanclerz Niemiec zawarł samobójczy sojusz ze związkowcami Jak to pięknie, że teraz znowu można przejechać od Alp do Morza Północnego przez same zaprzyjaźnione kraje" - zauważył popularny polityk bawarskiej CSU Michael Glos. 82
  • As z rękawa SPD 16 lut 2003 Wolfgang Clement następcą Schrödera? 84
  • Kalifat wolnego świata 16 lut 2003 Nie zdążymy się nawet obejrzeć, a już będzie po wszystkim. Wtedy wreszcie wszyscy swobodnie odetchną, bo pozbędziemy się tego wariata Husajna. Jak tylko Amerykanie "posprzątają" w Bagdadzie, od razu zrobi się ruch w biznesie nad całą Zatoką Perską. Irak to przecież duży i... 86
  • Siła przyciągania 16 lut 2003 Rozmowa z BENJAMINEM R. BARBEREM, politologiem, byłym doradcą Billa Clintona 88
  • Tarcza wodza 16 lut 2003 Husajn nie zawaha się zagazować Irakijczyków 90
  • Rok to wyrok 16 lut 2003 Rosja spycha Ukrainę na szlak przetarty przez Łukaszenkę 91
  • Cytat dyplomatyczny - Potęga kłamstwa 16 lut 2003 Wierzyć w kłamstwo jest łatwiej niż mu zaprzeczyć 93
  • Menu 16 lut 2003 Polska W 80 lat dookoła świata Olgierd Budrewicz powtarza, że w życiu trzeba mieć pasje i chcieć je realizować. On sam ma je trzy: podróże, pisanie i Warszawę. Dwie pierwsze stały się jego sposobem na życie. Budrewicz kończy... 94
  • Bóg w Hollywood 16 lut 2003 W tym roku Oscary przyznane zostaną filmom klasycznym, nie przenoszącym widza w świat wirtualny. Kto w kolejce po statuetki? 98
  • Gra pośladków 16 lut 2003 George Clooney wypina siź na wizerunek słodkiego przystojniaka 102
  • Kino Tomasza Raczka 16 lut 2003 Recenzje filmów: Solaris i wszytsko albo nic 103
  • Klęska mistrzów 16 lut 2003 Nowe przedstawienia Hanuszkiewicza, Lupy i Bradeckiego są nudne i wtórne 104
  • Płyty Kuby Wojewódzkiego 16 lut 2003 Recenzje płyt 105
  • Bezustanna jasność 16 lut 2003 "Bezsenność" Christophera Nolana śmiało łączy tradycyjny czarny kryminał z kinem artystycznym i autorskim 106
  • Pomylka 16 lut 2003 Jak wszyscy byli zdobywcy telewizyjnego Wiktora biorę corocznie udział w wyborach kolejnych laureatów. W tym roku na wydrukowanej na kredowym papierze liście kandydatów znajdował się dwukrotnie Piotr Bałtroczyk: w rubryce osobowość telewizyjna jako Bartołczyk i w rubryce... 108
  • Życie jest (tele)nowelą 16 lut 2003 Życie polityczne w Polsce przypomina telenowelę. Nie ma obawy, że wyjeżdżając na jakiś czas z kraju, można stracić wątek. Po dwóch tygodniach sprawy (z drobnymi wyjątkami) znajdują się dokładnie w tym samym miejscu co przed... 108
  • Organ Ludu 16 lut 2003 TRYBUNA PRZYMIERZA MIĘDZY DAWNYMI A MŁODYMI Nr 7 (20) Rok wyd. 2 WARSZAWA, poniedziałek 10 lutego 2003 r. Cena + VAT + ZUS + winieta Gospodarska troska I sekretarza Partii i rządu Edwarda Millera Wizyta w hollywoodzkiej fabryce I sekretarz z... 109
  • Świńskie zabawki 16 lut 2003 Andrzej Lepper, który w wielkim stylu powrócił do łask telewizji, problemy świń zna dobrze, bo od lat walczy o dostęp do koryta 110