Fenomen Czech

Fenomen Czech

Dodano:   /  Zmieniono: 1
Czechy są takim państwem, jakim Polacy chcieliby widzieć Rzeczpospolitą Gdy w 1846 r. Edmund Chojecki, przyszły Charles Edmond - przyjaciel Goncourtów i Napoleona III, opublikował książkę "Czechja i Czechowie", opowiedział historię Czechów zupełnie w nowy sposób. Polacy do tej pory wiedzieli, jak i my dzisiaj, że wzięliśmy od Czechów chrześcijaństwo i żonę dla władcy, dzięki któremu weszliśmy w krąg cywilizacji europejskiej. Wiedzieli, że Jan Hus próbował reformacji przed Lutrem, a nasi wysłannicy na sobór w Konstancji bronili go przed spaleniem. Wiedzieli, że husyckie sierotki, najlepsi żołnierze Europy, pomogli Polakom uporać się z zakonem krzyżackim, a jeden z Jagiellonów był królem Czech i Węgier. No i wiedzieli, że historia Czechów skończyła się tragicznie w bitwie pod Białą Górą w roku 1620.
Bardzo nieliczni Polacy orientowali się, że w XVI wieku język czeski był dla Polaków "najcudniejszy", że Habsburgowie stracili szansę na tron polski, bo dręczyli Czechów, którzy "są z nami jeden lud", a Vilem z Rożmberku, wielki burgrabia czeski, w 1575 r. kandydował do korony polskiej, obiecując zjednoczenie Czech z Królestwem Polskim (wszyscy zazdrościli Polakom spokoju i tolerancji). Dzisiaj Czechy to dla większości Polaków Jaroslav Has�ek i dobry wojak Szwejk.
I Vaclav Havel. O Czechach nie wiemy prawie nic. I vice versa.

Potrzeba drugorzędnych poetów
W XVII i w XVIII wieku Rzeczpospolitą rozkładał moralnie i politycznie dobrobyt, odrodzenie przyszło za późno, by zachować niepodległość, ale zachowanie substancji narodowej nie budziło wątpliwości. Czech wtedy nie było. W "Królestwie Czeskim" Czesi to był tylko lud; z końcem XVIII wieku szlachta, mieszczaństwo, urzędnicy cesarstwa (austriackiego) mówili po niemiecku. Nawet propagatorzy odrodzenia Czech pisali po niemiecku!
Odrodzenie zaczęło się od patriotyzmu drugorzędnych poetów, od pierwszego czeskiego teatru, od średniego czasopisma. Ale zaczęło się też od wiary w sukces. Dwaj wielcy Słowacy, Palacky i Szafarzik - historyk i językoznawca, uznali, że trzeba się oprzeć na czeskim jako najdojrzalszym wariancie słowiańskiego języka. Na czeski zaczęto tłumaczyć zagraniczne prace naukowe, tworzono czeską terminologię. Utalentowany slawista Vaclav Hanka posunął się do tego, że sfingował średniowieczny rękopis, rzekomy pomnik języka czeskiego
- fałszerstwo udowodniono po wielu latach.
Nie było mowy o żadnych buntach - deklarowano pełną wierność cesarzowi Austrii. Pojedynczy zapaleńcy szli walczyć w polskim powstaniu listopadowym, ale nawet to było źle widziane, bo Czesi, jeśli już, woleli szukać oparcia w Rosji. Ale też w roku 1825 Czechy mogły tworzyć pierwsze komunalne kasy oszczędności - podstawę przyszłego rozwoju! W roku 1831 powstała Macierz Czeska - dla popierania wydawnictw naukowych po czesku.

Módl się, pracuj i oszczędzaj!
Podręczniki historii przejmują się kongresem słowiańskim i Wiosną Ludów w Pradze w 1848 r. (Wiedeń przypisał ją intrygom "czerwonego hrabiego" Ksawerego Branickiego i wspomnianego Edmunda Chojeckiego). Windischgraetz brutalnie stłumił powstanie Pragi. Ale istotne jest to, że Morawianie, czyli katolicy, jeszcze nie czuli się wtedy Czechami! Odbudowa narodu nie przebiegała tak łatwo, a znowu Słowacy chętnie pomagali Austrii w pacyfikacji Węgier. Wielki przemysł w Czechach należał do Niemców, Austriaków i Żydów niemieckich. Czeskie były tylko drobne warsztaty i fabryczki z kilkunastoma - góra! - robotnikami. Te zakładziki, kilkaset tysięcy pod koniec XIX wieku, rozwijały się dzięki czeskiej zapobiegliwości i owym komunalnym kasom oszczędności. Wszystko to zgodnie z hasłem: "Módl się, pracuj i oszczędzaj"! Zgodnie z innymi hasłem - "swój do swego" - chłop czeski wolał teraz handlować z ludźmi mówiącymi po czesku. Lud czytał dziesiątki czeskich gazet. A daleko tu było do luksusu politycznego Galicji, która po reformach 1868 r. w monarchii austro-węgierskiej zyskała pełną autonomię i nie umiała jej wykorzystać. Czesi jeszcze w 1905 r. nie mieli autonomii i nie stanowili nawet dwóch trzecich ludności we własnym kraju! W Pradze do roku 1861 przewagę we władzach miasta mieli Niemcy. Czeska była Akademia Sztuk Pięknych, ale niemiecka - słynna Politechnika Praska. Wielkość była zarezerwowana dla praskich Żydów piszących po niemiecku - Franza Kafki i największego z reporterów Egona Erwina Kischa.
Rzeczywistość nie uczyła Czechów buntu; możliwa była tylko przemyślna, cierpliwa praca nad własnym rozwojem - z uginaniem karku dla koniecznego pozoru. Byle przetrwać. I potem nie było inaczej - aż po rok 1989.
Nawet wielki polityk i filozof, znakomity uczony Tomasz Masaryk przed pierwszą wojną światową nie przewidywał niepodległości republiki czechosłowackiej (został potem jej ojcem). Dziwił się później, że Czesi nie umieli się w 1918 r. cieszyć z tej niepodległości. Czechy jednak niepostrzeżenie stały się już narodem z własnym poczuciem tożsamości - i z wielkimi pisarzami. Jaroslav Hasek zyskał swoim Szwejkiem światową sławę, podobnie jak Karel C�apek.
Czechy ze swą pracowitością i zorganizowaniem stały się wielką potęgą przemysłową, swoistą ojczyzną demokracji i samorządu w środkowej Europie. Podczas Kongresu Słowiańskich Kas Komunalnych w Krakowie w 1934 r. (z udziałem, oczywiście, Węgrów) przedstawiciel Czech nauczał, jak wykorzystać KKO dla rozwoju lokalnej społeczności.

Sprzedani bez wyrzutów sumienia
Wszech-Niemcom, poprzednikom hitleryzmu, podstawowe oparcie dali Niemcy z Czech. Stąd przeniosła się do Wiednia Deutsche Arbeiterpartei, późniejsza hitlerowska NSDAP! I nie było potem mowy o lojalnym obywatelstwie Czechosłowacji; kiedy Zachód sprzedał ją za złudę spokoju Niemcom w Monachium 1938 r. Hitlerowcy podczas drugiej wojny światowej traktowali Czechów jak lepszych podludzi niż Polacy: nie rozstrzeliwali ich, nie mordowali masowo - potrzebowali ich do pracy w przemyśle, który tu rozbudowali, licząc na to, że alianckie bombowce będą miały za daleko. Na miejsce po czeskich Żydach hitlerowcy przesiedlili 400 tys. Niemców z tzw. Altreichu, zaś rodzimi Niemcy pozostali zaciekłymi wrogami Czechów.
W 1945 r. Zachód sprzedał Czechy po raz drugi, tym razem - Sowietom. Bez wyrzutów sumienia: Czesi zawsze filowali ku Rosji, ich komuniści byli prawdziwą partią, nie agenturalnym marginesem. Ich rękami Sowieci dokonali w 1948 ro-ku autentycznego przewrotu, który zaowocował stalinizmem znacznie okrutniejszym i głupszym niż w Polsce. Wiosnę Praską 1968 r. armie paktu warszawskiego przy udziale Ludowego Wojska Polskiego zdeptały bezpardonowo. Zdeptały Czechów. Na następne 20 lat.
Czesi są przekonani, że aksamitną rewolucję 1989 r. zawdzięczają samym sobie. Nie wiedzą nie tylko o "okrągłym stole" i o polskim 4 czerwca. Przeciętny Czech, jak podejrzewam, nie wie nawet, że Polacy walczyli z Niemcami.

Jak uczyłem się Czechów?
Czechy to nie Vaclav Havel i jego dzielni koledzy, bo to czeskie umysły europejskie. Czechy to Bohumil Hrabal - jako Czech nie wiedział on prawie nic o Polsce leżącej na antypodach i wygadywał na jej temat różne głupstwa. Jak my o Czechach. Hrabal, ów geniusz nie odkryty w porę przez jurorów Nagrody Nobla, to kwintesencja czeskości. Po swych solidnych, przedwojennych studiach prawa, z wiedzą godną znakomitego filozofa, mógł był, środkowoeuropejski inteligent, zaczepić się na jakiejś wpółniepotrzebnej posadzie i pisać, odsiedziawszy godziny etatu. Ale Hrabal, Czech, żył wśród zwykłych Czechów; ci po codziennej pracy przy maszynach, w kotłowniach czy restauracjach - nie do wiary! - czytali wielką literaturę i rozmawiali o sztuce.
Grupę surrealistów - w epoce Gottwaldowskiego terroru - zawiązali w roku 1950 radiomechanik, introligator, lakiernik i pracownik biblioteki uniwersyteckiej (w 1952 r. radiomechanika aresztowano i skazano na osiem lat więzienia). To nie reżim zepchnął Hrabala na doły społeczeństwa; w Czechach, narodzie plebejskim, to doły były społeczeństwem. Hrabal z tego czerpał tworzywo. Reżim poza nawias odsuwał co najwyżej książki Hrabala; nawet już wydrukowane zsyłał na przemiał.
44 lata temu w Pradze dostałem Hrabala "Taneczni hodiny pro starszi a pokroczile" ("Lekcje tańca dla starszych i zaawansowanych"). Przeczytałem je po czesku dla Tamary Kovaczikowej, najpiękniejszej wtedy kobiety Pragi, mojej dziennikarskiej tam cicerone. Jej mąż, Lajo, przedwojenny fachowiec, był wicedyrektorem Narodnej Sztatnej Banki - banku centralnego Czechosłowacji. Ten wspaniały, dorodny mężczyzna (stąd nikomu nie wpadało do głowy zalecać się do Tamary) w niedziele zabierał mnie do pobliskiej małej piwiarni na Letniej Pradze. Siadaliśmy przy drewnianym stole z okolicznymi majstrami i robotnikami, z którymi Lajo był po imieniu, i gawędziliśmy swobodnie o wszystkim, przerywając, gdy wchodził ktoś, na czyj widok jeden ze starych majstrów mrugał porozumiewawczo do Laja. Tego majstra z synami spotkałem wieczorem na premierze spektaklu ze scenografią Svobody. A mogłem i uścisnąć dłoń profesora słynnej Politechniki Praskiej, zamiatającego ulice jeszcze w 1960 r. (u nas nawet za stalinizmu naciski ideologiczne nie tykały wytrzymałości materiałów).
Odnalazłem Kovaczików w roku 1981; Lajo, usunięty za poparcie Praskiej Wiosny, nie poznawał mnie - po udarze mózgu. Tacy bezrobotni po 1968 r. czasem dwa lata nie wychodzili z domu, żeby ich nie zgarnięto z ulicy do obozu pracy.
Nie mamy się co porównywać z Czechami. Swojej skrzętności i skrupulatności uczyli się w historii, w której najbardziej bohaterski czeski lotnik walczył razem z Polakami w ich słynnym Dywizjonie 303. To nie przypadek.
Więcej możesz przeczytać w 28/2004 wydaniu tygodnika e-Wprost.

Archiwalne wydania Wprost dostępne są w specjalnej ofercie WPROST PREMIUM oraz we wszystkich e-kioskach i w aplikacjach mobilnych App StoreGoogle Play.

 1
  • Micza   IP
    Hezka Morava, ne jsem vedel, ze byla katolicka, UZ JE? Jak je ted ?

    Spis treści tygodnika Wprost nr 28/2004 (1128)

    • Wprost od czytelników 11 lip 2004 Powrót cenzury? Środowisko naukowe zajmujące się w badaniach różnymi aspektami seksualności człowieka i zagadnieniami dotyczącymi edukacji czuje się zaniepokojone próbami wstrzymania realizacji projektu badawczego... 3
    • Na stronie - Hipokryzys 11 lip 2004 Obecny rząd jest najwyższą formą hipokryzjokracji Składnikiem życia, bez którego byłoby ono niemożliwe, a którego nadmiar niszczy społeczeństwo, jest hipokryzja. Każdy z nas jest w mniejszym czy większym stopniu hipokrytą, ale nieliczni zdają sobie z tego sprawę. Dzięki temu... 3
    • Skaner 11 lip 2004 Antypuczysta Siemiątkowski Andrzej Milczanowski w grudniu 1995 r. chciał obalić rząd Oleksego i ustanowić gabinet ocalenia narodowego z sobą na czele - tak zeznał, jak dowiedzieliśmy się nieoficjalnie z kilku źródeł, w... 8
    • Dossier 11 lip 2004 ZBIGNIEW SIEMIĄTKOWSKI były szef Agencji Wywiadu W tej chwili obowiązuje sezon polowań na czerwonego Program III Polskiego Radia LEW RYWIN producent filmowy Nie zamierzam dawać satysfakcji Michnikowi. Nawet jeśli będę żebrakiem, to pod... 9
    • Sawka 11 lip 2004 10
    • Kadry 11 lip 2004 11
    • Licznik 11 lip 2004 1 zielony ogr nosi imię Shrek 2. część filmu można oglądać obecnie w kinach 4 części filmu planuje się nakręcić 5 lat trwało przygotowanie pierwszej części "Shreka" 55 kopii "Shreka 2" będzie pokazywanych w... 11
    • Playback 11 lip 2004 13
    • M&M 11 lip 2004  WYPRZEDZAMY UNIĘ!!! Gdy w małżeństwie postępowym dwaj faceci: jeden psychol, drugi z tych, co lubią dzieci, zechcą syna, to nauka już za chwilę stworzy z nich krzyżówkę, zwaną p s y c h o f i le m. A nas, chociaż naukowo... 13
    • Poczta 11 lip 2004 Kompleks Kotańskiego Wartykule "Kompleks Kotańskiego" (nr 25) pogląd, iż "aż 75 proc. pacjentów drastycznie odciętych od narkotyków wraca do nałogu", został błędnie przypisany Krzysztofowi Leszowi,... 13
    • Nałęcz - Kurze zęby 11 lip 2004 Likwidację Senatu zauważyliby jedynie zmartwieni tym faktem senatorowie i budżet, który odczułby ulgę Chyba nikt w Polsce nie potrafi organizować swoich urodzin z takim rozmachem jak Senat. Jeszcze nie obeschły kieliszki po szampanie wypitym podczas wielkiej fety... 14
    • Z życia koalicji 11 lip 2004 Aleksandry Jakubowskiej nie można porównywać do płatnego zabójcy, bo to ją obraża. A obrażać pani eksminister się nie godzi - uznał tak sąd i kazał Pawłowi Śpiewakowi Jakubowską przepraszać. Proszę wysokiej sędzi... 16
    • Z życia opozycji 11 lip 2004 Posłowi PiS Pawłowi Poncyliuszowi urodziła się córeczka. Oczywiście, gratulujemy, ale martwi nas fakt, że rodzice chcą jej dać na imię Zuzanna. Nie wiemy, czy to pomoże posłowi w karierze. A nie lepiej by było Lech albo... 17
    • Fotoplastykon 11 lip 2004 Henryk Sawka www.przyssawka.pl 18
    • Wakacje pedofilów 11 lip 2004 Uwaga rodzice: dwie trzecie przestępstw pedofilii zdarza się podczas kolonii i obozów Interesuje się tobą policja. Chyba namierzyli twój IP [identyfikator komputera w sieci]. Jeśli masz w domu coś trefnego, szybko się tego pozbądź - informował przez telefon psychologa... 20
    • Pogotowie antypedofilskie 11 lip 2004 W czacie z seksuologami prof. Zbigniewem Lwem-Starowiczem i dr. Stanisławem Dulką oraz Joanną Winiarską, koordynatorem programu Stacja, wzięło udział ponad stu internautów 24
    • Stan wojenny 11 lip 2004 Posłowie SLD będą musieli otwarcie zaatakować rząd i prezydenta albo pogrążą się w niebycie Wyniszczająca wojna pozycyjna będzie się toczyć w Sejmie oraz między Sejmem a rządem do końca kadencji. Rząd jest zbyt słaby, by forsować swoje pomysły, zaś opozycja zbyt słaba, by... 28
    • Sztukmistrzowie z Nalewek 11 lip 2004 Wchodząc w jedną z wirtualnych bram ulicy Nalewki, znajdziemy się przy szabasowym stole cadyka z Góry Kalwarii Znowu będzie można przejść słynną ulicą Nalewki - taką, jaką była przed wojną, jaką opisywał Isaac Bashevis Singer. A przedwojenne Nalewki to było centrum dzielnicy... 30
    • Ostateczny triumf postępu 11 lip 2004 Nawet by się człowiek nie spodziewał, ile nacjonalizmu i ciemnoty może się kryć w pozornie niewinnych obchodach rocznic i rozmaitych świąt. Niewpisanie do preambuły konstytucji UE odniesień do chrześcijaństwa wcale nie rozwiązuje problemu. Jak już - dzięki "Gazecie Wyborczej"... 34
    • Giełda 11 lip 2004 Hossa Świat Shaolin® Buddyjscy mnisi ze słynnego klasztoru Shaolin, którego tradycje sięgają VI wieku, rozpoczęli walkę o wyłączne prawo używania nazwy klasztoru jako znaku towarowego. Mistrzowie kung-fu złożyli wnioski o... 36
    • Belka pod Orlenem 11 lip 2004 Premier - zamieszany w sprawę Orlenu - powinien się podać do dymisji! Niedawno premier nakłaniał do dymisji prezesa PKN Orlen Zbigniewa Wróbla. Dowodził, iż nie będzie on w stanie kierować spółką, gdyż jego czas pochłoną przygotowania do wystąpienia przed sejmową komisją... 38
    • Bykowski karbonizuje 11 lip 2004 Piotr Bykowski znów buduje sobie piramidę finansową Drewbud, Bank Staropolski, Auto-Kredyt Polska, piramida spółek państwowych i prywatnych udzielających gwarancji dla handlujących ze Wschodem... Wyliczankę można by zastąpić nazwiskiem animatora tych przedsięwzięć Piotra... 42
    • Gazoholicy 11 lip 2004 Z Gazpromu ulotniły się dwa miliardy dolarów! W Gazpromie dochodzi do zwyczajnych oszustw" - wy-nika z opublikowanego w czerwcu raportu Hermitage Capital Management, największego funduszu inwestycyjnego w Rosji. Rząd Putina chce sprywatyzować największy rosyjski koncern... 46
    • Załatwione odmownie - Mała Rosja nad Sekwaną 11 lip 2004 Liberalizm gospodarczy Francuzi interpretują jako przyzwolenie dla państwowego interwencjonizmu W ostatnim czasie Rosja nie ma najlepszej prasy w Europie i to mimo wsparcia udzielanego jej przez prezydenta Chiraca. Chirac zawsze gotowy do poparcia jakiejś brzydko pachnącej... 48
    • Supersam 11 lip 2004 Mała, czarna, ekskluzywna Firma Tchibo, światowy potentat i lider na rynku kawy palonej w Polsce, wprowadza gatunki Tchibo Exclusive i Tchibo Exclusive Mild z ulepszoną formułą. Nowe kawy są produkowane z wyselekcjonowanych ziaren o... 50
    • Fenomen Czech 11 lip 2004 Czechy są takim państwem, jakim Polacy chcieliby widzieć Rzeczpospolitą Gdy w 1846 r. Edmund Chojecki, przyszły Charles Edmond - przyjaciel Goncourtów i Napoleona III, opublikował książkę "Czechja i Czechowie", opowiedział historię Czechów zupełnie w nowy sposób. Polacy do... 52
    • Klasa Homolków 11 lip 2004 Najpierw powstało miasto, potem budowano browar, a na końcu wznoszono mury, bo było już czego bronić Kto widział mecz hokejowy Czechosłowacja - ZSRR w 1969 r., nie podpisze się pod tezą o czeskim braku waleczności. A każdy, kto oglądał mecze zespołu Karela Brücknera, przyzna,... 58
    • Tańczący z Johnnym Deppem 11 lip 2004 Czeską kulturę od Polskiej dzielą jakość, uniwersalność i oryginalność Żaden polski reżyser nie może się równać z Czechem Milos�em Formanem, jedną z najważniejszych i najbardziej wpływowych postaci w Holly-wood. Żaden współczesny polski pisarz nie jest czytany na całym... 62
    • Awantura o kichę 11 lip 2004 Bikont i Makłowicz odcinają się od kuchni chłopskiej, nie rozumiejąc, że jest elementem kultury narodowej Zając w gondoli", tekst Piotra Bikonta i Roberta Makłowicza, miał chyba nieść przesłanie, że kuchnia polska ułatwia nam zbliżenie z Europą. Jednak odwoływanie się do... 64
    • Misja "Salamandra" 11 lip 2004 Po co Józef Hieronim Retinger skakał do Polski? Tajemnica była tak absolutna, że ubrano go w mundur brytyjskiego kapitana, a na twarz założono brezentową maskę. W lotniczej bazie przerzutowej nr 11 w Brindisi we Włoszech nikt nie mógł wiedzieć, kim jest i z jaką misją ma... 66
    • Pionierzy Bliskiego Wschodu 11 lip 2004 Kibuc to jedyna na świecie komuna, która się sprawdziła Demokratyczna komuna, która działa ekonomicznie wydajnie? Tak - na Ziemi Obiecanej dla tych, którym chciało się chcieć osiągnąć sukces za wszelką cenę. Kibuc, izraelski wynalazek, nie jest kołchozem ani sowchozem; jest... 69
    • Know-how 11 lip 2004 Nanokwiatki z drutu Mikroskopijne druciki o rozmiarach tysiące razy mniejszych od średnicy ludzkiego włosa skonstruowali uczeni z Cambridge University. Druciki, które można "hodować" w laboratorium, mogą się rozrastać w... 70
    • Penis z probówki 11 lip 2004 Z wyjątkiem mózgu można dziś przeszczepić każdy narząd To najbardziej złożony organ, jaki dotychczas skonstruowaliśmy w laboratorium" - mówi "Wprost" prof. Anthony Atala z Harvard University. Uczony wszczepił już pacjentowi pęcherz moczowy uzyskany z własnych tkanek chorego.... 72
    • Życie z prądem 11 lip 2004 Impulsami elektrycznymi można leczyć nerwice, depresje, otyłość i mózgowe porażenie dziecięce Shane Shafer, pięćdziesięcioletni informatyk z Teksasu, przed dwoma laty miał udar mózgu. Od tego czasu nieustannie męczyła go uporczywa czkawka. Dolegliwości całkowicie ustąpiły,... 76
    • Łucznicy z Boscombe 11 lip 2004 Wiemy już, kim byli budowniczowie kamiennego kręgu Stonehenge Czarnoksiężnik Merlin ustawił kamienie w Stonehenge, jak uważano w średniowieczu? Niekoniecznie, raczej w rachubę wchodziła rzetelna praca robotników budujących kanały ściekowe w Boscombe w Wiltshire, niedaleko... 78
    • Bez granic 11 lip 2004 Taniec Saddama Sklepy z zabawkami w Bagdadzie odkryły prawdziwą żyłę złota. Jest nim niewielka lalka - karykatura Saddama Husajna. Tańcząca kukiełka pojawiła się w sprzedaży po upadku dyktatora. Póki strach przed... 80
    • FTO nie wchodzimy 11 lip 2004 Rozłam w NATO po szczycie w Stambule jest faktem W kuluarach na szczycie NATO w Stambule zadawano pytania, których nikt nie śmiał postawić od ponad pół wieku. Pierwsze: czy ma sens podtrzymywanie pozorów jedności Zachodu? Drugie: czy nie czas przyjąć do wiadomości, że nie... 82
    • Młode wilki Allaha 11 lip 2004 Hydra Al-Kaidy zmienia twarze Alawi, wybacz. Demokratycznie wybrany premierze, znaleźliśmy użyteczną truciznę i niezawodny miecz. Jesteś symbolem zła i agentem niewiernych, jesteś obłudnikiem. Już jesteś martwy. Zapewniam cię, że doprowadzimy tę misję do końca" - nagrane na... 86
    • Meczety za komitety 11 lip 2004 Radykalni mułłowie pojawili się w Afryce, gdy zabrakło emisariuszy czerwonej Moskwy Na ruchliwej ulicy Churchilla w stolicy Etiopii, między monumentem rewolucji komunistycznej a pomnikiem patriarchy Piotra, sponad blaszanych slumsów wystaje zielony minaret. To jeden z ponad... 89
    • Gracz numer 1 11 lip 2004 Barroso, czyli Thatcher w spodniach Czerwiec to miesiąc Portugalii. Pół Europy ogląda mecze organizowanych w tym kraju mistrzostw kontynentu w futbolu. Portugalczycy zaszli w turnieju dalej niż kiedykolwiek. A przewodniczącym Komisji Europejskiej został José Manuel Durao... 92
    • Klucz francuski - Posiadłość 11 lip 2004 Po wyczynach związkowców przygotowuję transparent: "Witajcie we Francuskiej Republice Sowieckiej!" Wyobraźmy sobie obszerną posiadłość z przyległościami gospodarczymi i stajnią. Właściciel zatrudnia liczny personel i dobrze mu płaci, pokrywając z własnej kieszeni nawet... 93
    • Menu 11 lip 2004 EUROPA MUZYKA 10-11 lipca. Oxegen Festival, Punchestown (Irlandia). Zagrają m.in. The Cure, Pink, Massive Attack oraz David Bowie. 4-11 lipca. Sziget Festival, Budapeszt (Węgry). Gwiazdami imprezy będą The Rasmus, Sugababes, Fishbone i Misty... 94
    • Kopernik z Hollywood 11 lip 2004 Marlon Brando cenił "Podwójne życie Weroniki" Krzysztofa Kieślowskiego Marlon był dla kina tym, czym Kopernik dla astronomii i Einstein dla fizyki. Przed nim aktorstwo było płaskie i sztuczne jak celofan, po nim krwiste jak dobry befsztyk". Tak o zmarłym w ubiegły czwartek... 96
    • Tamara supernowa 11 lip 2004 Łempicka wiedziała, jak daleko można się posunąć za daleko Patrząc na jej obrazy, jestem bliski orgazmu" - wyznał aktor Jack Nicholson. Płótna Tamary Łempickiej kolekcjonuje także Madonna, Woody Allen, Barbra Streisand czy Meryl Streep. Krytycy określali je "perwersyjną... 100
    • Siła sióstr 11 lip 2004 SiStars dowodzą, że główny nurt naszej muzyki popularnej podbijają wykonawcy hiphopowi Pięć miesięcy potrzebowała grupa SiStars, by podbić polską scenę muzyczną. Świetnie się zaprezentowała w eliminacjach do Eurowizji, zdobyła dwa Fryderyki, nagrodę radia Eska, telewizyjną... 103
    • Sława i chała 11 lip 2004 Muzyka 399 razy Kaczmarski Nikt poza Jackiem Kaczmarskim nie potrafił tak czysto i wyraźnie zaśpiewać "Obławy", gdzie słowa są wyrzucane z prędkością karabinu maszynowego. Ale jemu było łatwiej, bo był ich autorem. Wielu... 104
    • Ueorgan Ludu 11 lip 2004 TRYBUNA PRZYMIERZA MIĘDZY DAWNYMI A MŁODYMI Nr 28 (93) Rok wyd. 3 WARSZAWA, poniedziałek 5 lipca 2004 r. Cena + VAT + ZUS + akcyza Bezwzględna walka z korupcją Czy po Iraku pora na PolskĘ? Wśród zarzutów przedstawionych... 105
    • Skibą w mur - Wakacyjny Słowniczek Skiby 11 lip 2004 Leżak - pijana dziewczyna poderwana na plaży W czas kanikuły prezentujemy Szanownym Czytelnikom przewodnik nawiązujący nazwą (WSS) do sieci sklepów spożywczych z epoki, gdy towary były bardziej zgniłe niż dziś fotograficzne hobby słynnych psychologów dziecięcych. Korzystanie... 106