Strefa bezprawia

Strefa bezprawia

Dodano: 
Najniebezpieczniejsze dzielnice Warszawy, Łodzi, Krakowa, Wrocławia, Poznania, Gdańska, Katowic i Szczecina
Najniebezpieczniejsze dzielnice Warszawy, Łodzi, Krakowa, Wrocławia, Poznania, Gdańska, Katowic i Szczecina

Warszawska Praga-Północ, gdańskie Dolne Miasto, łódzkie Bałuty czy wrocławskie Krzyki to kryminalne getta. Wchodząc tam po zmroku, a często także w dzień, możemy zostać pobici czy okradzeni. Niektóre z tych miejsc wyróżniały się wysoką przestępczością już przed II wojną światową. Kryminalne getta są praktycznie wyłączone z normalnego życia ekonomicznego i społecznego. Uciekają stamtąd firmy, a inwestorzy nie chcą kupować wolnych parceli.

Syndrom wybitej szyby
W marcu 1982 r. George Kelling i James Q. Wilson opublikowali w "The Atlantic Monthly" artykuł "Wybite szyby". Autorzy stwierdzili w nim, że nieład i bałagan mogą doprowadzić do wciągnięcia lokalnej społeczności w "orbitę działań przestępczych". Jedna wybita szyba prowokuje do wytłuczenia pozostałych, jeśli nikomu to nie przeszkadza. Gdy już nie ma żadnej szyby, mieszkańcy oraz osoby odwiedzające takie miejsce mogą dojść do wniosku, że nikt nie odpowiada za pozbawiony szyb budynek, a w końcu całą ulicę czy kwartał. W takich miejscach natychmiast pojawiają się przestępcy, którzy podporządkowują sobie obywateli.
Na Pradze-Północ w ubiegłym roku padł niechlubny rekord: jednego dnia do mieszkańców domów przy ulicy Brzeskiej wysłano 400 wezwań do sądu - w sprawach pobić, rozbojów i kradzieży. Przy ulicy Ząbkowskiej (także na Pradze-Północ) przed kilkoma laty stanął apartamentowiec. Do dzisiaj inwestor nie może znaleźć chętnych na wynajem wielu mieszkań, choć proponuje już bardzo
niskie ceny. Kandydatów odstrasza wysoka przestępczość w okolicy. Przekonali się o tym dziennikarze "Życia", którego redakcja mieściła się przy ulicy Jagiellońskiej. Jeden z nich trzykrotnie został pobity i obrabowany. Od innych wymuszano haracze.
W Gdańsku co czwarte przestępstwo popełniane jest na Dolnym Mieście. Kwadrat ulic Świętej Barbary, Angielskiej Grobli, Długich Ogrodów i Siennickiej zyskał u gdańszczan miano "bandyckiego zagłębia". Niemal codziennie przechodzące tamtędy kobiety tracą torebki (na tzw. wyrwę). Niebezpiecznie jest także w Nowym Porcie, szczególnie na ulicy Wolności. Na łódzkich Bałutach króluje tzw. limanka, czyli przestępcy operujący w rejonie ulic Limanowskiego, Wojska Polskiego i Ceglanej. W ubiegłym roku w tym rejonie skradziono 1180 samochodów. Na Bałutach zdarza się też najwięcej ataków na tle seksualnym
- połowa wszystkich gwałtów w Łodzi przypada na tę dzielnicę.

Przestępcza urbanistyka
Niebezpieczne dzielnice łączy podobieństwo pod względem urbanistycznym. Układ wąskich ulic oraz połączone z sobą podwórka umożliwiają ucieczkę z miejsca przestępstwa. Taka zabudowa dominuje w kryminalnych gettach Warszawy, Gdańska, Katowic, Łodzi czy Szczecina. Na gdańskim Dolnym Mieście przestępcy znikają w labiryncie opuszczonych zakładów mięsnych.
- Wokół zrujnowanych i zaniedbanych budynków szybko tworzy się podkultura marginesu. Gdy takie jądro już powstanie, zaczyna ściągać ludzi marginesu z całego miasta. W takich miejscach panuje silna solidarność, bo ofiarami przestępców padają praktycznie tylko osoby z zewnątrz - mówi dr Paweł Moczydłowski, socjolog, specjalista w dziedzinie resocjalizacji.
W Poznaniu, Krakowie czy Wrocławiu przestępczymi enklawami są najczęściej blokowiska. Nie ma tam typowego dla starych dzielnic podziału na swój - obcy. Napadu czy rozboju może się spodziewać każdy. Na wrocławskich Krzykach najniebezpieczniejsze są ulice Porzeczkowa, Dereniowa i Agrestowa. Na poznańskim Nowym Mieście najwięcej pobić, rozbojów i kradzieży zdarza się w rejonie ulic Komandoria, Chartowo i Inflacka. W krakowskiej Nowej Hucie najniebezpieczniejsze są osiedla: Teatralne (kwadrat ulic Obrońców Krzyża, Ludźmierska, Andersa i Kocmyrzowska), Centrum "C" (między aleją Przyjaźni i ulicą Andersa) oraz Urocze (ulice Żeromskiego, Ludźmierska i Rydza-Śmigłego). Wszędzie tam jest niebezpiecznie nawet w dzień.
W Katowicach przestępcy działają głównie w śródmieściu - w rejonie węzłów komunikacyjnych i dworca kolejowego - gdzie dominuje zwarta stara zabudowa. W 2002 r. trzykrotnie wzrosła tu (w stosunku do 2001 r.) liczba pobić i rozbojów. Szczególnie niebezpiecznie jest w rejonie wąskich ulic Lompy, Sienkiewicza i Podgórnej. Równie niebezpieczne jest śródmieście Szczecina, a szczególnie kwartał ulic Grodzka, Farna, Niepodległości i plac Żołnierza. Przechodnie są wciągani do bram starych budynków, bici i okradani. Wyjątkowo złą sławę ma ulica Parkowa, na granicy śródmieścia i Niebuszewa. Według szczecinian, każdy mieszkaniec płci męskiej w tym rejonie "siedział, siedzi lub będzie siedział".


Co zrobić z niebezpiecznymi dzielnicami?
Pod koniec lat 90. w Katowicach, Gliwicach, Zabrzu, Bytomiu, Sosnowcu, Chorzowie, Szczecinie wprowadzono chicagowski program CAPS (Chicago Alternative Policing Strategy - Alternatywna Strategia Policyjna dla Chicago). CAPS polega na współpracy policji, społeczności lokalnej i władz miejskich. Modelowym przykładem współdziałania było oczyszczenie z przestępców Gill Parku w Chicago. Mieszkańcy okolicznych ulic wspólnie z policją zaczęli patrolować teren, a sygnały o podejrzanych osobnikach przekazywali policji. Po trzech miesiącach przestępcy wynieśli się z Gill Parku.
Po pierwszym roku od wprowadzenia programu CAPS w Katowicach (obejmował teren od placu Wolności, przez ulice 3 Maja, Mickiewicza, place Dworcowy, Szewczyka oraz Rynek, po ulicę Staromiejską i Korfantego) przestępczość spadła tam o 70 proc. Podobnie było w innych miastach objętych programem CAPS. Potem jednak program praktycznie zawieszono.
Program sanacji niebezpiecznych dzielnic realizowano też na terenie byłej NRD. Polegał on na zmianie struktury społecznej najbardziej niebezpiecznych dzielnic. Ich mieszkańcom zaproponowano przeprowadzkę do lokali o wyższym standardzie w innych dzielnicach, a opornych zachęcano finansowo. Jednocześnie na koszt samorządów i landów wyremontowano partery kamienic w starej zabudowie, przeznaczając je na sklepy i punkty usługowe. - Wystarczyło przemieścić 30 proc. mieszkańców wywodzących się z najbardziej patologicznych rodzin, żeby zmienił się klimat w takiej dzielnicy. Programy tego rodzaju powiodły się we Frankfurcie nad Odrą, Lipsku czy Chemnitz. Trzeba jednak pamiętać, że są one kosztowne, więc większości polskich miast nie będzie na to stać. Oczywiście, na dłuższą metę to się opłaca - mówi Andreas Billert, który odpowiadał za realizację programu we Frankfurcie nad Odrą.
- Oczywiście można ogromnym kosztem zmienić charakter centrum Pragi, ale wówczas przestępcy z Brzeskiej, Ząbkowskiej czy Szwedzkiej przeniosą się gdzie indziej i nadal będą niebezpieczni. To prawda, że miejsca lepiej oświetlone i estetyczniejsze mniej sprzyjają przestępcom, ale źródłem tej brutalnej przestepczości jest naturalna agresja młodych mężczyzn i to ją trzeba zwalczać - podkreśla Lech Kaczyński, prezydent Warszawy.


prof. BRUNON HOŁYST
kryminolog
Uzdrawianie niebezpiecznych dzielnic najczęściej sprowadzało się do wzmożonych kontroli policyjnych, wręcz obław. Takie akcje były prowadzone w słynnej dzielnicy rozpusty w Hamburgu, w chicagowskiej dzielnicy Loob, w londyńskim Soho, w Berlinie, a także w Caracas w Wenezueli. Znacznie skuteczniejsze jest wyburzanie starej zabudowy, na przykład pod pozorem groźby zawalenia, a następnie budowanie w tym samym miejscu nowych domów, zupełnie zmieniających charakter architektury dzielnicy. Takie działania podejmowano we Francji (Marsylia) czy w Niemczech (Drezno, Lipsk). W Warszawie dobrym przykładem jest nowo wybudowany Dworzec Wileński. W takim otoczeniu przestępcy gorzej się czują. Próby przesiedlania kryminalnych środowisk, podejmowane w kilku krajach, raczej nie były skuteczne. Ci ludzie po prostu nie chcą gdzie indziej mieszkać i nie ma sposobu, by ich do tego zmusić.

dr PAWEŁ MOCZYDŁOWSKI
socjolog, specjalista w dziedzinie resocjalizacji
Niebezpiecznych dzielnic nie zlikwiduje się, przesiedlając mieszkańców do innych części miasta. Kto miałby zresztą decydować, kogo i na jakiej zasadzie przesiedlić? Tym bardziej że tym ludziom trudno przypisać konkretne naganne czyny. Lepiej skupić się na prewencji, na przykład odpowiednio projektować miasta, gdyż urbanistyka w dużym stopniu generuje przyszłe relacje społeczne. Trzeba też podnosić standard cywilizacyjny takich dzielnic, dać perspektywy młodzieży - inne niż siedzenie na ławce i picie. Można się też starać zmienić strukturę społeczną takiej dzielnicy: dając niektórym mieszkańcom lokale o wyższym standardzie w innych miejscach, a innych, na przykład właścicieli sklepów, firm usługowych czy artystów, zachęcać do osiedlania ulgami podatkowymi.

Zero tolerancji
Metoda zastosowana w Nowym Jorku
Policja i służby miejskie reagują na wszystkie, nawet drobne wykroczenia. Dzięki temu powstaje czyste i uporządkowane otoczenie, zniechęcające do wandalizmu czy pijaństwa. Metoda ta stanowi tamę dla zuchwałości przestępców. Nawet drobne wykroczenie spotyka się z natychmiastową reakcją. Niestety, metoda ta nie ma wpływu na takie rodzaje przestępstw, jak zabójstwa i pobicia w afekcie, przemoc domową oraz przestępczość zorganizowaną. Nie skutkuje też wobec zawodowych przestępców. Wymaga również koncentracji sporych sił policyjnych, dlatego nie da się jej zastosować w całym kraju. Inną wadą jest migracja przestępców do dzielnic lub miast, gdzie nie stosuje się tej metody.

Okładka tygodnika WPROST: 13/2003
Więcej możesz przeczytać w 13/2003 wydaniu tygodnika „Wprost”
Zamów w prenumeracie lub w wersji elektronicznej:
 0

Spis treści tygodnika Wprost nr 13/2003 (1061)

  • Doktryna EUnichów 30 mar 2003 EUnuchy - mawia się czasami w Ameryce o Europejczykach. 3
  • Peryskop 30 mar 2003 Wojenne diety 22 mln zł przeznaczono na razie z budżetu MON na pokrycie kosztów udziału polskich żołnierzy w wojnie w Iraku. Według szacunków Departamentu Obrony USA, przeciętny koszt działań powietrznych podczas operacji w... 6
  • Dossier 30 mar 2003 ALEKSANDER KWAŚNIEWSKI, prezydent RP "Mówiłem to i premierowi, i Michnikowi: skierujcie to do prokuratury, bo będzie z tego nieszczęście. To był i wrzesień, i październik, i listopad. (...) Premier popełnił błąd, minister... 7
  • Z życia koalicji 30 mar 2003 Jak co tydzień donoszono o tym, że rząd Millera się kończy i pojawiło się kilka nowych nazwisk kandydatów na następcę premiera. A może Małysz? Ech, nie ma to jak liczni przyjaciele! Ma ich Aleksander Kwaśniewski, dlatego na... 8
  • Z życia opozycji 30 mar 2003 Straszne wieści! Juliusz Braun zszokował Polskę zaskakującym twierdzeniem, że stanowiska w mediach publicznych dzieliły między siebie trzy bratnie partie: SLD, PSL i Unia Wolności. Członków komisji śledczej trafił grom z jasnego... 9
  • M&M 30 mar 2003 ŻYCIE NA ŻYWO - felieton Marka Majewskiego 10
  • Playback 30 mar 2003 10
  • Złota ósemka 30 mar 2003 W finale siódmej edycji konkursu o tytuł Menedżera Roku Stowarzyszenia Menedżerów w Polsce znaleźli się Marek Czeredys, prezes zarządu grupy Arcus, Zdzisław Juchacz, dyrektor naczelny Wojskowych Zakładów Uzbrojenia Nr... 10
  • Fotoplastykon 30 mar 2003 12
  • Poczta 30 mar 2003 Listy od czytelników 14
  • Kadry 30 mar 2003 15
  • III wojna światowa 30 mar 2003 Wielkie przełomy historyczne dokonują się zwykle w sposób niedostrzegalny dla współczesnych. Tak było i kiedy upadało Imperium Rzymskie, i kiedy Wałęsa przeskakiwał mur stoczni. Kiedy George Bush podejmował decyzję o ataku na Irak wiedział, że robi krok w kierunku likwidacji... 16
  • Sztab "Wprost" 30 mar 2003 Dobę po wybuchu wojny o Irak w redakcji "Wprost" eksperci ds. obronności dyskutowali o możliwych scenariuszach konfliktu 18
  • Polowanie na kreta 30 mar 2003 W USA powstaje minibroń atomowa do niszczenia celów podziemnych 22
  • Ostatni bastion Husajna 30 mar 2003 Aby obejrzeć Bagad z loty ptaka kliknij: TU! 26
  • Biohorror 30 mar 2003 Rozmowa z KENEM ALIBEKIEM, doradcą rządu amerykańskiego ds. bioobrony, byłym szefem programów wojny bakteriologicznej w ZSRR 28
  • Maskarada 30 mar 2003 Szczepy ospy rozrzucone na stacji metra w Warszawie wywołałyby epidemię w całej Europie 30
  • Gorący balon 30 mar 2003 Jak intelektualiści chcą naprawić (czytaj: zepsuć) Rzeczpospolitą 34
  • Fucha ministra 30 mar 2003 Grzegorz Kołodko nie może się zdecydować, czy być ministrem, wykładowcą czy biegaczem 38
  • Strefa bezprawia 30 mar 2003 Najniebezpieczniejsze dzielnice Warszawy, Łodzi, Krakowa, Wrocławia, Poznania, Gdańska, Katowic i Szczecina 40
  • Orzeł z LPR 30 mar 2003 Gdyby głupota miała skrzydła, radny z LPR miałby szansę polecieć na Księżyc bez pomocy rakiety 48
  • Giełda i wektory 30 mar 2003 Hossa Świat Rio brawo Tegoroczny karnawał w Rio de Janeiro okazał się jednym z najbardziej dochodowych w ostatnich latach. Miasto zarobiło na nim 136 mln USD. Do Rio przyjechało 388 tys. turystów, w tym 70 tys. z zagranicy. Dochodzą... 50
  • Plan katastrofy 30 mar 2003 Z całego programu Kołodki pozostaną tylko wyższe podatki 52
  • Pomożecie? 30 mar 2003 Rząd zaaprobował kierunki programu naprawy finansów autorstwa wicepremiera Grzegorza Kołodki. Sęk w tym, że ów program składa się głównie z kierunków, niekiedy kilkuwariantowych. Prezentacja tendencji w reformie... 55
  • Szczękościsk Schrödera 30 mar 2003 Kanclerz nie proponuje Niemcom potu i łez, na które zasłużyli, lecz gówno i ziewanie - uważa wiceszef FDP 56
  • Ubezpieczeni na amen 30 mar 2003 Nawet dwa miliony naszych polis mogą się okazać nic niewarte W żargonie ubezpieczeniowym wypowiedzenie umowy przez klienta nazywane jest lapsem. W ostatnich dwóch latach towarzystwa ubezpieczeń na życie zanotowały około dwóch... 58
  • Kroc w przyszłość 30 mar 2003 Dlaczego McDonald's chudnie? 62
  • Bank o rządzie 30 mar 2003 Część polskiej klasy politycznej blokuje reformy i przerzuca odpowiedzialność za skutki takiego postępowania na NBP 64
  • Kapitalizmu! 30 mar 2003 Na gospodarkę wywierają wpływ ludzie, którzy mogą nam tylko zaszkodzić 65
  • Supersam 30 mar 2003 Volkswagen dla elity Na salonie motoryzacyjnym w Genewie Volkswagen zaprezentował auto z najpotężniejszym z montowanych w samochodach osobowych silnikiem Diesla. Phaeton z silnikiem o pojemności 5 litrów, mocy 313 KM i maksymalnym... 66
  • Wszechnica Wiedzy Wszelakiej 30 mar 2003 Pomyśl o wakacjach www.triada.pl Mimo że zaledwie kilka dni temu pożegnaliśmy kalendarzową zimę, wielu z nas myśli już o wakacjach i wypoczynku. Jeżeli planujemy wyjazd zagraniczny, warto odwiedzić serwis biura podróży Triada.... 67
  • Łamanie prawem 30 mar 2003 Zalegalizowanie tortur proponuje Alan Dershowitz, profesor prawa z Harvardu 68
  • Dowcip bojowy 30 mar 2003 W Internecie trwa amerykańsko--francuska wojna na dowcipy 72
  • Afryka mało dzika 30 mar 2003 Większość Afrykanów zna dzikie zwierzęta wyłącznie z opowiadań dziadków 74
  • Bikont do Makłowicza, Makłowicz do Bikonta - Gruczoły na stoły 30 mar 2003 Z podwójnąradościąodnalazłem w karcie dań uroczej krakowskiej restauracyjki Kuchnia i Wino pozycję zatytułowaną "Animelka". O co chodzi? Otóż pod nazwą tą kryje się wielki przysmak, znany jako grasica cielęca. 76
  • Panie w kabaretkach 30 mar 2003 Co łączy Catherine Zeta-Jones z posłanką Anitą Błochowiak, a Renée Zellweger z posłanką Renatą Beger? 78
  • Instytut kolaboracji 30 mar 2003 Ponad stu polskich naukowców gorliwie współpracowało z hitlerowcami. Żadnego po wojnie nie ukarano 80
  • Know-how 30 mar 2003 Wszechświat jak obwarzanek Wydaje się, że wszechświat nie musi być nieskończony we wszystkich kierunkach, jak dotychczas sądzono. Z obserwacji dokonanych w ostatnich tygodniach wynika, że w jednym kierunku może być znacznie... 83
  • Atak mikrobów 30 mar 2003 W każdej chwili może dojść do wybuchu epidemii na skalę AIDS 84
  • Odchudzanie wątroby 30 mar 2003 Paraleki kupowane w Internecie często rujnują zdrowie 88
  • Urwany film dla nastolatków 30 mar 2003 Alkoholizm jest w Polsce główną przyczyną zgonów i inwalidztwa osób w wieku 15-21 lat 89
  • Bez granic 30 mar 2003 Antywojenna wunderwaffeGdy amerykańskie samoloty zrzucają bomby na Saddama, niemieckie gołębie bombardują pacyfistów. W zeszłym tygodniu zapełnili oni ulice niemieckich miast. Atmosfera demonstracji bardziej przypominała Love Parade... 90
  • Unia outsiderów 30 mar 2003 Gdy do akcji ruszyli amerykańscy żołnierze, europolitycy zrozumieli wreszcie, że wypadli z globalnej rozgrywki 92
  • Kiosk 30 mar 2003 Zjednoczeni w upadkuThe Spectator 22.03.2003 r. "Królestwo terroru Saddama Husajna niedługo upadnie. Runie szybko, ale nie samo - jak na ironię pociągnie za sobą Organizację Narodów Zjednoczonych. No, może nie całą ONZ.... 94
  • Cel - Saddam? 30 mar 2003 Już teraz trzeba poważnie myśleć o tym, jak urządzić świat po wojnie 94
  • Menu 30 mar 2003 Kraj Mag Nowosielski "Fiasko dzisiejszej działalności artystycznej polega na tym, że współcześni twórcy próbują w geście pychy zerwać z wszelką tradycją. (...) Proszę z Lutosławskiego zrobić muzykę... 96
  • Oscary do nieśmiertelności 30 mar 2003 Honorowe Oscary naprawiają błędy Amerykańskiej Akademii Filmowej. "Chicago" Roba Marshalla jest wręcz... 100
  • Kino Tomasza Raczka 30 mar 2003 Recenzje filmów: Godziny, Show 103
  • Lewy rockowy 30 mar 2003 Wolność słowa" - tytułowa piosenka z najnowszego albumu zespołu Püdelsi wywołała panikę wśród prywatnych i publicznych nadawców. Obawiając się reakcji polityków, stacje radiowe odmówiły jej nadawania, zaś telewizyjne - poza muzycznymi - nie chcą pokazywać teledysku. Tyko fani... 104
  • Płyty Kuby Wojewódzkiego 30 mar 2003 Recenzje płyt 105
  • Perły do lamusa? 30 mar 2003 "Człowieka bez przeszłości" można porównać do "Amelii": oba filmy aż ociekają wiarą w dobrego człowieka 106
  • "Jakby" łagodzi obyczaje 30 mar 2003 Równie zdumiewającą i nieuzasadnioną karierę jak niektórzy ludzie robią niektóre słowa. Oto na przykład powszechnie nadużywany termin "zajebisty" (nadużywany zresztą zazwyczaj niezgodnie z jego znaczeniem). A nawet, nie ma co ukrywać, modny. 108
  • 3 x K 30 mar 2003 Nigdy nie sądziłem, że postacie z bajek i mitologii będą odgrywać u nas tak wielką rolę w polityce. Być może dlatego, że wychowywałem się w świecie, w którym pierwsze książki (po obowiązkowej serii "Poczytaj mi,... 108
  • Organ Ludu 30 mar 2003 Kaszanka dla wszystkich! TRYBUNA PRZYMIERZA MIĘDZY DAWNYMI A MŁODYMI Nr 13 (26) Rok wyd. 2 WARSZAWA, poniedziałek 24 marca 2003 r. Cena + VAT + ZUS + winieta Konsultacje w sprawie pogłębienia walki o pokój Tuż przed podjęciem decyzji... 109
  • My już są Amerykany 30 mar 2003 Dzięki chłopakom z Gromu i myśliwcom F-16 staniemy się Amerykanami. Leszek Miller już ćwiczy rzucanie lassem 110

ZKDP - Nakład kontrolowany