Cash and Kerry

Cash and Kerry

Zwycięstwo kandydata demokratów na prezydenta USA będzie można oblać keczupem Jedzenie w puszkach było w historii kuchni tym, czym w polityce zburzenie Bastylii" - zauważył Amerykanin Henry John Heinz, założyciel spożywczego potentata Heinz. Największa bodaj rewolucja kulinarna XX wieku była dziełem tegoż koncernu. Już ponad sto lat temu Heinz zaczął masowo produkować gotowe dania w puszkach, a w 1900 r. - pierwszy na świecie w swej branży - zrezygnował z dodawania do żywności konserwantów i sztucznych barwników. Kiedy w 1869 r. Henry John Heinz wraz z Clarence'em Noble'em zakładali firmę, podstawowymi składnikami menu były w USA pieczywo, ziemniaki i suszone lub wędzone mięso. To Heinz przekonał Amerykanów do kupowania przetworów z pomidorów, ogórków czy fasoli i do tego, że jedzenie ze sklepu może być tak smaczne jak domowe. Obecny dziś w dwustu państwach koncern spopularyzował na świecie m.in. fasolkę po bretońsku. W Polsce należy też do niego 25 proc. rynku keczupu.
Republikańscy wyborcy mają dziś jednak wątpliwości, czy powinni kupować produkty Heinza. Współwłaścicielką legendarnej rodzinnej firmy jest bowiem Teresa Heinz-Kerry, żona Johna Kerry'ego - kandydata demokratów na prezydenta. Radykalni zwolennicy prezydenta Busha bojkotują więc wyroby Heinza, by się nie przyczyniać do pomnażania majątku przeciwników politycznych. Gdyby Kerry zwyciężył w nadchodzących wyborach, byłby - dzięki fortunie swej żony - drugim najbogatszym (po Johnie F. Kennedym) prezydentem w historii USA.

Biznes do chrzanu
"Świat czeka na producenta, który postawi jakość na pierwszym miejscu" - zapisał w 1861 r. w swoim dzienniku Henry John Heinz. Urodzony w 1844 r. w Pensylwanii syn ubogich emigrantów z Bawarii już jako nastolatek rozkręcił własny biznes, sprzedając tarty chrzan przygotowywany według receptury swojej matki. W odróżnieniu od konkurentów nie dodawał do niego tańszych składników, które zwiększałyby objętość produktu (na przykład rzepy).
Pierwsze rynkowe sukcesy przetworów Heinza sprawiły, że z wysokiej jakości produktów uczynił on swój znak rozpoznawczy, a konkurentom narzucił wyśrubowane standardy. Pod koniec XIX wieku wraz z dr. Harveyem Wileyem, ówczesnym głównym chemikiem w Departamencie Rolnictwa USA, Heinz poprowadził kampanię przeciwko dodawaniu do żywności sztucznych barwników i konserwantów - zakończyła się ona w 1906 r. uchwaleniem przez Kongres prawa o czystości produktów spożywczych.

Do usŁug we fraku i meloniku
Koncern Heinz, który w 1997 r. kupił w Polsce znaną firmę spożywczą i markę Pudliszki, stał się globalną firmą długo przed tym, jak ukuto pojęcie globalizacji. Już w 1886 r. założyciel koncernu złożył nie zapowiedzianą wizytę w firmie Fortnum & Mason w Londynie, która zaopatrywała dwór królewski. Ubrany we frak i jedwabny melonik zrobił bardzo dobre wrażenie na właścicielach angielskiej firmy. Zostawił im próbki siedmiu produktów i - ku swemu zaskoczeniu - dowiedział się, że Brytyjczycy od razu chcą je zamówić.
Łatwość, z jaką znalazł klientów w Wielkiej Brytanii, zainspirowała go do poszukiwania kolejnych rynków. W 1906 r. otworzył przedstawicielstwo w Kanadzie, rozwinął też sieć sprzedaży w Meksyku. Przed śmiercią, w 1918 r., Heinz zdążył odwiedzić kilkanaście krajów, m.in. Japonię, Niemcy, Rosję, a także Polskę, i otworzyć tam biura handlowe. Później amerykański potentat wykupywał lokalnych producentów gotowej żywności i sprzedawał produkty pod własną marką i ich markami.

Desant do menaŻek
Kiedy Heinz zakładał firmę, twierdził, że jego przetwory ulżą doli kobiet, które musiały przygotowywać posiłki dla całej rodziny. Szybko okazało się, że gotowe dania to hit rynkowy, bo coraz więcej kobiet podejmowało pracę zarobkową i w ogóle nie miało czasu gotować w domu. Rosnący popyt na przetwory doprowadził też do znaczącego spadku ich cen - żywność w puszkach pod koniec XIX wieku była luksusem, ale już w początkach XX wieku w USA stać było na nią lepiej zarabiających robotników.
Heinz szybko dostosowywał się do zmieniającej się rzeczywistości. Kiedy Amerykanie przystąpili do II wojny światowej, zaczął produkować dla żołnierzy dania polowe (po lądowaniu aliantów w Normandii jego produkty trafiły do Francji i dalej na wschód). Gdy nastała era podróży lotniczych, podpisał wiele umów z firmami cateringowymi - pasażerom głównych amerykańskich linii lotniczych serwowano posiłki przygotowywane z wyrobów koncernu.

Koncern w konserwie
Heinz to największa mała firma na świecie - zauważył ostatnio "The New York Times". Rodzina Heinzów w latach 80. wycofała się z bieżącego zarządzania koncernem, pozostawiając je w rękach zawodowych menedżerów. Styl kierowania firmą niewiele się jednak zmienił od chwili jej powstania. Szefowie Heinza w centrali mieszczącej się na 59. i 60. piętrze wieżowca USX Tower w Pittsburghu - jak przed laty - większość spraw załatwiają, kontaktując się osobiście lub telefonicznie. Zmiany kadrowe w koncernie są niewielkie (prezes Bill Johnson jest zaledwie szóstym szefem Heinza w 135-letniej historii firmy!). Menedżerowie często odwiedzają zagraniczne filie koncernu i zawsze są w kontakcie z centralą. W 1983 r., gdy terrorysta groził zatruciem produkowanego przez Heinza jedzenia dla dzieci, ówczesny prezes koncernu Anthony O'Reilly wprost z przyjęcia z okazji 75. urodzin Jacka Heinza, jednego z członków rodziny (gościła na nim m.in. królowa Elżbieta II), przeniósł się na spotkanie powołanego ad hoc sztabu kryzysowego.
Dziś menedżerom Heinza humor psują obawy o wplątanie koncernu w walkę polityczną, która może zaszkodzić jego interesom. Ironią losu jest to, że małżonka lidera demokratów Teresa Heinz-Kerry odziedziczyła udziały w spożywczym imperium po swym pierwszym mężu Johnie Henrym Heinzu III (zginął w 1991 r. w katastrofie lotniczej w wieku 53 lat), który był senatorem Partii Republikańskiej. Koncern odcina się od związków z obecną kampanią prezydencką, podkreślając, że żona Johna Kerry'ego sprzedała większość swoich akcji Heinza (ma ich jeszcze około 4 proc., a jej majątek jest szacowany na 550 mln USD) i nie ma wpływu na zarządzanie spółką. Problem bojkotu towarów spędza jednak kierownictwu firmy sen z powiek. Wątpliwe jednak, by polityka była w stanie poważnie zaszkodzić Heinzowi, który z powodzeniem przetrwał setki kryzysów. Dość powiedzieć, że z 63 firm spożywczych, które działały w Pittsburghu w 1873 r., tylko Heinz istnieje do dziś.


Polski Heinz
Co trzeci koncentrat pomidorowy, co czwarty keczup i co czwarta puszka warzyw sprzedawane w Polsce to produkty koncernu Heinz. Amerykańska firma kupiła w 1997 r. kontrolny pakiet akcji fabryki w Pudliszkach, a w 2002 r. udziały w zakładach spożywczych w Międzychodzie i Wodzisławiu (zainwestowała w nie 35 mln USD). Dziś zakłady Heinza w Polsce wytwarzają 36 tys. ton artykułów spożywczych rocznie (ponad dwa raz więcej niż w 1997 r. ), a pomidory uprawiane w Oazie Natury (tak nazwano plantacje warzyw nadzorowane przez pracowników koncernu) dorównują jakością portugalskim, uważanym za najlepsze na świecie. W ostatnim roku (kończącym się w maju 2004 r.) przychody Heinza ze sprzedaży w Polsce wyniosły 266 mln zł.
Okładka tygodnika WPROST: 32/2004
Więcej możesz przeczytać w 32/2004 wydaniu tygodnika „Wprost”
Zamów w prenumeracie lub w wersji elektronicznej:
 0

Spis treści tygodnika Wprost nr 32/2004 (1132)

  • Wprost od czytelników 8 sie 2004 Pieniądze leżą na ulicy Codziennie ćwiczę zliczanie różnych sum, dojeżdżając do pracy i wracając do domu. "200 zł" - rzucam, gdy zatrzymuję się na światłach, a z gwizdem concorde'a wyprzedza mnie BMW. "2 x 250... 3
  • Na stronie - Polska kosa 8 sie 2004 Glukoza sukcesu działa również na tych, którzy z pasją walczą z sukcesem innych Jak dorośli ludzie, zwłaszcza po czterdziestce, mogą sprawdzić, czy żyją? Recepta jest stara i powszechnie znana: wystarczy po przebudzeniu dokonać samoobdukcji. Jeśli nic nas nie boli w trakcie... 3
  • Skaner 8 sie 2004 Politycy www sieci Dramatyczna sytuacja na rynku owoców miękkich, szlagiery partyjne, garść starych informacji i kilka nudnych fotek - tak wyglądają strony internetowe polskich partii politycznych. A nasi politycy na listy... 8
  • Dossier 8 sie 2004 WOJCIECH MANN dziennikarz "Jestem ponurym zgredem, ale staram się z tym kryć" PAP LUDWIK DORN szef Klubu Parlamentarnego PiS "Nagroda dla posła to jest ta słodycz, którą zlizuje klub wargami swojego... 9
  • Sawka 8 sie 2004 12
  • Kadry 8 sie 2004 13
  • Licznik 8 sie 2004 1 gruby i pomarańczowy kot nazywa się Garfield 2 tytuły doktora honoris causa ma Jim Davis - twórca Garfielda 4 nagrody Emmy otrzymał Jim Davis za Garfielda 18 miesięcy trwała praca nad filmem "Garfield" 25 kotów... 13
  • Playback 8 sie 2004 14
  • M&M 8 sie 2004  RAPORT Z OPUSZCZONEGO MIASTA Wszyscy przyjezdni przechodnie zdziwieni są bardziej coraz: - Skąd wzrósł w Warszawie raptownie inteligencji iloraz? Sprzątaczka z Sejmu odpowie: - Bo wyjechali posłowie. 14
  • Poczta 8 sie 2004 LU na bruk W związku z notką "LU na bruk" (Giełda, nr 30) chciałbym wyjaśnić, iż załoga fabryki ciastek LU w Jarosławiu liczy obecnie 380 pracowników. Większość z nich opuści firmę nie w październiku - jak napisano... 14
  • Nałęcz - Test Belki 8 sie 2004 Premierowi, który zapowiadał bezlitosną walkę z aferami, na razie nie udało się wyjaśnić żadnej z nich Rozpoczynając swoją misję rządową, premier Belka zapowiedział bezlitosną walkę z mnożącymi się aferami, także w... 15
  • Z życia koalicji 8 sie 2004 Lewica niepokoi się debiałorusinizacją TVP. Swoje niepokoje wyraziła na posiedzeniu sejmowej Komisji Kultury, na którą przybyli członkowie zarządu telewizji. Najbardziej dostało się nowemu szefowi pierwszego programu Maciejowi... 16
  • Z życia opozycji 8 sie 2004 "Musiałem to zrobić, skoro tak wpływowa rubryka mnie skrytykowała" - tak tłumaczył obcięcie swej idiotycznej grzywki Zbigniew Ziobro. Trzy dni po tym jak go wyśmialiśmy! To chwalebne, że korzysta z dobrych rad, ale jako że nam... 17
  • Fotoplastykon 8 sie 2004 Henryk Sawka www.przyssawka.pl 18
  • Milczenie owiec i pasterzy 8 sie 2004 Skłonności księdza prałata Henryka J. nie były w Gdańsku tajemnicą Wspólne wyjazdy, luksusowe trunki, motocykl w prezencie, wypad do Rzymu, wspólne noclegi w szczecińskim hotelu Radisson - uczniowie z gimnazjum w Gdańsku nie mają wątpliwości, że Sławomir R. był w ten sposób... 20
  • Rokita show 8 sie 2004 W polityce najważniejsza jest dziś rozrywka Żeby święcić polityczne sukcesy, nie wystarczy dobrze wypadać w telewizji. Trzeba być showmanem. Partie bez liderów showmanów stają się żywymi skamielinami i spadają do drugiej ligi. Sukcesy święcą zaś politycy, którzy dostarczają... 26
  • Wizytówka kompromitacji 8 sie 2004 Budynek polskiej ambasady w Berlinie synonimem dawnej polnische Wirtschaft 62 metry kompromitacji - tyle wynosi długość fasady ambasady RP przy eksponowanej alei Unter den Linden w Ber-linie, 200 m od Bramy Brandenburskiej. Siedziba dyplomatów, która miała być przebudowana i... 30
  • Cholera w Sejmie 8 sie 2004 Trzeba zdemontować korbę do zatrutej akademickiej studni i odkazić chlorem rury Sto pięćdziesiąt lat temu w Londynie panowała cholera. Rada najciężej dotkniętej parafii św. Jakuba w Soho bez powodzenia próbowała opanować epidemię. W akcie rozpaczy rajcy postanowili posłuchać... 32
  • Giełda 8 sie 2004 Hossa Świat Piekło motywuje W krajach, w których wiara w piekło jest powszechna, panuje najmniejsza korupcja, a standard życia jest wyższy niż gdzie indziej - wynika z raportu oddziału banku centralnego USA w Saint Louis. Po zbadaniu... 34
  • Spółdzielcza pętla 8 sie 2004 Skończmy z wyzyskiem 12 milionów Polaków! 36
  • Deficyt wyobraźni 8 sie 2004 Żerowanie na biedzie pomaga w zdobyciu władzy, ale nie pozwala na jej utrzymanie Niektórzy politycy mogą żyć z pieniędzy podatników - tak im się przynajmniej wydaje - bo je rozdają. Jak trafnie ujął to Milton Friedman, laureat Nagrody Nobla z ekonomii: "Nasi ustawodawcy... 40
  • Cash and Kerry 8 sie 2004 Zwycięstwo kandydata demokratów na prezydenta USA będzie można oblać keczupem Jedzenie w puszkach było w historii kuchni tym, czym w polityce zburzenie Bastylii" - zauważył Amerykanin Henry John Heinz, założyciel spożywczego potentata Heinz. Największa bodaj rewolucja... 42
  • Narkotyk MFW 8 sie 2004 Międzynarodowy Fundusz Walutowy zabija wolny rynek Już od 60 lat Międzynarodowy Fundusz Walutowy wyrzuca w błoto miliardy dolarów pochodzące między innymi ze składek polskich podatników. Pożycza pieniądze państwom przeżywającym kryzys gospodarczy, a następnie najczęściej... 46
  • Załatwione odmownie - WMD - broń masowego ogłupiania 8 sie 2004 Wmówiono nam, że żyjemy w okrutnym państwie, w którym brakuje minimalnej opieki socjalnej Sprowokowany przez zachodnioeuropejskiego postępowca stwierdzeniem, że jednak nie znaleziono w Iraku wea-pons of mass destruction - WMD, czyli broni masowego rażenia, odpowiedziałem, że... 48
  • Supersam 8 sie 2004 Multimedialna szminka Brelok multimedialny Key019 Philipsa jest jednocześnie kamerą, aparatem cyfrowym, nośnikiem danych oraz odtwarzaczem plików muzycznych MP3. Pamięć o pojemności 128 MB pozwala na 24 minuty nagrania wideo, a... 50
  • Eliksir życia 8 sie 2004 Wybitne osiągnięcia wywołują pozytywny stres, a ten wydłuża życie Marlon Brando, podwójny laureat Oscara, dożył osiemdziesiątki, choć, zdaniem lekarzy, prowadził tak wyniszczający tryb życia, że nie powinien dożyć sześćdziesiątki. Wyróżniony Oscarem piosenkarz i aktor Frank... 52
  • Makłowicz do Bikonta, Bikont do Makłowicza - Z podróży dalekich i bliskich 8 sie 2004 Piotrusiu! Siedzę sobie oto we własnej kuchni i pieszczę wzrokiem wyjęte przed chwilą z bagaży słoiki ajvaru i sardeli konserwowanych w morskiej soli, torebeczki z inkaustem kałamarnic, butelki z rakiją i travaricą, słoiczki miodu rozmarynowego, szałwiowego i kasztanowego,... 59
  • Pensjonat dyskrecja 8 sie 2004 Szwajcaria stała się największą ekskluzywną dzielnicą Europy To jedyny kraj świata, gdzie możesz wejść do sklepu i nie powitają cię łowcy autografów, a dyskretna obsługa będzie udawać, że nie wie, kim jesteś - wychwala zalety życia w Szwajcarii Phil Collins, były lider... 60
  • Przerwać tę rzeź! 8 sie 2004 Przywódcy Polski podziemnej byli przeciwni wybuchowi powstania warszawskiego To miało być zupełnie inne powstanie. Niemcy mieli uciekać - zakładano - a my mieliśmy ich rozbrajać. Tak jak w roku 1918. Bo to, że Niemcy będą kiedyś uciekać, dla nikogo od początku tej... 62
  • Know-how 8 sie 2004 Głuszenie wielorybów Nie ma już wątpliwości, że sonary używane przez wojsko do identyfikacji łodzi podwodnych powodują masową śmierć wielorybów - alarmują naukowcy z International Whaling Commission. Wysyłane przez te... 65
  • Farmakologia zwycięstwa 8 sie 2004 Walka z dopingiem w sporcie to hipokryzja! Gdy test kontroli antydopingowej wypada negatywnie, to znaczy, że przygotowanie farmakologiczne sportowca zostało przeprowadzone poprawnie. Jeśli wynik testu jest pozytywny, to oznacza, że trener był idiotą - mówi prof. Siergiej... 66
  • Twarz do wymiany 8 sie 2004 Wkrótce pierwsza operacja, która całkowicie odmieni wizerunek człowieka Chirurdzy w USA, Austrii i Chinach u dwudziestu osób wykonali przeszczep ręki, a czterem przyszyli obie dłonie. Na całym świecie przeprowadzono już osiem udanych transplantacji kości udowej i kolana,... 70
  • Hełm królowej 8 sie 2004 Zabytki kultury Majów znikną pod zwałami popiołów? Grób królowej Majów odkryli w starożytnym mieście Waka w gwatemalskiej puszczy tropikalnej archeolodzy David Freidel z Southern Methodist University i Hector Escobedo z Universidad de San Carlos w Gwatemali. W podziemnej... 72
  • Bez granic 8 sie 2004 Potop azjatycki Południowo-wschodnia Azja pod wodą. W powodziach w Indiach, Bangladeszu i Chinach zginęło już prawie półtora tysiąca osób. Kilkaset milionów jest odciętych od świata. Najgorsza sytuacja panuje w... 74
  • Clintonomika 8 sie 2004 8 procent amerykańskich wyborców zadecyduje o przyszłości świata Niespełna godzinę po zakończeniu konwencji wyborczej demokratów w Bostonie pojawiły się wyniki sondaży przedwyborczych: republikanie stracili 3 punkty procentowe. John Kerry prowadzi z Bushem 48 proc. do 43... 76
  • Ukraińska Republika Rosji 8 sie 2004 Aleksander Kwaśniewski zbudował sobie piedestał z nagrobka własnej polityki zagranicznej Czy pan jest prezydentem Polski czy Ukrainy? - zapytał Lecha Wałęsę William Perry, sekretarz obrony w gabinecie Busha ojca po tym, jak większość czasu przeznaczonego na rozmowę prezydent... 80
  • Rząd plażowy 8 sie 2004 Dni premiera Berlusconiego są policzone Po lipcowym przesileniu Berlusconi z roli męża opatrznościowego został zdegradowany do roli zakładnika partyjnych gierek, jakimi Włochy stały w całym okresie powojennym. To prawda, że jego gabinet przetrwał dłużej niż jakikolwiek inny... 84
  • Al-Świat 8 sie 2004 Al-Kaida lepiej rozumie McŚwiat niż McŚwiat Al-Kaidę Zamachowcy z 11 września od lat żyli na Zachodzie i sprawiali wrażenie świetnie zaadaptowanych. Dla wielu z nas było to szokiem. Kierownictwo Al-Kaidy nadal korzysta z pomocy takich ludzi - i to nie tylko przy prowadzeniu... 86
  • Menu 8 sie 2004 Europa Malarstwo do 19 września, "Wassily Kandinsky. Dźwięk koloru 1900-1921", Wuppertal (Niemcy). Bogata ekspozycja prac jednego z największych twórców XX wieku, która rzuca światło na jego fascynującą... 88
  • Pissing w operze 8 sie 2004 Sikanie na scenie przedłuża życie sztuce operowej Goły biust, z jakim po scenie naszej Opery Narodowej biega perwersyjna Salome, wzburzył część publiczności. A przecież jest on całkiem na miejscu - odpowiada sytuacji i charakterowi zboczonej księżniczki, która marzy, by się... 90
  • Lekarstwo na splin 8 sie 2004 Robert Smith i The Cure stworzyli jedno z najłatwiej rozpoznawalnych brzmień w dziejach rocka Przeciętny punkowy zespół, którego głównym towarem na sprzedaż jest smętna melancholia". Tak ćwierć wieku temu ocenił grupę The Cure i ich album "Boys Don't Cry" krytyk "New York... 94
  • Sława i chała 8 sie 2004 Płyta Paprykowy przekładaniec Odrobina funkowego nastroju, szczypta hardrockowego brzmienia, garść punkowej energii, a wszystko przyprawione urokliwą spontanicznością. Dwupłytowy album "Live in Hyde Park" Red Hot Chilli Peppers... 96
  • Ueorgan Ludu 8 sie 2004 TRYBUNA PRZYMIERZA MIĘDZY DAWNYMI A  MŁODYMI 97
  • Skibą w mur - Precz z felietonami! 8 sie 2004 Kontakt z tekstami Skiby grozi serią bolesnych zastrzyków Nie czytajcie tego felietonu. To stracony czas, który można spożytkować o wiele ciekawiej. Autor zwykle nie ma nic do powiedzenia, jedynie efekciarsko żongluje słowami, bezskutecznie usiłując wydobyć z siebie głębsze... 98

ZKDP - Nakład kontrolowany