Milczenie owiec i pasterzy

Milczenie owiec i pasterzy

Skłonności księdza prałata Henryka J. nie były w Gdańsku tajemnicą Wspólne wyjazdy, luksusowe trunki, motocykl w prezencie, wypad do Rzymu, wspólne noclegi w szczecińskim hotelu Radisson - uczniowie z gimnazjum w Gdańsku nie mają wątpliwości, że Sławomir R. był w ten sposób wynagradzany za usługi seksualne świadczone księdzu prałatowi Henrykowi J. Sławomir R. tymczasem zniknął.
Papieski sekret
"Kleryk lub mnich, który molestuje młodocianych lub chłopców bądź jest przyłapany na całowaniu czy popełnia inny haniebny czyn, niech będzie wychłostany publicznie i po zgoleniu głowy niech twarz jego będzie opluta, niech będzie przykuty do metalowych łańcuchów" - napisał siedemnaście wieków temu św. Bazyl z Cezarei, jeden z ojców Kościoła. Niezdrowe skłonności niektórych księży - jak widać na tym przykładzie - nie są zjawiskiem ostatnich lat, jednak dopiero ostatnio Kościół przestał sobie z nim radzić. Metody stosowane od wieków zaczęły zawodzić.
Istnieje silne domniemanie, że skłonności księdza prałata Henryka J. nie były tajemnicą dla jego przełożonego, arcybiskupa Tadeusza Gocłowskiego. Matka gimnazjalisty Sławomira R. sygnalizowała w gdańskiej kurii, że jej syn jest kochankiem księdza J. Złożoność sytuacji polega jednak na tym, że biskup staje wówczas w obliczu konfliktu lojalności. Jako obywatel Rzeczypospolitej Polskiej zobowiązany jest do powiadomienia organów ścigania, ale papieskie zalecenia z 2001 r., zawarte w liście "Sacramentorum Sanctitatis Tutela", de facto nakazują mu zachowanie takiej wiedzy w tzw. sekrecie papieskim, równoznacznym z tajemnicą spowiedzi.
Metropolita gdański nie jest pierwszym, który stanął przed podobnym dylematem. To samo zalecenie doprowadziło dwa lata temu do największego skandalu w dziejach Kościoła katolickiego w USA. Do dymisji podało się czterech biskupów oraz kardynał Bernard Law, metropolita Bostonu. Do czasu ujawnienia afery dostojnicy amerykańskiego episkopatu skrzętnie ukrywali księży pedofilów w swoich szeregach. Kardynał Law, wiedząc o skłonnościach niektórych kapłanów, przenosił ich po prostu do innych parafii. Dzięki takim zabiegom pedofile mogli bezkarnie molestować kolejne dzieci. Metropolita Bostonu na pytania prasy, dlaczego nie przekazywał policji informacji o łamiących prawo kapłanach, odpowiadał: "Nie jestem policjantem, jestem pasterzem".

Nauczycielski sekret
W sprawie księdza prałata Henryka J. istnieje sporo wątpliwości. Podstawową kwestią jest ta, dlaczego tak długo zwlekano z powiadomieniem organów ścigania. Sprawa sięga bowiem 2001 r., kiedy to trzynastoletni wówczas chłopak nawiązał bliższą znajomość z prałatem. Miał mu pomagać na plebanii oraz w kościele. Sam też w księdzu znajdował oparcie. Mógł mu się wyżalać z problemów. W tym czasie był już podobno w konflikcie z rodzicami. Nie chciał szybko wracać do dość zaniedbanego i biednego domu, który mieści się w paskudnej dzielnicy, między gdańskim Śródmieściem a Bramą Oliwską, blisko równie odpychających terenów stoczni.
Jak twierdzą szkolni koledzy Sławomira R., zbyt zażyłe stosunki łączące chłopca i księdza prałata od początku były tajemnicą poliszynela. - Wszyscy o tym wiedzieli. O sprawie było głośno - tłumaczy nam Robert, kolega Sławka z gimnazjum przy Podwalu Staromiejskim w Gdańsku. - Przecież nie dało się ukryć motocykla wartego 8 tys. zł, który Sławek dostał w prezencie. Sam nam mówił, że to od księdza.
Natomiast nauczyciele Sławomira R. w tej sprawie kręcą. - Nikt z prokuratury nas nie informował, że toczy się jakieś postępowanie, którego głównymi bohaterami są ksiądz prałat i nasz uczeń Sławek. Wszystkiego dowiedzieliśmy się z gazet!
- zaklina się pragnąca zachować anonimowość nauczycielka. Problem polega jednak na tym, że kiedy nasi reporterzy pojawili się w szkole Sławka, żadne z mediów nie podało jeszcze, że chodzi o ucznia właśnie tej placówki.

Sąsiedzki sekret
Ukrywanie swej wiedzy na podobne tematy nie jest, niestety, specyfiką gdańską. Choć sąd skazał księdza Michała M. z Tylawy za molestowanie seksualne dziewczynek, wielu parafian odsuwa od siebie myśl, że mógłby on być pedofilem. A przecież, jak twierdzą świadkowie, sprawa ciągnie się co najmniej od kilkunastu lat! Mimo wyroku proboszcz wrócił do swej parafii. Odprawia msze, spowiada, udziela sakramentów. - Ludzie boją się chodzić do kościoła - mówi Ewa Orłowska, która zeznawała przeciwko proboszczowi. - Ksiądz nic sobie z wyroku nie robi. Biskup też nie reaguje. - Nie mam w tej sprawie nic do powiedzenia - mówi "Wprost" ksiądz Józef Bar, kanclerz kurii w Przemyślu.
Problem w sprawach o pedofilię wśród duchownych polega również na tym, że są oni zazwyczaj bardzo dobrze ustosunkowani. Im wyżej znajdują się w hierarchii, tym wyższą mają też pozycję w społeczności lokalnej, a dotykające ich ewentualne kary stają się coraz bardziej symboliczne. Nawet w krajach o ugruntowanym systemie sądowniczym rzadko udaje się postawić przez sądem kogoś wyższego w hierarchii niż proboszcz. Zazwyczaj sprawę kończy wymuszona dymisja. Mimo mocnych oskarżeń sądu uniknął nie tylko kardynał Bernard Law, ale również metropolita Wiednia Hans Hermann Groer, podejrzewany o wykorzystywanie kleryków. W Polsce podobnie skończyła się sprawa zarzutów o molestowanie kleryków wobec arcybiskupa Juliusza Paetza.

Księżowski sekret
Podobnie jak w wypadku metropolitów Bostonu i Wiednia może się skończyć także sprawa księdza prałata Henryka J. - Problem polega bowiem na tym, że arcybiskup Gocłowski jest mało stanowczy. Pogłoski o podejrzanych skłonnościach księdza docierały do kurii od dawna. Myślę, że znał je również metropolita. W opinii wielu księży arcybiskup już dawno temu powinien był usunąć prałata ze św. Brygidy, choćby za ekscesy o podtekście antysemickim. Zamiast tego przyjmował od prałata kosztowne prezenty - mówi "Wprost" osoba blisko związana z gdańską kurią.
Metoda najczęściej stosowana w wypadku księży mających problemy z seksualnością, czyli delegowanie ich do innych parafii, nie zdaje egzaminu. Księża o skłonnościach pedofilskich czy homoseksualnych nie rezygnują ze swych upodobań, lecz w nowej parafii szukają kolejnych ofiar. W ten sposób liczba tych ostatnich rośnie. W ekstremalnych sytuacjach księża kierowani są do pracy za granicę. Najrzadziej stosuje się najsurowszą karę, jaką jest wykluczenie ze stanu kapłańskiego. Doktryna Kościoła mówi bowiem, że sakrament kapłaństwa wywiera niezatarte piętno i księdzem pozostaje się do końca życia.
Niektórzy księża o niezdrowych skłonnościach jedynie zmieniają przynależność konfesyjną. W Polsce wielu księży wyrzuconych z Kościoła rzymskokatolickiego znalazło schronienie w Kościele polskokatolickim. Z tego powodu sądzi się, że odsetek duchowych polskokatolickich mających problemy z seksualnością jest nawet wyższy niż w Kościele rzymskokatolickim. Przypomnijmy, że jednym z oskarżonych z pedofilskiej siatki działającej na Dworcu Centralnym w Warszawie jest właśnie kapłan z Kościoła polskokatolickiego.

Prokuratorski sekret
Polskie organy ścigania w wypadku podejrzeń księży o jakiekolwiek przestępstwo zachowują się co najmniej dziwnie. Zastępca szefa Prokuratury Okręgowej w Gdańsku Ryszard Paszkiewicz odmówił udzielenia informacji na temat sprawy księdza prałata Henryka J. Powoływał się głównie na dobro osób pokrzywdzonych. Było to o tyle dziwne, że kilka dni wcześniej w Gdańsku-Zaspie ujawniono drastyczny przypadek pedofilii, dotyczący brutalnego gwałtu na dwóch chłopcach - dziesięcio- i trzynastolatku. Mimo to dziennikarze nie mieli żadnych przeszkód, aby uzyskać wszelkie informacje na ten temat. Fotoreporterom ułatwiono nawet robienie zdjęć podejrzanemu.
Podobnie jak w wypadku księdza Henryka J. było w sprawie księdza z Tylawy - prokuratura nie wykonała wielu czynności, jakie podejmuje, gdy chodzi o podejrzane o pedofilię osoby świeckie. Jak twierdzi Ewa Orłowska, nie zabezpieczono dysku twardego z komputera księdza. Tych problemów nie mieli w Austrii śledczy, którzy zabezpieczyli komputery w seminarium w St. Pölten; jeden z dysków należał zresztą do Polaka. Zwyczajem stało się u nas, że podejrzani o molestowanie nieletnich księża nie są aresztowani, co przy ich wpływach w środowisku daje olbrzymie możliwości mataczenia. Choć wiele wskazuje, że ksiądz prałat J. mógł się dopuścić molestowania, postępowanie nadal toczy się "w sprawie", a nie "przeciw". Na razie nikomu też nie przyszło do głowy na przykład zabezpieczenie twardego dysku w komputerze księdza prałata.

Rodzinny sekret
W gdańskiej sprawie zastanawiające jest to, że matka zaczęła mówić dopiero wtedy, gdy uczniem nie mającym należytej opieki zajął się sąd. Doniesienie na księdza wyszło nie od rodziny Sławka R., jak powszechnie twierdzono, lecz z Sądu Rejonowego w Gdańsku, a konkretnie z wydziału do spraw rodziny i nieletnich, który od dłuższego czasu zajmował się 16-letnim dziś Sławomirem R. Z zawiadomienia, do którego dotarliśmy, wynika, że chłopak stał się bardziej nerwowy, agresywny, małomówny. Coraz częściej opuszczał dom, nie wracał na noc. Słabo się uczył. Najgorszy okres zaczął się na początku 2003 r. W czasie ferii ksiądz prałat miał zabrać Sławka na wycieczkę do Rzymu. W zawiadomieniu napisano, iż Sławomir R. twierdzi, że spał tam w jednym łóżku z prałatem. Nie wiadomo jednak, czy na tej wycieczce doszło do molestowania. Zdaniem matki chłopaka, ksiądz od dawna sypiał z jej synem w jednym łóżku również na plebanii w Gdańsku.

Atak zarzutem pedofilii
Nie wolno przy tym zapominać, że czasami zarzut pedofili bywa wykorzystywany jako narzędzie zemsty lub szantażu (prof. Zbigniew Lew-Starowicz uważa, że może tak być w wypadku co dziesiątego doniesienia w tych sprawach do prokuratury). Tak stało się na przykład w USA. W 1988 r. kardynał Joseph Bernardin przeżył w swojej diecezji serię skandali pedofilskich z udziałem księży. Zdecydował się na ścisłą współpracę z policją. Organizował pomoc prawną dla ofiar i oskarżonych. 11 listopada 1993 r. mieszkaniec Filadelfii Steven Cook oskarżył Bernardina o molestowanie seksualne. Miało do niego dojść w czasie, gdy Cook był klerykiem seminarium duchownego św. Grzegorza w Cincinnati, a kardynał Bernardin arcybiskupem miasta. Cook miał zostać zaproszony do apartamentów kardynała i zmuszony do odbycia stosunku seksualnego. Arcybiskup w odróżnieniu od naszych hierarchów nie unikał prasy. W ciągu kilku dni wziął udział w 15 konferencjach prasowych, powtarzając, że jest niewinny. Gdy przed sądem federalnym w Cincinnati rozpoczął się proces kardynała, okazało się, że oskarżyciele nie dysponują żadnymi dowodami. 28 lutego 1994 r. Cook wycofał akt oskarżenia. Okazało się, że do złożenia oskarżenia namówił go prawnik, licząc zapewne na wysokie honorarium.

Sekret celibatu
Wbrew temu, co twierdzą przedstawiciele Kościoła, jedną z przyczyn nadużyć seksualnych wśród księży jest celibat. Świadczy o tym fakt, że liczba podobnych wypadków w kościołach, które zezwalają na małżeństwa księży, jest o wiele mniejsza. W Kościele prawosławnym, gdzie duchowieństwu parafialnemu zezwala się na małżeństwo, rzadko notuje się ekscesy o charakterze seksualnym. Kościoły prawosławne mają jednak problemy z zobowiązanymi do bezżeństwa mnichami - afery o charakterze homoseksualnym czy pedofilskim nie są wśród nich dużo rzadsze niż wśród celibatariuszy katolickich.


Wiedeńskie seminarium z molestowania
Zdjęcia przełożonych seminarium diecezji St. Pölten w Dolnej Austrii, całujących i pieszczących kleryków, zamieścił kilka tygodni temu austriacki tygodnik "Profil". Zdjęcia wykonał polski kleryk Marian L. Prawdopodobnie udał się on po naukę do Austrii, gdyż w Polsce odmówiono mu święceń. Dlaczego mu odmówiono, nie jest jasne; jego polscy nauczyciele zasłaniają się tajemnicą spowiedzi.
Jeszcze przed ukazaniem się tekstu w "Profilu" policja wszczęła śledztwo w sprawie zdjęć i filmów pornograficznych, także o charakterze pedofilskim, jakie miały się znajdować w komputerach seminarium. Rektor seminarium i jego zastępca podali się do dymisji. Zarzuty posiadania i rozpowszechniania dziecięcej pornografii austriacka policja postawiła m.in. Krzysztofowi S., innemu seminarzyście z Polski.

Szatan w Bostonie
Seria afer pedofilskich z udziałem księży wstrząsnęła dwa lata temu Kościołem katolickim w Stanach Zjednoczonych. Od czasu jej ujawnienia 250 księży pedofilów odsunięto od sprawowania funkcji kapłańskich. Ustąpiło czterech biskupów oraz kardynał Bernard Law, metropolita Bostonu. Biskup Anthony J. O'Connell z diecezji w Palm Beach zrezygnował, bo oskarżono go o seksualne molestowanie seminarzysty. Dwóch księży popełniło samobójstwo. Dostojnicy amerykańskiego episkopatu ukrywali pedofilów. Kardynał Law, wiedząc o skłonnościach niektórych kapłanów, przenosił ich do innych parafii, wskutek czego molestowali kolejne dzieci. Ksiądz John Geoghan w ciągu 30 lat dopuścił się molestowania seksualnego 130 chłopców. Amerykańskie sądy zalała masa pozwów przeciwko księżom. Prawnicy około 450 ofiar zażądali 100 mln USD odszkodowania.

Pedofile w sutannach
  • Na początku czerwca 2004 r. koszaliński sąd skazał na dwa lata więzienia w zawieszeniu na pięć lat oskarżonego o pedofilię księdza Jerzego U., byłego proboszcza parafii Słowino. Duchownemu zarzucono czyny lubieżne wobec trzech nieletnich chłopców. Proboszcz przyznał się do molestowania jednego chłopca.
  • Księdza Andrzeja Z. ze Skawic koło Zawoi skazano w lipcu na 10 miesięcy więzienia w zawieszeniu na trzy lata za robienie zdjęć intymnych sześcioletniej dziewczynce.
  • W areszcie czeka na proces ksiądz Zbigniew Sz., były katecheta w szkole podstawowej w Połoskach (Lubelskie). Prokuratura zarzuca mu, że podczas lekcji nakłaniał do czynności seksualnych najmłodsze uczennice szkoły podstawowej. Najstarsza z molestowanych ma dziś trzynaście lat, najmłodsza - osiem.
  • Byłemu proboszczowi jednej z parafii na Opolszczyźnie postawiono zarzuty molestowania chłopców z domu dziecka. Ksiądz jest dziś kapelanem w hospicjum.
Okładka tygodnika WPROST: 32/2004
Więcej możesz przeczytać w 32/2004 wydaniu tygodnika „Wprost”
Zamów w prenumeracie lub w wersji elektronicznej:
 0

Spis treści tygodnika Wprost nr 32/2004 (1132)

  • Wprost od czytelników 8 sie 2004 Pieniądze leżą na ulicy Codziennie ćwiczę zliczanie różnych sum, dojeżdżając do pracy i wracając do domu. "200 zł" - rzucam, gdy zatrzymuję się na światłach, a z gwizdem concorde'a wyprzedza mnie BMW. "2 x 250... 3
  • Na stronie - Polska kosa 8 sie 2004 Glukoza sukcesu działa również na tych, którzy z pasją walczą z sukcesem innych Jak dorośli ludzie, zwłaszcza po czterdziestce, mogą sprawdzić, czy żyją? Recepta jest stara i powszechnie znana: wystarczy po przebudzeniu dokonać samoobdukcji. Jeśli nic nas nie boli w trakcie... 3
  • Skaner 8 sie 2004 Politycy www sieci Dramatyczna sytuacja na rynku owoców miękkich, szlagiery partyjne, garść starych informacji i kilka nudnych fotek - tak wyglądają strony internetowe polskich partii politycznych. A nasi politycy na listy... 8
  • Dossier 8 sie 2004 WOJCIECH MANN dziennikarz "Jestem ponurym zgredem, ale staram się z tym kryć" PAP LUDWIK DORN szef Klubu Parlamentarnego PiS "Nagroda dla posła to jest ta słodycz, którą zlizuje klub wargami swojego... 9
  • Sawka 8 sie 2004 12
  • Kadry 8 sie 2004 13
  • Licznik 8 sie 2004 1 gruby i pomarańczowy kot nazywa się Garfield 2 tytuły doktora honoris causa ma Jim Davis - twórca Garfielda 4 nagrody Emmy otrzymał Jim Davis za Garfielda 18 miesięcy trwała praca nad filmem "Garfield" 25 kotów... 13
  • Playback 8 sie 2004 14
  • M&M 8 sie 2004  RAPORT Z OPUSZCZONEGO MIASTA Wszyscy przyjezdni przechodnie zdziwieni są bardziej coraz: - Skąd wzrósł w Warszawie raptownie inteligencji iloraz? Sprzątaczka z Sejmu odpowie: - Bo wyjechali posłowie. 14
  • Poczta 8 sie 2004 LU na bruk W związku z notką "LU na bruk" (Giełda, nr 30) chciałbym wyjaśnić, iż załoga fabryki ciastek LU w Jarosławiu liczy obecnie 380 pracowników. Większość z nich opuści firmę nie w październiku - jak napisano... 14
  • Nałęcz - Test Belki 8 sie 2004 Premierowi, który zapowiadał bezlitosną walkę z aferami, na razie nie udało się wyjaśnić żadnej z nich Rozpoczynając swoją misję rządową, premier Belka zapowiedział bezlitosną walkę z mnożącymi się aferami, także w... 15
  • Z życia koalicji 8 sie 2004 Lewica niepokoi się debiałorusinizacją TVP. Swoje niepokoje wyraziła na posiedzeniu sejmowej Komisji Kultury, na którą przybyli członkowie zarządu telewizji. Najbardziej dostało się nowemu szefowi pierwszego programu Maciejowi... 16
  • Z życia opozycji 8 sie 2004 "Musiałem to zrobić, skoro tak wpływowa rubryka mnie skrytykowała" - tak tłumaczył obcięcie swej idiotycznej grzywki Zbigniew Ziobro. Trzy dni po tym jak go wyśmialiśmy! To chwalebne, że korzysta z dobrych rad, ale jako że nam... 17
  • Fotoplastykon 8 sie 2004 Henryk Sawka www.przyssawka.pl 18
  • Milczenie owiec i pasterzy 8 sie 2004 Skłonności księdza prałata Henryka J. nie były w Gdańsku tajemnicą Wspólne wyjazdy, luksusowe trunki, motocykl w prezencie, wypad do Rzymu, wspólne noclegi w szczecińskim hotelu Radisson - uczniowie z gimnazjum w Gdańsku nie mają wątpliwości, że Sławomir R. był w ten sposób... 20
  • Rokita show 8 sie 2004 W polityce najważniejsza jest dziś rozrywka Żeby święcić polityczne sukcesy, nie wystarczy dobrze wypadać w telewizji. Trzeba być showmanem. Partie bez liderów showmanów stają się żywymi skamielinami i spadają do drugiej ligi. Sukcesy święcą zaś politycy, którzy dostarczają... 26
  • Wizytówka kompromitacji 8 sie 2004 Budynek polskiej ambasady w Berlinie synonimem dawnej polnische Wirtschaft 62 metry kompromitacji - tyle wynosi długość fasady ambasady RP przy eksponowanej alei Unter den Linden w Ber-linie, 200 m od Bramy Brandenburskiej. Siedziba dyplomatów, która miała być przebudowana i... 30
  • Cholera w Sejmie 8 sie 2004 Trzeba zdemontować korbę do zatrutej akademickiej studni i odkazić chlorem rury Sto pięćdziesiąt lat temu w Londynie panowała cholera. Rada najciężej dotkniętej parafii św. Jakuba w Soho bez powodzenia próbowała opanować epidemię. W akcie rozpaczy rajcy postanowili posłuchać... 32
  • Giełda 8 sie 2004 Hossa Świat Piekło motywuje W krajach, w których wiara w piekło jest powszechna, panuje najmniejsza korupcja, a standard życia jest wyższy niż gdzie indziej - wynika z raportu oddziału banku centralnego USA w Saint Louis. Po zbadaniu... 34
  • Spółdzielcza pętla 8 sie 2004 Skończmy z wyzyskiem 12 milionów Polaków! 36
  • Deficyt wyobraźni 8 sie 2004 Żerowanie na biedzie pomaga w zdobyciu władzy, ale nie pozwala na jej utrzymanie Niektórzy politycy mogą żyć z pieniędzy podatników - tak im się przynajmniej wydaje - bo je rozdają. Jak trafnie ujął to Milton Friedman, laureat Nagrody Nobla z ekonomii: "Nasi ustawodawcy... 40
  • Cash and Kerry 8 sie 2004 Zwycięstwo kandydata demokratów na prezydenta USA będzie można oblać keczupem Jedzenie w puszkach było w historii kuchni tym, czym w polityce zburzenie Bastylii" - zauważył Amerykanin Henry John Heinz, założyciel spożywczego potentata Heinz. Największa bodaj rewolucja... 42
  • Narkotyk MFW 8 sie 2004 Międzynarodowy Fundusz Walutowy zabija wolny rynek Już od 60 lat Międzynarodowy Fundusz Walutowy wyrzuca w błoto miliardy dolarów pochodzące między innymi ze składek polskich podatników. Pożycza pieniądze państwom przeżywającym kryzys gospodarczy, a następnie najczęściej... 46
  • Załatwione odmownie - WMD - broń masowego ogłupiania 8 sie 2004 Wmówiono nam, że żyjemy w okrutnym państwie, w którym brakuje minimalnej opieki socjalnej Sprowokowany przez zachodnioeuropejskiego postępowca stwierdzeniem, że jednak nie znaleziono w Iraku wea-pons of mass destruction - WMD, czyli broni masowego rażenia, odpowiedziałem, że... 48
  • Supersam 8 sie 2004 Multimedialna szminka Brelok multimedialny Key019 Philipsa jest jednocześnie kamerą, aparatem cyfrowym, nośnikiem danych oraz odtwarzaczem plików muzycznych MP3. Pamięć o pojemności 128 MB pozwala na 24 minuty nagrania wideo, a... 50
  • Eliksir życia 8 sie 2004 Wybitne osiągnięcia wywołują pozytywny stres, a ten wydłuża życie Marlon Brando, podwójny laureat Oscara, dożył osiemdziesiątki, choć, zdaniem lekarzy, prowadził tak wyniszczający tryb życia, że nie powinien dożyć sześćdziesiątki. Wyróżniony Oscarem piosenkarz i aktor Frank... 52
  • Makłowicz do Bikonta, Bikont do Makłowicza - Z podróży dalekich i bliskich 8 sie 2004 Piotrusiu! Siedzę sobie oto we własnej kuchni i pieszczę wzrokiem wyjęte przed chwilą z bagaży słoiki ajvaru i sardeli konserwowanych w morskiej soli, torebeczki z inkaustem kałamarnic, butelki z rakiją i travaricą, słoiczki miodu rozmarynowego, szałwiowego i kasztanowego,... 59
  • Pensjonat dyskrecja 8 sie 2004 Szwajcaria stała się największą ekskluzywną dzielnicą Europy To jedyny kraj świata, gdzie możesz wejść do sklepu i nie powitają cię łowcy autografów, a dyskretna obsługa będzie udawać, że nie wie, kim jesteś - wychwala zalety życia w Szwajcarii Phil Collins, były lider... 60
  • Przerwać tę rzeź! 8 sie 2004 Przywódcy Polski podziemnej byli przeciwni wybuchowi powstania warszawskiego To miało być zupełnie inne powstanie. Niemcy mieli uciekać - zakładano - a my mieliśmy ich rozbrajać. Tak jak w roku 1918. Bo to, że Niemcy będą kiedyś uciekać, dla nikogo od początku tej... 62
  • Know-how 8 sie 2004 Głuszenie wielorybów Nie ma już wątpliwości, że sonary używane przez wojsko do identyfikacji łodzi podwodnych powodują masową śmierć wielorybów - alarmują naukowcy z International Whaling Commission. Wysyłane przez te... 65
  • Farmakologia zwycięstwa 8 sie 2004 Walka z dopingiem w sporcie to hipokryzja! Gdy test kontroli antydopingowej wypada negatywnie, to znaczy, że przygotowanie farmakologiczne sportowca zostało przeprowadzone poprawnie. Jeśli wynik testu jest pozytywny, to oznacza, że trener był idiotą - mówi prof. Siergiej... 66
  • Twarz do wymiany 8 sie 2004 Wkrótce pierwsza operacja, która całkowicie odmieni wizerunek człowieka Chirurdzy w USA, Austrii i Chinach u dwudziestu osób wykonali przeszczep ręki, a czterem przyszyli obie dłonie. Na całym świecie przeprowadzono już osiem udanych transplantacji kości udowej i kolana,... 70
  • Hełm królowej 8 sie 2004 Zabytki kultury Majów znikną pod zwałami popiołów? Grób królowej Majów odkryli w starożytnym mieście Waka w gwatemalskiej puszczy tropikalnej archeolodzy David Freidel z Southern Methodist University i Hector Escobedo z Universidad de San Carlos w Gwatemali. W podziemnej... 72
  • Bez granic 8 sie 2004 Potop azjatycki Południowo-wschodnia Azja pod wodą. W powodziach w Indiach, Bangladeszu i Chinach zginęło już prawie półtora tysiąca osób. Kilkaset milionów jest odciętych od świata. Najgorsza sytuacja panuje w... 74
  • Clintonomika 8 sie 2004 8 procent amerykańskich wyborców zadecyduje o przyszłości świata Niespełna godzinę po zakończeniu konwencji wyborczej demokratów w Bostonie pojawiły się wyniki sondaży przedwyborczych: republikanie stracili 3 punkty procentowe. John Kerry prowadzi z Bushem 48 proc. do 43... 76
  • Ukraińska Republika Rosji 8 sie 2004 Aleksander Kwaśniewski zbudował sobie piedestał z nagrobka własnej polityki zagranicznej Czy pan jest prezydentem Polski czy Ukrainy? - zapytał Lecha Wałęsę William Perry, sekretarz obrony w gabinecie Busha ojca po tym, jak większość czasu przeznaczonego na rozmowę prezydent... 80
  • Rząd plażowy 8 sie 2004 Dni premiera Berlusconiego są policzone Po lipcowym przesileniu Berlusconi z roli męża opatrznościowego został zdegradowany do roli zakładnika partyjnych gierek, jakimi Włochy stały w całym okresie powojennym. To prawda, że jego gabinet przetrwał dłużej niż jakikolwiek inny... 84
  • Al-Świat 8 sie 2004 Al-Kaida lepiej rozumie McŚwiat niż McŚwiat Al-Kaidę Zamachowcy z 11 września od lat żyli na Zachodzie i sprawiali wrażenie świetnie zaadaptowanych. Dla wielu z nas było to szokiem. Kierownictwo Al-Kaidy nadal korzysta z pomocy takich ludzi - i to nie tylko przy prowadzeniu... 86
  • Menu 8 sie 2004 Europa Malarstwo do 19 września, "Wassily Kandinsky. Dźwięk koloru 1900-1921", Wuppertal (Niemcy). Bogata ekspozycja prac jednego z największych twórców XX wieku, która rzuca światło na jego fascynującą... 88
  • Pissing w operze 8 sie 2004 Sikanie na scenie przedłuża życie sztuce operowej Goły biust, z jakim po scenie naszej Opery Narodowej biega perwersyjna Salome, wzburzył część publiczności. A przecież jest on całkiem na miejscu - odpowiada sytuacji i charakterowi zboczonej księżniczki, która marzy, by się... 90
  • Lekarstwo na splin 8 sie 2004 Robert Smith i The Cure stworzyli jedno z najłatwiej rozpoznawalnych brzmień w dziejach rocka Przeciętny punkowy zespół, którego głównym towarem na sprzedaż jest smętna melancholia". Tak ćwierć wieku temu ocenił grupę The Cure i ich album "Boys Don't Cry" krytyk "New York... 94
  • Sława i chała 8 sie 2004 Płyta Paprykowy przekładaniec Odrobina funkowego nastroju, szczypta hardrockowego brzmienia, garść punkowej energii, a wszystko przyprawione urokliwą spontanicznością. Dwupłytowy album "Live in Hyde Park" Red Hot Chilli Peppers... 96
  • Ueorgan Ludu 8 sie 2004 TRYBUNA PRZYMIERZA MIĘDZY DAWNYMI A  MŁODYMI 97
  • Skibą w mur - Precz z felietonami! 8 sie 2004 Kontakt z tekstami Skiby grozi serią bolesnych zastrzyków Nie czytajcie tego felietonu. To stracony czas, który można spożytkować o wiele ciekawiej. Autor zwykle nie ma nic do powiedzenia, jedynie efekciarsko żongluje słowami, bezskutecznie usiłując wydobyć z siebie głębsze... 98

ZKDP - Nakład kontrolowany